Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







luns, 18 de novembro de 2019

O galego, ese recurso poderoso



Vídeo-testemuño dunha parella criada na exclusión da lingua galega, pero que a recupera para os seus fillos. Un novo audiovisual dese gran proxecto que é Apego, neste caso coa colaboración do SNL do concello de Ames.
Está claro que todo aquelo que funciona na normalización, todo o que se fai con fundamentos sociolingüísticos e con cariño pola lingua está sempre fóra da rede tecida pola Secretaría Xeral de Política Lingüística. Este vídeo ten moito máis valor que todo o realizado frustrada Rede de Dinamización que, desde a súa creación ata o día de hoxe só de adicou ao autobombo, esquecéndose por completo do seu presunto obxectivo, a normalización.

Fóra de cobertura

Artigo de Mercedes Queixas Zas, publicado na versión en papel do Sermos Galiza do 31 de outubro.

Cúmprense agora 10 anos da primeira gran mobilización convocada pola plataforma Queremos Galego. A primeira dunha xeira de accións continuadas no tempo e reforzadas no pulso comprometido da sociedade galega que non se resigna a acatar a asunción por imperativo legal do descoñecemento académico do seu idioma nin do seu afastamento emocional promovido pola corte oficial de renegados.

sábado, 16 de novembro de 2019

O galego na xornada de reflexión

por Marcos Maceira, no Sermos Galiza:

Unitono, empresa de teleatención que empresta servizos para Naturgy, vén de anunciar o despedimento de arredor de 400 persoas entre A Coruña e Ourense. Esta acción implica que Naturgy deixará de atender en galego. O desprezo pola lingua do país do que obtén importantes lucros a través da explotación dos seus recursos enerxéticos ten evidentes consecuencias económicas e laborais. O que acontece con Naturgy xa aconteceu antes noutras empresas do sector. Miles de empregos destruídos.

venres, 15 de novembro de 2019

Lady Glosia



Fun bater con esta perla un ano despois de que celebrara a gala  ari[t]mar do 2018 no Auditorio de Santiago. Son Lois Pérez e Alexandre Brea quen interpretan este hit, Lady Glosia, que comenza así:

Es una chavaliña muy riquiña
te nació en Valle de Oro, en La Mariña
ella también te anda por Cospecho
y te tiene un fajo de amigos, ...a echo.

Le presta marchar en veranito a Sangenjo [Sanjenjo?]
subida en un descapotable bermejo
y te anda troleando siempre de leria
y se pone toda loca con el pulpo a la feria
Lady Glosia, Lady Glosia







sábado, 9 de novembro de 2019

A ciencia tamén en...



O Colexio Lestonnac de Ferrol volve a achegarnos unha gorentosa peza audiovisual para celebrar o Día da Ciencia en galego. Nesta ocasión poñen o foco no irmanamento con outras linguas. Velaí que a ciencia tamén se conta en...aragonés, asturiano, bretón, catalán, corso, éuscaro, frisón, gaélico escocés, galés, occitano, sardo, yiddish, e, por suposto, en galego

Os mortos non falavan castelao

por Iolanda Teixeiro, na Praza Pública:

Na Galiza acontecen cousas que non se dan en ningunha outra terra do mundo. Estou certa que en ningures son quen de normalizar unha lingua nun cemiterio. Porén a noite dos mortos deste ano a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística de Galicia e o concello de Paradela, en colaboración coa Secretaría Xeral de Política Lingüística, descubrirán unha placa no cemiterio parroquial de San Facundo de Ribas de Miño para celebrar a estrana circunstancia de que este sexa o único cemiterio de Galiza con todas as lápidas en galego.

mércores, 6 de novembro de 2019

Mural da táboa periódica no Milladoiro



No IES do Milladoiro celebraron o Día da Ciencia en Galego concretando un proxecto no que colaboraron o Equipo de Normalización cos departamentos de Matemáticas, Física e Tecnoloxía. Ademais fixeron este marabilloso vídeo no que se ve como van completando o mural da Táboa Periódica e no que incluen algúns datos sobre o descubrimento dos elementos e a confección da propia Táboa.

Rafael Lluís Ninyoles, in memoriam

por Mª Pilar García Negro, no Sermos Galiza:



Deunos a noticia Dolors Torres, amiga común de ambos, o domingo pasado. Rafael Ninyoles falecera dous días antes. Canto sentimos a morte non só dun mestre, senón dun amigo! A comezos do ano pasado dedicarámoslle un artigo que tivemos ocasión de lle enviar; contestounos cunha longa carta que moito estimamos, e máis hoxe, pois foi a nosa derradeira comunicación. Por Dolors Torres sabemos, porén, que el sempre lembrou con moito agarimo as súas visitas á Galiza e todos os nosos encontros, aquí ou na súa terra. Do seu papel decisivo na socioloxía da lingua demos conta en moitos lugares. En galego, a súa primeira obra traducida foi Estructura social e política lingüística, publicada en 1991 por Ir Indo Edicións. Laiovento publicou dúas obras do noso autor que aínda están a dispor de leitoras-es galegos: Nai España (2002) e Idioma e poder social (2005). Reproducimos a seguir o prólogo deste segundo libro, liberándoo unicamente de notas, porque nel quixemos dar a valer a importancia fundamental da súa teoría e das súas achegas, tan úteis para nós, galegas e galegos, no proceso de restauración social e pública da nosa lingua.

martes, 5 de novembro de 2019

Periodistas imperialistas



Despois do partido de fútbol da xornada de liga masculina do pasado 04/11/19 entre o Estremadura e o Girona houbo unha rolda de prensa na que comparecía o entrenador do Girona. O entrenador contestaba ás preguntas dos periodistas. Un formulou unha pregunta en catalán. Ata aquí todo normal.
O anormal sucedeu deseguida. Varios periodistas imperialistas comenzaron a protestar por esa pregunta en catalán. Pretendían que toda a rolda de prensa se desenvolvera en español. Este é o nivel de odio do imperialismo español e estas son as súas reaccións. Prohibicións, insultos, desprezos. Supoño que eses mesmos membros da zunia periodística cando cubran o partido de volta en Girona,  correspondentemente e en coherencia coa súa protesta, farán todas as súas preguntas en catalán.


Máis unha vez. A lingua decide

por Manuel Cabada Castro en Terra e Tempo:


“Erguer unha patria asoballada,
reconstruír unha lingua escarnecida”
(Méndez Ferrín, Crónica de nós, p. 34)

A insistente gota que unha e outra vez se esnafra na rocha pode chegar a fendela. Ocorre outro tanto coa velaíña creación de conciencia da transcendental valía da lingua comunal no xurdimento e afianzamento do ser dos pobos. Galicia é sen dúbida un pobo de seu, con secular lingua, cultura e historia propias. Por deformadas, ameazadas e agachadas que en si mesmas estas poidan estar. Cómpre, pois, sermos gotas. Ou, mellor, sermos, cadaquén e todas a unha, podente cachoeira que destrúa os obstáculos que se opoñen á liberación da nosa lingua, da nosa cultura, do noso propio ser.

luns, 4 de novembro de 2019

Novembro. Na biblioteca...



Coma quen non quer a cousa, a campaña da ANL da Universidade de Vigo achegounos xa o vídeo do mes de novembro. O que non sabemos é se está adicado ao prexuízo de que un en galego ten inferior condición que o mesmo libro en castelán, ou se trata da nefasta política lingüística da Xunta que se fundamentou na exclusión do galego das capas inmersas no castelán, que son incapaces de abordar a lectura dun libro en galego.

domingo, 3 de novembro de 2019

venres, 1 de novembro de 2019

As mortes e sepulturas d@s ilustres galeg@s



Velaquí a particular visión de Aquel-e das tumbas dos máis ilustres defuntos galegos. Desde Boisaca, Santo Amaro, ao seu Rianxo ou o inevitable Panteón de Galeg@s Ilustres. 

xoves, 31 de outubro de 2019

Cuenta oficial en español da Xunta de Galicia


Cuenta ofical en español da Xunta de Galicia. Non hai conta paralela en galego sobre o mesmo tema. Así é como a Xunta fomenta o uso do galego.
O Xacobeo que nos espera! Lembremos a Xacopedia, que despois das denuncias acabou tendo unha pátina exterior de galego, pero que se un intenta facer calquera búsqueda, próbese por exemplo "praia", non obterá nada. Pola contra, con "playa" aparecen 20 resultados. Velaquí a igualdade da Xunta coa nosa lingua.

luns, 28 de outubro de 2019

Exemplo práctico de como funciona a pax lingüística



Este, xunto con este outro divulgando as mentiras habituais do conselleiro do ramo, foron os únicos momentos nos que a TVG tratou a enquisa do IGE sobre coñecemento e uso do galego. Nun principio poderiamos pensar ben do vídeo pois traslada fielmente algúns dos datos da enquisa. Pero por outra banda hai cousas que renxen, sobre todo, tendo en conta que é a única xanela que a TVG abriu á reflexión sobre o tema do estado actual da lingua galega.

Eu son de Ribeira. Cando estaba no insituto a profesora de galego preguntáranos cantos falabamos en galego. Eramos 4 (de 40). Felicitáranos polo resultado porque era mellor que o doutras clases.
Ademais, o que me di a miña orella sobre o uso do galego no Barbanza non concorda nada cos datos que parecen desprenderse do IGE (un aumento dun 10,4% ou un uso preferente do galego de case un 90%)
Non entendo esta discrepancia entre o que percibo e os datos do IGE. Quizais a explicación estea en que o ítem que se mide "persoas que falan en galego/máis en galego" é demasiado basto e demasiado vasto. De ser isto certo, ese incremento do que trata o vídeo nin é relevante nin reflicte ningún aspecto da realidade sociolingüística da comarca de Barbanza-Noia. En todo caso, se miramos os datos do IGE sobre a evolución da porcentaxe de persoas que falan habitualmente en galego/máis galego nas diversas áreas xeográficas no período do que fala o vídeo,2008-2018, vemos o seguinte:





Isto é, que o audiovisual está construído sobre "o caso raro", e aínda que se avisa dalgún xeito que isto é así, a impresión xeral é que o galego goza de boa saúde e que, polo tanto a política lingüística que se está a desenvolver é a correcta. O que non me gusta é que se oculte a tendencia xeral dos datos, ou que non se divulguen nin se fagan vídeos tratando outros aspectos como o uso do galego segundo a idade que demostran que é precisamente o goberno galego quen anda poñendo paus nas rodas da bicicleta da normalización. En conclusión, o que non me gusta do vídeo son os vídeos que non se fixeron.
Só unha nota final. Non quixera que dese a impresión que me "gustan" os datos negativos sobre a lingua. Na anterior enquisa do IGE (2013) os datos eran, en certo sentido, moito peores, tanto que podían levar ao desánimo. No IGE 2018 vemos un freo do descenso do galego, isto é, que hai resistencia, e que hai que saber potenciala e aproveitala. Desafortunadamente o que nos indican as mensaxes emitidas desde a Xunta e amplificadas pola TVG, vai en sentido contrario. Concretamente, non se lle vai prestar atención ao 25% da infancia que non saben falar en galego e manteranse as prohibicións para o uso do galego nas primeiras etapas educativas; non se tomará ningunha medida efectiva para desbloquear a tendencia uniformizadora das cidades, pola contra, ben vimos que o presunto Plan de dinamización do galego no tecido económico, por poñer un exemplo, foi só papel mollado, e o que é peor, non se espera ningunha outra medida que non sexa o mantemento do español como lingua do mundo empresarial, medida mil veces exemplificada pola traizón, mil veces repetida, por conselleiros e presidente da Xunta no actos públicos con empresarios. Con estes exemplos, didácticamente repetidos na TVG nos telexornais, como cabe esperar outra cousa que a quebra na transmisión interxeneracional? Aínda máis, a Xunta non pon medios para paliar esta quebra, sendo o garante da castelanización do ensino, cando calquera que saiba as catro primeiras leccións da normalización sabe que cómpre unha medida profunda e mantida no tempo, de inmersión lingüística a través da escola como punto de amarre necesario, aínda que non suficiente, para comenzar unha reversión do declive do galego.
Desafortunadamente a Xunta blinda a prensa en español con xenerosas subvencións, mentras que os medios que apostan pola nosa lingua teñen que facer fronte a esta desventaxa competitiva. A Xunta actúa contra unha maioría da poboación que clama por unha maior cantidade de contidos en galego.
Ata tal punto chega a reacción da Xunta en política lingüística, que antes de afrontar a realidade con propostas e medidas normalizadoras, prefire poñer vendas no ollos e mentir descaradamente. Tal é o caso da penosa situación do galego na internet.  Como a situación é tan mala, inventan datos positivos para xustificar que non teñen previsto facer nada, nin este ámbito, nin noutros, que supoñan favorecer o uso do galego.
A conclusión é que a política lingüística que estamos a sufrir está orientada cara a redución, e non cara a normalización da lingua galega. Para que toda esta desfeita poida levarse a cabo, cómpre manter un relato que oculte e susbtitúa a realidade. Ese é o relato da pax lingüística, un relato burdo e mentireiro. "Aquí non pasa nada", "non hai conflito lingüístico", aínda máis, "o galego é a lingua da ciencia".
Tanto o vídeo que presento nesta entrada, como en xeral, a información que nos ofrecen os medios (normalmente en español) sobre a situación actual da lingua galega, forman parte desa gran farsa, a pax lingüística.

sábado, 26 de outubro de 2019

Que é para min a biblioteca?



Moi bonito o traballo protagonizado polo alumnado de 1º da ESO do meu centro, o IES Antón Losada Diéguez (A Estrada) para celebrar o 24 de outubro, Día das Bibliotecas. Lembremos que a data foi escollida en recordo do incendio da Biblioteca de Saraxevo no ano 1992.

xoves, 24 de outubro de 2019

Pola igualdade



Que vídeo tan ben feitiño este que nos chega desde o IES María Casares (Oleiros) sobre a igualdade de xénero. Mil parabéns a todo o persoal implicado na súa realización.
Non hai nada como poñerse en lugar do outro, neste caso da outra, para entender en toda a súa dimensión o problema.
Este centro debe ter un nivel de desgaleguización moi grande. Así e todo, realizárono en galego para a proposta d@s youtubeir@s. Un bo exercicio tamén sería colocarse no lugar de alguén que fale galego en Oleiros.

O conto é triste

por Marta Dacosta, no Sermos Galiza:


“…se estimase a existencia dun déficit nese proceso de normalización en detrimento da lingua propia da Comunidade Autónoma, deberíase outorgarlle a esta un trato diferenciado sobre o castelán nunha proporción razoable.”