Carta Xeométrica

Velaí a historia dun profesor que acudiu ao portal da Consellería de Educación e acabou...

2012-01-27T21:46:00.002+01:00

A culpa é toda miña, xa o sei. Mais non alcanzo a comprender a importancia que ten que Jesús Vázquez, o ultraconselleiro de Educación e Cultura, acudise á preestrea de "Arrugas" nun cine... en Madrid. Seguramente ten unha trascendencia que se me escapa, pero non podo deixar de enterarme da nova xa que aparece ben clariña no portal-web da Consellería de Educación... ben..., alí o titular figura co vocablo *preestreno. Serán cousas do plurilingüismo ese, digo eu... ou de que o acto fose en Madrid.

E alguén preguntarase a conto de que vén todo isto nun blogue sobre a lingua e a súa normalización.
A culpa é toda miña, pois eu andaba na procura de datos sobre a convocatoria de axudas aos ENDL e, iluso! pensaba que podía atopar algo no web da Consellería de Educación cando todo o mundo sabe que se precisa dalgunha información útil no ámbito do ensino é ben certo que aquí non a vai atopar. Imposible achar un DOG, un recurso educativo, ...
Así que acudín ao web da SXPL... e nada. Nin na sección de noticias nin na de convocatorias de axudas. Menos mal que por fin fun á fonte limpa e alí atopei o que buscaba. Non hai como ter determinados amigos no facebook.
Xa resolto o meu problema, volvín á primeira notica que vira. Non, non se trataba de destacar a importancia da película, da súa contribución a aspectos culturais ou educativos. Non se trataba diso porque a noticia non se desenvolve, fica exclusivamente no contido relatado no titular. Eis que o cerne do asunto é simplemente iso, que Jesús Vazquez pasou a tardiña no cine Roxy A... en Madrid. Por iso non o entendo.
Velaí a historia dun profesor que acudiu ao portal da Consellería de Educación e acabou lendo o Hola.

Un espazo para o encontro

2012-01-26T22:54:00.000+01:00

A CGENDL convida a todos os docentes a participar no II encontro de equipos e docentes pola normalización. Será o vindeiro sábado 11 de febreiro no IES As Fontiñas de Santiago.
Asistencia gratuita previa inscrición en correo@coordinadoraendl.org
Cómpre botarlle un ollo ao programa. Máis información: [1] e [2]

CGENDL.encontros_normalización_2

Poder e oficio na SXPL

2012-01-25T17:17:00.000+01:00

O novo secretario xeral de política lingüística, Valentín García, é veciño meu. Tan próximo que aos dous nos toca tirar o lixo no mesmo contenedor. Por iso sei, por exemplo, que Valentín participou na lectura de poemas de Lois Pereiro que a plataforma Queremos Galego da Estrada organizou o pasado 17 de maio baixo o lema "Paremos os ataques contra o galego". Pola contra tamén sei que isto non significa ningún cambio de rumbo na política lingüística da Xunta.
Valentín xa era o responsable técnico da Rede dos SNL dos concellos e, significativamente, na lexislatura do bipartito era a persoa que se ía nomear para, baixo a dirección de Marisol López para dirixir un Consorcio de Planificación Lingüística que finalmente non chegou a constituirse.
Valentín sucede, como todo o mundo sabe, a Anxo Lorenzo quen levou a cabo unha sistemática redución de espazos e usos para o galego. A súa práctica caracterizouse por destrozar toda a arquitectura da normalización ao tempo que ofrecía un discruso que aparentemente a defendía. O seu oficio foi o de taxidermista do galego: destrozalo por dentro e darlle apariencia de vida a aquilo que mataba, destripaba e enchía de palla. É incuestionable o feito de que as políticas de Marisol López e as actuais son inconmensurables. Así e todo, Anxo Lorenzo fíxolle as beiras á anterior etapa; basta lembrar este seu artigo n´A Nosa Terra.
Vemos nos exemplos que nos ofrecen os dous secretarios xerais de política lingüística da era Feijóo unha clara evidencia de como son as formas de acceso ao poder. O seu perfil é de persoas que non teñen un proxecto, un obxectivo que os mova. Precisamente é a súa ausencia o que os caracteriza xa que o seu interese fundamental é sentarse nas cadeiras de mando. Isto, en aparente paradoxo, deriva no alleamento do poder. O exercicio deste só será posible ao postulánrense baleiros de vontade propia. Así o verdadeiro poder é exercido por axentes que actúan fóra da pista do circo político, e no caso que nos ocupa, tan lonxe das iniciativas normalizadoras que fican xusto frente a elas.
A este respecto, xa Bertrand Russell, facía a seguinte análise. Parafraseo:

Hai unha gran diferenza entre o poder como medio e o poder como fin en si mesmo. O que busca o poder como medio, supeditará a obtención dese poder á consecución duns obxectivos. O que busca o poder como fin en si mesmo elixirá o obxectivo en función únicamente da posibilidade de asegurar ese poder.
Se a busca de poder ha de ser beneficiosa, debe estar inspirada noutro obxectivo distinto que no do poder. O desexo dalgún outro fin debe ser tan forte que sen el o poder por si mesmo non ten sentido ningún.
Ademais ese propósito debe ser tal que se é alcanzado axude a satisfacer os desexos dos demais.
Por último os medios para chegar a ese fin non deben producir uns malos efectos que excedan aos beneficios do fin que se procura. El poder. Un nuevo análisis social. RBA

O oficio do novo secretario xeral
Valentín García aceptou o cargo para dirixir a SXPL sabendo cal é o presuposto que ten para desenvolver as súas políticas. Nunca tivo tan pouco: o 0,089% do total da Xunta. Ademais o peixe xa vén cortado. Redúcese en todos os capítulos en cifras importantes, que chegan a supoñer unha baixa de ata un 90% a respecto do ano 2005, cando tamén gobernaba o PP. É significativo que os capítulos de gasto corrente xunto co adicado á investigación son os únicos se se ven incrementados en comparación co desglose do ano anterior.
O novo secretario xeral de política lingüísta aínda non puxo un pé nos zocos do cargo e xa é o responsable da eliminación de 15 Servizos de Normalización Lingüística, asume a desaparición das axudas ás editoriais para proxectos didácticos en galego, e carga cun retraso co orzamento para os proxectos dos ENDL de tal magnitude que podemos certificar a defunción por este ano da normalización no ensino. Nada disto nos debe estrañar pois nunha entrevista que lle fixeron en Correo TV en xaneiro do 2010 (min 23), Valentín defendía, non xa o radical decreto de plurilingüismo, senón algo aínda peor, o coñecido como Borrador do galego, un documento que, entre outras cousas, promulgaba a aniquilación da normalización da admistración educativa e dos Ciclos Formativos. Toda unha declaración dos vieiros polos que vai discorrer a política lingüística que vai poñer en práctica nos vindeiros meses.
Pregúntome cal vai ser o verdadeiro oficio que practique Valentín ao frente da SXPL. Polo exposto ata o momento, se o encontro tirando o lixo, non vou poder deixar de pensar que o que leva nesas bolsas son a miña lingua e a miña identidade.

Nace o Dioivo

2012-01-25T11:27:00.001+01:00

Nace o Dioivo, un novo medio dixital xestado arredor dunha presada de periodistas con afán de desfogar e tecer redes de colaborar para o futuro. Velaquí o seu simpático e derradeiro vídeo promocional (os outros [1] e [2]).

Reunión da CGENDL co novo secretario xeral de política lingüística

2012-01-25T00:21:00.000+01:00

O pasado luns 23 o novo secretario xeral de política lingüística reuniuse coa CGENDL e presentoulle as seguintes propostas:

2012.01.23.Propostas Para o Novo SXPL Da CGENDL

Valoración da CGENDL despois do encontro:

2012.01.23.Nota de prensa Encontro co novo SXPL Valentín García

Daria Shornikova ten un problema de tradución

2012-01-24T11:11:00.000+01:00

Outra perla do Ben Falado

De blogues

2012-01-23T12:25:00.002+01:00

Atopei na lea encerellada de arquivos do meu computador unha lista de ligazóns a mensaxes de blogues dos últimos meses e das que aprendín moitas cousas. Acompáñoa dos meus agradecementos aos autores por argallaren todos estes discursos.

Recursos para traballar na aula no Día Europeo das Linguas, (15/09/2011), no Caderno da Lingua

Retrato dun mequetrefe, por Anxo Lorenzo, (07/11/2011), en Enredando
Retallos dun país normal (I), (22/10/2011), en Enredando
Será o xe?, (09/12/2012), en Neofalante
Vitaminas para o galego, (16/12/2011), en Enredando
Cando os prexuízos ideolóxicos gobernan un país, (17/12/2011), no Caderno da Lingua
Feliz Ano Novo 1939!, (31/12/2011), en Enredando
O Valedor xa ten a quen lle escribir, (04/01/2012), no Caderno da Lingua
O soño dun pobo, o pobo de Isaac, (05/01/2012) Un país en lata

Ademais, sobre o caso do libro censurado polo Valedor do Pobo, xa fixera unha escolma con moitas e moi interesantes aportacións de blogues
E finalmente, un novo blogue, que abreu nestes tempos as súas portas: ...porque queren roubarnos o que hai

Pedagogia linguística inversa

2012-01-22T17:04:00.000+01:00

por Joam Evans Pim, no Galicia Confidencial:

A história recente da língua portuguesa na Galiza pode ser vista como uma tentativa experimental de “pedagogia linguística inversa”, onde se assumiu aprioristicamente a condição infantiloide dos falantes de galego e da população do território em geral. Esta reflexão parte, claro está, da “pressuposição de inocência” dos artífices do grande campo de experimentação galego de pedagogia linguística inversa (desenvolvida sob as etiquetas de “normativización” e “normalización”), a quem não atribuiremos, de início, uma intencionalidade linguicida e etnicida oculta que, no entanto, é resultado patente do experimento iniciado faz já 30 anos.
Lembremos que em 1979 o governo pré-autonómico da Galiza estabelece uma Comissão Linguística sob a presidência do Professor Carvalho Calero. Esta Comissão elabora e apresenta em 1980 umas “Normas Ortográficas” que, sem rachar com boa parte da tradição gráfica anterior, deixam aberto caminho para uma progressiva aproximação ao sistema do ibero-românico ocidental no qual a língua da Galiza se insere. Em um verdadeiro golpe de estado interno, a Real Academia Gallega realiza, sob a pressão do seu presidente, o então Delegado do Governo espanhol García Sabell, e do Instituto de la Lengua Gallega, impulsionado sob os auspícios do novo governo autonómico, uma reunião anti-estatutária em 3 de julho de 1982 na qual são aprovadas umas novas “Normas”. Estas pautas ortográficas foram elaboradas de forma secreta polo Instituto de la Lengua Gallega estabelecendo uma linha claramente oposta à marcada dous anos antes polos membros da Comissão presidida por Carvalho Calero.

As “Normas” isolacionistas ILG-RAG, que forçam uma separação artificiosa frente ao português através da aproximação com o espanhol, são impostas administrativamente por meio de um decreto ilegal do então Conselheiro de Cultura, o Sr. Filgueira, promulgado em 20 de abril de 1983 e impugnado no Parlamento polo deputado Lopes Garrido. A lógica expressa desta manobra, em palavras de um dos seus promotores, Ramón Lorenzo, é: “No nos interesa una normativa para que nos entiendan en Angola, Mozambique o Brasil” (La Voz de Galicia, 4 de julho de 1982).

A justificação oficial dos “cientistas” da pedagogia linguística inversa (entre eles destacados membros do atual “establishment” universitário como Antón Santamarina ou o citado Ramón Lorenzo) foi a de que a melhor forma de consolidar a língua da Galiza frente à pressão aguda do espanhol era... assumir a ortografia do espanhol! Assim, as crianças (e galegos em geral) familiarizados com a ortografia espanhola não teriam capacidade cefálica suficiente para assimilar novas convenções (nh, lh, j, g, ç, ...) polo que qualquer tentativa de aproximar a escrita emergente à de uma língua internacional de ciência, cultura e negócios seria “un esforzo antieconómico, diferencialista, abocado a non ter éxito nas condicións obxectivas -e non negativas- en que estamos” (palavras de Juan José Moralejo). Isto contrasta com a visão defendida publicamente antes da sua conversão ao “paradigma inverso” por pessoas como o próprio Lorenzo, que propunha que na Galiza se adotassem grafias como o nh, lh, g e j: “En Galicia somos moitos os que queremos esta xuntanza [das letras galegas às portuguesas]” (Vieiros, n.º 2, 1962).

A lógica paradoxal da pedagogia linguística inversa assumia (e ainda assume) que para obter um resultado positivo (recuperar e dignificar a língua da Galiza após séculos de silenciamento, supostamente) a intervenção mais apropriada seria aplicar uma sugestão negativa (i.e., distanciar todo o possível o padrão oral e escrito da variedade internacional da língua, cultivada e bem implantada no estado nacional limítrofe, adotando, contrariamente, os critérios gráficos e fonéticos da língua de contato que vem erodindo a própria). Segundo as pretensões científicas dos laboratórios de experimentação inversos, em poucos anos a língua da Galiza teria recuperado o seu vigor social como língua isolada em feliz bilinguismo harmónico.

No entanto, quando se cumprem 30 anos do início da aplicação da pedagogia inversa no campo de experimentação galego, é possível verificar os resultados dramáticos que apontam para um autêntico linguicídio (intencionalmente planificado ou não), uma vez que o uso real -e cada vez mais corrompido- do galego (ou português galego ou português da Galiza) entre as gerações jovens e as camadas urbanas está-se tornando um fenómeno minoritário. O fracasso é evidente se os objetivos públicos eram honestos. O experimento deve parar.

É necessário substituir a lógica perversa e macabra da pedagogia inversa por uma pedagogia racional e de utilidade para a língua da Galiza. Não se trata já de aplicar os critérios científicos da romanística adotando uma ortografia coerente com o lugar que uma língua ocupa dentro de um sistema, mas apenas o critério do sentido comum. Este processo não precisa ser traumático. Ninguém vai pedir as cabeças dos “mengeles” galegos.

A ortografia comum, ratificada no Acordo Ortográfico, deve ser introduzida gradualmente nos programas escolares em andamento e desde o início nas novas incorporações escolares. Professores e alunos são suficientemente inteligentes para assimilar rapidamente as diferenças. Com uma fração dos recursos de “política linguística” jogados ao lixo nas últimas décadas financiando meios de comunicação hostis à língua ou desenvolvendo campanhas publicitárias absurdas seria possível aumentar o corpo já existente de docentes bem treinados incorporando novos profissionais que poderiam atuar com uma pedagogia eficaz e inovadora no ensino, na administração, nos meios de comunicação, etc.

A Galiza seria bem acolhida e usufruiria o que o universo extenso e útil da nossa língua tem para oferecer: literatura, manuais científicos, cinema, música, televisão, rádio, ... facilmente introduzíveis em nosso território graças às novas tecnologias. Conscientizados, os falantes da língua da Galiza estariam prontos para assumir as vantagens competitivas que esta ferramenta proporciona no âmbito emergente da Lusofonia, abrindo oportunidades de trabalho e negócios não só em países como o Brasil, Angola, Timor, Moçambique ou a própria China, mas no resto do mundo que, cada vez mais, quer ter presença no mencer lusófono.

Na Galiza em galego

2012-01-22T15:24:00.000+01:00

Para os parámetros temporais da arañeira da rede este vídeo xa ten moito tempo, pero o que nunca pasa de moda é a importancia da difusión da normalización dos estranxeiros que

O mellor documental

2012-01-21T15:15:00.000+01:00

Van alá dous anos. Creo que cómpre volver a velo, entre outras cousas, porque é o mellor documental que vin en todo este tempo.

Imposicións nun hospital

2012-01-21T00:38:00.000+01:00

O pasado martes 16 un doente ten que cubrir un impreso. Trátase dun consentimento para o tratamento dos datos persoais como paso previo a unha intervención cirúrxica. Danllo en castelán. Sempre o dan en castelán. É a imposición da normalidade. O normal, en Galicia, é que che den todo en castelán.
O doente solicita que llo entreguen en galego, pois polo menos debería ser normal que ao solicitalo, non tivera problemas. Pero hainos. Sempre os hai. É a imposición da anormalidade. O anormal, en Galicia, é que cando pidas que cho dean en galego, obteñas o que pides.
A cousa vai así. Se preguntas polo documento, dancho en castelán. Se dis que o ques en galego, non che dan un papel. Danche un problema.
"Si lo quieres en gallego vas tener que esperar". "Y total, que más te da". Son respostas habituais. É a normalidade da anormalide. Desta vez o argumento, foi "legalmente no tenemos obligación de disponer del consentimiento en gallego". E aínda bo foi. Porque ben podían espetarlle: "no nos vengas con imposiciones" ou, aínda peor. Todo se pode empeorar: "vosotros, los separatistas, por que no os marchais a que os operen en Portugal?".
Menos mal que nos queda Portugal, porque senón nin terían lugar a onde mandarnos.
Río por non chorar porque o conto éche ben triste e o caso, moi serio.

Ver: CiberIrmandade e A Mesa
P.S.: Relato completo do caso, outra vez na [1] e [2]

Vivir en galego. Morrer tamén

2012-01-20T15:15:00.000+01:00

por Francisco Xosé Rei García, en Terra e Tempo:

A situación da lingua propia do país nos territorios da Galiza é ben coñecida e é obxecto de estudo por parte de especialistas, mais tamén albo xeneroso para as setas atiradas desde determinados medios de comunicación e certas institucións, a Xunta a primeira, que tencionan conseguir un proxectado lingüicidio. Vivir integramente en galego está a se converter nunha realidade seriamente ameazada, minoritaria, tanto polo proceso de substitución lingüística como pola forte hibridación a que está sometido o idioma. Son dúas estratexias ben argalladas nos gabinetes mediáticos e gobernamentais que levan sendo denunciadas desde aquí (e non só) en reiteradas ocasións, motivo polo cal non imos conceder a tales dúas orientacións máis espazo no presente artigo. Fique clarificado, antés de máis, que por vivir en galego entendemos poder desenvolver a nosa vida nesta lingua desde que nos erguemos até ao momento de nos deitarmos: interaxirmos nas relacións de parella, no traballo, na libraría, na tenda do bairro a que imos comprar o pan, no cinema, no notario, nas conversas coas veciñas e cos veciños, no bar da esquina da casa, no cabeleireiro, na froitaría, no tallo etc.

Mais vivirmos en galego, adoito se tornando unha decisión difícil de levarmos á práctica, coñece outra ansia, igualmente de complicada consecución, que é o momento de falecermos na nosa lingua. Cando menos, temos a igualmente lexítima vontade de empregarmos o idioma propio nos papeis oficiais e documentos subsecuentes ao deceso dunha persoa, embora resulte unha tarefa mesmo tan complexa como a de exixirmos poder desenvolver a nosa vida cotiá en galego: incomprensións, rostros arrarecidos, declaracións infelices neses momentos sombríos por parte da persoa do outro lado da mesa etc, son algunhas das consecuencias da petición de que a esquela estea en galego ou de que a documentación dos facultativos do SERGAS tamén se redixa nesta lingua. Certamente, até neses contextos abrolla unha españolidade de conflituosa comprensión e, por se tratar dunha situación particularmente delicada, vira tamén menos doada de se rebater, aínda que, como sempre, tentemos pór argumentos asentados na razón capaces de inhabilitaren as incomprensións, de desarrareceren os rostros ou de desfaceren dialecticamente declaracións infelices.
Hai uns meses, faleceu un familiar a un amigo noso, o cal vai recibir o alcume de "Anuqueira" para ocultarmos o seu verdadeiro nome. Segundo el propio nos comentaba naqueles días e durante as vindoiras semanas, o seu desexo de que a persoa finada levase onde queira que fose "os papeis en regra" redixidos en galego converteuse nunha pretensión final e felizmente conseguida, aínda que con innúmeros atrancos e caviladuras a que estivo sometida esta nosa amizade. Conforme avanzaba a distancia temporal, ía relatando todo ese proceso dividido en varios momentos, ás veces vernizados cunha leve dose de ironía. Tendo o seu permiso para os podermos partillar aquí co público lector coa condición de que non se revele o seu nome nin o da súa familia, imos escoller de todos eles unicamente catro, aínda que ben se poderían seleccionar outros moitos.
Como é sabido, é costume en moitas casas funerarias anunciaren na entrada, quer a través de medios electrónicos, quer mediante un cartaz ben visíbel, en que locais dos que hai no edificio están as persoas alí veladas. A segunda opción, a do escrito anunciante, foi a do noso amigo, para o cal tivo el propio de se situar diante do computador da funeraria e, perante o estrañado rostro da empregada, case redixir o texto en que quería que figurase a información referida ao óbito. A xustificación que se lle ofreceu apunta ignorancia temeraria: "Tiene que entenderme: es que hay muy pocos que se hagan en gallego, y, claro, yo no le sé escribirlo, lo hablo, pero nunca lo escribo."
Máis un outro dato ben ilustrativo que revela o conflito lingüístico do país vén dado por cando Anuqueira tivo de decidir a confección da esquela. Á parte da tomada de decisións estrutural e conxunturalmente desagradábeis polo delicado da situación e polos adustos termos económicos en que deben ser adoptadas (por exemplo, en cales medios debe aparecer, en cantas edicións ten de figurar, como vai ser a redacción do texto, cal será o tamaño do sombrío cadraciño etc.), o noso amigo optou por solicitar a necrolóxica en galego. Outra persoa, agora un empregado, exteriorizou similar comportamento ao da señora do cartaz anunciador, revelando certa sorte de aqueloutramento: "Bueno, verá, yo, el gallego, no lo hablo, pero tengo que decirle que lo entiendo todo, todo". Anuqueira, segundo nos dixo, pensou para si: "Igualiño que un can de palleiro: só lle falta falar". Nesta ocasión, porén, xa manifestou a súa firme negativa a se situar diante do computador, mais as consecuencias non foron máis estimulantes que as do contexto anterior, pois viuse na obriga de corrixir até catro probas do texto que ía ser editado como esquela.
Xa no velorio, o noso amigo recibiu as consabidas condolencias das amizades, da familia e de colegas do traballo. Precisamente, cando un curmán lle transmitía o seu apoio afectivo, chegou unha prima que, tamén, tencionou facelo partícipe do seu incondicional afecto. A señora, cun grande corazón mais cun cérebro quizais reducido, manifestou o seu asombro pola lingua que estaban a falar os dous curmáns en termos de imposición lingüística indirecta: "Caray, me obligáis a escuchar gallego. Las lenguas non se pueden imponer, eh?". Conforme sabemos, por respecto ás circunstancias deses momentos e á persoa que desde o cadaleito inspiraba singulares afirmacións de cariño, Anuqueira tomou a decisión de non rebater nada a esa familiar, mais optou por, igualmente, non lle dirixir a palabra nunca máis para que non se sentise agredida por ter de reparar no idioma propio do país. O noso compañeiro, indignado, achou que o feito de que xente como esa muller puidese falar verificaba que a linguaxe articulada, contrariamente ao que tantas veces se leva ponderado, non era exclusiva do ser humano, mais común a outras especies de seres vivos.
Finalmente, como cuarto exemplo de que morrer dignamente en galego continúa a se converter nun traballo terribelmente cansativo, podemos citar o curioso comportamento dunha empregada do Instituto da Seguranza Social. Anuqueira, após uns días do pasamento do familiar, acudiu a unhas oficinas dese organismo estatal para proceder a dar de baixa unha traballadora que estaba asegurada e que desenvolvía labores domésticos na casa da persoa finada. Despois de verificar que os papeis que lle entregaran estaban en español, Anuqueira solicitou os equivalentes documentos en galego e do outro lado da mesa respondéronlle dun modo como o que segue: "Verá, es que no los tengo en gallego, tendría que buscárselos en Internet y así le van a tardar un poco más". A funcionaria proseguiu a súa plática: "Mire, para que no pierda más tiempo, ¿no le valen en castellano?". Educadamente, o protagonista destas páxinas respostou: "Non. Se fose posíbel, queríaos en galego". E, após máis de vinte minutos de espera, segundo o relato que coñecemos, chegou o impreso tal e como o demandara o administrando.
Estamos certos de que outras persoas se acharían, nalgún momento da súa vida, en circunstancias parecidas a estas catro que comentamos aquí. E tamén estamos seguros de que os seus niveis de temperanza e de paciencia deben ter sido equivalentes aos de Anuqueira. Ou talvez non. Mesmo é posíbel que se constitúa un importante número de persoas que demande que este tipo de situacións se non produzan. Non sería raro, por tanto, que a paranormalidade do dereito a morrermos en galego fose capaz de enformar os fundamentos epistemolóxicos dunha nova disciplina, que ben se podería denominar Necrolingüística. A materia, debidamente leccionada en centros especializados, ocuparíase non só de analizar ao pormenor estes e outros casos afíns, mais tamén de dotar de potentes doses de sosego xente como Anuqueira ou de proporcionar manuais de estilo ao persoal das funerarias para que, polo menos, non descoñeza os rudimentos lingüísticos e comunicativos no noso idioma.
Co pasar do tempo, cando a Necrolingüística comezase a dar sintomas dunha relativa obsolescencia, recibiría a auga fresca doutras materias e de diferentes métodos de estudo, como os traballos de campo ou, falándomos con máis propiedade, dos traballos de camposanto: unha destas orientacións metodolóxicas podería ser a visita a cemiterios, onde se atesta de novo a singular situación do galego nos textos gravados nas pedras e nas lembranzas funerarias dos nosos adros: imprecisións na forma dos nomes e apelidos, influencias do español, irregular constatación de fenómenos lingüísticos locais etc. Así, poñamos por caso, a Necrolingüística constataría cientificamente os ben coñecidos casos de gheada e mesmo de gueada nos epitafios do mundo aldeán, do tipo *Dominges, *Gacinto, *Gosé, *Gosefa, *Gulia, *Logo, *Regeira etc., algún deles xa sinalado por Rabanal ou por Henríquez Salido. O estudantado da antecitada disciplina sería quen de reparar en que a falta da nomenclatura oficial galega e as condicións en que conseguiu sobrevivir a lingua produciron innúmeras lápidas con topónimos alterados: no cemiterio de San Xiao de Cumbraos, no concello de Sobrado dos Monxes (...!), figuran barbarizacións como *Gisó por Guisó, nome dunha aldea próxima, pois a pronuncia dunha boa parte da populación da comarca refrendou as variantes con gheada; no mesmo recinto tamén se achan exemplos do tipo *Aldea del Molino por Aldea do Muíño, *Las Cruces por As Cruces, *Villamor en vez de Vilamor etc. E mesmo ao seseo concedería atención relevante a Necrolingüística (co cal aparecería un novo tipo de nomenclatura teórico-descritiva: a do "seseo necrolingüístico"), xa que os apelidos se atestan ás veces grafados con -s ou con -z dependendo do grao de formación do canteiro ou do enterrador: é o que acontece coas formas Bermudes e Bermúdez, ambas rexistradas en Santo Estevo de Morás (Arteixo, A Coruña) para membros da mesma familia; igualmente, sería o caso dos apelidos Viéitez e Vieites, documentados na rexión onde di a lenda que chegou a Virxe da Barca na súa nave de pedra; e tamén correspondería ás mostras de Vázquez, Vásquez ou Vasques, habituais no (des)concerto patronímico de varias comarcas galegas, entre elas a Terra de Melide.
En fin. Esquezámonos por un momento do sorriso fácil e salientemos a desigualdade existente entre ambos os idiomas, tamén no momento de unha persoa falecer. Nuns tempos en que a moitos se lles enche a boca a falaren de liberdade lingüística e de dereitos individuais para se decantaren exclusivamente por unha das dúas linguas oficiais no país (o español), e nunha época en que non se sabe ben a conto de que algún valedor do pobo cuestiona que a lingua propia da Galiza sexa o galego, ben puidemos corroborar como se desenvolveu o exercicio desa liberdade para o noso querido amigo, persoa real co nome mudado, que representa sen dúbida moitos outros Anuqueiras que se viron en idénticas ou en similares situacións. Vivirmos en galego é un dereito. Morrermos en galego, tamén.

Un web para Celso Emilio e un botón para Valentín Paz Andrade

2012-01-20T09:09:00.000+01:00

Este ano celébrase o centenario do nacemento de Celso Emilio Ferreiro. A fundación que leva o seu nome pretende, desde este atractivo espazo-web, 'contribuír a difundir o seu extraordinario legado así como dar a coñecer as actividades programadas para este acontecemento único e irrepetible'.
Esta páxina é unha fonte de recursos moi ben organizada, clara, e con achegas de todo tipo.

Este ano celébrase o Día das Letras na honra de Valentín Paz Andrade. Presentouse hai pouco o web oficial deste avogado e empresario multifacético, pero, tal e como comenta Carlos Callón, as gadoupas do lobo andiveron por alí e nese espazo fixeron a peor ferida que podían e deturparon o pensamento de Valentín encol da lingua destacando na portada do web unha cita tan perversa como a mente que alí a colocou. Descontextualizada, a cita escollida parece que está defendendo o funesto decreto de plurilingüismo, ou incluso o máis funesto borrador do mesmo. Por iso, eu propóñolles esta outra, que ten a ventaxa de que si parece de Valentín Paz Andrade de principio a fin:

"¿O galego ha de seguir mantendo unha liña autónoma na súa evolución como idioma, ou ha de pender a máis estreita similaridade co-a lingua falada, e sobre todo escrita, de Portugal e-o Brasil. [...]. A ninguén se lle oculta que, da parte da Galiza, hai a gañar moito máis que a perder si a relación entre a unha e outra fala se avivece e sostén"

Mentres, polo si ou polo non, como visita recomendada para coñecermos mellor a Paz Andrade, esta escolma de recursos na arañeira. Para mostra, un botón.

Por que é bo que os nenos e as nenas aprendan ben o galego

2012-01-19T15:17:00.000+01:00

Por que é bo que os nenos e as nenas aprendan ben o galego

View more presentations from Coordinadora Galega ENDL

Presentación dun tríptico elaborado polo ENDL da EOI de Pontevedra. Un exemplo dos documentos que deben elaborar e distribuir os Equipos de Normalización. Simple e claro.

Cantar de cego

2012-01-19T00:12:00.000+01:00

Cantar de cego no que se da conta do intento de asasinato de Don Galego from Profes Galego on Vimeo.

Vía Profes co Galego

Versos para Celso Emilio

2012-01-18T08:08:00.000+01:00

No centenario do poeta de Celanova, esta fermosa iniciativa, vía Capítulo 0

Anímate a participar

2012-01-17T15:00:00.000+01:00

Sen que ninguén lle pedira nada, Paula escribiu un guión, buscou varios amigos por Silleda e polo instituto dispostos a colaborar e armada cunha cámara de vídeo achegounos este resultado. O seu exemplo é a mellor invitación á participación no traballo nos Equipos de Normalización.
Vía As Ferreiras

Louvanzas a Fraga e desprezo aos galegos

2012-01-17T00:26:00.003+01:00

Alberto Núñez Feijóo, fixo unha intervención institucional á saída da reunión extraordinaria do Consello da Xunta con motivo do falecemento do que fora presidente da mesma, Manuel Fraga. Nesa declaración distingue a figura do difunto en tres dimensións: como galego, como demócrata, e como español.
Feijóo, como calquera outro parlamentario nos actos relacionados co seu cargo, comprometéronse a facelo en galego. Que lle pasaría pola cabeza a Feijóo cando, a pesar de conducir este acto en galego, ao gabar a figura de Fraga como español, cambiou tamén a esta lingua para facelo?.
A explicación non pode ser outra que o señor Feijóo considera todo o galego como subordinado e inferior ao español, e faino en tal grao que incluso no medio dun discurso formal en galego, cando se trata de facer louvanza das características españolas do personaxe, extrema o xesto marcial, e éncheselle a boca ao falar de España. Pois, no seu pobre entender cargado de prexuízos, para falar de España, ou das matemáticas, considera que hai que facelo en español. Deste xeito, e nun único acto, o presidente da Xunta demostrou con toda evidencia o seu desprezo polos galegos, a nosa cultura, a nosa lingua e a nosa identidade.
E creo que deberíamos, polo menos por esta vez aprender, que mentres que os nosos representantes traten mellor aos Fragas que aos Díaz Pardo, teñamos por seguro que é porque tamén a sociendade entá enlamada no auto-odio.

Política lingüística (1)

2012-01-16T23:12:00.001+01:00

por Xosé Ramón López Boullón, no Galicia Hoxe:

O nomeamento do novo secretario de política lingüística non deixa indiferente a ninguén xa que é unha decisión política máis, un acto de poder da administración como instrumento de decisión e de poder que é, para lle dar continuidade, como se expresa na toma de posesión, aos proxectos, obxectivos e tarefas que a consellería de educación e o Goberno galego teñen a respecto da política lingüística.
E, a política lingüística non é outra cousa que tomar e instrumentar decisións políticas, de aí a palabra política. O lingüístico é, neste caso, o adxectivo, o referido ao campo de actuación daAdministración en materia lingúística, de xeito oficial e por medio da lexislación e de actuacións políticas que procuran determinar o uso da lingua e outros aspectos que rodean a este uso por parte dos falantes e garantir os dereitos destes a usaren e manteren a súa lingua.A política lingüística debe ter en conta a realidade sociolingüística concreta do territorio que abrangue a administración que exerce esa política lingúística desde un ente ou departamento concreto e específico que se ocupa de emprender accións lingüísticas determinadas: lexislación, formación, promoción, dinamización ou ofrecerlles aos cidadáns diferentes axudas e servizos en materia lingüística e de lingua.
De acordo con isto, considerando a lingua e o seu uso, a política lingüística, en Galicia debe ter presente a situación lingüística da súa lingua propia, instrumento de expresión da comunidade no seu conxunto.
De aí a importancia da normalización e do esforzo por normalizala e potenciala como vehículo de comunicación e de cultura dun pobo que a ten de seu.
O mellor instrumento da normalización é a planificación lingüística. Galicia conta cunha Lei de normalización e cun Plan xeal de normalización lingüística, que seguir e que deben favorecer o uso do idioma nos distintos ámbitos da sociedade e garantir que calquera cidadán poida vivir plenamente en galego.
Agora ben, para acadar este obxectivo colectivo, necesítase algo máis ca un conxunto de decisións que conlevan pór en marcha determinadas accións; porque esas decisións e esas accións poden resultar as peores decisións para a situación lingüística dese territorio e a lingua dese territorio.
Precísase pois que esas decisións e accións respondan como así foi cando se aprobou o nomeado Plan de normalización a un compromiso colectivo e asumido por todos, tal e como se sinala nas verbas de Valentín García, chamándolle ás cousas polo seu nome, para construírmos colectivamente este país.
Só así será posible avanzar. Este é o reto e o ánimo que coñece de primeira man un técnico de normalización coma el, para podermos avanzar no labor normalizador que non é outro que avanzar, sumar, na extensión e no prestixio do galego.

Un exemplo da exclusión do galego na xustiza

2012-01-16T15:15:00.002+01:00

Se un ex-conselleiro ten que agardar 3 horas no xulgado para que un tradutor completara a versión en castelán da súa declaración, que sucederá cun cidadán que queira expresarse en galego nun xuízo?
Podémolo ver aquí, primeiro ínstase a que o faga en castelán, e despois aprázase a declaración ata o nomeamento dun intérprete:

el imputado manifiesta que sólo [sic] quiere declararar en gallego, polo lo que S.Sª. le solicita que hable en español, negándose el declarante. Dando por suspendida la presente declaración a la espera del nombramiento de un intérprete.

Alén disto, por moito que o cidadán queira que o procedemento se tramite en galego, será imposible, pois o programa de xestións dos xulgados, Minerva NOX, exclúe esta posibilidade desde hai case dous anos.

Vía Ciberirmandade da Fala

Por que português. Por que agora

2012-01-16T12:44:00.001+01:00

por Alberte Lago Villaverde, no Terra e Tempo:

Este artigo é um a modo de resposta ao de Anselmo Lopez Carreira do mês pasado.

Não vou entrar nas questões de avantajes e desvantages de cada opção normativa que já se trataram nos comentários do artigo senão que vou tentar dar uma explicação de por que este tema esta a rexurdir agora. A maioria destes apontamentos mereceria uma exposição mais polo miúdo, mas do que se trata aqui e de olhar o conjunto da situação. O conjunto reflicte o fracasso da estratégia do nacionalismo nos últimos vinte anos.

O galego vive de prestado: o PP pode rachar os consensos e não passa nada. A Feijoo tras ganhar as eleições entrou-lhe a presa por matar o galego, mas já se lhe passou. Total bastou retirar as subvenções e as publicações em galego comecarom a desaparecer do quiosque e da web. Isto é um sintoma mais de que todo o aparelho da cultura galega dos últimos vinte anos era um castelo de naipes.

A normalização linguistica é um fracasso dentro do mesmo BNG: ora mostra o galego que falam moitos cargos do BNG é malo e vai a pior. Ainda pior é que parte dos militantes esteam a deixar de falalo ou não lhes pareça importante a defendelo. Não chega com apelar á boa vontade dos militantes, as organizações políticas existem por que a boa vontade não chega.

A via Fraga foi um sucesso em toda regra: o galego está a morrer aos poucos. Deixou ou, para os optimistas, vai deixar de ser a língua majoritária e por primeira vez há um número importante de castelão-falantes que não falam castrapo. O nacionalismo não só carece duma resposta a esta situação é que nem sequer a reconhece.

O bipartido foi a derradeira oportunidade de parar isto e deixou-se a política linguistica nas mãos do PSOE. As galescolas forom um bo intento, de manter o galego nas novas gerações; tanto que lhe meteram o medo no corpo ao espanholismo. A reacção foi furibunda... e ganhou.

As instituições encarregadas de defender a nossa língua não a defendem. A Voz informava há cousa de um ano de que os recursos online da RAG estão por detrás das academias asturiana e aragonesa. Despois de passar todo o período do bipartido atacando ao BNG a ocultação dum informe sobre a situação do galego na campanha electoral na que o PP atacava a imposição do galego já ê um acto de traição. Na manifestação mais importante em contra da política linguistica do governo Feijoo o presidente da RAG considerou oportuno não assistir para participar co presidente da Xunta num acto protocolario. O papel do ILGA como proprietário da língua não merece nem comentário.

O desastre da normativa de concórdia foi outro elemento mais. Se a cousa quedara limitada a deixar as opções mais razoáveis como as preferidas seria moito mais útil. O galego escrito na norma castelá e boa maneira de introduzir aos que já sabem espanhol. Tampouco havíamos ser a única língua do mundo com duas normativas o norueguês está na mesma. Ao recorrer aos parches para adaptar ao galego uma norma baseada no espanhol o que se fixo foi deixar aos falantes inseguros sobre a norma, coa inestimável colaboração duma prensa disposta a alertar do achegamento ao português... que não havia por nengum lado.

Que fazer?

O que lhe mete o medo no corpo ao inimigo é calquer achegamento ao português, algo bó terá.

Puntogal.gal

2012-01-15T19:56:00.000+01:00

A Asociación Puntogal, co apoio da secretaría xeral de Modernización da Xunta de Galicia, remitirá á ICANN a candidatura para un identificador de máximo nivel para a lingua e a culturas galegas, o “.gal”.
Unha vez recibidas todas as candidaturas, a ICANN avaliará aos candidatos a través dun complexo exame nun prazo que oscila entre os doce e os dezaoito meses. No caso de superar o exame sen ter que aportar información suplementaria, poderanse rexistrar dominios .gal a partir de mediados de 2013. Daquela, por fin, poderemos acceder a dominios como puntogal.gal.

Caderno para colorear

2012-01-15T11:46:00.001+01:00

Convén repasar habitualmente o Planeta de ENDL. De alí saquei este bonito caderno para que os nenos coloreen e todos aprendamos algo máis sobre Luis Seoane.
Na escola só nos ensinaron a pintura de El Greco, Velázquez ou Goya e así quixeron extirparnos a alma, excluíndo da escola a nosa arte.
A identidade témola que ir debuxando de cote e velaquí unha fermosa forma de facérmolo.

Caderno para colorear

View more documents from calcetin5

ppppp

A ciencia no punto de Mira

2012-01-14T15:33:00.000+01:00

É un dos Premios da Crítica 2011. No seu caso, por liderar un traballo A importancia da similitude interlingüística e o bilingüismo equilibrado cando dúas linguas compiten, realizado xunto con Luis Seoane e Juan Nieto, que concilia a investigación en ciencias experimentais coas humanidades e as ciencias sociais e que tivo e está a ter unha grande recepción e impacto en Galicia e nos circuítos científicos internacionais.
Ademais Jorge Mira é o autor deste libro de divulgación científica,'A ciencia no punto de mira'. Un oasis no deserto da divulgación científica en galego.
O libro achéganos 63 temas científicos explicados de forma moi sinxela, incluso coloquial. A vontade de chegar a todo tipo de público podémola ver, por exemplo, no capítulo adicado ao paradoxo do aniversario. Trátase de determinar cantas persoas precisamos xuntar para que a probabilidade de que dúas delas teñan o mesmo aniversario sexa de polo menos un 50%. Curiosamente a resposta é que basta con que haxa 23 persoas. E ao xuntarmos 60 a probabilidade chega ao 99%.
De forma moi intelixente, Jorge Mira, no canto de darnos unha lección de combinatoria, desmonta o prexuízo do que normalmente partimos cando nos expoñen ese problema: o consistente en pensar só nos que naceron o mesmo día que un. O cerne está en decatarse de que temos que estudar as parellas de persoas e non é difícil ver que con 23 persoas podemos formar 253 parellas distintas. Deste xeito Jorge Mira demostra que, aínda sendo certo que os prexuízos fan inzar actitudes reprobables, para desmontalos non se precisa profundizar senón que chega con saber escoller o punto de mira.

Francisco López: 'Que aprender en galego sexa doado, normal e un dereito pleno'

2012-01-13T17:20:00.000+01:00

Xurxo Salgado entrevista a Francisco López para Galicia Confidencial. (por certo, cun titular realmente desacertado).
Francisco López é un dos impulsores de Galiza co galego, unha entidade que pula polo ensino en galego, especialmente en infantil.

Galiza co Galego naceu no ano 2009 como un movemento popular, resultado do debate social suscitado pola decisión da Xunta de impoñer o decreto do trilingüismo e co obxectivo de sumar máis de 3.000 compromisos a prol dunha Asociación que garanta o dereito á educación en galego.

Conta coa colaboración de asociacións en defensa da lingua, asociacións pedagóxicas, sindicatos e cooperativas de ensino de Galiza, Galiza co Galego elaborou un proxecto de Rede de escolas infantís, cun programa educativo común e aberto.

Conseguido o obxectivo dos compromisos en maio de 2011, o vindeiro sábado 28 de xaneiro terá lugar a asemblea de ampliación desta asociación.

Galicia Confidencial (GC).- Está Galiza co Galego cumprindo as súas expectativas iniciais?

Francisco López (FL).- Estamos a cumprir co calendario de traballo proposto. En Maio de 2011 superamos os 3000 compromisos e recibimos o mandado de organizar o movemento mediante unha asociación que garanta o dereito á educación en galego da cidadanía. O 28 de xaneiro faremos a asemblea da Asociación Galiza co Galego, na que se incorporarán como socios e socias máis de 3.150 persoas. Organizaremos unha Rede de Escola Populares Infantís e tamén unha Cooperativa de Ensino Popular.

Escola “democrática, de calidade e en galego”
GC.- Cales son os obxectivos a longo prazo?

FL.- A longo prazo o noso obxectivo é non ter razón de ser. A curto prazo, é o de facer efectivo e garantir o dereito –en especial da infancia- a unha educación, laica, en valores, pluralista, democrática, de calidade e en galego.

GC.- E credes que o país ten unha masa crítica para soportalos?

FL.- O País está ateigado de xente boa e xenerosa que, con independencia das súas ideas ou da lingua en que se expresan, desexan que os seu fillos aprendan en galego. Eles saben que é unha riqueza.

GC.- Por que credes que desaparecen os medios en galego?FL.- Seguramente non conveñan a quen está a promover o unionismo español, aniquilador da diversidade, e quizais, dende o punto de vista capitalista, non sexan rendíbeis. Pero a responsabilidade do seu mantemento é da sociedade e de quen está na vangarda da súa dirección.

Sen “administración propia”
GC.- Xa tedes dito que o papel da Xunta non axuda, que debería facer unha administración polo seu idioma?FL.- A administración pública debera servir á cidadanía, defender o propio, xerar auto-estima e dar apoio. Mais acontece que Galiza non conta cunha administración propia, así que non hai moito que agardar.

GC.- Credes que o galego corre risco de desaparición?FL.- O galego, de seguir coa presión do unionismo español e o desleixo social, está en serio perigo de extinción. É unha teima de diversos sectores, algúns incluso antagónicos entre si, que o galego pase a ser unha reliquia etnográfica e desapareza como lingua diferenciada e propia de Galiza.

GC.- E cal é a solución para evitar males peores?FL.- O apoio decidido e práctico á educación infantil en galego.

O papel dos medios
GC.- E o papel dos medios neste conflito, cal debería ser?FL.- Os medios deberan prestar máis atención ás actuacións daqueles que empregan o galego na súa acción diaria, con independencia dos avales”,“persoeiros” e demais que os acompañen. Non dar bombo ás accións contrarias á lingua, asociacións, etc. que buscan o descrédito da mesma e o enfrontamento entre a cidadanía.

GC.- Están os partidos políticos a altura das circunstancias?FL.- A lingua galega non é unha cuestión de partidos políticos, é unha cuestión dos galegos e das galegas. A lingua galega é unha creación do Pobo da Galiza. A cidadanía dá o seu apoio electoral a partidos políticos que actúan na Galiza, que non son galegos e que xeralmente entenden a lingua propia de Galiza como un atranco. En xeral, os partidos políticos que son galegos defenden e actúan en favor do idioma.

GC.- Un desexo para o futuro....FL.- Que aprender en galego sexa doado, normal e un dereito pleno.

Ai se me opero

2012-01-13T10:10:00.001+01:00

Para rir a cachón. Así é Tourilandia novo programa de humor da TVG. Tal e como comenta Manuel Bragado, un produto que pode achegar á mocidade á canle galega e, polo tanto, cun enorme potencial galeguizador.
Para seguir.

A traizón de Gadis

2012-01-12T10:20:00.000+01:00

por Ramón Cruz Dopico, desde o web de ProLingua

Decepción e tristura son as palabras que mellor reflexan o meu sentir cando neste ultimo mes puiden contemplar como se exclúa o noso idioma propio da publicidade, cartelería, rótulos… e todo o relacionado coas dúas tendas que Gadis ten a día de hoxe en Viveiro, unha das cales (a situada en Magazos) foi reinaugurada nestas fechas.

Hoxe entrei na tenda por primeira vez logo da reforma e puiden contemplar como o idioma galego foi eliminado por completo. A verdade é que sentín unha gran pena, sentimento totalmente contrario ó orgullo e felicidade que sentín días antes, cando pouco despois das badaladas de fin de ano emitiron o anuncio de “Vivamos como galegos”.¿Acaso vivir como galegos está reñido co idioma galego? ¿Entenden os señores de marqueting e merchandising do Gadis que o idioma galego non é digno de ser incluído nos folletos e carteis, polo menos, a carón do castelán?¿ Ou é que “precisan” diñeiro público, ou sexa “subvencións”, para que o idioma desta terra teña unha presenza nas súas tendas?Son comerciante, levo 18 anos cara ó público, e podo dicir que a maioría da xente que entra nas tendas de Viveiro son galego-falantes. Tamén sei que á maioría da xente lle dá igual, que nin sequera se dan conta diso, que pasan do tema. Eu non, non quero resignarme, a min non me dá igual recoñezo que nos tempos que corren para a nosa cultura e o noso idioma, o que eu estou a dicir pode atopar enfronte expresións coma “radical”, “tontería”, “que mais che dá”,ou as preguntas do millón ¿ e logo non entendes o castellano?, ou ¿ti non es “español?”Entendo e falo castellano coma calquera de Valladolid. Síntome español (polo de agora) coma calquera madrileño, fun militar durante a miña xuventude e cumplín con España coma calquera asturiano, leonés, andaluz ou mallorquín, pero nunca renegarei da miña patria natural, Galicia, do idioma da miña xente, da miña familia, dos meus pais e avós e coido que se ser “español” leva consigo o renunciar a unha parte imprescindible da miña personalidade e da miña maneira de situarme no mundo, pois entón a miña concepción de España, por desgracia vai cambiar irremediablemente.Recoñezo a Gadisa como unha creadora de riqueza e postos de traballo no noso pais e oxalá xurdiran moitos mais empresarios da talla do falecido Sr Tojeiro (ó cal Galica estalle agradecida) pero teño que discrepar na maneira de actuar desta empresa.Señores do Gadis, unha cousa é predicar e outra é dar de comer. É mágoa que outras cadenas de fóra de Galicia (por exemplo Eroski) teñan mais respecto que vostedes polo noso idioma.Oxalá poidan ler esta carta algún dia e que lles faga reflexionar.Pola miña parte, só me gustaría que se dignaran a perder dez minutos (como perdín eu) e me contestaran a estas preguntas:¿Por que? ¿Que é o que fixemos mal (se acaso o fixemos) os galegofalantes, para merecer este desprezo?Sen mais saúdaos, un cliente (polo de agora), e lembren ¡Vivamos como galegos!

Galegogoogle

2012-01-12T00:45:00.000+01:00

Google dedica frecuentemente versións do seu logo, chamadas doodles, a distintas conmemoracións. Na fábrica de ideas GalegoLab xurdiu a iniciativa de solicitar a Google un doodle para o Día das Letras deste ano. A cousa xas está en marcha, e incluso xa hai algunha aportación para o posible deseño:

...porque queren roubarnos o que hai: un blogue para estes tempos avoltos

2012-01-11T08:08:00.000+01:00

Na prehistoria desta Carta Xeométrica andaba eu mirando a forma de como facer un blogue de matemáticas cando no revolto tempo antes da publicación do borrador do funesto decreto de plurilingüismo comencei a interesarme polos artigos e as novas encol da lingua e a normalización. Entre aqueles primeiros artigos que me chamaron a atención había un par deles no Xornal, dun tal Iván Méndez López que me tiñan un aquel.
Así, co paso do tempo, e xa metido en fariña, din en recuperar aqueles artigos ([1] e [2]) pois, pensaba que nalgún momento podía ter sentido volver a eles.
E chegou o momento. Iván Méndez López, nos comenzos do ano botaba andar baixo o título ".... porque queren roubarnos o que hai", simplemente un novo blogue que nos vai ir aclarando moitas cousas nos tempos avoltos que corren. Cada un dos artigos que redactou ata o momento son outras tantas perlas que gorentarían os medios de comunicación para as súas páxinas... se os houbese.
Non podo facer outra cousa que recomendar a visita a este novo blogue agás que queiramos continuar a confundir a normalización coa dinamización, a substitución coa imposición ou o plurilingüismo co follow me

O exterminio planificado do galego e da ciencia galega

2012-01-10T12:42:00.000+01:00

por Francisco Calo Lourido, no Terra e Tempo:

Lembrounos Joaquín Abellán no tomo 2, páx. 60, da obra colectiva Historia de la Teoría Política, en Alianza Editorial, que o grande filósofo Hegel gabou a Christian Wolff como o "mestre dos alemáns", por ser el "quen ensinou á filosofía a falar en alemán, dándolle desta maneira 'patria' en Alemaña, pois para Hegel só se pode dicir que unha ciencia pertence a un pobo, cando a posúe no seu propio idioma". Unamuno, en 1904, chegou a afirmar que se pode soster que hai tantas filosofías como idiomas e tantas variantes destas como dialectos, incluíndo o que poderiamos chamar o dialecto individual. Continuou dicindo que, se hai unha filosofía alemá, non é máis que a filosofía do idioma alemán e que así sucede cos restantes, engadindo que é a lingua francesa a que explica a Descartes. Coida que isto é natural, pois "cada pobo foi asentando na súa linguaxe a súa concepción abstracta do mundo e da vida, e na extensión e comprensión que dá a cada verba vai implícita a súa filosofía", pois "o filósofo non fai máis que sacar da linguaxe o que o pobo todo metera nel perante séculos".

Terán ouvido falar disto algunha vez o presidente Feijóo, o conselleiro de educación (!) Vázquez e o mutante -polos cambios de postura científica, de opción política e de postos no organigrama da Xunta- Lorenzo? Coido que non, porque, para facer o que andan a facer, ou son fantásticos "simuladores e disimuladores de calquera cousa", como dixo Salustio de Catilina, ou, o que é moito máis probable, para a "Blitzkrieg" que hai tres anos decretaron contra as esencias patrias de Galicia, posuír esta caste de saberes constituiría un lastre, un atranco intelectual. Para ocupar os postos claves na aniquilación dun país non hai como a construción de oxímoros, xuntando nas mesmas persoas verbas como educación e analfabetismo, cultura e ignorancia.
Dicir que Cataluña e Euskadi son moi distintas de Galicia non é descubrir nada novo. Tampouco é esta a ocasión de analizar os factores históricos que levaron a tres nacións periféricas do estado, con lingua e cultura de seu, a un sentimento nacional tan diferente; pero a realidade está aí e a min dóeme constatar como, nas defensas das peculiaridades destas terras singulares fronte ao uniformismo xacobino español, as alusións a Galicia hai un tempo que principiaron a escasear. Semella que cataláns e vascos se están fartando dos comportamentos electorais do pobo galego. Entre eles teñen moito en común; con nós cada vez menos; pero a cousa vén de vello, como podemos ver con estes exemplos: no decurso da 1ª Guerra Carlista, concretamente en 1839, o pretendente D. Carlos presentouse diante das tropas navarras e alavesas, arengounas e díxolles en español se o recoñecían como rei. A resposta foi o silencio; preguntou ao brigadier Iturbe que pasaba, e este respondeu que non entendían o castelán. "Pois dillo en vasco", insistiu o pretendente. Iturbe empregou o vasco, pero, para evitar problemas, preferiu preguntar: "Queredes paz e foros, soldados?". Resposta entusiasta: "Bai jauna" ("Si, señor"). Algúns entenderían, pero moi posiblemente fose verdade que moitos non entenderan o español, xa que, 70 anos despois, sobre 1907, Benigno Rodríguez, comisionado pola Mariña de Guerra para entrevistar mariñeiros, deixou escrito que "en Guipúzcoa, en muchos puertos, todavía hay bastantes pescadores que no comprenden absolutamente nada de nuestra lengua". Acaba de rematar a Guerra Civil en España, un crego catalán volve á súa parroquia e, no primeiro sermón dominical, di o seguinte: "Ya veis el castigo por nuestros pecados: nuestros muertos, nuestra iglesia quemada, derrumbada y yo hablándoos en castellano".
Calquera semellanza con Galicia é casual. Cando, pouco despois de facer esa referencia ao idioma, o mesmo Benigno Rodríguez chegou aquí e entrevistou mariñeiros, non tivo problema ningún co idioma, e eu non imaxino a ningún cura galego, xa non no 39, senón nin tan sequera hoxe, equiparando como desgraza a igrexa destruída, os mortos e o ter a obriga de falar español. Galicia é así e ten uns comportamentos políticos en consonancia; os elixidos sábeno e utilizan as armas que o pobo lle deu contra os que aínda nos resistimos a desaparecer. Hoxe mesmo, 7 de xaneiro, leo nun xornal que o PP se gaba de ter duplicado en catro anos a afiliación e, maioritariamente, de xente nova, porque "el PP es el partido con el que más se identifica Galicia". Estiven hai uns días nun loureiro e o amigo que me levou a el fíxome notar que aquilo era Galicia profunda: casa de boa feitura tradicional galega, lareira acesa no interior e fóra, viño propio, moi ben de prezo, petiscos xenerosos e de balde, cancións en galego, entorno fechado con metálicos vellos e lingua de resposta ao noso natural vernáculo... o español.
O PP é o partido de maior implantación no territorio, coñece moi ben a realidade de Galicia, sabe que os seus votantes son maioritariamente galeguistas, que aman a Galicia daquela maneira e que ven no PP o partido que mellor pode representar o seu amor á terra, con cantareas tabernarias en galego, lareiras, metálicos, ladrillos ao ar e lingua española con tódolos visitantes, aínda que sexan alemáns. Por iso está presidindo Galicia un verdadeiro inoperante como Feijóo, encargado de non sei cantas áreas, todas e as que lle boten, pois, para o caso tan só se preocupa dos faladoiros madrileños, aqueles aos que, xa en 1902, se refería Unamuno, cando dicía que "El principal centro productor de ramplonerías en España son los cafés de Madrid". O que non diría, se tivese visto Intereconomía! E este individuo con poder -recibido dos galegos- nomea un conselleiro de educación, Vázquez, que tan só demostrou ignorancia ata na nomenclatura propia do seu departamento (aínda lembro o das materias "troncales") e no convencemento de que se pode saír do bacharelato sabendo inglés fluído e, digo eu, por que non historia, matemáticas ou bioloxía? Pechariamos as facultades por innecesarias, aforrariamos moitísimo e mesmo a el o mandariamos ao paro, ao remate da súa bicoca política. E o mesmo destino tería o ínclito asesor do PSOE, Lorenzo, que foi contratado para exterminar o galego e, se non fose porque algúns temos o pelexo duro, teríao conseguido. Seica o debeu de facer moi ben, porque, coa práctica adquirida, agora encargárono de botalo fóra do mundo cultural. Dixo onte o novo secretario de estado de cultura, Lassalle, que ten por diante potenciar esa enorme riqueza que é a lingua española. Feijóo copia o esquema, elimina a consellería e nomea un secretario xeral tamén coa misión -e desgraciadamente non me vou equivocar- de potenciar a lingua de Castela, tan atacada, vilipendiada e supoño que en proceso de desaparición.
Cando en Galicia tódolos traballos científicos se deixen de facer en galego, e ese é o camiño polo que imos e que sospeito se vai potenciar, mesmo pola valoración numérica que as universidades dan aos traballos en función das linguas en que están escritos, deixará, como dirían Hegel ou Unamuno, de haber ciencia galega. Algúns seguiremos firmes, mesmo contra as opinións, erradas, dos amigos.

Decálogo para ser lingüísticamente sostibles

2012-01-09T10:54:00.000+01:00

Decálogo para ser lingüísticamente sostibles

A cultura está de loito, e non (só) pola perda de Isaac

2012-01-09T08:53:00.000+01:00

Estes dias deixei ir, máis ou menos autónomamente ao blogue, e nese tempo morreunos Isaac Díaz Pardo [1] e [2], alguén que continúa a ser descoñecido para unha grande parte da poboación. Non nos ten que estrañar pois que os dirixentes políticos que pasen a dar o pésame, descoñezan quen é un tal Avelino Pousa Antelo, por poñer un caso.

Velaquí o artigo do título, por Francisco Xosé Rei García, en Terra e Tempo:

Confésolles que ando un tanto despistado. Será cousa de non ter dixerido ben as enchentas gastronómicas do Nadal -que en realidade tampouco foron tantas-, de andar a arrastrar os efectos da enésima doenza no ano que acabou (agardemos que, xa que cartos non, 2012 traia saúde) ou de que a voráxine consumista destes días deixa a un a cabeza atoldada.
Ando despistado, dicíalles, porque por máis que leo e releo, miro e comprobo e volto a ler, non dei atopado aínda valoracións positivas que expliquen o nomeamento de Anxo Lorenzo como novo secretario xeral da recén refundida Consellaría de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria e, disque, responsábel directo da política cultural no novo organigrama que nos trouxeron o Apalpador e os Reis Magos. Sinceramente, eu cando menos, por preferir, prefería unha presada de castañas ben quentiñas desas que din que trae o xigante do Courel ou unhas pedras de carbón doce das que nos traían os de Oriente cando cativos, aínda que a final fose só como brincadeira agochando os agasallos de verdade.
Falaba de refundición das consellarías de Cultura e de Educación e penso que fago ben, pois supoño que coñecerán a expresión coloquial: estar fundido (ou afundido) na miseria. Este verbo fundir tamén se emprega, por exemplo, para denominar a acción de derreter o queixo (moi na moda agora) e mesmo na Coruña tamén o adoitamos empregar informalmente (descoñezo se en máis zonas) para dicir que alguén acabou con todo o seu capital. No fondo, a refundición dos departamentos autonómicos so a batuta de Jesús Vázquez Abad co seu anxo leal de segundo de abordo -organigrama que nos retrotrae a cando a autonomía andaba aínda en cueiros - está razoabelmente sincronizada co propio labor de fundición desenvolvido previamente en postos ben destacados do consello de dirección deDemolicións Feijóo - Construcciones y Contratas polos seus respectivos responsábeis: Vázquez Abad, que vira de conselleiro en superconselleiro (e tíralle do ar!); Roberto Varela, que marcha do posto co mesmo aquel de dromedario nun iglú co que chegou; e o inefábel Anxo Lorenzo, que ascende na escala evolutivo-gobernamental con aquela mesma lóxica coa que ascendera o Don Celidonio de Vicente Risco cando chegara a alcalde. Xa me entenden.
A folla de servizos do señor Lorenzo Suárez para chegar a tan elevado posto danomenklatura fejooniana confésolles que me ten admiradísimo. En realidade, coido que case ninguén reparáramos ao principio cando el mesmo nos advertira, en entrevista a algún medio, que el agora xa non era sociolingüista, senón ex sociolingüista. Con aquela advertencia quería dicirnos, en realidade, que todo o que el investigara, escribira, pensara e opinara sobre a lingua con anterioridade ao seu nomeamento xa non valía. Pobriño, non o soubemos entender e seguimos berrando nas manifestacións aínda durante un tempo máis aquilo de "Anxo, vendido, aplica os teus artigos", a pesar de que el xa tratara de desfacer o noso engano.
Que non atopase na imprensa ou na rede mostras de entusiasmo desmedido nos sectores atinxidos pola refundición de consellarías ou polo nomeamento de Anxo Lorenzo como Secretario Xeral de Cultura non significa que non dese con múltiplas voces de preocupación, desde as cautelosas e institucionais ás máis independentes e combativas, que non amosasen a súa preocupación, intranquilidade, turbación ou desacougo. Refírome, naturalmente, a axentes e personalidades de recoñecida traxectoria persoal, profesional ou académica e comprometidas con Galiza que saben do valioso capital que é a nosa Cultura, con maiúscula. Non me refiro, por suposto, a aqueles outros -que tamén os hai -para os que a cultura galega é un simple adubío folclórico para os días de festa, tan prescindíbel como incómodo e mesmo detestábel cando soborda os marcos estabelecidos. Eses ou ben viron ben a noticia da refundición, ou ben pasaron a páxina do xornal ou, o que é probábel, rosmaron porqueAlberto los traicionó otra vez ao non suprimir de vez consellarías tan ofensivas e innecesarias. A estes últimos recoméndolles paciencia e optimismo: xa foi suprimida a Dirección Xeral do Libro. Por algo se empeza!

Os mesmos medios amigos da pax feijooniana que gababan hai uns días (tan falaz como descaradamente) a figura de Anxo Lorenzo -nada menos que considerándoo unha persoa dialogante! -e non daban palabra sobre os seus éxitos na empresa de fundición da lingua galega ao longo dos últimos dous anos e medio son os que titulan hoxe, entre prantos farisaicos, que coa perda de Isaac Díaz Pardo Galiza perde un dos seus máis senlleiros fillos. A que é evidente é a sensación de orfandade da nosa cultura, e non só porque se nos fose o xigante de corpo pequecho que creou a base de semente de soños o xardín fermoso do Laboratorio de Formas de Sargadelos, de cuxo maxín surxiu toda unha maneira nova de concibir e (re)vivir Galiza e de a (re)descubrir para tanta xente.
Teño para min -non sei se é sensación persoal ou partillada- que onte en Bonaval a xente -a comezar polo Avelino e a Antía -non soamente estaba a velar o corpo do Isaac, senón o símbolo que Díaz Pardo converteu en vida a través da súa propia vida, e que agora parece seriamente ameazado pola man gobernativa dos mesmos que onte non tiveron reparo ningún en iren facer a foto de rigor en séquito de a ducias, tan innecesario e desconsiderado como grotesco.
Non estou entre quen onte se achegou ao Museo do Pobo ou a Boisaca para despedir Isaac, e non porque non merecese ser despedido. É moi probábel que me achegue tranquilamente, dando un paseo, até as Cerámicas do Castro en Sada, nunha visita máis a aquela fábrica de soños materiais das moitas que xa fixen e das moitas que aínda están por vir. Desexarei con todas as miñas forzas, polo camiño, que oxalá a Anxo Lorenzo non lle dea por definirse no seu novo posto como un ex técnico cultural, sabendo o que signficou para o galego que nos gobernase un ex sociolingüista.

Dous anos e un dia

2012-01-06T21:21:00.000+01:00

Van alá xa dous anos e un dia.
E cada vez que boto a cabeza fóra, pasmo co que escoito, apámpome co que vexo.

Un ano e un dia

A Cooridnadora Galega de ENDL valora a xestión de Anxo Lorenzo

2012-01-06T19:11:00.000+01:00

Velaquí a valoración de Anxo Lorenzo como Secretario Xeral de Política Lingüística. Penso que esta avaliación ten un valor engadido se lembramos que na data do seu nomeamento a Coordinadora fixera unha valoración positiva. Moitos dos puntos abaixo indicados coinciden cos que tamén (d)enuncia a CTNL.

Valoración da xestión do Secretario Xeral de PL por parte da CGENDL

Fraseoloxía visual 2

2012-01-06T18:12:00.000+01:00

Continúa a edición da Fraseoloxía visual con este segundo capítulo. Do primeiro xa déramos conta no seu día

Anxo Lorenzo versus Anxo Lorenzo

2012-01-05T09:09:00.001+01:00

Non se me ocurre mellor despedida da Secretaría Xeral de Política Lingüística a Anxo Lorenzo que este artigo escrito por Anxo Lorenzo n´A Nosa Terra, o 10/05/2008. O título orixinal do artigo: Política lingüística e 'consenso' en Galicia?

Estase a difundir a idea de que o modelo lingüístico de coexistencia entre galego e castelán está sendo substituído por un de imposición do galego, sendo o goberno da Xunta de Galicia o responsable dese cambio. A realidade parece apuntar noutras direccións: por unha banda, é o Partido Popular quen está a separarse do vieiro lingüístico consensuado nos anos 80 por motivos de estratexia partidaria (desgastar o goberno); e, por outra, o PP está en desacordo co contido da política lingüística actual, diferente da que eles implementaron. O primeiro aspecto –o PP afástase do “pacto lingüístico”– supón unha novidade política que cumprirá analizar con certo vagar nestes meses en que remata a actual lexislatura; o segundo aspecto –o PP está en desacordo coa política lingüística do goberno actual da Xunta de Galicia– é absolutamente coherente desde a lóxica política.
O que podemos denominar como “pacto”, “consenso” ou “acordo” lingüístico confórmase mediante os contidos lingüísticos do Estatuto de Autonomía de Galicia de 1981 e da Lei de Normalización Lingüística de 1983. Cales son, ao noso entender, as características principais dese “pacto lingüístico”? En primeiro lugar, a cooficialidade –en Galicia, galego e castelán teñen plena igualdade xurídica–; en segundo lugar, a declaración do galego como lingua propia; en terceiro lugar, derivado do aspecto anterior, a decisión de pór en marcha un proceso institucional e social de “normalización” da lingua galega, por se atopar esta en situación de desigualdade respecto do castelán; e, en cuarto lugar, o respecto polo principio de individualidade: que cadaquén utilice a lingua da súa preferencia nas comunicacións non institucionalizadas.
Amparados nese “pacto lingüístico”, os diferentes gobernos do Partido Popular aplicaron unha política lingüística de baixa densidade e intensidade. Os seus sinais de identidade en materia lingüística foron os de lexislar pouco, non desenvolver a planificación lingüística e non se preocuparen excesivamente porque se cumprisen as poucas normas lingüísticas (ou con repercusións lingüísticas) que eles mesmos aprobaban. Foi, en definitiva, unha política lingüística inhibidora e de profundidade escasa na promoción da lingua galega. A coartada ideolóxica para non facer máis chegoulles aos gobernos populares da man do bilingüismo harmónico (BH), construto ideolóxico de feble baseamento epistemolóxico que foi deseñado ad hoc para xustificar aquela política lingüística rácana. Agora ben, o BH é un construto partidista promovido exclusivamente polos gobernos fraguistas, sen que en ningún caso formase parte do “consenso lingüístico” inicial.
O cambio de gobernoCo cambio de goberno, unha coalición PSdG-BNG non pode desenvolver a mesma política lingüística có PP. Abonda con ler os programas electorais das últimas eleccións autonómicas para comprobalo. Agora ben, cambiar os vimbios, o rumbo e mesmo o ritmo desa acción lingüística gobernamental non significa que se estea a alterar o “consenso lingüístico”: o que este goberno pretende é, seguindo no mesmo modelo, afondar en certas estratexias planificadoras que lle dean ao galego un maior folgo social e institucional. E unha boa proba disto é o novo decreto de ensino aprobado o ano pasado.
O novo decreto persegue o mesmo obxectivo có anterior: que todo o alumnado aprenda por igual galego e castelán. A principal novidade é a estratexia para acadar ese obxectivo: aumenta a porcentaxe de materias que, como mínimo, se deben impartir en galego. Significa isto un cambio no modelo de ensino bilingüe instaurado en Galicia desde 1983? Por suposto que non: nin hai modificación do obxectivo lingüístico final (competencia nas dúas linguas oficiais), nin se está implantando a inmersión lingüística, nin se obriga a ninguén a usar unha lingua ou outra.
En cambio, son outros os que si queren unha mudanza no modelo lingüístico educativo, pedindo a segregación do alumnado en función das preferencias lingüísticas familiares. E isto, que altera o “pacto lingüístico”, tamén o reclama agora o PP: despois de máis de vinte anos valorando os beneficios do bilingüismo educativo, de termos estudantes que coñezan as dúas linguas oficiais por igual, esta forza política opta agora por apoiar un cambio de rumbo cara á separación das linguas na educación. Quen se aparta nesta cuestión do “consenso lingüístico”?
Argumentar que o presidente da Xunta de Galicia está a modificar o “modelo lingüístico” de Galicia é unha falacia. Quen se está afastando dese consenso é o Partido Popular, na procura dun rédito político a curto prazo, descolocado polo seu papel de oposición despois de tantos anos de goberno. Ademais, o que o PP non acepta é que haxa outras formas de facer política lingüística, diferentes das súas, máis centradas na promoción e na revitalización da lingua galega, sen imposicións nin obrigacións, pero con firmeza nas estratexias de acción positiva e na utilización da planificación lingüística como ferramenta de traballo. Algo que eles non quixeron ou non souberon facer cando foron goberno. E esa nova política lingüística está integrada sen maiores problemas no “pacto lingüístico” consensuado hai máis de vinte anos

Non teñen dereito a facelo

2012-01-05T09:09:00.000+01:00

David Otero escribre sobre o globo-sonda do posible traslado dos festivos do 17 de maio e 25 de xullo aos luns. Na Asociación Cultural Vagalumes:

Son como son, e que sexan, pero que non se pasen. Que non se pasen para ofendernos e sobre todo faltarnos ao respecto. Eles, os do noso goberno ( ao que non lle direi galego, pero goberno si), están onde están por haber sustantivo ( galegas e galegos, GALICIA, pobo e nación) e así adxectivos e celebracións ( datas de maior presenza e atención para recordo e afirmación determinada) e todo nunha esencia indiscutible de identidade que nos posibilita, facilita e determina, nos desenvolve, e nos orienta na cultura: a nosa Lingua Galega. Desde os anos vinte do século pasado, e antes , a proposta no traxecto do proxecto de Galicia foi celebrar o día da Patria o vintecinco de xullo e caese esta no día da semana que caese. Outra cousa foi o que desta data se fixo e se fai, arestrora querelo poñer nun luns así de friamente, a sinal de calendario laboral, pero en nós, galegas e galegos, o fundamental non se move e está presente e consolidado no 25 de xullo, día da Patria Galega, non outro, día de loita e celebración, irmandade plena de reivindicacións. Outro tanto, e mire vostede Don Paco del Riego e tamén tantos outros como o mesmo Valentín Paz Andrade e a RAG, miren o que os de arriba se permiten. O de pasar a un luns de compensar empresarial o DÍA DAS LETRAS GALEGAS ( como se o 17 de maio non tivese contido e significado e si parranda e praia se fixer bo tempo ou pontes de anuncio a ofertas de turismo) Andan a xogar perigosamente co que somos e temémonos que no fondo de todo isto hai outras intencións que de seren certas, por elas, haberá que pedir responsabilidades e non poucas, xa que aquí non todo pasa de vez e veña a outra cousa que aquilo xa foi e amén.Pois non.Non teñen dereito a trocar días explícitos con valores implícitos. Días xa ben determinados en datas invariables. Días que nos definen e nos poñen nos mapas e a un ben deles por eles os colocan nos escanos dos gobernos e nos postos de altos soldos e cualificacións. Eu non quero recorrer aos mortos, pois entendo que os vivos bastarán, pero permítaseme que pregunte que dirían disto e que farían Rosalía, Alexandre Bóveda, Castelao, Victor Casas, Rajoy Lelup, Anxel Casal, Otero Pedrayo, Celso Emilio, Valentín Paz Andrade, Don Paco del Riego, Moncho Reboiras, e tantas e tantos, se isto pasase cando eles traballaban intensamente pola construcción de Galicia, pobo do galego? E xa que logo… que imos dicir e facer os presentes? Galicia forma parte da grande creación da humanidade.Galicia, pobo do galego, ten as súas referencias, datas de ben e sinaladas, entre elas, o dezasete de maio e vintecinco de xullo, Lingua e Patria, e non poden celebrarse en baseamentos de neocoms ou neoliberais. Basta de loros servís a piratas de investimentos. Non todo, ou nada, debese medirse por rendas de cotizacións en mercados. As nosas datas non son parte nin trato de mercaderías.Estas datas irrenunciables non son cousas de mercadeos, de comenencias ou oportunismos, sexan libros ou turismo. Estas datas son moito máis. Son referentes que nos axudan a andar, a vivir en plenitude como membros dun pobo e dunha patria, dunha nación. Os cambios que pretenden desde a casa grande San Caetano son golpes directos aos corazóns do noso maior maior corazón ( Galicia). Non teñen dereito a facelo e si o deber de conservalo como está e a poder ser ( que iso non ha ser doado no caso deles) facelo medrar e desenvolver.Ir a máis e mellor.

3.1 versus 5.1

2012-01-04T18:37:00.000+01:00

Acábame de chegar unha carta do Valedor do Pobo, en contestación a unha queixa que lle presentara pola súa resolución no caso da censura ao libro de texto de Coñecemento do Medio de 5º de primaria . Nesta resposta, despois de citarme (íntegramente) o artigo 5 do Estatuto de Autonomía, continúa:

Esta institución entende que un libro de texto está suxeito ao rigor científico na transmisión dos contidos, que é a primeira das esixencias do traballo intelectual. O devandito rigor científico está vinculado á calidade do ensino.
Neste sentido, o obxectivo da unidade era dar a coñecer ao alumnado a configuración estatutaria da comunidade autónoma galega e o seu goberno. No que atinxe ao réxime xurídico das linguas oficiais na nosa comunidade, debe ser dado acoñecer aos alumnos dun xeito íntegro, polo que a transcrición incompleta do artigo 5 non transmite ao alumnado o exacto marco normativo dos idiomas galego e castelán en Galicia.

Curiosamente, a pesar da petición de rigor, non cita o decreto 130/2007 no que se establece o currículo da educación primaria, e tampouco a LOE, onde si se fala do rigor científico dos libros de texto, pero aclarando que ese rigor debe ser o acaído á idade dos alumnos e ao currículo.
Curiosamente unha resolución dunha institución non vinculante, o Valedor do Pobo, por primeira vez, vai establecer, con toda rigorosidade, cal debe ser o contido do currículo dunha materia. Claro que o rigor didáctico non chega ao punto de indicar a que idades corresponde a necesidade de dar a coñecer íntegramente o artigo 5. A falta de concreción eleva esta recomendación a todos os alumnos, incluídos os matriculados nas Galiñas Azuis.
A carta continúa:

Por outra banda, a referencia á oficialidade lingüística que se fai no recadro "Para saber máis" é inexacta e confusa. No seu primeiro parágrafo sinala que "A Constitución establece que o castelán é a lingua oficial de España". No seguinte apartado afirma que "O galego é a lingua oficial en Galicia". O uso do determinante semella que é a única lingua oficial, e aínda resulta máis confuso cando se está a falar do castelán como lingua oficial en once comunidades autónomas. Xa que logo, desde o punto de vista pedagóxico, sería moito máis sinxelo reproducir literalmente no libro de texto o artigo 5 do Estatuto completo, que establece claramente a oficialidade dos idiomas galego e castelán e a súa configuración xurídica, distinguindo entre lingua oficial e lingua propia.

Curiosamente só lle podo dar a razón ao señor Benigno López cando indica que o uso do determinante nos fai pensar que só hai unha lingua oficial en Galicia se el, a un tempo admite que ese mesmo uso dese mesmo determinante nos fai pensar que só hai unha lingua oficial en España, polo que, en rigor co expresado anteriormente polo propio Valedor, para dar a coñecer o réxime xurídico das linguas oficiais, deberíase incluir tamén a totalidade do artigo 3 da Constitución Española, e non só o punto 3.1, o que declara ao castelán como lingua oficial en España.

O contido íntegro da resolución é accesible na páxina web desta institución. Da súa lectura poderá comprobar que non foi solicitada a retirada do libro senón que non se seguirá a utilizar no entanto [sic] non fora corrixido no sentido indicado, recomendación aceptada pola Consellería de Educación e Ordenación Universitaria que arbitrou o mecanismo, no seu criterio, máis oportuno. A maior abastanza, sobre a falta de rigor no libro de texto, cómpre reparar sobre a situación no mapa da cidade de Santiago de Compostela, situada no golfo ártabro, preto da ría de Betanzos, Sobre esta o outras cuesións análogas, esta institución non se pronunciou por non seren obxecto de queixas.

Curiosamente este parágrafo dá a impresión de querer establecer a corrección da funesta resolución de censura do Valedor do Pobo na admisión da recomendación por parte da Consellería de Educación, no entanto, a misión do Valedor é a de supervisar a actividade da Administración co fin de tutelar os dereitos dos cidadáns, e non a de pisar estes dereitos para xustificar e, aínda menos, como é o caso, incentivar os abusos da Administración, ou polo menos iso é o que di a lei 6/1984 pola que se regula a figura do propio Valedor.
Curiosamente o Valedor non admitiu a miña reclamación; segundo el en virtude da lei 6/1984. Paradoxos lexislativos!.

Finalmente, en virtude do dictaminado polo Valedor, xa todos sabemos que cada vez que se diga que o galego é a lingua propia de Galicia (5.1 do Estatuto), temos que, indefectiblemente e a maior gloria da imposición, dicir tamén que o castelán é a (e non unha) lingua oficial (3.1 da Constitución). Pola contra, cando digamos isto último o Valedor non nos insta a acompañalo do primeiro. Segundo o que eu podo enxergar, do que se trata é de baleirar de contido o apartado 5.1 do Estatuto para impoñero único que desde os ámbitos de poder consideran importante, usar o 3.1 da Constitución para arrasar cos dereitos e a identidade dos pobos que curiosamente temos lingua propia.

Dicionario de química

2012-01-04T10:00:00.000+01:00

O 2011 celebrouse, na honra de Marie Curie, o ano da Química. Antes de que rematara, o SNL da Universidade da Coruña, presentou un dicionario de Química da autoría de Ramón Vilalta, Juan José Guillín Fraga e Antonio Varela Caamaño. Con máis de 400 páxinas e 7000 termos definidos trátase dunha nova aportación á normalización do ámbito científico.
A obra conta ademais con apéndices de información complementaria de interese. Para mostra, por exemplo a da imaxe, cos elementos da táboa periódica.
Un pasiño máis.

Sabes por que o 2011 é o Ano Internacional dos bosques?

2012-01-03T17:07:00.000+01:00

Con motivo da segunda edición do Día da Ciencia en Galego, a Coordinadora Galega de ENDL e o Museo de Historia Natural da Universidade de Santiago de Compostela organizaron esta videoconferencia con dona María Isabel Fraga Vila, profesora e membro da cátedra de Botánica da USC e directora do Museo de Historia Natural. A videoconferencia tivo lugar o 4 de novembro de 2011 e nela participaron máis de 4300 alumnos e alumnas dende 64 colexios de toda Galicia. A Unidade Multimedia e TIC da USC fixo posíbel este multitudinario encontro a través da rede.
Ésta é unha das dúas videoconferencias organizadas pola CGENDL con motivo do II Día da Ciencia en Galego, e que xa podemos ver no seu portal.

Os bisnetos da leiteiriña

2012-01-02T19:58:00.001+01:00

Xa quedan poucos dias para poder ir visitar a exposición de fotografías de Ruth Matilda Anderson no Centro Social de Novacaixagalicia en Ourense.
Entre os anos 1924 e 1926 Ruth Matilda obtivo 5000 fotografías de excelente factura que ademais teñen o valor engadido de estaren moi ben documentadas. Con esta escolma temos tamén un retrato da Galicia daqueles tempos.
Velaquí unha desas imaxes, a da leiteiriña. Vestida pobremente, descalza, coa mirada baixa. Como en moitas fotos da exposición, impresionan tando a miseria material como a respectabilidade que transmiten as xentes retratadas. Xunto a esta fotografía había un texto que dicía aproximadamente: todos os nenos falaban galego, porén nas escolas só se aprendía o castelán.
Hoxe os bisnetos da leiteiriña poden ter aproximadamente a mesma idade que ela tiña cando lle fixeron este retrato.Estes nenos seguramente terán roupa nova e calzado, mais cómpre preguntarse se serían dignos de aparecer retratados á súa beira. Pensemos, por exemplo, que fixeron estes nenos coa lingua da súa bisavoa.

Dicionario inglés-galego

2012-01-02T18:15:00.000+01:00

Algo tan normal, se houbera normalización real, como un dicionario de inglés, non debería ser nada a destacar nun blogue adicado á nosa lingua. Porén como eu nunca tal vin, un dicionario inglés-galego, teño que resaltalo aquí. Para que as clases de inglés nos sexan un pouco máis próximas.
De 2.0 editora, anúnciase como o primeiro gran dicionario bilingüe inglés-galego.
Compría que os valedores do presunto plurilingüismo, ou o inglés en castelán, apoiaran a edición e divulgación desta ferramenta didáctica, non sexa que vaiamos pensar que o que se escribe neste blogue é certo. Ademais, no seu día xa participaron na presentación dun dicionario latín-galego.
Non quero pensar que a sorte que desde as institucións lle desexan ao galego, sexa a mesma que a do latín, pois eu, como Curros, agardo que sexa a do inglés.
En conclusión, vai unha invitación a botarlle un ollo a este libro pois nos andeis de ningún estudante deberíamos botar en falta unha axuda á normalización que tamén o é para avanzar nas aulas de inglés.

Sobre dereitos lingüísticos, os seus valedores e os seus agresores

2012-01-02T00:42:00.000+01:00

por Xosé Ramón Freixeiro Mato, en Terra e Tempo:

Hai aproximadamente un mes compareceron en días diferentes perante a Xustiza, na Audiencia Provincial de Lugo, dous ex-deputados do Parlamento galego que presentaran a súa demisión como tales pouco tempo antes e un deputado galego do Parlamento español, aínda en exercicio da súa función, por un turbio asunto derivado da súa actividade pública que non imos comentar aquí. Como os medios de comunicación fixeron seguimento desta noticia, puidemos informarnos de que un dos ex-deputados, Fernando Blanco, demorou durante dúas horas a súa comparecencia perante a imprensa para comentar as súas declaracións á xuíza porque exixira, antes de as asinar, que estivesen recollidas na mesma lingua en que foran proferidas, isto é, en galego. Este feito converteuse na anedota do día e diso cabe deducirmos que as outras dúas personalidades públicas, que compareceran previamente, con seguranza fixeran as súas declaracións en español.
Ora, estes dous deputados non son tamén representantes do pobo galego que ratificaron en diversas votacións en sede parlamentar que o galego é a lingua propia da Galiza e que os cargos públicos teñen a obriga de a usaren? Sabemos que o deputado que utilizou o galego perante a xuíza e que exixiu a declaración nesta lingua pertence a unha forza política nacionalista, o BNG, e que os outros dous son membros, respectivamente, de cada un dos grandes partidos estatais, PP e PSOE. Os políticos son, por tanto, todos iguais e tanto dá que saian elixidos uns como outros? Polo menos no referente á lingua galega, que tamén concorre nos procesos electorais, parece que non. Uns úsana cando están no exercicio da política e fóra dela, en canto outros nin no desempeño da súa función representativa o fan con coherencia e moito menos na súa vida privada. Que non nos manipulen, pois, co reseso e intereseiro discurso de que todos son iguais e que o mellor é abstérmonos nos procesos electorais. Os nosos votos tamén serven para defendermos a lingua galega e, aínda que só sexa por iso, ningún votante que quixer a normalización lingüística deberá absterse de votar.
Mais o acaecido nos xulgados de Lugo permite outras consideracións de interese sociolingüístico, a comezarmos pola esperpéntica situación que alí se produciu e que é parella coa que habitualmente se dá noutras instancias administrativas e informativas: unha persoa pode facer uso da lingua galega nun evento de interese público e despois ser traducida para o español pola burocracia administrativa, sendo tamén esta lingua a que reproducen os medios de comunicación; así, a lingua galega fica invisibilizada perante a sociedade. Outra reflexión digna de termos en conta é que no caso referido estamos a falar dunha figura pública -Fernando Blanco foi membro destacado do Goberno galego, alén de deputado e recoñecido ex-concelleiro da cidade onde se produciu a comparecencia xudicial- que sempre usou e defendeu o galego en toda a súa traxectoria política. Bon, pois aínda así, e mesmo sendo previsíbel unha reclamación formal como a que realizou, a Administración xudicial non fixo unha excepción preventiva que lle evitase ficar en evidencia na súa falta de respecto polos dereitos dos administrados. Nin iso lle parece importar nada! E se nestas circunstancias a Xustiza axiu con tal desprezo á lingua do xustizábel, como fará diariamente cando este sexa un anónimo cidadán ou cidadá galegofalante? A resposta non é difícil de a imaxinarmos.
Se tal comportamento xudicial devén escandaloso aos ollos das persoas cunha mínima sensibilidade cívica, que dicir da reacción compracente e xustificativa do Goberno galego perante ese feito, sen admitir nin a súa gravidade nin calquera culpabilidade propia ao respecto? Tolera a Xunta con total naturalidade que a lingua galega -a mesma que ela ten a obriga legal de protexer e promover- sexa proscrita no ámbito xudicial e que as persoas galegofalantes reciban un tratamento de segunda. E parece ser que non só consente como tamén incentiva que así sexa, pois no ano 2010 distribuíu un programa informático que impide usar o galego no ámbito xudicial, segundo informa A Mesa. Após ter eliminado probas específicas en lingua galega para o acceso á función pública, a propia Xunta di, falsariamente, que o persoal da Administración de Xustiza non ten a obriga de escribir en galego. Nada pode sorprender xa na conduta dun Goberno galego empeñado en pasar á historia como o exterminador da que as leis declaran 'lingua propia' do país. Ou, se callar, si nos pode sorprender aínda máis. De facto, chega ao paroxismo -inimaxinábel hai ben poucos anos- de se unir ao 'benemérito' valedor do pobo para recriminar a unha editora de libros de texto que reproduza o artigo do Estatuto de Autonomía onde se recolle tal declaración e para a cominar a retiralo de inmediato, seica por non facer referencia expresa a que o español tamén é lingua cooficial na Galiza. Claro, como ninguén o sabe...!; e menos as nosas crianzas, que xa non falan máis que galego! Pouco importa que esa referencia xa constase na páxina anterior: a sinatura de quen realmente manda debe figurar en todas as follas do documento outorgado, como todas as reses teñen de levar a marca do dono.
No entanto, o asunto da Audiencia Provincial de Lugo ten para min outra vertente que escandaliza tanto ou máis e que quería comentar a seguir. O ex-deputado do BNG Fernando Blanco compareceu perante a xuíza o día 29/11/2011 e no faladoiro da Radio Galega da mañá seguinte, día 30, o moderador introduciu como tema de debate ese feito de ter de agardar dúas horas pola tradución para o galego das súas declaracións. As persoas intervenientes no coloquio comezaron de modo suave cualificando o acontecido como unha simple anedota sen importancia, que -loxicamente, tamén o digo eu- non debería ocultar a cuestión de fondo da comparecencia. Inclusive alguén se atreveu timidamente a lamentar a pouca sensibilidade da Xustiza cara ao uso da lingua galega. Mais, após esa primeira tomada de posicións sobre o tema, os ánimos comezaron a se caldear, á vista tamén de que ninguén censurara con clareza a conduta da Administración e de que, por tanto, había certo consenso de base sobre o tema. Abre a veda unha intervención que fala de que nestes temas lingüísticos é mellor a vía do convencemento que a da imposición e que, por conseguinte, talvez o ex-conselleiro non axise da mellor forma posíbel. Unha vez iniciada esta vía, outra persoa xa se atreve co argumento de que ese político, e o partido a que pertence, lle fan un fraco favor á lingua galega con reclamacións dese tipo, pois o que pretenden ambos é erixírense en defensores exclusivos do galego, feito polo cal seica o pobo os rexeita nas urnas. Chégase, desa forma, ao clímax final dun faladoiro 'exemplar' na radio pública galega: a vítima, que ten de pasar pola incómoda situación de reclamar o dereito a ver recollidas as súas palabras na lingua en que as pronunciou -e que casualmente é lingua propia e oficial da comunidade a que pertence-, convértese en verdugo por sentenza unánime dun xuri tertuliano ideoloxicamente 'plural', non faltaría máis. Ao final, a culpa de que o galego estea mal é daquelas persoas que o usan conscientemente e que o defenden.
E el digo eu: tamén debía este político nacionalista de se 'abrir á sociedade' nese caso e asinar a súa declaración en español para así non impor o seu criterio e atraer as simpatías para o galego dunha xuíza e dun funcionariado que con tal proceder se converteron en pobres vítimas do seu sectarismo? Posuír dereitos, mesmo lingüísticos, está ben; ora, antes de os exercitar cómpre ollarmos as consecuencias, non vaia ser que se prexudiquen persoas inocentes que nada teñen que ver coas teimas ideolóxicas duns cantos iluminados. Xa se sabe que o exercicio dos dereitos lingüísticos -só das persoas galegofalantes, naturalmente- pode xerar conflitos e estes non son bos para o propio galego. Non coñezo as presuntas responsabilidades ou culpabilidades deste ex-conselleiro no asunto que o levou perante a xuíza e son partidario, con certeza, de que, se for o caso, as asuma e as pague até ás últimas consecuencias. Porén, no relativo á súa conduta lingüística non teño máis que lle dar os parabéns e as grazas por defender tamén os dereitos das persoas que somos e queremos continuar a ser galegofalantes conscientes e a tempo completo. Por defender, en definitivo, a nosa dignidade, porque cando se priva unha persoa dos seus dereitos lingüísticos tamén se está atacando a súa propia dignidade.
A casualidade fixo que esa mesma mañá do 30 de novembro, após almorzar amargamente co faladoiro referido, tivese de me dirixir ao Paraninfo da Universidade da Coruña para presentar a profesora Tove Skutnabb-Kangas, que impartiu a conferencia inaugural das VIII Xornadas sobre Lingua e Usos, organizadas polo SNL que dirixe Goretti Sanmartín Rei, nesta ocasión so o rótulo de 'Lingua e Ecoloxía'. Esa prestixiosísima investigadora universitaria de orixe finlandesa e con morada en Dinamarca é unha das máximas autoridades mundiais no ámbito de estudo da diversidade lingüística e, nomeadamente, na defensa dos dereitos lingüísticos dos pobos e das persoas como parte integrante dos dereitos humanos, con obras tan significativas neste sentido como Linguistic Genocide in Education - or Worldwide Diversity and Human Rights? Non é preciso sabermos moito inglés para podermos entender que este libro trata do 'xenocidio lingüístico' - así directamente denominado- que se veu producindo e aínda se está a producir no sistema educativo cando a unhas crianzas que falan unha lingua propia minorizada se lles impón na escola outra considerada superior por ser a oficial dun estado poderoso. A profesora Skutnabb-Kangas trata nas súas múltiplas publicacións de casos de negación de dereitos aos falantes de linguas indíxenas, para nós lonxincuos, que ocorren en países de África ou Asia, por exemplo, e tendemos a acreditar en que tal situación non se dá na 'Europa das liberdades'. Mais iso foi o que aconteceu aquí co galego durante séculos, totalmente afastado da escola, e tamén o que en parte aínda acontece hoxe cando se proscribe o seu uso escolar no ámbito científico e tecnolóxico, cando o valedor (ou agresor?) do pobo insta un concello a emitir as facturas en español (e unha editora a retirar un libro de texto por reproducir o que di a lei) ou cando a unha persoa sometida a procedemento xudicial non se lle respecta a lingua -minorizada- por ela utilizada. Non é, pois, preciso ollarmos para lonxe. Os casos de negación de dereitos -humanos- lingüísticos témolos entre nós e afectan o galego por este ser o idioma minorizado, a xeraren unha situación conflitiva que só desaparece -ou mellor, se invisibiliza- cando as persoas galegofalantes renuncian aos seus dereitos. Quen lle mandaría ao ex-conselleiro reclamar o seu dereito a non ser traducido na declaración escrita? Pola súa reclamación xerou un conflito que se tería evitado de asinar o texto que lle presentaron en español.
Perante casos como os anteriormente citados, veuse falando na Galiza da existencia dun conflito lingüístico, de imposición do español, de diglosia, de asimilación lingüístico-cultural, de autoodio ou mesmo de imperialismo lingüístico. Mais seica utilizarmos estas ou similares expresións xa non vai cos tempos e debemos substituílas por outras máis acordes con estes, modernizando o noso discurso sobre as linguas. Bon, pois acontece que os máximos especialistas mundiais sobre a materia, como Tove Skutnabb-Kangas, van aínda alén destes termos e falan, como acabamos de ver, de 'xenocidio lingüístico', chegando mesmo a crearen o termo linguicism (preconcepto contra unha lingua) por analoxía con 'racismo', fenómeno con que o poñen en relación. Outro dos grandes expertos mundiais na diversidade lingüística é Robert Phillipson, que pronunciou a conferencia de clausura nas mesmas xornadas antecitadas. Este eminente profesor, nado en Inglaterra, é especialmente coñecido polo seu libro Linguistic Imperialism -si, 'imperialismo lingüístico', sen eufemismos- e nel denuncia a imposición do inglés como killer language ou lingua que asasina outras linguas. Que linguaxe tan pouco moderna!, dirá alguén. En canto os grandes especialistas sobre as linguas chaman directamente as cousas polos seus nomes, nós seica debemos edulcorar a linguaxe e crearmos expresións neolóxicas como 'bilingüismo harmónico' ou 'cordial' que non se achan en ningún traballo rigoroso sobre o tema. Ou poténciase e manipúlase un termo puramente descritivo como 'plurilingüismo' para crear unha ficción que nada ten que ver coa realidade.
Nesa conferencia de clausura o inglés Robert Phillipson relatounos o deseño dos Estados Unidos e do Reino Unido para lideraren o mundo, a se serviren do inglés como ferramenta útil a tal obxectivo. Non se trata só de universalizar o estudo do inglés, co negocio económico que iso supón, mais de exportar tamén o seu modo de vida e os seus valores culturais, como explicitamente consta nos programas dalgunhas universidades americanas ou británicas estendidas polo mundo. Estráñase tamén este profesor de que a Unión Europea acepte sen máis ese 'imperialismo lingüístico' do inglés e que o proceso de Boloña admita tamén un sistema universitario europeo que na práctica tende á implantación do inglés como lingua vehicular. Non resulta, certamente, incríbel que linguas europeas con tanta tradición cultural fiquen subordinadas ao inglés no seu propio territorio en ámbitos tan importantes como o ensino e a investigación? Neste sentido, facía notar tamén a profesora Carme Junyent, outra das conferencistas das xornadas, o absurdo de un estudante Erasmus se deslocar a Holanda para aprender inglés. E absurdo é tamén que, cada vez máis, un portugués, un italiano e un francés, por exemplo, teñan de recorrer ao inglés para se comunicaren entre si, cando cun esfozo moito menor -sesquilingüismo, plurilingüismo receptivo ou dominio pasivo das linguas próximas- o poderían facer nas súas linguas respectivas. Aínda podemos facernos outra pregunta: cando a China se converta no próximo imperio económico mundial, haberá que aprender o chinés para poder andar polo mundo? O imperialismo lingüístico existe e está sempre ao servizo dos poderosos para estes mellor controlaren e someteren os pobos e as persoas.
Todas as linguas son importantes e todas nos enriquecen, mais a obriga de cada pobo é preservar a súa propia, porque, como nos ensina a ecolingüística, a morte dunha lingua é unha catástrofe para a comunidade que a fala, mais ao mesmo tempo para o conxunto da humanidade. Díxonolo tamén Teresa Moure nesas interesantes xornadas e así o recolle igualmente no seu magnífico libro Ecolingüística. Entre a ciencia e a ética, onde acrecenta que loitarmos pola lingua é loitarmos pola nosa dignidade e pola nosa liberdade. Parafraseando Frédéric Mistral -como alguén lembraba no Paraninfo da UDC-, un pobo pode caer na escravitude, mais se ten a súa lingua tamén ten a chave que o liberará das cadeas. Conservemos, por tanto, ese tesouro defendendo o noso dereito a usar o galego en todas as circunstancias e non nos deixemos enganar por cantos de serea nin por valedores dos que ben se valen por si propios.

Cal é a fonte destes estraños e balorentos topónimos?

2012-01-01T18:53:00.000+01:00

"Osnomes de lugar da Galiza nos mapas Bing son pre-constitucionais, é dicir, datanda época da ditadura de Franco, estrañamente 'traducidos ao español ".Estes topónimos xa están en desuso. A Lei de normalización lingüística, queaprobou as formas galegas como único nome oficial dos nosos lugares pronto fará30 anos. Cal é a fonte destes estraños e balorentos topónimos?"

Se ao ver o mapa adxunto, ou mesmo mirando no web de mapas Bing, concordas con este texto, desde a CiberIrmandade convídannos a copiar/pegar a versión en inglés deste texto que eles mesmos nos ofrecen para enviarlla a Bing. Aquí vén todo explicadiño.

A pregunta é completamente pertinente. Bing, como todo o relativo á arañeira de internet, é unha ferramenta nova. A que escuros e barolentos arquivos irían a remexer?

Ano novo, Mesa nova

2012-01-01T11:30:00.000+01:00

Despois de celebrar o pasado mes de abril 25 anos na defensa do galego , A Mesa pola Normalización Lingüística cambia de local. O seu novo enderezo é Avenida de Lugo 2A-entresollado, en Santiago de Compostela.
E tamén muda o seu aspecto-web. A verdade é que xa lle compría un cambio. No portal anterior a infografía e o uso de imaxes en xeral estaba prácticamente fóra de xogo. O novo loce un aspecto moi mellorado e moito máis atractivo.
Neste web renovado, polo momento, bótase en falta un acceso aos contidos do portal anterior. Polo momento aínda é demasiado aventurado comentar moito sobre o cambio pois ben se ve que aínda queda moito por actualizar no novo espazo. Por exemplo, se temos en conta que a traxectoria da Mesa dos últimos anos podía seguirse ata hai pouco por medio da súa lista de noticias e comunicados, que se multiplicaba pola arañeira da rede en múltiples ligazóns que partían do espazo de referencia mantido pola Mesa, agora non temos esa opción, aínda que a nova estrutura apunta a que ésta e outras posibilidades serán accesibles a non moito tardar. Supoño que isto é culpa das complicacións tecnolóxicas e que, aos poucos, teremos a un par de cliks acceso a toda a información antiga, e polo que se enxerga, a contidos que creo que son novos, como o que parece ser a posibilidade de consulta das revistas LongaLingua. Con esta renovación, o valor de campañas como Abertos ao galego de seguro que se vai incrementar.
Parabéns pola estrea, e sorte coa mudanza.

Unha felicitación para o 2012 desde Ponteceso

2011-12-30T00:55:00.000+01:00

Cando un ve vídeo coma éste, realizado polo profesorado do IES de Ponteceso, pode enxergar tamén o plus de calidade que ese mesmo profesorado aplica nas súas clases. Diariamente, caladiñamente.
Neste relato visual explícase magníficamente en que consiste o cerne da educación. Os xestos que os nosos alumnos teñan nun futuro son os xestos que están a aprendendo agora. Por iso é tan importante que desmontemos os prexuízos que hoxe levan nas súas mochilas, para que poidan vivir no respecto polo alleo e, a un tempo, no orgullo do propio.
As ideas e estratexias coas que os alumnos van afrontar o seu futuro están hoxe a asentarse nas aulas. Aí reside a importancia de incorporar ás clases os valores do que queremos que sexa a sociedade do futuro. Eis que é fundamental continuar a impartirmos a aulas en galego.
Pondal fachendaría hoxe desta súa veciñanza.

“no tenemos servicio para dialectos”, nova campaña de Orange

2011-12-29T11:11:00.000+01:00

“hábleme como Dios manda”
“estamos en España”,
“si no me habla en castellano acabamos la conversación”
“no tenemos servicio para dialectos"

Segundo informa A Mesa éstas son as novas forma de trato que Orange lle dá aos usuarios galegos.
Curiosamente a SXPL failles propaganda aos desta compañía desde o portal do proxecto oteumóbilengalego, onde, mentindo, como é habitual no organismo dirixido por Anxo Lorenzo, dan a entender que Orange ten desde web en galego, (ulo?) ou que ofrece os seus principais servizos na lingua de noso (ulo?, outra vez).

Desgaleguización

2011-12-29T00:49:00.001+01:00

por Miguel Anxo Fernán Vello, no Galicia Hoxe:

Aínda nos finais do século XIX o idioma galego, na súa forma oral, era utilizado practicamente por toda a poboación do “noso bon país”, aquel país das “frondosas carballeiras” que fan “doce o vivir”, tal como cantou Rosalía de Castro. Mais non tardou en se formar no horizonte, aos poucos máis grisallo, como unha arañeira cega, a primeira vaga climática da desgaleguizaciónlingüística. A Galiza moderna comezaba a incorporar funcionarios de toda condición, establecíanse as chamadas profesións liberais e, sobre todo nas cidades, o castelán —única lingua oficial daquela— irá ocupando terreo, no ensino, na ideoloxía e na economía, como unha mancha de aceite a impor co seu avance unha lenta substitución do idioma propio por aquel que vén, como o seu nome indica, da nova Castela tan querida por Antonio de Nebrija. Manuel Curros Enríquez, á altura do ano 1886, viu no castelán un “idioma estraño”; traído, madia leva, pola nobreza e o clero casteláns que viñan ocupar os mellores postos administrativos e de poder real no vello Reino dos galegos. O primeiro acto, “opus nigrum”, da desgaleguización estaba servido. O castelán pasaba a ser o idioma do poder e o galego convertíase, visto como dialecto, na lingua inferior do pobo, este na súa maioría analfabeto. E levamos, con inevitábeis trazos épicos e dramáticos sobre nós, unha historia de máis de 100 anos de desgaleguización idiomática. Desgaleguización imparábel. Lento etnocidio que xa iniciaran os Trastámara e seguiran os Reis Católicos, pasando por Austrias e Borbóns, até hoxe. Castelao denunciou no seu día a prohibición do galego nas escolas, a súa expulsión das igrexas e o seu rexeitamento nos tribunais de xustiza, e a “longa noite de pedra”, despois da breve luz republicana, seguiu a producir desgaleguización e a perpetuar as formas lingüicidas. E así até hoxe. Aínda co galego declarado idioma oficial na actual Democracia —ao mesmo nivel que o castelán—, a desgaleguización continúa. A pesar da Lei de Normalización Lingüística, a pesar dos concellos, tan próximos aos cidadáns, e a pesar do ensino en galego, que haber haino, a desgaleguización continúa. Agora xa sabemos, con datos do Instituto Galego de Estatística, que o castelán é o idioma hexemónico nas principais cidades do país. E tamén sabemos que se hoxe un 56,4 por cento da poboación galega emprega habitualmente o idioma de noso, hai cinco anos a porcentaxe de galegofalantes era dun 61 por cento. É dicir, a desgaleguización continúa. E o actual Goberno da Xunta de Galicia, novo paradigma activo de etnocidio, nada fai, nada intenta por conter unha hemorraxia —fende aquí o noso principal vaso comunicante— que pode provocar a morte do corpo doente. A desaparición do idioma propio de Galicia, unha das linguas cultas de Europa, pai e nai do portugués, entra dentro do posíbel. ¿Permitirá a sociedade galega do século XXI a extinción do noso idioma e o apagamento definitivo da cultura que del emana? Non só deamor viven as linguas, como é ben doado comprobarmos. É preciso reaxir no plano individual e colectivo, e non só coa máis activa das esperanzas e coa mellor das intencións, senón tamén coa indignación necesaria que nos leve a actuar civicamente para que a conciencia sobre o noso idioma frutifique no corpo social e se converta en sinal inmediato de vida e de futuro.

Asina falamos

2011-12-28T18:08:00.000+01:00

Para saber onde e como se fala o leonés, a produtora Armonia Films seguiu o rastro do que poden ser os seus últimos falantes.
E, como non!, no Ben falado!, o programa da TVG, adicaranlle un dos seus mini-espazos á comparación entre galego e leonés.

Uso fraudulento do portal da Consellería de Educación

2011-12-28T07:07:00.000+01:00

A foto, extraída do portal da Consellería de Educación, na podemos ver aos directivos da Asociación Galega de Editores (AGE) xunto a Anxo Lorenzo, acompañaba ao seguinte titular: 'Convocadas as axudas á edición de libros de texto para favorecer a aprendizaxe en galego nas aulas'. Este emparellamento fainos pensar que os editores galegos están contentísimos de que unha xenerosa Consellería de Educación, neste caso, vía a SXPL, teña unha sensibilidade tan especial co galego para establecer unhas axudas especiais para edición de material educativo nesta lingua.
Pola contra, sería moi estraño que os editores estiveran moi contentos de que esta partida presupostaria pasara de 1 millón de euros nos últimos anos do goberno bipartito, a 501.617 €, 0 €, e, eventualmente, 300.000 € para o vindeiro ano. Para ser máis exactos, a nota de prensa da Consellería de Educación debería redactarse con algo así: 'A Xunta de Galicia reduciu nestes tres anos en 2.200.000 € as axudas á edición de material didáctico en galego'. Iso si, sempre poderían engadir, 'co fin de fomentar a aprendizaxe nesta lingua' porque cara para isto e para moito máis, si que teñen. Basta lembrar a convocatoria de marzo do 2011 foi alegremente anulada seis meses despois, razón ésta pola que a actual convocatoria é, polo momento, máis fume que realidade.
Claro que cando un se decata de que a foto non foi realizada á recepción da nova da (re)minguada convocatoria, senón que vén dunha reunión mantida hai dúas semanas, un comenza a entender que as críticas que no seu día lle facían a Francisco Pillado de non continuar no premio Repsol por non sair na foto con Anxo Lorenzo, non só non tiñan fundamento ningún, senón que agora están demostradamente erradas.

Falar. Falar cun papagaio.

2011-12-27T10:53:00.000+01:00

NETmoviola: Falar from Ana Moreiras on Vimeo.

Este vídeo ten xa dous anos, pero non deixa de ser actual. Sobre como nos educaron, sobre como educamos a non usar a nosa lingua. Trátase dunha curta sobre o relato homónimo de Made in Galiza
Está claro que se Séchu Sende non existira, teríamolo que inventar.
Por certo, Séchu estrea novo libro nestes días, O caçador de bruxas, e se ten contiños como éste do papagaio, ten ser todo un gusto.
Vía A beira das palabras.

Eu nunca serei yo

2011-12-26T13:03:00.000+01:00

A pesar de que é Leo i Arremecághona, non convén esquecer o til no a.
Eu son da idea de que os galegos deberíamos instaurar, no canto da Mesaxe de Juan Carlos na noiteboa, unha declaración institucional deste señor.
Daquela eu prendería o televisor.

A língua de Consuelo

2011-12-25T09:09:00.000+01:00

por Valentim R. Fagim, en Sermos Galiza:

É comum afirmar-se que as fronteiras mais antigas da Europa são as existentes entre a Espanha e Portugal e que estas viriam a ser “quase” inalteráveis desde a idade média. Esse “quase” transparenta pequenos movimentos de fronteira que provocaram a criação de ilhas lusófonas no Reino de Espanha, algumas das quais chegaram até os nossos dias. Em 2009, três investigadores galegos, reunidos no coletivo glu-glu, decidiram visitar essas ínsulas para conversar e gravar as pessoas que ali moram e ainda falam português. Esse trabalho transformou-se num documentário, de nome Entre Línguas, que recentemente foi disponibilizado na Net.Subim ao youtube um dos vídeos que mais me impactou e que aparecem nos extras. Nele entrevistam uma mulher idosa, de nome Consuelo, e que nasceu e mora em Almedilha, província de Salamanca.
Animo o leitor, a leitora, a visionar o vídeo, sobretudo entre os minutos 3:30 e 5:00 e que repare em dous aspetos: como fala a Consuelo? Que fala, que nos está a contar?

A respeito da forma, de como fala, reparamos que o seu “português” recolhe fenómenos fonéticos (a gheada) e palavras (bueno) que não existem em nenhuma variante de português de Portugal. De facto, se eu não tivesse advertido do caráter lusófono da Consuelo, todas nós coincidiríamos em que a simpática mulher é galega e o debate divagaria, talvez, em volta do seu lugar de procedência. Ora, talvez algum de vós desconfiasse da sua galeguidade polo uso de palavras que na Galiza só usam os ditos reintegracionistas, como Notas em lugar da forma castelhana Billetes para se referir ao dinheiro em formato de papel. Ora, mais interessante ainda do como é, é o que ela diz. Ela afirma que sempre fala português e que quando vai a Coimbra, à Guarda, a Santiago de Compostela ela não muda o seu registo… porque, afinal, nesses lugares também falam português. Na verdade, o silogismo é simples. Se eu falo X nos lugares Z, Y e G, e eles respondem-me no que eu falo, nesses lugares também falam X. Portanto, os galegos falamos português. É duma simplicidade maravilhosa. Na Galiza temos tendência a decalcar a fronteira política sobre a linguística tornando a nossa língua mais pequena e fraca, com os resultados que todas sabemos e sem saber mui bem que ganhamos com isso. A Consuelo não transita por aí porque ela tem uma vantagem sobre todas nós: não passou polo sistema educativo galego.

O galego do Valedor do Pobo

2011-12-23T15:04:00.000+01:00

12 faltas no web en galego do Valedor do Pobo no que se dictan as instrucións para presentar queixas por correo electrónico. Unha por cada 20 palabras.
*Nombre, *desea, *iterrogantes, *procedemiento, *a [contracción], *calqueira, *ustede, *instrucción, *usted, *interponer, *correspondiente
Está visto que quen despreza o que ignora, é porque tamén ignora o que despreza
Este exemplo non é máis que unha das moitas demostracións que podemos ver acotío de como o coñecemento da nosa lingua é realmente pobre. Por iso agás que consideremos que a cultura galega simplemente, sobra, pode defender modelos de ensino que reduzan a súa presencia na escola. A idea subxacente e non declarada, por obscena, é que o galego é prescindible xa que debe ir sempre acompañado dunha tradución ao español, que é o único que realmente serve. Por suposto, o mesmo recurso-web en castelán non padece destes problemas.
O resultado é que temos un Valedor do Pobo que non sería quen de superar os estándares de coñecemento da lingua propios dun neno de 5º de primaria.
Que terá que dicir o Conselleiro de Educación a isto?

O nadal

2011-12-23T10:00:00.000+01:00

Parece como se nos acompañara desde sempre. Non imaxinamos un nadal sen os recursos cos que nos fornece a CGENDL. Cómpre pegarlle un repaso.

Comunicado de Nova Escola Galega sobre o caso 5.1

2011-12-22T22:17:00.000+01:00

Comunicado de Nova Escola Galega solicitando a rectificación do Conselleiro de Educación e do Valedor do Pobo no caso da censura a un libro de texto que reproduce o artigo 5.1 do Estatuto. Outra pedriña máis para o milladoiro que está sendo o Dosier do caso do libro censurado.

2011.12.20.Comunicado_NEG_5_1

Fraseoloxía visual

2011-12-22T18:00:00.000+01:00

Creado polo Servizo de Normalización Lingüística da USC. Para poñer diante dos ollos algunhas frases feitas co ánimo de revitalizalas.

2001

2011-12-22T09:00:00.000+01:00

Vaites, vaites. Aos pouquiños éste ven sendo o post nº 2001. Toda unha odisea no espazo virtual.
Van alá case dous anos. O que mete medo é o que queda por diante.

O desprezo da SXPL aos Equipos de Normalización

2011-12-21T10:19:00.000+01:00

No pasado novembro celebrouse o II Día da Ciencia en Galego, instaurado como medida de protesta contra o funesto decreto 79/2010 que pretendeu aniquilar o ensino das materias científicas na nosa lingua. Nun acto perverso a SXPL anunciou o apoio a esa xornada. Porén non se sabe de ningunha medida real de apoio, nin se ten noticia de que a SXPL nin tan siquera mandase un correo de felicitación aos organizadores. Tratouse únicamente dunha declaración mediática que pretendía acoutar e reducir o verdadeiro significado da celebración dese día. Outro tanto acaba de suceder coa presunta celebración dos 20 anos de normalización no ensino por parte da entidade que dirixe Anxo Lorenzo.
O 4 de xuño a Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística (CGENDL) celebrou o 20 aniversario da constitución dos Equipos nun acto celebrado no Museo do Pobo Galego. Máis de seis meses despois a SXPL, in extremis, anuncia que se suma a esta celebración anunciando desde o seu penedo mediático dúas iniciativas. Unha delas consiste nunha exposición de revistas no Museo Pedagóxico de Galicia, aínda que unha semana despois deste anuncio, no web desde Museo aínda non hai noticia ningunha deste evento (21/12/2011).
A segunda das iniciativas consiste nesta mostra virtual de 20 experiencias dinamizadoras. Ao visitar esta lista de ligazóns quedei profundamente decepcionado, e non porque esas 20 propostas estiveran mal. Non. Non era ese o caso. Trátase dunha escolma demasiado pobre (por que 20 e non 200?) . Trátase tamén dun insulto ao enorme traballo que a diario, e desde hai 20 anos están a realizar un grupo ben importante de profesores sen recibir compensación ningunha. Máis que unha homenaxe consiste nunha resposta ao acto organizado hai medio ano pola CGENDL. Explícome.
Como onte tiven que esperar unha hora entre avaliación e avaliación fixen esta mostra de 20 experiencias normalizadoras. Podía incluir moitas máis, pero só tiña unha hora e impúxenme manter a mesma estrutura que a da escolma da SXPL.


	Na punta da lingua		ed@d. Matemáticas para a ESO
	WebQuest Uxío Novoneyra		A química fala galego
			I Xornada pola ciencia en galego
	Aplaudimos o Tartufo de Arjé Teatro
			Cantalingua
	O galego é o noso medio natural
	Mira que che din as zapatillas		Linguas cruzadas
			Hablaba en gallego, que bajón!!!
	Non sexas lingüicista		As aulas e o despacho
	A saúde actual do idioma		Manifestación ” Queremos Galego”
	Decálogo		Que non che calen a boca
			A pasa do queique audiovisual
	O rato Paco		Vídeos desde Londres

Nisto consiste a homenaxe da SXPL aos equipos, nunha hora de navegación pola rede. Pero o asunto aínda ten máis caras escuras.

Na escolma realizada pola SXPL só temos referencias a actividades recentes. Parece como se antes da era de Anxo Lorenzo non existiran os Equipos. A pesar disto, no listado da SXPL esquéncense do feito máis importante e que máis dinamizou o labor normalizador no ensino en todo este tempo e que foi, precisamente, a constitución da CGENDL. Pregúntome que lles custaba, por exemplo, engadir unha ligazón á mellor campaña nunca realizada desde o ámbito que nos ocupa: orgullosos. A falta deste recurso indica moi claramente cales son as escuras intencións da SXPL. Pero hai máis.
Na relación de actividades dos Equipos da SXPL o maior apartado é o adicado aos audiovisuais. A pesar disto exclúen calquera referencia a SonCine que é probablemente a mellor serie de vídeos elaborados ao abeiro dun Equipo de Normalización. E podemos seguir sumando ausencias, pois tampouco hai ningunha referencia a blogues cun traballo de continuado de varios anos, como é o caso de As gabarras, Gavieira, O castelo da lúa,... Tamén se bota en falta o recoñecemento a aquelas organizacións que traballaron durante todo este tempo da man dos Equipos. Pensemos por exemplo en Nova Escola Galega ou na AS-PG, lembremos celebracións do reforzo da identidade importantes como o Correlingua. Tampouco hai referencia a profesionais que xogaron durante este tempo un papel fundamental nas achegas aos Equipos como o caso de Agustín Fernández Paz, quen si foi xustamente homanexeado no acto organizado pola CGENDL. Nada diso está presente no que nos mostra a SXPL.
Tal é o desleixo con que se fan as cousas desde a SXPL que nun dos recursos que inclúen, o chamado 'Queique audiovisual', que é unha serie de entrevistas realizadas desde o IES Maruxa Mallo, teñen o descoido (espero que sexa descoido e non ocultamento) de non incluir a entrevista que lle fixeron a Suso de Toro. Iso si, aparecen todas as outras, incluída a feita a Jesús Vázquez Abad, o Conselleiro de Educación.

Supoño que se realmente a SXPL quixera celebrar os 20 anos de normalización dinamización,en primeiro logar debería solicitar traballos e información dos Equipos de Normalización, e despois dun traballo de recompilación ten a capacidade económica e de persoal suficiente como para elaborar e distribuir polos centros unha exposición de carteis debullando os distintos aspectos desenvolvidos polos equipos nestas dúas décadas.
Claro que o único que temos polo momento de parte da SXPL é que aínda non se fixeron todos os ingresos correspondentes ás actividades realizadas o curso pasado e que tampouco se convocaron as correspondentes ao presente. Unha excelente forma de celebrar a conmemoración dos 20 anos, non si?

Carta da CGENDL á Presidenta do Parlamento

2011-12-20T17:30:00.000+01:00

Carta de Valentina Formoso, coordinadora da CGENDL, á presidenta do Parlamento de Galicia solicitando o cesamento do Valedor do Pobo por incapacidade para realizar as súas funcións con obxectividade e imparcialidade.

Carta á Presidenta do Parlamento de Galicia

Que ques?

2011-12-20T11:09:00.000+01:00

Curta sobre un conto de Made in Galiza, de Séchu Sende, presentada no VII Festival Cineforiano de Curtametraxes. 17/12/2011 ( A Coruña)

Un programa de Efervesciencia sobre un estudo de linguas en competencia

2011-12-19T14:10:00.000+01:00

Hai un programa semanal de primeira na Radio Galega. Emítese ás 16:00 os sábados pola tarde, chámase Efervesciencia e está levado por Manuel Vicente. Dura unha horiña e vén sendo unha desas escasas xoias da divulgación científica en galego e que ademais está ao alcance de todos non só a través das ondas de radio senón por medio da lista de podcasts que podemos oir en calquer momento. No programa do pasado 17/12/2012 fixéronlle unha entrevista a Luís Seoane, un dos autores de varios artigos ([1], [2]) encol da supervivencia de dúas linguas en competencia xunto con Joge Mira e Ángel Paredes. Velaquí a entrevista (aproximadamente os 20 primeiros minutos do programa)

Aínda que as ecuación diferenciais que propoñen neste modelo son moi bonitas e melloran outro estudo anterior eu sigo pensando que conviña revisar estes artigos coa contribución dun sociolingüista xa que, por exemplo, establecen a existencia dunha poboación de falantes bilingües ao mesmo nível que as outras de falantes dun par de linguas X e Y. Compría debullar moito máis o significado de "falante bilingüe" ou "poboación bilingüe" no caso de podermos atopar exemplos de tales conceptos. De todas formas o estudo realizado por estes tres investigadores galegos foi merecente de recoñecemento internacional, tal e como o desmostra a publicación dun artigo no Journal of Phisics.
Teño a impresión de que tanto á ciencia como á sociedade galega lle conviña seguir profundizando neste tema e que o mundo da cultura debería ter máis en conta as achegas que se fan desde o ámbito das ciencias. Claro que probablemente a falta de diálogo entre o mundo científico e o mundo das letras se deba fundamentalmente á falta de cultura científica do conxunto da poboación. Por iso cómpre espallar iniciativas de divulgación da ciencia do rigor, a vontade de entretenemento e a calidade con que cada semana o fan os membros de Efervesciencia.

O Valedor do Pobo e a lingua propia de Galicia. Posicionamento da CGENDL

2011-12-19T09:51:00.000+01:00

Preciso e incontestable posicionamento da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística (CGENDL)ante a censura dun libro de texto polo Valedor do Pobo e o Conselleiro de Educación.
A CGENDL tamén invita aos Equipos de Normalización e, como non!, a todos nós, a enviarlle esta queixa a esta dirección do Valedor do Pobo.

Posicionamento público da CGENDL Valedor do Pobo

Xustiza en galego versus inxustiza contra o galego

2011-12-18T20:49:00.000+01:00

Mentres estes xuíces se reúnen en Chantada para reafirmase no seu compromiso coa nosa lingua, nos xulgados de toda Galicia, os trámites non poden realizarse en galego porque o programa de xestión Minerva exclúe o galego. Ninguén ten noticia de que a Secretaría Xeral de Política Lingüística fixera ningún tipo de xestión sobre o caso. Máis aínda.
Vén de presentarse o primeiro Dicionario Xurídico Galego. No acto estivo Anxo Lorenzo polo que desde o seu penedo mediático particular aproveita para gabarse do boa que é a súa acción no ámbito da ~~normalización~~ dinamización, tamén no ámbito da xustiza. E cales foron esas medidas? Pois único que se destaca do realizado neste ámbito é a posta en marcha de cursos de linguaxe administrativa on line (que están ben) pero un pregúntase: para que? Se despois na práctica non hai onde aplicar esa linguaxe técnica en galego.
Outra vez mais fica ben claro en que consiste a política lingüística de Anxo Lorenzo: envolver cun fraudulento papel de galeguismo o que non é outra cousa que acoutamento e exclusión da nosa lingua.

Carta ao Valedor do Pobo

2011-12-18T02:27:00.001+01:00

por Xoán Costa, en Terra e Tempo:

Sr V. do P.
Santiago de Compostela
Estimado Señor,
Espero que ao recibo da presente goce de boa saúde, prezado ben do que, polo de agora, eu tamén desfruto.
Pois saberá que por aquí se comenta, con fonda preocupación, a súa resolución de 3 de novembro, día de Santo Gaudioso de Tarazona, bispo que chegou a santo pola súa absoluta convicción da inutilidade das crenzas arrianas e polo seu empeño en se desfacer delas.
Desculpe, non é que ache ningunha relación entre a súa persoa e Santo Gaudioso, nin entre o arrianismo e os que pensamos que non é herexía considerar o galego lingua propia de Galiza, mais a un ás veces véñenlle cousas á cabeza e lembra as súas actuacións ao longo destes catro anos e como atendeu as reclamacións de quen perseguiu o noso idioma, admitindo as denuncias de quen se significou por perseguir e acosar os coordinadores e coordinadoras dos Equipos de Normalización ou o Correlingua, e agora instando a que se retire un libro de texto que recolle o que di a propia lexislación e como non tivo a mesma actitude coas entidades ou persoas que solicitaron amparo ao ver negados os seus dereitos lingüísticos a ser atendidos en galego ou expresarse nesta lingua ante as institucións, nalgúns casos na mesmísima oficina do V.do P.
Saiba señor V. do P. que por aquí non se fala de outra cousa que da súa preocupación por velar para que o profesorado non transmita "contidos incompletos", e fai moi ben, que os coñecemos, e empezan con ese conto de que falar moitas linguas, e sobre todo cada un a súa, é unha riqueza e acaban dicindo que non foi Deus o criador do Universo e da especie humana; e é que é moi importante que alguén se encargue de velar para que non se reproduza "un coñecemento inexacto do réxime xurídico das linguas oficiais en Galiza". Aí é onde lle doe, señor V. do P. Porque podemos aceptar que non se respecten os dereitos lingüísticos das persoas galego falantes, que os nenos e as nenas cheguen ao sistema educativo sabendo máis galego do que ao abandonaren, ora que non coñezan o "réxime xurídico das linguas oficiais en Galiza", iso non se pode consentir, onde se viu tal cousa? Claro que teñen que saber que existen dúas linguas, unha foránea, que non é a nosa, e que goza dun réxime xurídico que a converte de feito en lingua única e outra a propia, a que menciona o artigo 5.1 do Estatuto, a que é nosa, a que xuridicamente está en situación desfavorábel.
Tamén se fala moito por aquí, Señor V. do P. sobre a súa destreza na análise curricular e a súa capacidade de análise pedagóxica porque verá, a Consellaría de Educación non se preocupa nadiña de dar formación ao profesorado e é moito de agradecer que alguén como vostede se ocupe de o instruír no camiño didáctico verdadeiro.
Xa remato, que terá vostede moito que facer, que isto do galego é un traballo ...
Mais quería facerlle unha pregunta. Verá, no sitio web www.valedordopobo.org aparece a versión galega e a versión española da súa resolución, as dúas co título "versión íntegra" mais os textos non son coincidentes xa que a versión española ofrece máis información. Poderíame indicar cal é a que "ofrece un contido incompleto" para eu non ser un dos tantos que teñen un "coñecemento inexacto" da situación.
Na espera da súa pronta resposta reciba un cordial saúdo.
PS.
Señor V. do P. O libro que vostede censura indica, na páxina 56 que o castelán é a lingua oficial de España, única en 11 comunidades e en Ceuta e Melilla e que, nas demais comunidades, segundo dispoñen os seus Estatutos, existe outra lingua oficial, sendo na páxina 57, a seguinte por se non se deu conta, onde reproduce o artigo 5.1 do estatuto que afirma que a lingua propia de Galiza é o galego. Como saberá oficial e propio non é o mesmo.
Tal día como hoxe, 18 de decembro de 1865, a escravitude é abolida nos Estados Unidos.
Mágoa que na Galiza aínda queden tantos escravos dos seus propios prexuízos.

Abertos ao galego. Catálogo de regalos para o nadal

2011-12-17T14:00:00.000+01:00

Como a SXPL non fai ningunha campaña de promoción do uso do galego no comercio, como a Lei de Comercio Interior de Galicia exclúe a promoción do galego dos seus obxectivos, non queda outra que tirar das iniciativas das entidades que defenden e promocionan o seu uso. Parabéns á Mesa por esta iniciativa!

Apréndeo

2011-12-16T23:03:00.001+01:00

Vídeo musical de Aid para a campaña "Servizo público" da TVG, o novo vídeo corporativo da compañía.

Dosier caso do libro censurado

2011-12-15T19:46:00.000+01:00

Vou deixar por aquí un dosier do escrito arredor da polémica decisión do Valedor do Pobo, secundada pola Consellería de Educación, de censura dun libro de texto. Só vou comentar unha cousa: que a falsidade é a única vía pola que se pode continuar co ataque á nosa lingua. Mais teñamos en conta que este imperio da mentira promovido desde a Xunta está apoiado en medios de comunicación moi influíntes que actúan sistemáticamente contra a normalización. Por estas razóns a gran maioría das informacións recollidas non veñen dos medios de comunicación pois, ou ben ocultan o problema, ou ben o falsean.

A unidade didáctica que o Valedor do Pobo e o Conselleiro consideran censurable: Tema 4. Coñecemento do Medio. 5º primaria. Vicens Vives.
Texto do Valedor do Pobo recomendando ao Conselleiro de Educación a censura do libro: Resolución do Valedor do Pobo, de 3 de novembro de 2011 relativa a un expediente de queixa sobre o contido dun libro de texto dirixido a escolares de 5º de Primaria en canto á regulación estatutaria das linguas oficiais da Comunidade

Un vigués logra retirar un libro de texto en gallego, (11/12/2011), Atlántico Diario
El Valedor urge a Educación a retirar un libro que obvia que el castellano es lengua oficial, (11/12/2011), Faro de Vigo
A lingua propia de Galicia é o galego, (11/12/2011), ProLingua
A Mesa reclama que o Valedor do Pobo 'explique xa' se é verdade que exixe a retirada dun libro de texto por reproducir o artigo 5.1 do estatuto, (11/12/2011), A Mesa
O Valedor do Pobo pide a retirada dun libro porque pon que o galego é a lingua propia de Galicia, (11/12/2012), Galicia Hoxe
Prolingua e A Mesa piden a dimisión do Valedor, (11/12/2011), Galicia Confidencial
Inmediata resposta da Xunta para rectificar o libro que non di que o español é ingua oficial, (12/12/2011), Galicia Hoxe
A AELG pide a dimisión do Valedor do Pobo, (12/12/2011), AELG
Temos lingua propia, (12/12/2011), CIG-ensino
La lengua propia de Galicia es el gallego en el sentido peyorativo de la palabra, (12/12/2011), O blogue do Carlos Callón
Denunciamos a postura antigalega do Valedor do Pobo, (12/12/2011) , Queremos Galego!
Carta aberta ao señor Conselleiro de Educación, (13/12/2011) , blogue de Xabier Docampo
A protesta que presentei contra o Valedor do Pobo, (13/12/2011), Cabrafanada, blogue de Fran Alonso
Mandeille esta carta por mail ao Valedor do Pobo. Fará caso dos meus consellos?, (13/12/2011), Damián Villaín no facebook
5.1: a verdade revolucionaria, (14/12/2011), Un país en lata, bloogue de Fran P. Lorenzo
Queremos Galego exixe a destitución do Valedor do Pobo e do Conselleiro, (14/12/2011), CIG-ensino
En poucas palabras: a propósito do libro de Vicens Vives, (14/12/2011), Bouvard e Pécuchet, blogue de Manuel Rodríguez Alonso
O caso 'lingua propia', (14/12/2011), por Xosé Manuel González Pérez no facebook
Un centenar de persoas denuncia ante o Valedor unha "caza de bruxas" contra o galego, (15/12/2011), Galicia Hoxe
Concentración de Queremos Galego exixindo o cesamento do Valedor do Pobo, (15/12/2011), canle de Vimeo de Terra e Tempo
Limpieza de sangre y de lengua, (15/12/2011), exemplo de por onde tira a zunia da man de Carlos Luís Rodríguez para El Correo Gallego

Continuarei ampliando esta nota coas novas que se continúen publicando nos vindeiros días:
O Valedor e o desvalimento, (16/12/2011), artigo de Suso de Toro para El País
De fanáticos e radicais, (16/12/2011), artigo de Rafael Cuíña para Galicia Confidencial
"O castelán é a lingua oficial de España", (17/12/2011). O blogue do Carlos Callón
Carta ao Valedor do Pobo, (18/12/2011), por Xoán Costa para Terra e Tempo
Queremos Galego: Cantiga, (18/12/2011), vídeo gravado na concentración do 17/12/2011 contra a postura antigalega do Valedor e o Conselleiro de Educación.
Estranxeiros 5.1, (19/12/2011), por Inma López Silva en La Voz de Galicia
5.1. Lingua propia, (19/12/2011), por Manuel Bragado no Faro de Vigo e no seu blogue Brétemas
O Valedor do Pobo e a lingua propia de Galicia (19/12/2011), posicionamento público da CGENDL
A CIG-ensino presentou hoxe un escrito na Consellería de Educación (19/12/2011), CIG-ensino
Que retiren ao Valedor, (20/12/2011), STEG
Carta á Presidenta do Parlamento, (20/12/2011), da CGENDL solicitando o cese do Valedor
Nova Escola Galega esixe a rectificación do Valedor do Pobo e do Conselleiro de Educación, (21/12/2011), comunicado de NEG
Educación cumpre coa legalidade vixente e coa recomendación do Valedor do Pobo respecto do contido dun libro de texto (22/12/2011), comunicado da Consellería de Educación
Vicens Vives xa correxiu o libro de texto sobre a oficialidade dos idiomas, (23/12/2011), El Progreso
O galego do Valedor do Pobo, (23/12/2011), nesta mesma Carta Xeométrica

O libro de Vicens Vives. As mentiras da prensa.

2011-12-15T17:02:00.002+01:00

O libro de Coñecemento do Medio de Vicens Vives de 5º de primaria que o Valedor do Pobo e o Conselleiro de Educación queren censurar porque na páxina 57 indica que a lingua galega é a propia de Galicia, ten este apartado na páxina 56 no que informa que o castelán é a lingua oficial de España. A gran maioría dos medios ocultan e falsean esta información para espallar unha noticia manipulada.

Velaí a urxente necesidade de medios independentes en galego.

O idioma noso

2011-12-14T21:00:00.000+01:00

por Anselmo López Carreira, cun artigo que vai dar que falar, en Terra e Tempo:

O abandono do uso ou da defensa repercute inevitablemente na caída no castrapo e nunha espantosa combinación de galego e castellano

Puidera parecer superfluo dirixirse ao campo do nacionalismo para lembrar, unha vez máis, o alto significado político que reviste a defensa do noso idioma. Está fóra de toda dúbida o lugar de preferencia que lle outorgamos, como signo de identificación nacional, e de certo non se aforran advertencias de alarma sobre a situación en que se atopa.

Lamentablemente, a eficacia desa posición de principio é decepcionante. Non me quero referir á situación de crise extrema en que se atopa o galego, facilmente perceptible por quen se moleste en abrir os ollos á realidade, no cal desde logo inflúen de maneira determinante todos eses factores externos que no seu conxunto conforman o proceso histórico da colonización. Todos os nacionalistas somos quen de enumeralos e mesmo de situalos nas fases máis relevantes en que se foron precipitando sobre o país desde o final da Idade Media.

Agora quixera facer un exame introspectivo, pois hai responsabilidades para repartir, e non recoñecelo é un fraco servizo que se lle fai a Galicia. Dispomos xa dunha perspectiva temporal dabondo longa como para botar contas.

É moi grave que o galego perda falantes a pasos acelerados, que a xuventude deserte do seu uso, que se interrompa a transmisión xeneracional; que as institucións autonómicas galegas se apunten o triste mérito de cumprir a sentenza. Todo isto é certo. Mais non cabe tampouco agachar a gravidade do feito de que no corpo social do propio nacionalismo, malia os pronunciamentos programáticos, se teña rebaixado a belixerancia a favor do idioma, se abandone incluso o seu uso ou non se poñan en práctica os medios necesarios para estimular a normalización. Naturalmente, sería inxusto non recoñecer que este estado de cousas é tamén efecto da situación xeral de deterioro nacional, que inevitablemente penetra polas fileiras do nacionalismo, como parte que somos do país. Mais saber isto non excusa a crítica.

O abandono do uso ou da defensa repercute inevitablemente na caída no castrapo e nunha espantosa combinación de galego e castellano, ou ben en artificios de laboratorio. Todo o cal revela que, malia a artificiosa introdución de vocábulos pretendidamente moi correctos no medio do discurso, o uso do galego entre os que tal fan ten que ser anecdótico, ocupando o castellano amplos espazos da relación lingüística; non sería posible falar tan mal se se falase con coherencia. A non ser que semellante espanto idiomático reflicta un tremendo barullo mental. Práctica inconstante e erosiva que chega a quererse xustificar como realismo social, pero que apenas precisa unha crítica demorada, porque o nacionalismo, desde que é, asume sen rodeos a defensa do idioma. O demais pode axustarse á análise que se queira, pero fica fóra do nacionalismo.

Como tamén fica fóra do nacionalismo a proposta dunha ortografía portuguesa ou pretendidamente lusista (iso que alguén deu en chamar trampitán), algo que na súa vertente política se axusta ao retrato do colonizado exposto por Albert Memmi: o mesmo complexo de incapacidade nacional; e ademais completamente ilusorio, pois a súa viabilidade requeriría uns cambios históricos de tal envergadura que máis posible semella hoxe a adopción do chinés que a do portugués, sen parármonos xa a considerar a pésima opinión que os propios portugueses teñen de todo iso.

Mais non é menos alarmante que se produza tamén un deterioro idiomático, de carácter completamente diferente, entre xentes que asumen a máis coherente tradición do nacionalismo, inclusive recoñecidos e insustituibles loitadores a prol da normalización lingüística. A adopción dunha fala que pretende reconstruír a evolución histórica virtual do galego crea un paradigma idiomático de laboratorio, dotado de coherencia interna, pero co irremediable defecto de ser irreal. A elevación á categoría normativa das formas rematadas en -bel / -vel, coa conseguinte construción duns plurais inverosímiles, o recurso a expresións e formas sintácticas portuguesas, por non falar xa da imposición do nome erróneo do país como Galiza, poden ter tanta lexitimidade como o invento do indoeuropeo, pero víranlle as costas á realidade. O establecemento dun modelo de idioma culto non se pode facer ignorando o que fala a xente. E moito menos se lle pode facer crer que incluso ignora o nome do país.

Nunca se dixo Galiza, e é unha especulación gratuíta decidir que, conforme os parámetros do galego, deberíase ter chegado a dicir así se as cousas tivesen ido por outro camiño, porque a realidade é que iso non aconteceu. Que as meritorias xentes da Xeración Nós utilizasen esa forma é un argumento sen valor. Abrindo calquera das súas publicacións atoparemos cousas como Ouréns, Sant-Yago, redaución, dispoñibre, historea e un etcétera infinito. Todo comprensible dentro do seu esforzo por elevar o galego ao rango de lingua de cultura, pero cos lóxicos erros e limitacións que non tiveron ocasión de corrixir. As adversas condicións do franquismo encargáronse de frustralo.

Pero que hoxe en día a forza política que constitúe a única alternativa de emancipación nacional non sexa quen de constiuírse en espello da normalización do idioma do pobo, é decepcionante. Admitamos que os procesos de normativización levaron tempo en todas partes, pero aquí e agora é unha coartada que xa non vale. Levamos decenios sen avanzarmos un paso e a situación crítica do idioma non admite demoras. Hai cousa de vinte anos un coñecido escritor noso demandaba publicamente a adopción dunha severa disciplina normativa, o cal a min pareceume inadmisible. Rectifico a miña postura, porque de terse levado a cabo daquela, seguramente disporíamos hoxe dun modelo serio e aceptado.

Abonda con asomarse a estas mesmas páxinas para cercioarse do estado de anarquía normativa en que se debate o galego e comprobar que o BNG non ofrece, non xa un modelo acepable, senón nin sequera un modelo. O idioma co que a xente do común poida identificarse e recoñecer nel un paradigma culto fica fóra do que oficiosamente emprega o BNG: é o das institucións oficiais e o que aprenden os rapaces no ensino. Mentres tanto, o nacionalismo militante prefere diversos artificios, convertidos en patois sectarios, cos que automaticamente se exterioriza determinada adscrición política. Patois inservible para comunicarse directamente coa cidadanía, limitado en exclusiva ao uso interno entre o estreitísimo círculo dos adherentes. Ninguén ousa falar con -vel ou con Galiza entre xentes populares que teñan o galego como lingua materna, a non ser que se propoña dar a nota (desafinada).

É absurdo e estéril insistir nun camiño que denota desconexión coa realidade: nunca se vai falar así, e se isto acontecese sería unha pésima noticia, pois significaría que o galego deixou de ter transmisión espontánea e se converteu na lingua artificial dunha compacta minoría.

Antes de isto acontecer cómpre que os máis comprometidos coa emancipación nacional adopten, por riba de calquera personalismo, as medidas necesarias para impedilo e se poñan á cabeza dun proceso normalizador con raiceiras fondas na nosa propia tradición lingüística.

Non hai que ser moi perspicaz para anunciar que calquera iniciativa que se presente nun idioma extraño para a cidadanía está desde o principio abocada ao fracaso: non sairá do círculo reducido e non terá respaldo popular.

Carta aberta ao señor Conselleiro de Educación da Xunta de Galicia

2011-12-14T11:00:00.000+01:00

unha desas excepcionais cartas de Xabier Docampo. O malo vén sempre das razóns que o levan a redactalas. Do seu blogue (tamén a foto):

Prezado señor Vázquez Abad: Vaia metedura de zoco! As malas compañías e a incompetencia acaban de lle xogar unha mala pasada, señor conselleiro, e vostede picou, non sei se por ignorancia ou por chulería, pero o caso é que meteu o pé nunha poza. E o que conseguiu foi dar unha proba de incompetencia para o seu cargo semellante á do Valedor do Pobo, outro que tal baila. Valeu isto para demostrar unha vez máis que o seu odio á lingua galega faille perder o sentido da prudencia.Este medio no que escribo só ten sentido cando se aproveitan as posibilidades hipertextuais que dá para que o lector teña toda a información precisa, imos pois aló.Trátase dun home, algo teatral el, que quere borrar a lingua galega da súa vida (el saberá por que), aínda que para iso teña que facelo tamén coa de todos os galegos e galegas. Agora, ademais, representa a un partido político que dirixe unha muller pública no sentido menos pexorativo da expresión. Pois ben, este individuo fixo unha reclamación disparatada diante do Valedor do Pobo l, quen, para non ser menos, deulle a razón. E vostede agora veu a lle poñer o ramo prometendo unha resolución da consellaría que é outro disparate.Imos ver, Señor Vázquez, vostede coñece o Estatuto de Galicia? Di ou non di no art. 5 punto 1 que a lingua propia de Galicia é o galego? E dí así, sen máis. Xa sei que no punto 2 di máis cousas... e no 3, onde lle recorda a vostede e ao señor Valedor do Pobo que teñen a obriga de protexelo e non de demolelo como están a facer. Dígame (e se non o sabe pregúntello ao señor López González) se todos os libros que citan o artigo 3, punto 1 da Constitución española deben seren corrixidos por non citaren os puntos 2 e 3? Va que tal cousa non tería pés nin cabeza?Eu ben sei que a vostede e aos que son coma vostede dóelles que o Estatuto de Galicia diga que a lingua propia de Galicia é o galego e que quixeran borralo. Pois veña, déanlle para adiante e cámbieno, pregúntenlle ao pobo galego se quere renunciar ao seu máis singular e milenario signo de identidade. Pero non o farán, porque o signo distintivo de vostedes é a actuación raposeira dos covardes. Por iso día tras día aproveita para ditar decretos e normas que lle van tirando á lingua propia de Galicia os minguados dereitos de que gozaba.Pero é que ademais vostede non ten potestade para mandar corrixir un libro de texto, se alguén considera que nel hai algo puníbel deberá recorrer aos tribunais de xustiza, así que deixe de se espolincar na punta dos pés coma un censor franquista. En realidade, despois disto, o que debera ocorrer era que vostede fose destituído e que o Valedor do Pobo renunciase, pero por se isto non sucede, o que sería ben é que o PSdeG e o BNG, que no seu día apoiaron o nomeamento como valedor do señor López González, tivesen a valentía de facer pública e no Parlamento de Galicia a retirada da confianza que un día lle outorgaron.Máis nada por esta, señor Conselleiro. Atentamente,

O libro que queren censurar o Valedor e o Conselleiro de Educación

2011-12-14T00:49:00.003+01:00

Segundo o presunto Valedor do Pobo, Benigno López, os contidos destas páxinas do libro de 5º de primaria conteñen "información inexacta e incompleta, e polo tanto falsa", ademais "non só carece de rigor científico imprescindible nos libros de texto senón que transmite unha información contraria á configuración constitucional e de cooficialidade lingüística como expresión xurídica do bilingüismo". Cómpre lembrar que Benigno López foi un maxistrado coñecido pola súa oposición a usar no seu labor os topónimos galegos a pesar de seren éstes os únicos oficiais. Tamén foi acusado moitas veces pola Mesa de que sistemáticamente obstaculiza as queixas pola vulneración dos dereitos dos galego-falantes e actúa en contra da promoción do uso da nosa lingua.[1, 2, 3, 4, 5, 6 ]

Jesús Vázquez secunda esta opinión, e faino para mandarlle unha mensaxe moi clara ao profesorado: que evite explicar nas súas clases que o artigo 5.1 do Estatuto di que 'a lingua propia de Galicia é o galego', tal e como se indica no libro de texo que se pretende censurar.
Tamén se pode comprobar que na unidade didáctica, tamén se fala da Constitución, do español, e do Valedor do Pobo do que indica que a súa misión principal é a de 'recoller as queixas dos cidadáns e cidadás sobre as posibles violacións dos seus dereitos e liberdades por parte da Adminsitración'. Pola contra o señor Benigno López insta á Administración a violar os dereitos da cidadanía galega. Velaquí que temos un Valedor e un Conselleiro que non merecían ter aprobado nin 5º de primaria.

Open publication - Free publishing - More conselleria

¿Os xornais en galego restan?

2011-12-13T23:44:00.001+01:00

por Charo Baleirón Soñora, desde a a CTNL:

Hai unhas semanas asistín a unhas xornadas, organizadas polo SNL da USC e pola Facultade de Ciencias da Educación, en torno ao imaxinario social do galego e os prexuízos lingüísticos. Unha boa ocasión para reflexionar sobre a nosa lingua e a situación pola que atravesa e onde se demostrou o bo facer dos seus organizadores...Nunha das mesas de traballo, saíu a relucir o tema da desaparición dos medios xornalísticos impresos en galego e aquí foi onde xurdiu a miña sorpresa. Comentouse que no caso da desaparición d’A Nosa Terra se debeu a unha mala xestión e que, no caso de Galicia Hoxe, “unha cabeceira residual e cunha tiraxe de só 3 000 exemplares” [...] “estaba aí para chupar subvención e, ademais, non era un produto de calidade”.

Non podo evitar amosar a gran decepción que sufrín ao escoitar este comentario en boca de persoas moi formadas intelectualmente e, obxectivamente, comprometidas coa lingua e coa súa cultura.

O caso é que podo estar de acordo con que unha das razóns da existencia da cabeceira Galicia Hoxe fose que “quería chupar subvención”, e digo eu: ¿cal non? Nesta cultura de subvencións, reciben e recibiron axudas todos os medios de comunicación (non coñezo ningún que non as solicitara, que non as aceptara e menos aínda que as rexeitara, tanto no ámbito comunitario coma no estatal). Cousa distinta é se estamos a prol ou en contra da cultura subvencionada, que tipo de cultura queremos, que medios de comunicación arelamos etc.Co que me amoso en total desacordo é co feito de ningunear un xornal por ter unha tiraxe mínima e tamén coa segunda afirmación: “era un produto sen calidade”. No primeiro caso, porque considero que os que estamos comprometidos coa lingua e co país somos moi conscientes dos prexuízos que existen en torno á lingua e ós seus falantes –e trabállase moito en intentar desbancalos- pero non tanto de que estes mesmos prexuízos existen en torno ós medios escritos nese idioma e, ás veces, incluso en torno á nosa literatura.Un mundo normalizado en galego implica -polo que eu entendo- que este idioma exista en todos os ámbitos e que nel se expresen, libremente, as persoas desde distintas tendencias, mesmo as que consideramos contrarias ás nosas ideoloxías, ás nosas crenzas e ós nosos principios. Ata aquí todos de acordo. Isto lévame a unha conclusión que, ata ese día, me parecía evidente: o mesmo que as linguas suman e non restan, os medios tamén suman, nunca restan (digo eu). A realidade, neste momento, é que non existe ningún xornal diario –os sete días da semana- escrito en galego. Nin bo, nin malo. Ningún. De todos os xeitos, non pasa absolutamente nada. É mellor que non haxa a que haxa produtos sen calidade. É unha visión aceptable como outra calquera.En canto a que se trataba dun produto de baixa calidade, tampouco estou de acordo. Na elaboración da cabeceira había 17 persoas totalmente involucradas co seu traballo, a maioría novas e a maioría mulleres (nin bo nin malo, unha realidade). Eran, e son, xornalistas moi formados, cos pés na terra e totalmente somerxidos cun proxecto que supoñía “facer país”, un proxecto que se facía “en galego e dende o galego”. Uns profesionais con obxectivos á vista e cunha conciencia moi clara da Galicia na que viven e dos pros e contras de facer xornalismo, dende unha empresa privada cunhas determinadas características e co vento en contra, para Galicia e desde o galego, que loitaron moito por sacar información seria, distinta, ousada -en moitas ocasións en contra dos criterios dos seus superiores– . Non, non podo estar de acordo con que non se ofrecía un produto de calidade. Rotundamente, non. Paréceme imposible que unha mente liberada de prexuízos que lese o xornal durante unha ou dúas semanas seguidas, que o comparase con outras cabeceiras que están na fura de diante, ou estaban, chegase a esa conclusión. De todos os xeitos, aínda que eu sufrise unha “especie de síndrome de Estocolcompañeirista” e estivese errada, seguiría en desacordo porque, insisto unha vez máis: os medios sempre suman, non restan. Se non partimos desta base, mal imos. Todos temos prexuízos e tendemos a simplificar de máis certas situacións, eu a primeira. O malo disto é que ás veces descubrímolos onde menos os esperamos, nas persoas que admiramos e, por suposto, en nós mesmos.Neste momento, coa que está a caer, sen medios en galego (¡longa vida aos dixitais!, e a todos os que veñan da tendencia que sexan e defendan o que defendan dentro dos límites impostos polo respecto aos demais e pola liberdade ben entendida), reflexións como as que escoitei fanme preguntarme se realmente todos entendemos o mesmo cando falamos de “normalización”, “escalar chanzos”, “manter a presenza en todos os ámbitos”, “respectar as minorías”, “salvar prexuízos”, “promover o idioma”, etc., etc., etc.Nada máis, só me queda dicir que eu son unha desas dezasete persoas que formaban o cadro de persoal de Galicia Hoxe. Era unha simple correctora que, dende o 6 de xaneiro de 1994 co nacemento de O Correo Galego, estivo totalmente entregada ó seu traballo (unhas veces con máis éxito ca outras, todo hai que dicilo) e que cría firmemente que valía a pena o que estaba a facer, aínda que só fose unha persoa, desa tiraxe residual de 3 000, a que lese as páxinas do Galicia Hoxe.

A química fala galego desde o IES Elviña

2011-12-13T15:06:00.000+01:00

No II Día da Ciencia en Galego o alumnado de 1º de bacharelato de ciencias do IES Elviña preséntalle diversos experimentos ao alumnado de 3º da ESO.

A que dedica exactamente os seus medios, esforzos e tempo a Secretaría Xeral de Política Lingüística?

2011-12-13T00:40:00.001+01:00

por Francisco Xosé Rei García, en Terra e Tempo:

Mentres comezo a escribir estas liñas leo a través do twitter a preocupación dun membro desta comunidade polo atrás que está ficando o galego no mundo dos aplicativos móbiles, tan estendido xa como evolución da telefonía móbil imposta polo mercado.
Con independencia de considerar altamente perigosa e ben pouco sustentábel, do punto de vista económico e do punto de vista ecolóxico, esta voráxine de cambio constante duns aparellos por outros en tan pouco tempo, o certo é que non lle falta razón ao meu amigo twitteiro: o galego chega tarde outra vez ás novas tecnoloxías; como chegou no seu día ao Windows, chega tarde ao universo Mac e tarde chega ao universo Android. Nin este nin IOS (sistema operativo de Iphone) teñen aínda software en galego e nin sequera permiten a posibilidade de navegarmos na nosa lingua. Ante isto, pregúntase acertadamente: e no entanto, que fai a Secretaría Xeral de Política Lingüística?

Na Mesa pola Normalización Lingüística creamos xa hai algúns anos a denominada Liña do Galego: un servizo para atender e tramitar queixas ou consultas relacionadas cos dereitos lingüísticos ou, tamén, para recoller e transmitir parabéns a aquelas empresas, entidades ou institucións que en cadanseu ámbito desenvolven unha práctica lingüística coherente, paso indispensábel para a normalización da nosa lingua.
Desde que en 2007 creamos o servizo -sistematizando e organizando mellor un traballo que na práctica A Mesa viña desenvolvendo xa -centos e centos de cidadás e cidadáns fixeron uso del e descubriron na Liña, como mínimo, un punto de referencia ao que se poderen dirixir, onde se poderen informar, onde poden ser, cando menos, escoitadas e escoitados.
Que a determinados axentes sociais, económicos e políticos moito os debe amolar termos unha sociedade máis e mellor informada dos seus dereitos lingüísticos -eu diría que dos seus dereitos en xeral -descubrímolo ben axiña: xa ao pouco de pórmos o servizo en andamento este convertíase no centro dunha infame campaña de difamación e descrédito contra A Mesa practicada a través dalgúns medios de comunicación, centrada especialmente na cidade da Coruña. Pouco importaba a gravidade e inxustiza dalgunhas das vulneracións denunciadas -a tristemente famosa Imprenta Porvén, que cobraba un sobreprezo a quen solicitase editar materiais tales como os convites para unha voda ou primeira comuñón en galego: o importante era, como non, matar o mensaxeiro.
O contexto de multiplicación dos ataques contra o galego padecido nos últimos tempos -con evidentes mostras a través da política depredadora da nosa lingua e da nosa cultura protagonizada polo propio goberno autonómico -non foi alleo ao propio funcionamento da Liña do Galego: a través das chamadas e correos electrónicos que recibimos diariamente constatamos como moitas persoas se senten visibelmente preocupadas pola actual situación lingüística, toman consciencia e deciden actuar, primeiro e imprescindíbel paso para modificar unha realidade que entenden inxusta. En segundo lugar, constatamos outro feito moi grave: a sensación de desprotección, de desamparo, que moitas e moitos galegofalantes conscientes ou medio-conscientes teñen á hora de quereren exercer o seu dereito a usar o galego en determinadas situacións ou circunstancias nas que o seu uso aínda dista de estar normalizado.
Nun país como o noso, onde un dos trazos que definen a nosa comunidade (socio)lingüística é a inseguridade que padecen unha gran maioría das e dos falantes, resulta duplamente letal que estas mesmas persoas perciban que non teñen un paraugas seguro onde se goreceren.
E isto é o que vemos que acontece: moitas das persoas que se dirixen diariamente á sede da Mesa pola Normalización Lingüística, ao teléfono 902 106 474 da Liña do Galego ou ao enderezo electrónico linhadogalego@amesanl.org o primeiro que nos contan é que non saben se fan ben dirixíndose a nós, se petan na porta axeitada: moitas dinnos que o fan porque xa non saben onde máis se poden dirixir, logo de probaren outras posibilidades; outras recoñecen que se dirixen a nós directamente porque non saben doutra porta na que petar.
De seguro que para todas estas persoas que se dirixen a nós non axuda moito o feito de o secretario xeral de Política Lingüística dicir publicamente, sen reparo ningún, que co actual marco lexislativo "non se lle pode exixir ás traballadoras ou traballadores do ámbito da Xustiza que empreguen o galego". Como non axudará tampouco moito tratar de chamar ao servizo de asesoramento lingüístico que teoricamente ofrece a SXPL, preguntarlles pola existencia dalgún programa informático de contabilidade empresarial que permita empregar o galego e que a resposta sexa derivarme ao departamento de Informática da Xunta, "porque alí é onde levan todo iso dos programas informáticos". Non é unha brincadeira: eis a resposta que me deron a min mesmo hai poucos meses.
Dun tempo a esta parte, a Secretaría Xeral de Política Lingüística abandonou o xa tradicional -e escandaloso -silencio administrativo con que acollía todas as nosas comunicacións - de todas as queixas e reclamacións que recibimos na Mesa a través da Liña do Galego remesamos copia "de oficio" á SXPL -para introducir dúas novas variantes de resposta: a) O asunto non é da súa competencia e, por tanto, non pode facer nada; ou b) Se a queixa tamén vai dirixida ao Valedor do Pobo -cousa habitual -a Secretaría Xeral arquívaa, para así "non duplicar" procedementos, nunha interpretación un tanto peculiar e delirante da Lei do Procedemento Administrativo Común.
Se por casualidade dirixides algunha queixa por algún incumprimento da lexislación lingüística na Administración Local -algúns dos que con máis frecuencia atendemos a través da Liña do Galego -non vos apuredes: a resposta, neses casos, é invariabelmente que o asunto que denunciamos terá a súa resolución grazas á creación da Rede de Dinamización Lingüística. Si, esa mesma que está a servir como coartada para clausurar servizos de normalización lingüística plenamente operativos como o do Concello de Ames e que xa serviu de útil escusa para anular, por vez primeira, as axudas públicas da Xunta ás actividades de promoción da lingua no eido local, de facto as que permitían a moitos destes servizos poderen realizar a inmensa maioría das súas actividades.
No entanto, Anxo Lorenzo segue ao seu: a facer que fai, de inauguración en inauguración, de exposición en exposición. Nisto é que debe consistir a amabilidade lingüística feixooniana.

A lingua propia de Galicia é o galego

2011-12-12T19:27:00.000+01:00

Comunicado de ProLingua:

Artigo 5.1 do Estatuto de Autonomía de Galicia: A lingua propia de Galicia é o galego.

Que os contumaces inimigos da lingua galega traten de borrala de calquera manifestación da vida social non resulta nada sorprendente. E que en ocasións teñan apoios explícitos dalgunhas institucións que teñen entre as súas obrigas a de promover unha maior presenza social da lingua, tampouco. Mais que o Valedor do Pobo -de ser certa a información que hoxe ofrecen Atlántico Diario, Faro de Vigo e ABC-, o responsable de velar polo cumprimento da lexislación que temos, ignore os contidos do Estatuto de Autonomía, parece un absurdo, mesmo cómico se non fose pola trascendencia do cargo e das súas decicisións. Un esperpento ao que non é allea a actitude pasiva, cando non agresiva, fomentada polo actual Goberno galego.

Desde ProLingua esiximos unha rectificación inmediata e pedimos a dimisión dun Valedor do Pobo que con esta resolución mostra a súa incompetencia para o cargo e unha teima probada contra a lingua propia de Galicia (así denominada no Estatuto de Autonomía, o mesmo que dá razón de ser ao posto cuxos preceptos máis básicos incumpre con frecuencia).

Será o xe?

2011-12-12T12:21:00.001+01:00

un excelente post do Neofalante:

Eu son Xose. Xe, o, ese, e. Así, con esas letras e non con outras. Esta afirmación parece unha obviedade, pero seica en Galicia o meu nome é ben estraño. Debe estar escrito nun latín antigo, reservado só aos sabios, entendidos e membros da seita secreta da Filoloxía. O que digo semella difícil de crer, pero ben verdadeiro que é.

-Dígame su nombre, por favor.

-Xosé Tal.

-Jo...sé... Tal. -e aí o amable dependente anota "José Tal" no seu papel, ordenador etc.

-Non, mire, é que eu son Xosé.

-Ya, pero... es que le pongo el nombre oficial.

-É que o meu nome oficial é Xosé, non José.

-¿Y le aparece así en el DNI?

Se a alguén lle aparece un xe no nome, que estea ben preparado. Un nome tan "raro" coma o meu esixe ir sempre co DNI na boca (o carné do Xabarín xa caducou). Cómpre presentalo para calquera asunto oficial, non oficial ou tan oficioso como presentarse a un descoñecido.

Claro que o meu son ganas de amolar. A estas alturas xa debería entender eu, que algo de linguas sei, que o xe é unha letra problemática e que boa parte da xente deste lugar que habito ten problemas con ela. Será que é allea ao alfabeto ou é que resulta"demasiado gallega"?

Porque unha vez salvada a primeira fase, a da incredulidade do dependente, pasamos á da transcrición. Aí é cando podemos mirar a riqueza dialectal da nosa lingua. O meu nome aparece escrito como Sose, Soxe ou Xoxe. Mesmo cheguei a velo escrito comoGose despois de dicirlle ao amable dependente que o meu nome era con xe.

Iso último aconteceu hai xa uns cinco anos, pero hoxe chegamos ao cume do despropósito cando me piden o nome e vexo que aparece escrito Suso. Repito o meu nome e aparece Sose e cando lle sinalo a primeira letra e lle digo que o meu nome é con xe aparece o definitivo e abraiante Soxe. Desistín, dei meida volta e marchei.

Isto, xa o teño comprobado, pasa en calquera sitio. Dá igual que vaias a un supermercado, unha perrucaría, o concello ou á Xunta, é o mesmo se se trata dun notario. En todos os sitios vai a cara de incredulidade. Tamén pode aparecer un aceno destemplado ("ya están los galleguistas estes"). Mesmo hai quen me bota a culpa a min.-¡Cómo me lo dices en gallego! -chegaron a espetarme. Iso si, ninguén amosa vergoña.

Detrás de min veu unha tal Sheila... Ninguén a mirou con cara rara, todos souberon escribir o seu nome.

Galeguismo xurídico en Chantada

2011-12-11T16:58:00.000+01:00

por Xosé González Martínez, no Galicia Confidencial:

A Irmandade Xurídica Galega segue a celebrar actos en cidades e vilas de Galicia para dinamizar o fomento da lingua galega aos usos xurídicos. O que semellaba unha tarefa imposible –nada o é se media a constancia e unha boa estratexia-, hoxe son moitos os profesionais do Dereito receptivos á proposta regaleguizadora.

Este movemento principiou hai trinta e catro anos nun encontro celebrado no concello de Rois. Naquela xuntanza convocada pola Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística deseñáranse as liñas de actuación que haberían conducir o proxecto da galeguización xurídica. Pouquiños anos antes a Sala do Contencioso-Administrativo da Audiencia Territorial da Coruña, presidida polo maxistrado Claudio Movilla, ditara a primeira sentenza en lingua galega, despois de catro séculos de silencio, a instancias da Asociación de Funcionarios. O exemplo axiña tivo seguidores, e hoxe podemos falar dunha cifra relativamente numerosa de funcionarios xudiciais e profesionais do Dereito que se sumaron a este proceso normalizador.
Segundo os datos estatísticos, na área xeográfica do partido xudicial de Chantada sabe falar a lingua galega o 90, 52% da poboación; enténdeo o 97,89%, e fálao habitualmente o 81%. Estas cifras porcentuais revelan unha realidade sociolingüística maioritariamente galego-falante. Por iso consideramos que as prestacións dos servizos xurídicos nun ámbito territorial con tal censo lingüístico deben ser realizadas en lingua galega.
As sinerxias históricas, e o descoñecemento dunha longa tradición xurídica galega que debería ser obxecto de estudo nas facultades de dereito, son os alicerces de moitos prexuízos lingüísticos.Coa única excepción do Colexio de Avogados de Santiago de Compostela, os demais e as súas escolas prácticas xurídicas nada fan por mudar os hábitos lingüísticos dos seus colexiados.
Malia estas eivas que tolleron a conciencia de xeracións de profesionais do dereito, hoxe albíscase un futuro que comeza a ser prometedor. Dun tempo a esta parte están a agromar novas fornadas de xuristas dispostos a dispensarlle á lingua galega un futuro mellor. Mágoa que os programas informáticos que teñen que utilizar os funcionarios xudiciais non fagan máis doada a normalización do noso idioma nos procedementos procesuais.Por esa razón saudamos a aparición do Dicionario Xurídico Galego da autoría dos maxistrados Luciano Varela Castro e Xosé Xoán Barreiro Prado, e do profesor e académico da Real Academia Galega, Manuel González González. Unha obra imprescindible para espertar o interese dos profesionais do dereito polo noso idioma.
Para dar pulo a este proceso galeguizador no dereito, a Irmandade Xurídica Galega, a titular do Xulgado Único de Chantada, Elvira Cangado Cibeira, e o alcalde do Concello, Manuel Lorenzo Varela, convocan o próximo día 10 a todos os rexedores municipais, xuíces de paz, avogados e procuradores do partido xudicial a participaren no acto e ritual de compromiso individual coa lingua galega e os seus obxectivos que se recollerán na “Declaración de Chantada a prol da normalización lingüística”.

P.S.: O libro ao que se fai referencia no artigo: Dicionario Xurídico Galego,
presentación do libro na EGAP: Xerais publica o primeiro 'Dicionario Xurídico Galego' que recompila conceptos esenciais do Dereito na lingua propia

Robinson Crustó

2011-12-09T21:13:00.000+01:00

Calquera dos que tivera noticia da obra de Defoe terá reparado no curioso capítulo de cando Robinson Crusoe atopa outro ser humano na illa na que levaba tempo como náufrago. Robinson despreza a cultura e a lingua do outro habitante da illa e declárase en dono e señor do aborixe ao que primeiro lle dá un nome e despois ensínao a falar pois, como todo o mundo sabe, os aborixes nin teñen lingua nin como chamárense.
Botando man desta historia, os Servizos Lingüísticos Universitarios de Cataluña elaboraron este simpático e fabuloso vídeo, que un, humildemente, recomenda ver e espallar.

Talento galego desde Serbia

2011-12-09T09:00:00.000+01:00

Djurdja Pokrajac é unha moza que participou no concurso "Teño talento" (tamén coñecido como "Factor X") de Serbia cantando Lela e Negra Sombra.
Vía o blogue de Carlos Callón

P.S.: Negra Sombra na televisión Serbia por Quique Costas para ProLingua

Sermos Galiza. Presentación na Estrada

2011-12-08T15:23:00.001+01:00

Onte, da man da Asociación Cultural Vagalumes, presentouse o proxecto de comunicación Sermos Galiza. Néstor Rego e Teresa Moure, dous dos principais promotores, explicaron aos asistentes os principais aspectos da empresa. Salientaron que co capital conseguido ata o momento, un 90% do previsto para facer viable o proxecto, xa é seguro que a súa constitución vai sair adiante. Nos primeiros meses do ano que está a piques de comenzar convocarase unha xunta de accionistas que concretará as liñas do futuro medio de comunicación. Crearanse un diario dixital e un semanario. Os contidos deste último serán distintos dos que aparecerán no dixital e concretaranse fundamentalmente en reportaxes, artigos de opinión, de análise dos acontecementos,...
Teresa Moure e Néstor Rego explicaron que na situación económica actual e nas circunstacias previsibiles para os vindeiros anos, non se pode soster un medio crítico, independente e galego como Sermos Galiza, confiando nos ingresos derivados dos anuncios ou das subvencións polo que, nunha segunda fase, e para consolidar definitivamente o proxecto, o obxectivo marcado consiste en conseguir un número sufiicente de subscricións ao semanario.
Por último invitaron a toda a cidadanía a sumarse a este proxecto comprando accións de Sermos Galiza a un prezo de 100€ cada unha tal e como se indica aquí.

Buydeal

2011-12-08T11:17:00.000+01:00

Vén de lanzarse na arañeira da rede un clube social de compras. Trátase de Buydeal. Buscan negocios, fan ofertas por un tempo limitado. Unha vez aceptada a oferta envían un código que permite acceder á oferta nun prazo de 3 días.
Buydeal ofrécese como unha fiestra para o pequeno comercio e como un escaparate das posibilidades que temos nas cidades galegas. Tamén manteñen un blogue.
Vía Galicia Confidencial