Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







venres, 24 de xaneiro de 2020

A aventura do cambio ao galego, por Alba Rodríguez



Alba Rodríguez Carreira falaba en español e co cambio de ano decidiu tamén cambiar de lingua. Neste vídeo do LGx15 2019 conta a súa aventura e anima a outros a facer o mesmo. Son 11 minutos de ilusión e de amor a unha lingua que a acolleu con agarimo.

xoves, 23 de xaneiro de 2020

Probador

por Manuel Gago, en La Voz de Galicia:

O outro día, mentres andaba batallando cunhas camisas nun probador durante a febre das rebaixas, puiden escoitar ás dependentas falando entre elas, creo que convencidas, a xulgar polos temas, de que non había clientes perto. Facíano nun galego popular máis que correcto e, sen dúbida, a súa primeira lingua.

mércores, 22 de xaneiro de 2020

Grazas, Oliver Laxe, por ser normal



A película O que arde empoleirouse no máis alto do cine galego, e fíxoo, tal e como comentaba nun artigo Maka Arka, publicado por ProLingua, levando con orgullo no seu exitoso camiño, as formas léxicas propias do galego oriental. Non queda aquí o respecto e agarimo pola lingua. Chega con escoitar os discursos de agradecemento do director e o produtor, Oliver Laxe e Xavi Font, na entrega do premio á mellor película europea nos Premis Gaudí. Tanto un coma o outro falaron en galego e catalán.
Que cousas! cando se fai o normal, por ser tan raro, temos sair a aplaudir con todas as nosas forzas.

martes, 21 de xaneiro de 2020

Dous vídeos da da manifestación de Queremos Galego do 21/01/10


Manifestación "Queremos Galego" 21-01-2010 from SonCine on Vimeo.

Hai 10 anos eu estaba con toda esta xente, enchendo o Obradoiro, na maior manifestación do pobo galego a favor da súa lingua. Esa manifestación que foi o berro máis grande daquela exitosa folga convocada polos Bolechas.
Cómpre hoxe volver a ver estes vídeos e volver a reafirmar o noso compromiso co galego. Cómpre hoxe volver a denunciar o ataque contínuo, que día a día fai o goberno do PP contra o que nos define como galego, a cerna da nosa identidade, a nosa alma.
O traballo que realizaron no IES do Son con este primeiro audiovisual é de premio.
Aquí comparto outro vídeo, este o de Queremos Galego!, que ten o valor engadido do audio dalgúns anacos das intervencións ao final da manifestación.



Semántica galega

por Mª Pilar García Negro en Nós Diario:


Teño presentes aínda na memoria algúns comentarios da miña nai verbo de determinadas expresións e palabras no uso do galego. Ela recuperou con normalidade o galego da infancia (que lle fora, como a todo o mundo, proscrito e expulso da vida social xeral), cando as súas fillas o practicaron como lingua única. A lingua filial, de que falaba Carvalho Calero. Era moi prudente nas súas observacións, mais para min todas elas moi valiosas. O meu uso de “Obrigada” como fórmula de inicio e de remate de intervencións parlamentares suscitou nalgúns membros da Cámara os correspondentes comentarios irónicos ou burlescos (nada inusual: fillos da ignorancia e do autodesprezo). Lembro que daquela ‑hai xa tantos anos!‑ ela comentara: “Pois non debían rir, pois antes dicíase, por exemplo, “estoulle moi obrigada polo favor que me fixo”. Aquí debo introducir unha precisión importante. Nos primeiros tempos da reincorporación ao galego, miña nai non nomeaba o idioma senón que se refería a el como un locativo (“na aldea”) ou como o pasado (“antes”, “daquela”), isto é, como o proprio dunha época superada pola “normalidade” posterior (o proprio visto como anómalo, e o estranxeiro, como normal, signo da deriva histórica de nós, na lingua e no resto). Cando llo eu advertín, ela mudou decontado, e todas as súas referencias pasaron a ser ao galego e ao que a ela lle parecía correcto ou máis enxebre, repito, con toda a mesura. Noutra ocasión, como quen non quer a cousa, díxome: “Botades todo o día crendo, mais en galego dise “Eu coido...” ou “Eu penso...” (expresión de crenzas / pensamentos ou ideas). Claro, aí lembreime do meu querido e admirado profesor de Filosofía do bacharelato, cando me corrixiu a resposta a unha súa pergunta: “Usted no cree nada; dígame si piensa que este silogismo es verdadero o no”. Outros tempos, outra pedagoxía, outra atención á semántica.

domingo, 19 de xaneiro de 2020

2020: o ano do Lérez

O ENDL do IES Chano Piñeiro (Forcarei), outro ano máis, volveu repartir entre todos os membros do centro un fermoso calendario. Se en pasadas ocasións o tema-guía do calendario foi a toponimia das parroquias de Forcarei (2018) ou de Cerdedo (2019), nesta ocasión o Lérez é quen nos guía no devalar do ano, desde as súas orixes ata a desembocadura en Pontevedra

venres, 17 de xaneiro de 2020

Mariló Candedo: o decreto 79/2010 fai que a escola sexa un axente desgaleguizador




Mariló Candedo, de Nova Escola Galega, achéganos desde Rede Galega de Vídeoblogues de Nós-TV sobre a preocupante escaseza de aulas en galego posta de manifesto polo Comité de Expertos do Consello de Europa no V Informe no que se determinou o incumprimento da Carta Europea para as Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM).
Candeo destacou o informe do Instituto Galego de Estatística no que se indicaba que a cuarta parte dos cativos non saben falar en galego, o cal nos remite a unha falta de competencias na nosa lingua coa agravante de que as estratexias lexisladoras non conseguiron a súa finalidade. Tamén acusou ao decreto do plurilingüismo como punto fundamental para as restriccións para o galego.
O pasado mes Nova Escola Galega difundiu un boletín  co título Igualdade, lingua e tempos escolares, no que profundiza sobre o actual estado do galego na escola.




mércores, 15 de xaneiro de 2020

Hablas español



Escacharrante.
Porta dos fundos é unha das máis importantes canles de You Tube do Brasil. Xa que nós non temos un programa de humor que se lle asemelle, teremos que botar man del, neste caso para a refelxión sociolingüística. Nesta peza deron no alvo, e non é a primeira vez.

sábado, 11 de xaneiro de 2020

Nin día, nin hora, nin lugar

Desde hai varias semanas vexo este cartel pegado na porta da Sala de Exposicións de Abanca, na Estrada. Moi indicativo do desleixo do programa Nadal en Rede, dese frustrado invento que foi a RDL (Rede de Dinamización Lingüística), no anuncio nin se indica o día, nin a hora nin o lugar no que se celebraría o presunto obradoiro.
Segundo o portal da SXPL a actividade debía celebrarse o venres 27 de decembro nese local, ás 11:00. Segundo o concello, a entidade co-organizadora, nese día podiamos escoller entre catro actividades, porén ningunha delas era a anunciada pola SXPL.
O peor de todo isto é que este tipo de programacións pantasma son as que servirán para engordar o Plan de Dinamización da lingua galega na mocidade que, pola súa parte, será usado pola Xunta para xustificar a exclusión e redución do uso da lingua galega no máis fundamental dos ámbitos, o da educación, vía o funesto decreto 79/2010 contra o uso do galego na escola. Ademais isto farase incumprindo a Carta Europea para as Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM), tal e como se volveu a certificar no V Informe elaborado polo Comité de Expertos do Consello de Europa.

Váisenos o galego?

por Miguel Anxo Fernán Vello, no Galicaé:

EU, VAIA isto por diante, non son alarmista, nin mesmo pesimista. Gosto, iso si, de dubidar, de inquirir, de interpelar. E acredito, por outra banda, na reacción social e política, na activación dunha conciencia crítica, tamén colectiva, fronte á realidade. Que acontece co idioma galego? O Consello de Europa, do cal o Reino de España forma parte dende o ano 1977, acaba de pronunciarse sobre o proceso de desgaleguización idiomática que sufrimos, porque "a transmisión da lingua de pais a fillos xa non está garantida" e porque "a proporción de alumnos con dominio do galego como idioma ten diminuído significativamente".

xoves, 9 de xaneiro de 2020

¡Pra Habana! - Abellon






Entereime por un chío da exitencia deste grupo. Da Terra Meiga son de Novo México (EE.UU) que canta en galego. Pódense ver outros clips musicais na súa conta de YouTube. 
Eu escollín esta peza na que crean unha versión inclasificable do poema ¡Pra Habana! de Rosalía de Castro.
Máis: Música en galego desde Nuevo México, 09/01/20, Nós Diario

luns, 6 de xaneiro de 2020

10 anos e un día

A primeira entrada da Carta Xeométrica
Por décima vez estou sentado diante do computador na noite de Reis para escribir este texto. Van alá 5397 entradas e, segundo o contador do Blogger, 630.000 visualizacións.
Na barra da dereita, na súa parte superior hai un blogroll de ciencia con 58 ligazóns e outro de contén un total de 719 blogues. Na parte inferior, hai un total de 604 etiquetas e outras 960 de persoas.
A primeira de todas as entradas, do martes 5 de xaneiro do 2010, tiña por título "O decreto do galego na TVG.1" e nela limitábame a inserir un vídeo da televisión galega. Hoxe é imposible velo, incluso é imposible atopalo no portal da TVG. Sobre o funesto decreto todo é silencio. As seguintes entradas "O decreto do galego na TVG.2" e "O decreto do galego na TVG.3" tiveron a mesma sorte.
Despois de 10 anos continuamos a padecer, cada vez con máis profundidade, os nefastos efectos dese decreto.
Podemos repasar a historia do funesto decreto 79/2010 navegando pola etiqueta "decreto", con 580 capítulos. Na listaxe de persoas temos tanto elementos da zunia, Anxo Lorenzo, Feijóo [1] e Feijóo [2], ou Valentín García, como defensores da nosa lingua como Carlos Callón, Pilar Gª Negro ou Henrique Monteagudo.
Se de alguén quero acordarme nesta data é de dous mestres que guían as palabras deste blogue. Eles son Agustín Fernández PazXabier P. Docampo. Moitas veces teño pensado en deixar de lado o blogue, se non o fixen foi, en boa medida, por eles.

domingo, 5 de xaneiro de 2020

O galego e as fronteiras

por Xosé Luís Santos Cabanas,nas Voces de ProLingua:


A Sociolingüística achegouse (e achégase aínda) ás relacións entre os idiomas falados nun mesmo territorio, ben estudadas polo valenciano Rafael Ninyoles, que faleceu a finais de outubro deste 2019 que está rematando. É mágoa que a wikipedia galega non lle dedique unha entrada a este destacado científico social, pois nesta terra somos moitas as persoas que descubrimos nos seus libros, algúns deles traducidos ao galego, como desde a análise psicosocial ou socioloxía do coñecemento se describen conflitos lingüísticos nos que medran vizosos prexuízos que levan a que unha lingua sexa considerada como de segunda ou terceira categoría no que vou chamar, para entendérmonos, imaxinario colectivo.

venres, 3 de xaneiro de 2020

#DígochoEu



Non é o mesmo falar ben que falar mal.Con esta premisa os da TVG tiveron unha boa iniciativa para o presente 2020 que estamos comenzando a andar. Trátase das pílulas audiovisuais #DígochoEu, que parten coa intención de "falarmos e escribirmos en galego un pouco mellor cada día"
Velaquí as dúas primeiras pezas. Esperamos que teña éxito e a iniciativa continúe a bo ritmo durante todo o ano.


luns, 30 de decembro de 2019

A confesión, un contiño de M. García Barros



Este vídeo foi elaborado a partir dun dos contos da obra de Manuel García Barros, Contiños da terra polo alumnado do ENDL do IES Antón Losada Diéguez (A Estrada).
A presentación desta peza audiovisual formou parte das actividades realizadas o pasado 20/12/19 na que os profesores Carlos Loureirohttps://lernolosada.wordpress.com/2019/12/21/manuel-garcia-barros-a-pluma-insumisa-ensaios-ineditos/ e Xoán Carlos Garrido relataron ao alumnado os aspectos máis importantes da traxectoria vital e literaria do escritor de Berres.

sábado, 28 de decembro de 2019

Regueifas dos pazos do concello de Zas


Regueifa dos Pazos - CPI de Zas from Turismo Zas on Vimeo.

Coñecedes as Torres do Allo, o Pazo do Cruceiro ou a casa de Labarta Pose?  E a Torre do Couto, o Pazo das Edreiras ou o Pazo das Torres de Romedelle? Os alumnos de 6º de Educación Primaria do Colexio Labarta Pose (Baio) e os de 4º de Educación Primaria do CPI de Zas cantan e regueifan sobreo seu patrimonio.
Estas pezas audiovisuais forman parte do proxecto “As regueifas dos Pazos" que intenta poñer en valor o patrimonio dos concello de Zas a través de regueifas.


Regueifa dos Pazos – Colexio Labarta Pose de Baio from Turismo Zas on Vimeo.

En Zas, as regueifas non teñen idade, (26/12/2019) Praza Pública

Matar unha lingua

por Henrique Harguindey Banet, no Sermos Galiza:

Resulta irónico ver a Xunta de Galiza reunirse con responsabeis da política lingüística doutras comunidades autónomas con lingua propia (Euskadi, Nafarroa, Catalunya, València e Illes Balears) e esixir do goberno do Estado (o que veña agora, non os anteriores gobernos do PP) o cumprimento da “amplia e elemental batería de obrigas e deberes recollidos na Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias subscrita e ratificada polo Estado Español”. Foi moi rápida a Xunta en subscribir esa Declaración de Bilbo o mes pasado e pedirlle ao Estado “coa coherencia esixible a todo Estado democrático, a salvagarda dos dereitos lingüísticos e as medidas necesarias para cumprir as recomendacións que reiteradamente recollen os informes do Comité de Expertos e as recomendacións adoptadas polo Comité de Ministros do Consello de Europa, para garantir os dereitos lingüísticos da cidadanía”.