O galego, lingua de ciencia

por María Xosé Bravo, no Nós Diario:

O Consello da Cultura Galega vén de facer público un estudo sobre a divulgación científica en galego nas redes sociais no que constata unha diminución da lingua galega no ecosistema dixital. A divulgación científica é unha tarefa de grande importancia, é unha parte fundamental da investigación para que a ciencia non se quede exclusivamente nese mundo especializado e o coñecemento científico poida transcender, influír sobre a opinión pública e logre impacto na cidadanía. Cada vez máis a comunidade investigadora é consciente desa necesidade de achegar a ciencia ao público non especializado para que este poida autorresponsabilizarse e tomar decisións informadas que, a medio ou longo prazo, van afectar directa ou indirectamente ao seu benestar; falemos de saúde, medioambiente ou mobilidade.

A política lingüística e a imposición

 

Nunha única viñeta Davila explica a situación social do galego e a política lingüicida da Xunta.

Vía X

Denuncia da prohibición do uso do galego no ensino das matemáticas

Coñecín a Macías López, profesor de matemáticas, a raíz dun boletín que publicara cando estaba impartindo clase no Porto do Son. Tratábase da Revista Lambda, unh publicación onde podemos achar diversos artigos divulgativos sobre esta ciencia adicados a temas tan diversos como o cubo de Rubik, a banda de Möebius ou ao autor da Carta Xeométrica, Domingo Fontán. 

Neste vídeo, a coñecida activista da lingua, Mercedes Queixas, faille unha pequena entrevista a Macías na que se denuncia a prohibición de impartir aulas de matemáticas en galego. Só un escuro radicalismo antigalego pode seguir sustentando a exclusión da nosa lingua nas aulas, pois é practicamente o único reducto normalizador con visos de efectividade que nos queda a man nun momento de grave retroceso no uso do galego.

A lingua dos nosos nenos

 por Xosé-Henrique Costas no Nós Diario:

Hai uns días vin na rede un vídeo dun grupiño de rapazas participantes na actividade –fagocitadamente institucional– dos "21 días co galego". Daba para reflexionar bastante e comprobar tristemente as dificultades para aquelas nenas se expresaren nun galego fluído. Recoñecían que ningunha delas falaba o galego normalmente, aínda que na casa dalgunha os pais falaban. 21 días co galego no mes de xaneiro, si, moito ben, e antes? E despois? E no curso que vén? E os libros de texto? E o profesorado? E o lecer?

A mala saúde de ferro da edición en lingua galega

 

por Manuel Bragado no Nós Diario:

Non hai análise posible do estado da edición en galego sen reparar na modalidade literaria que funciona como o seu cativo escaparate en medios e redes, inducindo ao erro de identificala co conxunto do sector. A efectos de análise do seu estado, continuando a entrega anterior sobre a literatura infantil e xuvenil, seguiremos a convención dos estudos de Comercio Interior do Libro da Federación de Gremios de Editores, que considera catro modalidades: a primeira, a Literatura, que abrangue as publicacións de narrativa, poesía e teatro, ademais de ensaio e crítica literaria; a segunda, a Literatura Infantil e Xuvenil; a terceira, o Libro de Texto e materiais didácticos; e, por último, a de Non Ficción, un caixón de xastre no que se inclúen os textos de ciencias e tecnoloxía, ciencias sociais (a máis relevante na edición galega), ademais dos libros e divulgativos (gastronomía e guías de viaxe), así como as enciclopedias e dicionarios impresos, que na actualidade sofren unha crise gravísima, mitigada con algunhas reimpresións das súas versións escolares, prescritas en 3º de Educación de Primaria ou 1º de ESO.

A memoria do territorio

 

por Iván Méndez na Praza Pública:

Hai uns meses, un grupo dunhas cincuenta persoas camiñaba por un parque da Coruña. Tratábase dun roteiro pola periferia da periferia urbana organizado pola Asociación de Veciños de Labañou, San Roque e a Cidade Escolar. Moitos dos participantes vivían neses barrios desde hai décadas; algúns mesmo naceran alí. Tamén os había de Riazor ou da Agra do Orzán. 

Orgullo e prexuízo

 

editorial por Xoán Costa, no Nós Diario:

"Somos orgullosamente bilingües", dixo Alfonso Rueda no Parlamento. A frase soa ben, mais importa perguntarse quen é ese "somos", que significa realmente ser "bilingües" e de onde vén tanta fachenda. Ese "somos" dá por común o que non é, xa que na Galiza unhas persoas poden viver sempre en castelán sen obstáculos e outras atopan trabas constantes para usar o galego, mesmo onde debería estar garantido. Non é unha vivencia compartida, é unha desigualdade imposta.

Normalización da lingua galega: un obxectivo realista.

 por Óscar Lomba Álvarez, membro de ProLingua,  en Novas do Eixo Atlántico

A normalización da lingua galega constitúe un dos grandes retos socioculturais da Galiza contemporánea. Lonxe de ser unha aspiración utópica ou simplemente simbólica, trátase dun obxectivo realista, sempre que exista vontade política, compromiso social e unha planificación estratéxica coherente e sostida no tempo.

O galego, ben da humanidade

 por Manuel Bragado no Faro de Vigo:

Un amigo fíxome chegar o artigo de Xosé Luis Barreiro Rivas «Ningunha lingua é eterna» publicado no xornal conservador da Coruña. Non fixo falta ser o inspector Caldas para concluír que o articulista quedou irritado coas enquisas pre-electorais, que aventuran un excelente resultado para o BNG. Pouco tardou o veterano político de Forcarei en coller o lanzachamas da «imposición do galego» e da utilización por parte dos nacionalistas do idioma.

O galego e os zulús

 

por Bieito Lobeira no Nós Diario:

Foi o Conselleiro de Lingua e Cultura. Por certo, non sei porque aínda lle chaman así a ese departamento: "lingua e cultura". O máis lóxico e congruente, visto o visto, sería designalo sen rodeos polo que é: Axencia Galega da Xente Aproveitada, ou ben Xestoría Rexional dos Estómagos Agradecidos, poñemos por caso. Caben moitas outras opcións, mais esa é outra historia. Volvamos ao tema. O conto é que este insigne "galeguista" afirmou esta mesma semana no Parlamento que non é posíbel un acordo co BNG en materia de lingua por ser o "máis radical, reaccionario e antisistema da historia".

Persuasión + exixencia: propostas para a normalización do galego

 por Xosé Carlos Gz Añón no Nós Diario:

Nas políticas sobre a lingua galega levamos preto de medio século de persuasión + nada ou, como moito, de implantar medidas cosméticas sen exixir case nunca o cumprimento de case nada, cos desastrosos resultados (para o galego) que temos diante.

Carta aberta a Barreiro Rivas

 por Alfonso Eiré, no Nós Diario:

Señor Xosé Luís Barreiro Rivas, levo matinando hai moito tempo que vostede é unha especie de comenenciudo, xornes que prolifera abondo en persoas que pasaron polo Seminario e se abriron logo, brillantemente, paso na vida.

Arrebatos do estado monolingüe

 

por Xosé Lois García, no Nós Diario:

Os actuais políticos abandeirados por partidos que proclaman ese unitarismo españolista, disfrazado polo centralismo rancio e trasnoitado, constatan a unidade de España por enriba das xustas reivindicacións das nacionalidades periféricas do Estado español. Estes políticos moi pouco exercitados na diversidade cultural, lingüística e emocional dos outros, están  asentados e comprometidos, a toda costa, co monolingüísmo: idioma único e patria única. Iso si, asentados no idioma castelán e a patria española, feita á medida da Castela que “desprecia lo que ignora” -palabras de Antonio Machado-.

O galego lingua vital

 por Xoán Antón Pérez-Lema, no Nós Diario:

Este sábado, 14-M, a plataforma Queremos Galego presentou o Protocolo Lingua Vital. Unha proposta de gobernanza lingüística dende a base que interpela directamente á calidade da nosa democracia.

Praza da Quintán

 

por Xosé-Henrique Costas no Nós Diario:

En xullo pasado, a Comisión de Toponimia da Xunta da Galiza aprobou unha proposta da Real Academia Galega (RAG) para modificar os nomes oficiais dunha ducia de concellos e tamén de 2.600 lugares e parroquias. Na meirande parte dos casos tratábase de detalles menores: suprimir ou engadir un artigo (O Castro de Caldelas, A Ribeira de Piquín, O Porto do Son) ou eliminar guións (Oza Cesuras, Mondariz Balneario, Cerdedo Cotobade).

Noutros casos restituíanse formas aínda hoxe oficialmente deturpadas, caso do concello da CaNiza, como xa se fixera hai décadas coas Pobras (do Caramiñal, de San Xiao…), etc. E foi moi pedagóxico que os toponimistas da RAG se desprazasen ata algúns deses concellos e parroquias para explicaren con datos e argumentos científicos o porqué desas mudanzas, sobre todo para evitaren loias e desinformacións galegofóbicas, porque nestes casos é crucial a pedagoxía social sen intermediarios.

Únete ao proceso Lingua Vital

Vídeo de Queremos Galego! proxectado no acto do pasado sábado 14/03/26 na praza da Quintana (Santiago de Compostela)  co gallo da presentación do protocolo Lingua Vital