Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







mércores, 8 de xullo de 2020

A metodoloxía da SXPL, ou como subvencionar o castelán cos (escasos) cartos da normalización

Onte a Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) emitía un chío para informar da apertura do prazo para solicitar prazas de lectorado no que remitía ao portal da propia SXPL para a consulta de bases
Porén, no portal da SXPL non había onde facer a consulta


Isto lévanos á pregunta: hai alguén aí? Funciona a SXPL? Se funciona, que fai?
Velaquí unha mostra do que fai. O conto, como veredes, non é novo.
Hai un ano a SXPL licita a compra de 300 exemplares do libro " Medio século de galeguidade", dunha especie de organismo chamado Enxebre Orde da Vieira. En total 6.236,88 €. Premendo na anterior ligazón poderedes comprobalo, o libro está redactado en castelán (agás unha entrevista ao secretario xeral de política lingüística e ao de emigración)
Que terá a Enxebre Orde da Vieira para ter a atención da Xunta?. Lendo a súa presentación vemos que

La ENXEBRE ORDE DA VIEIRA, NO es un partido político, ni asocia-ción, ni mucho menos una tendencia. NO promociona, no gestiona, no especula, no selecciona, no discrimina. NO es una corporación, ni una fundación. NO es un grupo de presión. NO tiene ni administra fondos. NO persigue ánimo de lucro. NO recibe ni solicita subvenciones. NO acepta herencias, legados ni donaciones. NO reparte dividendo. NO percibe cuotas ni tributos. NO tiene domicilio social. No tiene presidente, ni socios de honor, de número o de mérito. NO es una mutualidad ni una sociedad mercantil. La E.O.V. no es nada de eso y, sin embargo [o marcado é meu]
recibe o privilexio de que a SXPL gaste os seus fondos nun libro, posiblemente para agasallo aos seus membros , a pesar que a Enxebre Orde lle vira as costas á lingua. Non só iso, a SXPL compra 300 exemplares dun libro que maltrata a toponimia. A seguinte foto é só un dos múltiples exemplos: *La Coruña, *Orense, *La Guardia, *Puentedeume, ...

Finalmente, o máis escuro de todo. Vendo como é a publicación, entendemos que a SXPL merca todos os exemplares, seguramente para ofrecerllos como agasallo aos membros da Enxebre Orde que non recibe subvencións. De ser certa esta miña sospeita, hai que preguntarse a onde foron a parar os cartos da Secretaría Xeral de Emigración, cos que se volveu subvencionar a publicación




domingo, 28 de xuño de 2020

Proposta de bases para a normalización do ensino

A Mesa pola Normalización Lingüísitica, en coordinación con movementos de renovación pedagóxica, ANPAS e organizacións sindicais deseñan de xeito conxunto un modelo de sistema educativo co galego como lingua vehicular e de aprendizaxe.
A Xunta, polo momento (non importa cando o leas) non contesta

Entre as bases destacamos algunha como:
  • A administración educativa garantirá material en galego para todas as áreas, materias e módulos profesionais. [Actualmente prohíbese en varias materias, e en case todos os módulos profesionais non houbo nunca material na nosa lingua]
  • A Xunta de Galiza levará a cabo unha campaña de informa-ión e sensibilización no conxunto da sociedade sobre o alcance e importancia deste modelo para devolverlle ao noso idioma o status que lle corresponde. Así mesmo, programará unha ampla información e formación específica tanto para ANPAS e familias como para persoal non docente.[Alguén recorda algunha campaña neste sentido nos gobernos do PP?]
  • En todos os procesos selectivos e de acceso á función pública o profesorado estará obrigado a realizar unha das probas, como mínimo, en lingua galega, e nela terá que mostrar competencia oral e escrita para o uso do noso idioma.[Esta esixencia é de mínimos. Con todo non se dá hoxe en día. Non se garante en forma algunha a competencia en lingua galega no acceso á función docente. Non estaría de máis establecer tamén garantías para o sector privado]

Proposta de bases para a normalización do ensino by kiarqu2458 on Scribd

sábado, 27 de xuño de 2020

Grandes ideas da astronomía

A finais de febreiro deste ano a Agrupación Astronómica Io publicaba a primeira tradución mundial da publicación da Unión Astronómica Internacional,  “Big Ideas in Astronomy: A Proposed Definition of Astronomy Literacy” . Trátase dun texto cunha serie ordenada de conceptos chave da astronomía que deberían formar parte da cultura xeral de calquera persoa ben informada nesta materia A tradución foi obra de Martin Pawley e a deseñadora gráfica Marta Cortacans adaptou o formato orixinal.

Diglosia

por Marta Dacosta en Nós Diario:

Estou no curro e, como distraída, detéñome ao pé dun grupo de persoas e escoito. Parece que observo o espectáculo que teño diante, mais realmente a miña atención está concentrada nas palabras que se pronuncian ao redor de min. Reparo na prosodia, na fonética, no vocabulario. Satisfaime sentir que o seseo campa ás súas anchas e a entoación é a onda melódica destas falas do sur, en que as femias son burras, coma se egua fose un cultismo escuro pegado ao latín, separado del a penas por unha sonorización. Gozo coa vida de palabras invisíbeis como baio, e observo para comprobar a cor dos animais así nomeados, o branco agrisado, o crema case limpo, tan rechamante naquel cabaliño que a penas tiña uns días e, pegado á nai, aleitaba a cada pouco.

Para qué é útil o galego?

por Elsa Quintas Alborés no Nós Diario:

Hai quen defende, dende o castellano, que apostar pola norma reintegrada fará caer a venda dos ollos daqueles pais que ollan con desprezo o galego que aprenden as súas crianzas na escola, e que o potencial acceso a un mercado de millóns de falantes poñerá automaticamente fin á perda de transmisión lingüística interxeracional. Apúntase como única causa da perda de falantes o uso dunha ortografía que non vende, para a continuación reproducir unha serie de prexuízos contra o galego identificándoo co rural, a miseria e o atraso.

xoves, 25 de xuño de 2020

Virus selectivo

por Mercedes Queixas Zas no Nós Diario:
O 15 de xuño lembramos a aprobación hai 37 anos dun marco legal fundamental para a reparación da lingua galega: a Lei de normalización lingüística.

mércores, 24 de xuño de 2020

Á lusofonía inutilizando o galego?

por Marcos Maceira Eiras, en Nós Diario:


Cada certo tempo ouvimos o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, e outros responsábeis da súa Administración, enunciaren unha suposta vontade de estreitamento de ligazóns de cooperación co espazo lingüístico que partillamos co portugués. Na última ocasión, o pasado 17 de maio, o presidente da Xunta asinaba un artigo en diferentes xornais, no que se destacaba respecto de Carvalho Calero, como “axudou a facernos entender a importancia de non romper os vencellos coa lusofonía”. Mágoa que o autor do artigo non reparase en leccións do profesor ferrolán como “o galego para viver debe sobreviver”, que “a língua galega ten que ser a língua normal dos galegos” ou que “unha língua non pode perpetuar-se se non se exercita”.

sábado, 20 de xuño de 2020

Reggae ifa confinada e falsos amigos


O alumnado da ESO do CPI Eusebio Lorenzo Baleirón (Dodro) realizou este videoclip nas materias de Música e Educación Plástica, Visual e Audiovisual. Tamén sacaron un novo número da súa revista
e o Equipo de Normalización dou acubillo a que o alumnado de 1º da ESO preparase un divertido test inspirado no que en Lingüística denominamos "falsos amigos", esas palabras que son comúns a dúas linguas, mais que posúen en cada unha delas significados ben diferentes. O traballo chámase "Cando fun a Portugal metín a zoca"


sábado, 13 de xuño de 2020

Memorias dun adolescente



O autor deste rap é Xosé Maseda Calvo, o alumno co mellor expediente en 2º de bacharelato do  IES Vilar Ponte (Viveiro)
onde o alumno explica o poder normalizador da música:" sendo pequeno unha vez puxeron unha canción de Dios ke te crew, un grupo galego. Flipei! "

mércores, 10 de xuño de 2020

Aniquilación da normalización lingüística

Cando o pasado 23 de maio a Consellería de Turismo, por medio da Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) , presentaba o "novo fondo de proxectos culturais Xacobeo 2021"  (FX21) eu comencei a osmar que algo non cadraba. No acto infórmase que se trata dun proxecto saído da crise da COVID-19 que pretende reactivar tanto o sector cultural como o turístico. Entón, que pintaba aí a SXPL?
Cando se publica o anuncio no portal da propia SXPL ocúltase deliberadamente que eses fondos poden ter como destino empresas do mundo da gastronomía, de organización de festas ou do sector turístico en xeral. Por que esta ocultación?
Outro aspecto destacable é que mentres a SXPL destacaba que o principal obxectivo dos FX21 é o de "dinamizar a lingua galega", a Consellaría de Turismo desentendíase do mesmo. Aínda máis, engaden que
"poderán promover igualmente o plurilingüismo sempre que se inclúa unha versión en galego ou habiliten mecanismos de subtitulado". Traduzo a neolingua: isto significa que se subvencionarán proxectos que secundaricen a lingua galega. E nisto participa a SXPL?
Pois ben, non é que participe, é que o orzamento do FX21 foi detraído na súa totalidade do orzamento adicado á promoción da lingua galega. Concretamente, neste ano 2020, case 1 de cada 5 € destinados a este fin van ser desviados para estes novos fondos. Aquí cómpre recordar que ano tras ano os gobernos de Feijóo foron acusados pola infradotación para a política lingüística. Agora este desprezo orzamentario súmase o desvío de boa parte do minguado orzamento da SXPL cun destino incerto pero baixo principios que fican ben lonxe do seu primeiro destino, a normalización.
Pódese precisar aínda máis, os 1.500 millóns dos FX21 son practicamente a totalidade do orzamento previsto para as campañas de normalización lingüística deste 2020. Isto é que significa que a resolución pola que crea o FX21 diga que a asignación do crédito para este plan é a da aplicación orzamentaria 11.40.151A.640.0. Números e códigos que ocultan unha realidade, a da dilapidación da normalización.
Despois disto, poucas posibilidades había de que os promotores e defensores da nosa lingua recibisen unha nova puñalada. Todo apunta a que mañá mesmo a van recibir.  Segundo esta imaxe xa temos confirmado que a SXPL deixa sen efecto as axudas aos ENDL dos centros de ensino. A causa é a mesma pola que se desviaron os orzamentos das campañas de normalización para outros fins, a crise da COVID-19. A crise sanitaria está sendo aproveitada para aniquilar a normalización en todas as súas facetas. Merecemos isto?

domingo, 7 de xuño de 2020

O nº 3 do "Marco Numérico"

Marco Numérico é a revista de matemáticas que publica o IES do Marco do Camballón (Vila de Cruces) desde hai tres anos. O primeiro número publicouse en xuño do 2018 e a súa novidosa proposta fixo que fose noticia en varios medios como GCiencia ou Praza Pública. Neste último destacaban que a publicación nacía nun marco e prohibicións establecido polo funesto decreto 79/2010 segundo o que nin se pode impartir docencia de matemáticas en galego nin usar materiais desta materia nesa lingua. O proxecto partira das aulas dunha materia optativa de 2º de bacharelato, Métodos Estatísticos e Numéricos.
Un ano despois aparecía o segundo número, no que se lle abriu a porta a que colaborasen outros centros de ensino. Finalmente, e con puntualidade britática, temos acceso ao terceiro volume, que saiu do prelo a pesar das dificuldades derivadas da pandemia da COVID-19. Na súa presentación destácase que esta revista
quere recoller traballos de investigación realizados por alumnado de secundaria e bacharelato de centros de ensino galegos que teñan as matemáticas como eixo central

Velaquí o seu carácter distintivo entre a curta, pero gorentosa, tradición de revistas de matemáticas dos centros de ensino, (por certo, todas elas en galego; boa mostra do compromiso social do mundo do ensino fronte ao radicalismo dunha Xunta racista coa lingua de noso e os seus utentes)
Neste terceiro número, entre outros artigos, volveremos a encontrar un traballo que contribúe ao proxecto MARUMASAT, hai unha nova achega sobre a lei de Bendford, e varios estudos estatísticos sobre a distribución dos números primos.
Non quería finalizar sen darlle as grazas ao promotor deste proxecto, Xosé Díaz, non só por poñelo en pé e mantelo, senón por unha razón máis persoal que non é outra que a de que me invitara a prologar o terceiro volume do Marco Numérico.

mércores, 3 de xuño de 2020

Sobre políticas lingüísticas

por Nicolasa Castro en Nós Diario:

Para unha acertada orientación no camiño á normalidade do noso idioma, convén seguirmos os avances e retrocesos que se producen noutras linguas minorizadas e estarmos atentas ás prácticas que en materia de política lingüística poden contribuír ao aumento de falantes. Por proximidade e polo acerto nas políticas lingüísticas aplicadas, os procesos de normalización do catalán e euskara son dignos de interese.

venres, 29 de maio de 2020

A lingua e nós

por María Xosé Bravo, en Nós Diario:
“A historia do idioma galego é a historia mesma de Galiza” (Carvalho Calero)

Desde Vía Galega son moitos os aspectos da nosa realidade que son básicos para nós, e o da lingua -un dos alicerces que nos define como galegas e galegos, xa que como dixo Castelao: se aínda somos galegos é por obra e graza do idioma-, é un dos motivos de gran preocupación.

mércores, 27 de maio de 2020

Carvalho Calero

por Alberto Lema, en La Opinión:


Sería inxusto reducir a figura de Carvalho Calero á súa toma de posición final respecto da cuestión da lingua. El foi tamén o autor da que segue a ser aínda hoxe, case 60 anos despois da súa publicación, a historia da literatura de referencia das nosas letras, un estudo monumental e rigoroso sobre a evolución da literatura galega que asentou un xuízo, ás veces demasiado valorativo, certo, sobre os autores en lingua galega que aínda perdura. Carvalho Calero, en suma, é o autor do noso canon, e só por ese feito, nunha época na que imperan o solipsismo de autoconsumo e a especialización minifundista na nosa academia, sería merecente da homenaxe sempre adiada dun Día das Letras Galegas.

venres, 22 de maio de 2020

Cuncas de patria

por Henrique Harguindey Banet, en Nós Diario:


Era a fin da década de mil novecentos cincuenta. En Lugo. Os meus trece anos. Cos meus amigos andaba eu moito, no tempo das vacacións, polas costas do Parque: xogabamos á pelota e a mil cousas, subiamos aos castiñeiros de Indias, buscabamos barriñas de cuarzo transparente poliédrico... E iamos tamén polas terras das beiras, á dereita polos agros de patacas que chegaban case ao pé da Muralla, á esquerda polas encostas de campías e árbores das baixadas á Tolda.