Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







mércores, 8 de abril de 2020

Desamparo

por María Reimóndez, no Nós Diario:


Por debaixo da dor e do ruído, son días estes de estraña introspección, de facer exercicios de empatía e de pensar en comunidade. Tamén de comprobar como hai demasiada xente incapaz de poñerse no lugar da outra e para a cal o importante segue sendo o mesmo de sempre. Sen ir máis lonxe, para o Sr. Núñez Feijóo, o importante segue sendo calquera cousa menos as persoas galegofalantes: intervencións públicas en castelán e imposibilidade de acceder á información e á atención sanitaria na nosa lingua.

domingo, 5 de abril de 2020

Ao concello da Estrada


Para manter un mínimo de dignidade do bloque tiña que poñer unha imaxe coa proxección dos Concheiros. Como estou farto de que a megafonía dos municipais da Estrada nos desprece insistentemente coas recomendacións do confinamento en castelán, aquí lles deixo a miña mensaxe. A ver se a si a len.
O feito de que o concello da Estrada faga este desprezo demostra que outras actividades nas que parece que se mostra como defensor da lingua non son máis que fume, actividades coas que quedar ben, e que agochan a cara verdadeira, a do desprezo da lingua propia. Estou a falar deses marabillosos vídeos que o concello presenta no Día de Rosalía. Onde quedan agora?

mércores, 1 de abril de 2020

Grazas Carmen Pomar, grazas Valentín García

Grazas, Carmen Pomar. Grazas por excluír outra vez a lingua galega dos mínimos de uso pola Consellería de Educación. En días pasados podiamos ver como a plataforma de vídeoconferencia contratada por esta consellería para os tempos do confinamento accesible en 16 linguas, non estaba dispoñible en galego. Agora este desprezo amplíase á distribución dos contidos E-Dixgal aos centros que non forman parte desta rede. Resulta que estes centros deben solicitalos ás empresas que publican estes contidos. Para iso habilitáronse uns formularios. Os dous de Planeta [1, 2] e o de Edebé [3] , a pesar dos centos de miles de euros que reciben da Xunta polo material para a plataforma E-Dixgal, os formularios de petición, que se fan en cinco minutos, esqueceron a lingua galega.
Se o que queremos é mostrar, unha e outra vez que o galego é prescindible, a señora Pomar está a facelo moi ben.
Tampouco vin á Secretaría Xeral de Política Lingüística interesándose por estas desfeitas. Debe ser porque desde este organismo aportan todo o que poden para secundarizar a lingua galega pois a última das súas propostas foi a de subvencionar un concurso (xacobeo, por suposto) de obras de ensaio (de tema xacobeo, por suposto) que poderán estar redactadas en español, e no caso de cometer a indignidade de premiar a unha obra en galego, tamén a publicarán en español [ver as bases]. Por todo iso, grazas tamén Valentín García.

martes, 31 de marzo de 2020

Trinta anos

por Mª Pilar García Negro, no Nós Diario:

Tal día como mañá, 25 de Marzo, de hai trinta anos, falecía en Santiago de Compostela Ricardo Carvalho Calero. Neste seu cabodano, a Mesa pola Normalización Lingüística e mais a Federación de Asociacións Culturais Galiza Cultura tiñamos pensado lembralo cunha oferenda floral na súa tumba, no cemiterio de Boisaca, e homenaxear a súa persoa e obra cunha actuación da coral compostelana Solfa, perante o que fora o seu domicilio en Santiago, na Carreira do Conde, moi perto de onde se instalou o busto que o recorda, en 2010, no centenario do seu nacemento. Por todas as circunstancias que estamos a viver, faise forzoso adiar estes actos, que esperamos, porén, celebrar noutra data do ano presente.

luns, 30 de marzo de 2020

O galego excluído da plataforma de vídeoconferencia da Consellería de Educación

imaxe do manual
A Consellería de Educación abriu un servizo de videoconferencia para estes tempos de coronavirus. Para explicar o funcionamento desta nova aplicación elaborouse un manual que inclúe impresións das pantallas que se deben ver ao acceder ao sistema. A cousa comenza a ser estraña cando vemos que todas estas imaxes do servizo veñen en español: "Crear una contraseña nueva", "introduzca su dirección de correo electrónico".
Non é cousa de quen fixo o manual. A razón é que o servizo de vídeoconferencia da
consellería non está dispoñible en galego, aínda que si en danés, alemán, italiano francés, sueco, ruso, xaponés, chino mandarín (tanto o tradicional como o simplificado), coreano,  español latinoamericano e español de España. En total, contando as variantes, un total de 16 linguas. O galego, unha vez máis, excluído.
A lección que sacamos de todo isto está clara. O galego non é lingua de referencia para o sistema educativo galego, ou polo menos esa é a mensaxe que nos envía a Consellería de Educación.

xoves, 26 de marzo de 2020

Estamos con vós



O descontrol do período de confinamento fixo que non escribise antes esta entrada, algo imperdoable. Velaquí os meus futuros alumnos. Rapaces de 1º da ESO do IES Antón Losada Diéguez (A Estrada) coordinados pola profesora Alexandra Pacheco, mándannos as súas mensaxes cargadas de agradecementos e de boas recomendacións.

mércores, 25 de marzo de 2020

Sr. Feixoo: o galego é un patóxeno?

por Mª Pilar García Negro en Nós Diario:


Refírome, sr. Núñez Feixoo, á lingua galega, aínda que por metonimia tamén se podería aplicar ao galego como povo, ao conxunto de todas e todos nós. Xa me chamou a atención (aínda que sexa un feito repetido) que, en falando das eleicións convocadas, e con toda a probabilidade suspendíbeis, vostede se expresou na lingua oficial do Estado, con omisión da lingua propria da Galiza, o galego. Claro, unhas eleicións son cousa seria, non banal. A cousa foi in crescendo cando, con toda a formalidade que requer unha crise ou pandemia grave como a que estamos a viver, vostede volveu facer uso do español, con desprezo, por exclusión, do galego. Que acontece, na súa mentalidade-conduta, sr. Presidente da Xunta? Acaso o galego é un elemento patóxeno? Talvez o considera inepto para falar de cousas graves e serias? Se cadra pensa que unha situación de emerxencia é incompatíbel coa comunicación en galego?

Realmente, é deprimente. Anos e décadas se acumulan e seguimos non nas mesmas, senón que imos a pior. A que rocho inútil e estúpido se relega o galego pola vía dos feitos? Que exemplo é o que dá a máxima autoridade da Galiza? Xa non é unha cuestión, reiterada, de fomento da diglosia: é a prescindencia total do galego, o que equivale, sen máis, a proclamar que non existimos, que a Galiza é un anaco (de)pendente do que dixeren, mandaren e dispoñeren desde Madrid. Dos contidos da súa alocución que escoitei atentamente (vostede é o presidente do meu país, por moito que eu non o teña votado), xa non falarei. Ela, a intervención de vostede, é a negación máis rotunda da ausencia total de autonomía: vostede, máis unha vez, limitouse a poñerse ás ordes das autoridades estatais. Axiña se produciu a confirmación de tal vaciado de poder coa intervención do presidente do goberno español, após o anuncio do decreto do estado de alarma: un novo 155. Mentres Urkullu e Torra alertaban sobre esta nova acometida xacobinista e reclamaban cooperación e colaboración interinstitucional, vostede, cal bedel aplicado, disponse a obedecer as ordes do decano. Merecería decontado os parabéns acesos do presidente español e dos seus comandantes, os catro ministros que asumen o mando en praza “en todos los territorios”. Alá se van polo río abaixo as pretensas competencias autonómicas, a necesidade de cooperación entre administracións (mesmamente o que foi esgrimido contra o goberno catalán), a avantaxe da proximidade, todo o palabreado, en fin, de benéficos, canto inúteis, propósitos!!.

Tanto tempo se pasou desde o chamado Desastre do noventa e oito, onde era pecaminoso nomear algo relativo á Galiza, para voltarmos ao mesmo. Agora importan os “cidadáns”, como se eles non puidesen ser atendidos desde o seu proprio goberno, en este existindo, claro está.

Povo que dorme, tirania que desperta, escrebeu Almeida Garrett. Cando estoura unha emerxencia tan grave como a que padecemos, fican as evidencias espidas: xúntase a fame coa necesidade, isto é, a radical insuficiencia da chamada autonomía coa actitude obediente e servil que vostede encabeza. Volto ao comezo: é o galego un virus do que se protexer, un virus que combater?

venres, 20 de marzo de 2020

A primeira vítima do COVID19 foi o galego





Hai un coche da policía municipal da Estrada que me chegou do catro ao cinco. Anda estes días coa megafonía ás costas insistindo en que non debemos saír das casas. Se a mensaxe, por repetida, xa sobre, o peor do caso é que teñen que traducila, e emitila, en castelán. Se un se pregunta a razón non pode facer outra cousa que concluír que só pode haber unha, a de facer ver que o galego é unha lingua inútil, relegada a celebracións e folclores, a usos secundarios. Pola contra para mensaxes importantes o galego non serve, e aínda menos mal que temos o castelán, senón, pobriños de nós!
A Estrada, cando pasa a megafonía da policía municipal
 O ouveo do coche da policía estradense ten o mesmo son que o de Feijóo no caso das súas comparecencias sobre o COVID19. A primeira, o 13/03/20, despois do Consello da Xunta, e posiblemente a máis importante pois era na que anunciaba as medidas que tiña previsto tomar a Xunta, foi a que marcou a liña da súa actuación. É a que, para vergoña de quen detenta a presidencia da Xunta, aparece destacada nesta entrada.
A seguinte, o 14/03/20 foi para informar sobre as medidas adoptadas no Centro de Coordinación Operativa creado para enfrontar a crise do COVID19, volveu a rechiar co mesmo son. Cando ao día seguinte comenzou a terceira, xa deberon chegar ao seu ouvido as queixas dos que estamos fartos desa música áspera, a do menosprezo á nosa lingua. Así, esta comparecencia comenzou coa seguinte mensaxe:

"Vou intervir en castelán porque non me dirixo só aos galegos e ás galegas senón aos cidadáns doutros lugares que agora están en Galicia"
Velaquí a mensaxe do auto-odio. Cando escoitamos estas palabras, estamos recibindo o seguinte aviso: "Vou intervir en castelán porque primeiro están os madrileños que viñeron irresponsablemente a Sanxenxo e eles son os que me interesan como presidente da Xunta. Los gallegos ya tal"

mércores, 18 de marzo de 2020

Aulas Galegas



Velaquí un novo e gorentoso proxecto da comunidade do ensino galego: Aulas Galegas
Trátase dun portal educativo realizado por un colectivo de profesoras e profesores sen ánimo de lucro que cren que ante a situación de illamento provocada polo coronavirus Covid-19 deben ofrecerlle unha axuda educativa á sociedade.
Segundo se declara no propio portal, Aulas Galegas

nace para axudar o alumnado, as familias e o resto de profesorado a atopar recursos e materiais educativos en galego.

A vocación deste portal educativo non é substituír as indicacións educativas que o profesorado lle faga ao seu alumnado no ensino regrado nin o papel das administracións educativas.

A nosa intención é ser unha fonte de recursos que sume no panorama educativo galego.

 Como comentario aparte, encantoume poder neste vídeo de presentación semi-desvirtualizar a Luz Beloso, a Xano, a Alberto Fortes ou María Loureiro

mércores, 11 de marzo de 2020

Retallos de matemáticas: un portal de matemáticas en galego

Un portal para as matemáticas en galego



Velaquí está, Retallos de matemáticas, un portal para as matemáticas en galego. A publicación do funesto decreto 79/2010, de expulsión do galego no ensino non universitario, foi o máis grave ataque á normalización dos últimos 40 anos. Unha das consecuencias do mesmo foi a prohibición de edición e uso de materiais en galego nas matemáticas. Como resultado temos una xeración con máis prexuízos e menor estima e coñecemento da lingua galega.

Con todo, a pesar das prohibicións, a resistencia social mantense e faise patente en toda unha serie de prácticas, documentos e recursos. Este portal quere ser unha porta aberta a todas as achegas ás matemáticas en galego. Por iso, se hai erros ou faltas, agradécese calquera contribución para ir mellorando o portal.


As súas seccións son:
  • Publicacións Todo comenzou porque en novembro publicara unha entrada neste mesmo blogue na que recollía algunhas reflexións sobre a lectura científica en galego xunto cunha recompilación de todo o material de matemáticas que coñecía que se publicara na nosa lingua durante os últimos 20 anos. Na miña fachenda pensei que a información podería ser útil polo que consideraba unha mágoa que ficase nun blogue, nunha entrada que vai desaparecendo nos cavorcos da publicación. Esta foi a motivación que me levou a crear o portal. Nesta sección engadinlle un apartado adicado a revistas de matemáticas.
  • Material didáctico. Na páxina principal desta sección hai unidades didácticas (U.D.) adicadas á historia das matemáticas así como un par de referencias a exposicións. Hai ademais tres subseccións con U.D. de Primaria, Secundaria e Universidade.
  • Non creo que haxa que explicar o que se recolle en Vídeos. Só un apunte: comparado con linguas próximas, a cantidade de vídeos en galego sobrte matemáticas é ridícula.
  • Na rede pódense atopar portais con recursos de matemáticas, así como unha sección de blogues
  • No apartado Normalización  hai campañas e referencias ao uso social das matemáticas na nosa lingua. Inclúese unha sección de Terminoloxía, pois o uso dunha lingua de calidade é un presuposto previo de calquera actuación normalizadora.
Espero que a alguén, algunha vez, lle sexa útil.

martes, 10 de marzo de 2020

Póñame cen gramos de galego (envasado, por favor)

por Mª Pilar García Negro en Nós Diario:


O presidente de Asturias (PSOE), en recente viaxe á Galiza, afirmou: “El PP gallego tiene el tema lingüístico completamente interiorizado”.

venres, 6 de marzo de 2020

Airiños da Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Vigo




Rosalía de Castro é un pozo sen fondo. Normalmente recollo traballos de centros de Secundaria porque é o que coñezo máis, aínda que non poucas veces teño traído cousas de Primaria. O realmente inédito neste blogue é algo como o de hoxe e que demostra que o fenómeno Rosalía de Castro é desbordante (e a Consellería de Educación segue sen incluír a data entre as celebracións escolares!). Na universidade tamén se apuntaron á celebración. Concretamente na de Vigo propuxeron lecturas e intervencións artísticas na Facultade de Ciencias da Educación.

Agora ben, o vídeo musical con música de Juan Ramos, neste tema cantado por Carol Sospedr, é simplemente espectacular. Parabéns a eles e ao alumnado colaborador.

domingo, 1 de marzo de 2020

Exposición "Ambos errantes polo mundo andamos" en Ares


Este póster é o primeiro dunha exposición organizada polo CPI As Mirandas (Ares) que se expón nos corredores do centro. Nela o texto de Rosalía de Castro vai acompañado das fotos do avó de Jéssica, emigrante en Alemaña. Invito a quen pase por aquí a que percorra o resto da exposición no blogue Tes moita lingua.
A proposta deste CPI segue as directrices marcadas pola AELG para a celebración do Día de Rosalía 2020.

venres, 28 de febreiro de 2020

Tecín soia a miña tea




Outro ano máis (2016, 2017, 2018 e 2019), o concello da Estrada presenta o vídeo no que homenaxea a Rosalía de Castro e así celebra o seu día. Un novo acerto e un vídeo marabilloso con música de Guadi Galego sobre o poema Tecín soia a miña tea e unhas imaxes tan ben recollidas que ata lugares tan pouco agraciados como a Rúa da Cultura pola que eu chego todos os días ao traballo, aquí son recollidos con tanta sabiduría que ata parecen fermosos.
A trama é simple e está moi ben traída. Rosalía sae da Casa da Matanza, e despois dun breve paseo por Padrón achégase ás terras estradenses. Na Estrada visita os máis diversos lugares, desde o Pazo de Oca, a ponte de Pontevea ou a Torre de Guimarei. A mensaxe está clara, Rosalía segue estando connosco.
O final do vídeo con Rosalía paseando pola feira ou falando cos rapaces do CEIP Pérez Viondi mentras soan os acordes doutro éxito de Guadi Galego cantando a unha lingua chea de vida é toda unha declaración, unha chamada a seguirmos a estela de Rosalía en todo momento e en todo lugar. Unha chamada a seguir usando a nosa lingua tanto no mundo empresarial como a transmitillo aos nosos nenos.

Día internacional da lingua materna

por Xabier Lago Mestre en Praza Pública:

O 21 de xaneiro foi declarado como Día internacional das linguas maternas. No Bierzo ocidental hai unha comunidade galegofalante. A orixe deste idioma está na Idade Media. Non sen dificultades ten chegado o galego até hoxe coa fala popular, toponimia, literatura oral, etc.