Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







domingo, 16 de maio de 2021

O vídeo do acto "Ámate coa lingua:fálama"


O pasado venres moita xente non puido entrar no local do MOME da Estrada para seguir en directo a velada "Ámame coa lingua: fálama" orgainzada pola A.C.Vagalumes. Algún seguiron o seu desenvolvemento por streamin. Agora podemos velo todo neste vídeo.

sábado, 15 de maio de 2021

Permanecer na conquista da lingua


 por Xosé Lois García, en Nós Diario:

As eleccións autonómicas na Galiza do pasado mes de xullo, abriron un exaltado ambiente para recobrar e conectar cos grandes problemas que tantas veces ficaron cubertos coa nebulosa da indiferencia, ou disimulados polo anticuado sentimento de aceptar os problemas tal como veñen e os vivimos. Deste sentimento morno, de outras épocas, renaceu un innovado pensamento para afrontar os problemas comúns que interesan resolver con un proxecto firme e pragmático, concretándose nas ofertas nacionalistas que o electorado foi capaz de asumir as propostas e as accións dinamizadoras. A evolución do voto nacionalista desas eleccións, marca unha innovadora aritmética no que respecta ao valor cualitativo e cuantitativo. De seis deputados que tiña o nacionalismo pasou a dezanove, naquel histórico día do 12 de xullo de 2020, clarificando o interese de conexión cos problemas nos que está sumido o pobo galego. O crecemento numérico de representación de escanos, mostra que a conciencia nacional na Galiza pasa por un activo crecemento interesante e determinativo no que respecta aos diversos e grandes temas, silenciados e suspendidos, polos que negan progreso e solidariedade en seus actos de desgoberno. Neste contexto, tan complexo e contraditorio, no que respecta a políticas sociais, económicas, culturais e, sobre todo, lingüísticas, polos que pasa o actual e retrógrado escenario político empregado na Galiza dunha maneira omnímoda e asimilista.

 

xoves, 13 de maio de 2021

Papá, mamá: vou falar en galego



Este é o vídeo que montou de divulgou o BNG da Coruña e que leva unha chea de visualizacións nas redes sociais. A min recordoume o anuncio da pizza de Casa Tarradellas, a vos non?
O BNG presentouno  coa seguinte mensaxe:
 
Nas vésperas do Día das Letras Galegas 2021, lanzamos un vídeo coa historia dunha rapaza que se decide a falar galego na nosa cidade. Si, é certo q a lingua perde falantes, mais tamén o é que cada día se incorporan ao seu uso moitas persoas, tamén o é que hai futuro e esperanza! Todos os días hai boas noticias para a normalización da nosa lingua, como a de esta rapaza a tomar a decisión de falar galego na nosa cidade. O asunto clave é que estes impulsos desde abaixo se vexan acompañados pola complicidade das institucións públicas. Infelizmente iso non se está a dar no noso país en relación ao goberno galego, en mans dun gabinete, o de Núñez Feixóo, que é o autor da primeira lexislación na historia da comunidade autónoma que reduciu a presenza da nosa lingua nas aulas. Canto á cidade, se ben timidamente, si que se deron algúns pasos adiante, como a recente aprobación da Ordenanza do Galego, impulsada polo BNG da Coruña, un necesario impulso á normalización do noso idioma cuxo cumprimento loxicamente vixiaremos. En todo caso, claro que queremos galego e querémolo como presente e como futuro; querémolo porque nos fai ser o que somos; querémolo, como di a rapaza no vídeo, “porque si, porque me gosta, porque me peta, porque me sae de dentro, de aquí do fondo... porque teño esperanza! Parte dos argumentos que usa a moza para dar o paso de comeza a falar galego están tirados do texto 18 razóns (desesperadas) para falar galego na Coruña que Antonio M. Fraga escribiu para seu blog O Lugar do Sapo. Obrigad@s por nos permitires o seu uso! Aquí o texto completo.

mércores, 12 de maio de 2021

Unha Xela de primeira para primaria

 

O Equipo de Normalización do CEIP Vicente Otero (A Coruña) elaborou esta aplicación con materiais didácticos sobre Xela Arias especialmente acaídos para educación primaria.

luns, 10 de maio de 2021

Guía para facer crecer o catalán (e o galego) en internet


A Dirección Xeral de Política Lingüística da Generalitat acaba de poñer en marcha unha campaña para incrementar a presenza do catalán na rede. 
Recollen 10 recomendacións que, en certa medida podemos trasladalas ao galego:
1. Ao abrir unha páxina, busca se ofrece a versión en galego
2.Cando vendas un produto, escribe a descrición en galego 
3. Cando difundas a túa conta profesional, utiliza tamén o galego
4. Cando busques información na Wikipedia, faino en galego (a Galipedia)
5. Cando teñas ganas de entreterte, procura influencers en galego.
6. Cando fagas unha búsqueda en Google, faino en galego
7. Cando contrates un servizo ou compres un produto, faino en galego
8. Cando configures unha web, non relaciones un estado cunha única lingua.
9. Se non encontras o contido que queiras ver na túa lingua, créao.
10. Se eres unha empresa, aposta pola mercadotecnia dixital en galego.

Antes indiquei que estas recomendacións podemos adaptalas só en certa medida. A razón é que a Xunta non nos acompaña nesta viaxe. Por exemplo, a Generalitat puxo en funcionamento unha campaña xunto con diversas accións de axuda para que os negocios se inscriban nun dominio .cat. Aquí, o .gal fai o seu camiño en solitario. 
Outro exemplo. En Cataluña xa fixeron un estudo sobre youtubers e instagrmers en catalán para ter unha base para o incremento da súa presenza nas redes. A partir disto activaron a campaña #JoHoPetoEnCat. Aquí os youtubeiros están dunha beira e a Xunta camiña xusto pola contraria. 
Alá teñen un buscador de aps en catalán fornecido pola administración. Aquí, a administración fica ausente de calquera iniciativa normalizadora. 
Alá teñen unha liña de axudas para a incorporación do catalán nos produtos tecnolóxicos. Aquí, coa desculpa de os medios de comunicación teñen un 10% de información galego (desculpa completamente falsa, por certo) subvencionamos con millóns de mantemento da exclusión do galego. 
En conclusión, fai máis polo galego a Generalitat, que nos mostra iniciativas para a normalización, que o goberno galego, que fai todo canto pode para aniquilalo 

domingo, 9 de maio de 2021

"Ámame coa lingua, fálama". Acto polas Letras na Estrada



Na Estrada, o vindeiro venres 14 ás 20:00, na Praza da Música, a  Asociación Cultural  Vagalumes invítanos a que nos sumemos a un acto de celebración do Día das Letras Galegas mediante este comunicado:
A nosa lingua encóntrase nunha situación de emerxencia, corroborada nos últimos días polo estudo sociolingüístico realizado pola RAG, onde se demostra a súa situación de marxinalidade entre a mocidade, tanto no que respecta á competencia como ao uso. Mais, malia os datos negativos, o goberno galego di sentirse satisfeito e anuncia que continuará practicando a mesma política lingüística. Por iso nós, desde a AC Vagalumes, perante as políticas de desprezo e exclusión levadas a cabo pola Xunta de Galiza, entendemos que segue a ser máis necesario que nunca conmemorarmos o Día das Letras Galegas e celebrarmos o orgullo da nosa literatura e da nosa lingua. 
Este ano, a persoa dedicataria do Día das Letras é a poeta, narrradora e tradutora Xela Arias, que escribiu a súa obra desde un fondo compromiso con Galiza e co galego. Cómpre afondar no coñecemento e no estudo da súa obra, pois ofrece moitas das claves para comprender a historia da creación literaria e da evolución social do noso país. 
No acto organizado pola AC Vagalumes contaremos coas seguintes intervencións: “Linguaxela”, do mestre e escritor David Otero; “Dereito a vivirmos en galego” do presidente da Mesa pola Normalización Lingüística Marcos Maceira; actuación musical de Jásper, Manu García e Patti Castro; e recital poético sobre a obra de Xela Arias, no que convidamos a participar a todas as persoas que o desexen. 
O acto será retransmitido en directo en streaming a través da páxina Tabeirós Terra de Montes así como nas canles de  youtube e facebook desta asociación.. Agardamos que sexa proveitoso para reflexionarmos sobre a situación actual do galego e para non esquecermos que cada un de nós pode colaborar na construción dun futuro digno para a nosa cultura e a nosa lingua. Así o escribiu Xela Arias: “Ámame coa lingaua. Fálama”

sábado, 8 de maio de 2021

De vez


por Marta Dacosta en Nós Diario:

Desde hai moitos anos reclámase da Consellaría de Educación a realización dunha avaliación obxectiva da situación da lingua. Mais as únicas avaliacións que existen son as que realizaron entidades como a CIG e a AS-PG ou a Mesa que foron dando conta do incumprimento dos sucesivos Decretos do uso da lingua galega no ensino. Só na lexislatura en que non gobernou o PP se solicitou desde a Secretaría Xeral de Política Lingüística ao Instituto de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago unha investigacións sobre a competencia do alumnado en galego e español en 4º da ESO.

 Nestes días publicouse un novo estudo que vén continuar e mellorar aquela investigación. Os datos reclaman a nosa atención. 

A Consellaría debería ler o informe, polo menos o que se recolle na coda: “resulta imprescindible promover novas investigacións que permitan afondar en dimensións específicas”, porque o que é innegábel, a pesar das respostas automáticas da Consellaría, é que estamos nun “proceso progresivo de desgaleguización familiar e ambiental da infancia e da mocidade”. 
Este estudo pon de manifesto que non se están a cumprir a Lei de Normalización Lingüística respecto do coñecemento e competencia que ten que ter o alumnado ao rematar o ensino obrigatorio. Aínda máis, compróbase que cando os centros non son públicos esa diferenza na competencia da nosa lingua é maior. Por que será?

 Que van facer? Farán de novo como estes días cando o BNG lles reclamou o cumprimento da Carta europea das linguas? Volverán tirar do seu repertorio de respostas: “temos un modelo propio que dá resultado” (u-los datos que avalan esta resposta?), “o número de galegofalantes aumenta” (onde os demais lemos que descende, vostedes len que aumenta) ou “Galicia é modelo de convivencia lingüística” (supoñemos que cando din convivencia estanse a referir a que se prohibe o uso do galego nas ciencias, ou que a penas está presente na xustiza...)?

Nós, seguiremos a reclamar un cambio de política lingüística. De vez.

 

venres, 7 de maio de 2021

Inimigos do galego


por María Obelleiro en Nós Diario:

Martxelo, Vicent, ollade o triste panorama que sufrimos co idioma propio da Galiza. Segundo os datos recollidos nun informe presentado pola Real Academia Galega (RAG) esta semana, o alumnado galegofalante ten un dominio similar do galego e do español. Porén o 35% dos estudantes castelanfalantes presentan unha escasa competencia en galego. O relatorio sinala que case o 44% dos perto de 600 estudantes da ESO participantes na enquisa teñen o galego e o español como lingua inicial; o 36,1% o español e o 18,1% o galego. O 70% responde que fala única ou preferentemente español. Aí quedan uns números que confirman investigacións anteriores, como a do Instituto Galego de Estatística, dependente do Goberno galego, que advirte de que 24% das persoas menores de 15 anos non falan nin escriben na lingua propia da Galiza.

 

mércores, 5 de maio de 2021

Incompetentes


Editorial de Nós Diario a cargo de María Obelleiro:

A Real Academia Galega presentou onte os resultados do proxecto de avaliación da competencia bilingüe nos idiomas galego e castelán do alumnado de 4º da ESO. Un estudo que volve demostrar o obvio: as mozas e mozos galegofalantes son bilingües, ao teren competencia en ambas as linguas, mais as castelanfalantes non o son, pois carecen dunha competencia aceptábel no idioma propio da Galiza. Da análise tamén chama a atención o feito de que o alumnado que estuda en centros de titularidade privada teñan un dominio bastante máis deficiente en galego que en castelán.

martes, 4 de maio de 2021

Matemáticas, lingua e outros asuntos. Unha conferencia de Victoria Otero


A catástrofe da pandemia da COVID 19 obrigou a que a programación de conferencias presenciais, reservadas para o público da localidade, multiplicase un tipo de charlas paradoxalmente máis próximas, máis cara a cara e máis preparadas para poder ver en vídeo. Presento aquí a conferencia que M. Victoria Otero Espinar impartiu telemáticamente para o Ateneo de Santiago baixo o título "Matemáticas, linguas e outros asuntos"

Na conferencia explícanse varios modelos matemáticos que desenvolven a dinámica entre dúas linguas en conflito. Botei en falta unha perspectiva normalizadora. Fálase da morte de tal forma que parece natural e non se incide en que o declive dunha lingua vén dado pola implantación dunha política lingüística co obxectivo do asasinato lingüístico. 

As matemáticas poden sintetizar a evolución lingüística nun territorio? O problema consiste en cuantificar a dinámica lingüística

Pártese das seguintes hipóteses: o uso da lingua aumenta cando aumenta o número de falantes e tamén cando aumenta o seu prestixio.

Establécese o cambio lingüístico dunha lingua X a outra lingua Y en función das hipóteses anteriores. A partir de aquí establécese unha ecuación diferencial

$$\frac{dx}{dt}=c\cdot {\left ( 1-x \right )}^a s - cx{\left ( 1-x \right )}^a \left ( 1-s \right )$$

onde tanto  s coma o resto dos parámetros, toma valores no intervalo [0,1] e mide o estatus da lingua X  fronte a 1-s que nos daría o estatus da outra lingua. O parámetro a pondera a fracción de membros dun grupo para atraer novos falantes. Demostrouse que este parámetro a é prácticamente igual independentemente das linguas que estean en competición.O primeiro sumando representa os falantes de Y que cambian a X e o segundo o dos falantes de X que pasan a falar en Y.

Este modelo, publicado por Daniel M. Abrahams e Steven H. Strogatz en Nature no 2003 predice a morte dunha das linguas. O problema deste modelo é que considera linguas  moi diferentes como o éuscaro e castelán e considera unha dinámica entre grupos estrictamente monolingües. Por iso introduciuse outro parámetro, k, que cuantifica a proximidade entre dúas linguas e tamén se introduce un grupo B de bilingües.

$$\frac{dx}{dt}=c\left [\left ( 1-x \right )\left ( 1-k \right )\left ( \left ( 1-s \right ) \right ) {\left ( 1-y \right )}^a  -x\left ( 1-s \right )\left ( 1-x \right )^{a} \right ]\\\frac{dy}{dt}=c\left [ \left ( 1-y  \right )\left ( 1-k \right ) \left ( 1-s \right )\left ( 1-x \right )^{a}-ys\left ( 1-y \right )^{a}\right ]$$

Este novo modelo, de Otero Espinar, Seoane, Nieto e Mira,  axustouse para Galicia atendendo á evolución do galego e o castelán entre os anos 1875 a 1975. O seguinte paso consistiría en empregar este modelo para predecir a evolución da dinámica lingüística no futuro e establecer simulacións segundo cambien as condicións iniciais.

Partindo dunha alta similaridade entre galego e castelán: k=0.8 (o 1 sería a coincidencia), e dunha medida para o estatus do galego s=0.26 (versus un prestixio do castelán de 1-s=0.74) situariamonos onde está marcado o punto vermello. Como vemos está na zona verde, isto indica que as dúas linguas coexistirían pero cun claro declive do uso do galego. Como referencia, ao final do vídeo coméntase que os valores do éuscaro eran k=0,22 e s=0,4.

Este modelo de Otero Espinar et al  é máis elaborado que o de Abrahams-Strogatz, pero desde o meu punto de vista ten aspectos cuestionables. Introdúcese mediante o parámetro k o concepto de "similaridade lingüística" pero isto pode ocultar un fenómeno cada vez máis presente en casos como o galego e o catalán. Resulta que a lingua minorizada, por ser semellante á dominante e tamén por esa minorización, vai recollendo como propias as estruturas da lingua A. Así temos un galego cada vez máis inzado de castelanismos, pero tamén, e isto é moito máis perigoso para a supervivencia da nosa lingua,  a sintaxe galega está perdendo forza e converxendo cada vez máis cara a española. Neste sentido a similaridade entre linguas ten un efecto de dilución da lingua B que non vexo tratado neste modelo e que aceleraría a súa decadencia nun aspecto aínda máis preocupante que a da simple perda de falantes. Como se ve, hai campo para seguir elaborando modelos. O que teño claro é que en todos eles, unha perspectiva social normalizadora de defensa sen ataduras da lingua minorizada dará prediccións con perspectivas de crecemento e afianzamento da lingua ameazada nas condicións iniciais.

Pero, pódese medir a similitude entre linguas? Como se fai? Neste artigo do GCiencia divúlgase o traballo do Atlas Lingüístico Galego (ALGa) e, entre outras cousas coméntase un estudo de Xulio Sousa no que se mide mediante un índice a proximidade da fala de cada lugar co estándar. Entre outras cousas desmóntase o mito da enorme diferenza entre o galego falado e o normativo. Este tipo de estudos dialectolóxicos inclúen mapas tan fermososos como o seguinte, elaborado con diagramas de Voronoi ,como o deste chío do ILG sobre a denominación do derradeiro día do ano

Na última parte da conferencia Victoria Otero toca fala do uso do big-data, supuxo un cambio moi importante na análise da evolución das linguas. Están a crearse mundos virtuais no que o sofware pode crear linguas novas. Conta o caso duns investigadores de facebook que deixaron a dúas máquinas manter unha conversa entre elas. O resultado foi que crearon unha nova lingua, máis eficiente que o inglés.

Finalmente tamén se fala do problema da escaseza de licenciados en matemáticas que teñan como perspectiva profesional o ensino. 

 

luns, 3 de maio de 2021

A dúbida de Marta


Marta está facendo un máster de conservación de produtos pesqueiros. Ten unha dúbida e faille unha consulta á profesora. O que pasou despois non é sorpresa ningunha. Como fixo a pregunta en galego, comezaron os problemas. Subiu o caso ao Twitter e entón chegáronlle unha chea de insultos.
Por falar en galego, en Galicia

 

sábado, 1 de maio de 2021

O galego e a súa problemática hoxe (1987). Programa Encontros


Programa emitido no mes de maio do 1987 no que debatían sobre a situación naquela altura da lingua galega Xavier Alcalá (enxeñeiro de telecomunicacións), Xesús Ferro Ruibal (estudoso en temas sociolingüísticos), Pilar Garcia Negro (profesora e ensaísta), Juan Carlos Goñi (director de Radio Noroeste), Luís Moure Mariño (notario e escritor) e Manuel Taboada (director xeral de Política Lingüística) con Luís Álvarez Pousa como moderador.

 

Unha cuestión vital (I)


 por Francisco Rodríguez, en Nós Diario:

Queremos galego vén de convocar unha mobilización popular para o 17 de maio na Praza do Obradoiro co lema Queremos vivir en galego. Expresa así a vontade dun significativo sector da sociedade galega que, malia todos os limites, coaccións e exclusións que o uso da nosa lingua soporta, é dicir, os seus falantes, con conciencia da situación opresiva ou sen ela, non está disposto a renderse, a renunciar aos seus dereitos individuais e colectivos, como pobo. Un deles, vital, é gozar a nosa lingua dun status de normalidade no propio país, deixarmos de vivir como estranxeiros na nosa patria. En efecto, pretendemos vivir en galego, sen os poderes institucionais ou económicos, ignoraren e esmagaren, como fachendosos poderes coloniais, os nosos dereitos lingüísticos, insensíbeis, de costas nada menos que á lingua que nos define e identifica como galegos e galegas. Símbolo da nosa realidade enteira como pobo, é síntoma tamén da consideración que nos temos a nós propios e a que lle merecemos aos demais.

 

venres, 30 de abril de 2021

Dígocho a ti


Vía Praza Pública chegoume a nova de que no Colexio Sagrado Corazón dos Praceres (Marín) están a realizar uns vídeos inspirados no Dígocho eu! da TVG. Levan un par deles nos que recollen unha chea de léxico meteorolóxico. Como están moi ben editados, déixovolos por aquí.
 

 

 

 

xoves, 29 de abril de 2021

Anotacións sobre o informe da RAG da avaliación da incompetencia en galego

O informe "Avaliación da competencia bilingüe nos idiomas galego e castelán do alumnado de 4º da ESO" publicado pola Real Academia Galega pon en evidencia, entre outras cousas, que o ensino privado exclúe o galego. Isto é, no ensino privado non se aprende galego. De aí a súa teima de que non sexa obrigatorio na selectividade.
No gráfico vemos que o ensino privado, cun 95% de ensino en castelán, e o concertado, cun 81%, están expulsando o galego de facto do sistema educativo. Verifícase a ecuación:
ensino privado + decreto de plurilingüismo = exclusión do galego

Declaracións dos responsables políticos

O conselleiro de educación, Román Rodríguez xa o dixo no parlamento

o ensino está cumprindo a súa función

Concordo, se a súa función é a de non ensinar a lingua galega.

No Nós Diario obtiveron declaracións do secretario xeral de política lingüística:

"é un problema da sociedade en conxunto", e que a escola só é un reflexo da sociedade na que se enmarca.

Está claro que a escola non forma parte da sociedade. Que o decreto do plurilingüismo prohíba o ensino en galego en moitas materias e expulsara o galego de boa parte do ensino infantil, é por acción reflexa, non? Sigamos

O  secretario  xeral  non  considera  axeitado  situar  a  presión  sobre a situación do galego no ensino e pon o foco do problema nas actividades cotiás como facer deporte ou ir á compra, onde o uso do galego diminúe.

Seica o problema está fóra da escola. Fixo algo o seu departamento (ou a Xunta) para solucionar ese problema? Ou aínda o agravou reducindo o galego na escola para formar incompetentes nesta lingua? Sigamos.

Di Valentín García con respecto ao estudo da RAG indica que "non nos consta que isto sexa así", e mantén que o uso do galego aumenta ao superar os 15 anos, idade arredor da cal remata o ensino obrigatorio.

O suliñado é meu. Se é certo que o uso do galego aumenta cando remata o ensino obrigatorio, o que cae baixo as gadoupas do decreto 79/2010, non habería que imputarlle a ese decreto o decrecemento asociado? En segundo, lugar, o decreto que tanto defende, na súa disposición adicional quinta, establece que se avaliarán anualmente os resultados derivados da súa aplicación. Non o fixeron nin a primeira vez. Agora que o fai a RAG, a resposta é "non nos consta". Pechar os ollos á realidade porque mostra o monstruo que creáchedes e que estades mantendo.

Apunta  García  que  non  é  necesario facer modificacións de calado, "cremos que coas ferramentas que temos non debería haber máis problemas de competencia", 

Entón, hai ou non hai problemas de competencia? Establécese que coa súa política lingüística, sen contrate ningún, non hai problemas. Isto volve a ser outra vez, negar a realidade evidenciada no informe da RAG.

e explica estes datos porque "o castelán tiña sempre un  peso  específico",  e  é  esta  consideración de lingua "útil" o que para o secretario xeral explica unha maior "motivación" a aprender e usar o castelán

Un momento! Entón eses datos da RAG son certos! Teñen explicación material na realidade social. Entón haberá que tomar medidas.... Ah! non porque teóricamente (!)  non debería haber problemas de competencia.

E por que o galego non ten ese "peso específico"?  Quizais sexa unha eiva intrínseca á nosa lingua. Uo será por leis como o decreto 79/2010 que llo reducen?

E por que non se considera lingua "útil" o galego? A ver se outra vez o funesto decreto vai ter algo que ver no asunto. Será pola política lingüística que leva a cabo a Xunta? Se o fai ben, e eu non o poño en dúbida, seguro que si. 

mércores, 28 de abril de 2021

Que foi da lingua en 40 anos de Estatuto?


Van alá 40 anos do Estatuto. Como valorar a situación da lingua galega despois destas catro décadas?
Nesta conversa organizada pola Voz de Galica participan Mª Pilar García Negro, Henrique Monteagudo e Malores Villanueva.

 

martes, 27 de abril de 2021

Plurilingüismos


 por Gonzalo Constenla en Nós Diario:

Non era preciso que nolo viñeran dicer os de fóra, xa nós o levábamos pregoando por activa e por pasiva. Porén, para contentamento, ou, nos máis dos casos, desgusto de quen non confía en si proprio, mais outro ano o Consello de Europa emitiu un relatorio que dá conta do retroceso do galego, que ten ocorrido no ensino desde a promulgación do mal chamado Decreto do plurilingüismo. Unha normativa que visaba o progresivo desaparecimento do idioma proprio do país no ámbito educativo, como as estatísticas confirman ano após ano, a pesar do tal decreto definir como meta a plena competencia bilingüe galego/español do alumnado. Fracaso das súas proprias mentiras. Non. Plurilingüismo non é iso, maltrato da lingua nacional con base na imposición das vellas tácticas do imperialismo lingüístico. Apor unha lingua para extinguir outra, máxime cando esoutra é a xenuína dun territorio.

 

Palabras que veñen e van


 por Mª Pilar García Negro en Nós Diario:

Son das que pensan que as aulas de lingua galega gañarían moito se o seu obxectivo principal fose a adquisición e mellora do uso dela mesma, na procura de asociacións que vaian para alén da materia e dunha gramática mal entendida. O galego que falamos e escrebemos é, tantas veces, pobre de solemnidade. Seco como unha folla de bacallau, influído semántica e lexicalmente polo español, sen o recordo de millenta usos fraseolóxicos e enfáticos que a nosa lingua posúe. Se a isto sumamos a tendencia a ‘apopularar’ falsamente a fala, mantendo nela o que a corrompeu historicamente, o resultado é penoso: non só combatemos a doenza, senón que a alimentamos. Demagoxia, non democracia.

 

luns, 26 de abril de 2021

O #DígochoEu do CEIP As Nogais


Visto o éxito do programa da TVG, #DígochoEu, era visto que nalgún momento nalgún centro de ensino aproveitarían para remedalo. Meu dito, meu feito, os alumnos de 4º, 5º e 6º de primaria do CEIP As Nogais  montaron este programa que vai ser a envexa de Esther Estévez e compañía.

 

venres, 23 de abril de 2021

Cara a cara cos libros. A importancia da tradución

Velaquí un exemplo do que podería aprender a Secretaría Xeral de Política Lingüística. Hoxe é o Día do Libro. No IES Chano Piñeiro (Forcarei) o Equipo de Normalización en colaboración coa Biblioteca do centro e o Club de Lectura poñen o foco na importancia de dispoñermos de traducións na nosa lingua. Escolleron 32 clásicos da literatura universal e puxéronlle cara aos seus autores co fin de difundir a idea de que os clásicos clásicos están vivos e animar á súa lectura en galego. Recollo as palabras da presentación deste proxecto no blogue do ENDL do centro:

Sen ningunha dúbida, en galego estamos no mundo e a través da nosa lingua podemos acceder ás grandes obras da literatura universal. 

Para enxergar todo o traballo que hai detrás, un par de exemplos das moitas entradas que cargaron nos seus perfís de facebook e de twitter, aínda que isto non foi todo, pois tamén tiveron un concurso, unha exposición de carteis,...

xoves, 22 de abril de 2021

Outras voces para Xela



A Vicepresidencia da Deputación de Lugo presenta unha colección de audiovisuais baixo o título Outras voces para as letras de Xela. Trátase dunha serie documental arredor de Xela Arias na que participan escritores como Olga Novo, Marica Campo, Helena Villar, Raga Lobelle, Carmen Blanco, Xesús Rábade, Lois Pérez ou Claudio Rodríguez Fer. Tamén poderemos ver as achegas de familiaresres como Darío Gil, o seu fillo ou Lois Arias, irmán de Xela 


mércores, 21 de abril de 2021

Xela Arias. A palabra esgazada

 'Xela Arias. A palabra esgazada' é unha serie documental da Real Academia Galega sobre a poeta, tradutora, editora e profesora á que a institución lle dedica o Día das Letras Galegas 2021 composta por 6 capítulo breves que percorren distintos aspectos da vida e da obra da autora.

martes, 20 de abril de 2021

A lingua galega, Peter Pan?


por Pilar García Negro, en Nós Diario:

A política lingüística española ten un amplo historial hexemonista, con moi pouca orixinalidade a respeito do modelo lingüicida francés.

luns, 19 de abril de 2021

Pasagalego 2021


Como parte das actividades da V edición de 21 Días co galego, o alumnado de 3º da ESO do Forgar de Santa Margarida (A Coruña) propónenos o reto de resolver este Pasagalego. 

 

sábado, 17 de abril de 2021

Herdeiros de Nebrija


por María Obelleiro en Nós Diario:


Un recente informe do Consello de Europa vén de evidenciar a continua perda de galegofalantes entre as franxas máis novas da sociedade, até o punto de que só 23,9% das e dos menores de 15 anos son capaces de expresarse na lingua propia da Galiza. A situación tórnase máis preocupante nos grandes núcleos urbanos, onde se concentra o groso da poboación de menos idade, con cifras residuais de persoas que falan galego. Eis os efectos do Decreto de Plurilingüismo, aprobado por Feixoo tras chegar á presidencia da Goberno galego. Unha normativa, Martxelo e Vicent, que, ao contrario do que acontece en Euskal Herria e Catalunya, exclúe o galego de determinadas materias escolares como as matemáticas, a física, as ciencias e a tecnoloxía.

 

A calada por resposta

 


por Marta Dacosta en Nós Diario:

Neste mes de abril, o Comité de Expertos da Carta Europea das Linguas publicou tres informes en que analiza as situacións das linguas do Reino Unido, a República eslovaca e o Estado español. Neste mesmo xornal puidemos ler esta semana un resumo das conclusións e tamén a valoración dalgúns docentes sobre a situación da lingua entre os máis novos. A Mesa faise eco do informe e reclama da Xunta e do Estado diálogo e acatamento das recomendacións do Comité. A CIG-Ensino demanda a derrogación do Decreto en vigor, norma legal que sustenta as limitacións ao uso da lingua que o Comité insta a eliminar: “Recomendación para unha acción inmediata: a. Eliminar as limitacións do ensino en galego en todos os niveis educativos”. A Xunta cala, tanto que, se non houbese esoutras informacións que cito, podería pensarse que o tal informe non existe, que ninguén fixo recomendación ningunha. Coma quen que o galego vai ben.

  

venres, 16 de abril de 2021

Telexornal Xela Arias


Outro ano máis chéganos o Telexornal das Letras desde o CPI dos Dices (Rois). Desta vez as novas céntranse en Xela Arias. Entrevistan a Manuel Bragado, Chus Nogueira, Ana Romaní, Fran Alonso, Celia Torres, Iria Taibo, Yolanda Castaño e Laura Romero.
Excelente traballo no se se enxerga que a alumna Sara Barreiro será unha excelente presentadora da TVG

 

domingo, 11 de abril de 2021

Na Estrada, en galego... a pesar de todo


Andrea Mosteiro, a protagonista deste vídeo, foi alumna miña. Por fortuna para ela, xa escapou das gadoupas ameazadoras das aulas de matemáticas e agora, desde a súa admiración por Rosalía de Castro, tece proxectos como a páxina de facebook Na Estada en galego. Trátase dunha iniciativa con perspectiva normalizadora desde a que dar acompañamento aos comercios da vila que apostan polo galego. 
Andrea puido abrir este espazo porque o SNL do concello da Estrada ficou reducido ao ámbito culturalista. O seu labor fundaméntase nunha restra de premios a distintos tipos de actividades artísticas ou literarias. Esta é a razón de que quen se ocupara de outorgar premios á normalización  ao comercio fose o IES nº 1. Agora foi Andrea quen herdou este espazo. Resulta moi significativo que unha rapaza de 17 anos sexa quen de arrombar nas súas costas o traballo que nunca tivo por seu o SNL do concello. Debémoslle dar grazas por esta oportunidade a Valentín García, o actual secretario xeral da cousa da lingua, que segundo se dá a entender neste mesmo audiovisual, foi e segue a ser o alfa e o omega da dinamización na Estrada. 
Aproveitando a circunstancia, Nós Televisión tamén entrevistou a Anxos Sobriño, presidenta da CTNL 

sábado, 10 de abril de 2021

Intempériome

Intempériome é o primeiro sinxelo do EP "Hasme oír", que sairá á rúa a comezos de abril como homenaxe a Xela Arias, que lle fan as da Banda da loba.

venres, 9 de abril de 2021

Xosé Ramón Barreiro (1936-2021). In memoriam


 por Xosé María Lema, nas Voces de ProLingua:


O pasado 17 de marzo de 2021 finaba na súa casa de Coruña o historiador Xosé Ramón Barreiro Fernández, que tamén foi Presidente da Real Academia Galega (RAG) de 2001 a 2009. 

mércores, 31 de marzo de 2021

Balea Vermella: Contaminación luminosa


Hai pouco que Javier Balea e Iria Veiga (A rainha vermella)abriron unha canle de Twich, Balea Vermella, de divulgación científica. Xa levan un feixiño de gorentosas emisións que despois van colgando na canle de You Tube asociada.
Cando vin que adicaban unha das súas emisións á contaminación luminosa, xa me vin na obriga de recollelo aquí. Non se pode perder nada da conversa con Salvador Bará, profesor da USC e autor dun libro que glosou con moito acerto Javier Balea, E fixemos a luz (USC 2015).

venres, 26 de marzo de 2021

Amor de nai

 Con esta produción audiovisual, inspirada en tres poesías e catro frases da autora, un grupo de alumnos que cursa o 2º ano do Grao en Educación Primaria pola Universidade de Vigo, no Campus de Ourense, buscan homenaxear a Xela Arias.

xoves, 25 de marzo de 2021

Do Halley ao Hubble

A Federación Galiza Cultura, en colaboración coas Deputacións da Coruña, de Lugo e de Pontevedra, convoca ás asociacións culturais e aos centros de ensino á xornada Carvalho, Lingua e Terra. que se emitirá hoxe ás 20:00 nesa dirección. 

Nesta mesma dirección, editouse unha banda deseñada sobre a súa vida, obra e pensamento da autoría de Pepe Carreiro que ademais pódese imprimir e distribuír gratuitamente. O seu título é moi do meu gusto: "Do Halley ao Hubble"

 

Amigo Carvalho. Do Halley a... by kiarqu2458

mércores, 24 de marzo de 2021

Ikastolas, un berce para o éuscaro


 Vin que este informativo de Nós TV estaba a ter moito éxito, así que decidín espallalo tamén por aquí. Tratase dunha entrevista a Koldo Tellitu, presidente da confederación de Ikastolas

domingo, 21 de marzo de 2021

O retrato de Castelao

por Víctor F. Freixanes, en La Voz de Galicia:

 

No ano 1927, primeiro na revista Nós e logo en Alma Gallega (Montevideo), Castelao publica o relato O retrato, que despois agruparía con outros textos no libro Retrincos (1934). Durante a epidemia de gripe do ano 1918, o escritor, daquela xa recoñecido caricaturista e pintor, empregado de Estatística en Pontevedra, trasládase dende a capital da provincia á súa vila natal de Rianxo para atender as demandas dos seus veciños, avivado en parte tamén polo seu pai, que sufrían o que as crónicas denominaban gripe española, soldado ruso, catarro de Nápoles. A peste causou unha altísima mortandade en polo menos tres ou catro vagas sucesivas, que comezaron contra a primavera de 1918 e duraron case tres anos. Fálase de entre 25 e 50 millóns de mortos en Europa, que saía da Gran Guerra. Só na vila de Rianxo morreron nos primeiros meses 108 persoas, e en toda Galicia catorce médicos que atendían os infectados. Dende o Goberno Civil prohibiron que as campás das igrexas tocasen a morto, porque non daban feito, e mais para aliviar no posible a alarma xeral.

 

venres, 19 de marzo de 2021

Vida infinita (para o galego)



Matemáticas e normalización, ergo tiña que aparecer por aquí. O Equipo de Normalización do IES do Milladoiro saca á luz esta interpretación de Mary Iglesias Bermúdez durante a clase de matemáticas do seu grupo, 2º ESO A, coa profesora Mila Diéguez. 
Este vídeo forma parte das actividades que organizou o Departamento de Matemáticas do centro para a celebración do Día do número π, o 14 de marzo.
A ver se se enteran na Xunta: queremos vida infinita para o galego e para iso temos que aprender as matemáticas na nosa lingua.

xoves, 18 de marzo de 2021

Estrela Rosaliadecastro, un artigo do IES Antón Losada Diéguez

 O pasado xoves 11/03/21 publicouse no Nós Diario este artigo realizado polo alumnado de 3ºA do IES Antón Losada Diéguez (A Estrada). Foi un dos moitos artigos publicados para celebrar a semana da prensa na escola.

Neste caso tomouse como punto de partida un artigo de Martin Pawley aparecido nese mesmo diario o 30 de xaneiro pasado. Titulábase "Meses do inverno fríos" e nes explicábase como atopar no ceo invernal a estrela Rosaliadecastro. As preguntas que xurdiron coa lectura deste artigo levaron á colaboración do alumnado do meu instituto.

Estrela Rosaliadecastro by kiarqu2458 on Scribd

martes, 16 de marzo de 2021

Linguas libres

por Marcos Maceiras en La Voz de Galicia:

Se buscarmos un aspecto común respecto ás linguas na Declaración Universal dos Dereitos Humanos, no Pacto Internacional dos Dereitos Civís e Políticos, na Declaración Universal dos Dereitos Lingüísticos ou na Carta Europea das Linguas Rexionais e minorizadas, acordos internacionais cos que está comprometido o Estado español, veremos como os pobos e as comunidades lingüísticas son iguais no seu dereito a realizaren todas as actividades humanas na súa lingua propia e, por tanto, a usala con plena validez xurídica, en todo e para todo. 

venres, 12 de marzo de 2021

xoves, 11 de marzo de 2021

O congreso español contra todas as linguas que non sexan o español

 A maioría do Congreso dos Deputados opúxose o pasado 09/03/2021 a unha proposición non de lei presentada polas forzas nacionalistas, Más País e Unidas Podemos, onde se defendía o recoñecemento dos mesmos dereitos e deberes para o conxunto das linguas do Estado español, pondo remate á situación de discriminación das linguas cooficiais. 

A proposta foi defendida por Mertxe Aizpurua, de Euskal Herria Bildu

O goberno socialista non só evita dar resposta ás reclamacións de Europa, indicando que accións realizará para dar cumprimento aos compromisos adquiridos ao asinar a Carta Europea da Linguas, senón que vai un paso máis alá e avala a política lingüísitica no ensino da Xunta, contraria ao galego e á propia Carta, como indicaron o comité de expertos que a avalía e o propio Comité de Ministros nas tres últimas avaliacións


 Máis:

mércores, 3 de marzo de 2021

Inauguración das letras de Xela Arias


 Xela Arias estudou no CPI Sárdoma-Moledo (Vigo). Por esta razón este foi o colexio escollido pola RAG para a presentación da Primavera das Letras deste ano, protagonizado por Xela Arias.

Entre os participantes do vídeo está Darío, o fillo de Xela e o que lle dá nome á obra de Xela,  Darío a Diario.

Como nota aparte. Hai xa uns anos tocoume ser membro dun tribunal de oposicións de matemáticas nunhas circunstancias que para min eran moi malas. En boa medida fun quen de ir soportando aquel mal trago grazas aos compañeiros de tribunal, especialmente a un, extraordinario en varios sentidos, Xulio Gil. Entre outras cousas, o adxetivo pódeselle aplicar como artista fotográfico. De aí que os retratos de Xela, feitos por el, sexan algo máis que simples fotografías. 


domingo, 28 de febreiro de 2021

O mapa de Fontán, rostro e alma da vella Galicia


Chamándose este blogue como se chama, non podía deixar de compartir este vídeo de Nós TV. Poderemos escoitar a Alberto Varela, profesor da Escola de Enxeñería de Camiños, a Elena Vázquez Cendón, decana da Facultade de Matemáticas da USC, a Valentín García, Secretario Xeral de Política Lingüística, encantado de prohibir o ensino das matemáticas en galego, a Suso de Toro, escritor, a Ricardo Martínez, alcalde de Portas, a Suso do Dazaseis, a Luis Villaverde, director do CPI Domingo Fontan (Portas), e a Pablo Couceiro, da libraría Couceiro.

 

venres, 26 de febreiro de 2021

Mais ti vas indo

 Un ano máis, o Concello da Estrada publica un vídeo lembrando a Rosalía de Castro. Desta volta  a gravación está protagonizada por unha selección de persoas pertencentes ao ámbito da mediciña e das emerxencias sanitarias.

mércores, 24 de febreiro de 2021

Rosalía e o mar

 No IES Chano Piñeiro (Forcarei) fixeron uns vídeos ben vistosos para anunciar unha sesión en streaming adicada ao tópico "Rosalía e o mar"

   

Presentan con estas palabaras a síua iniciativa:
 
A natureza foi moi importante na obra de Rosalía de Castro; toda a natureza de Galicia, o mar e a montaña, as veigas e os prados, as fontes e os regatos pequenos, os montes e os ríos, a vexetación e a fauna... Neste momento en que vivimos, limitados nos movementos, lembrámonos especialmente do mar, porque está lonxe de nós, non podemos achegarnos a el e sentir a súa fermosura e a súa forza. Na obra de Rosalía o mar foi moi importante e aparece en moitas ocasións, con distintos significados e diferentes simboloxías. Segundo deixou escrito o seu marido, Manuel Murguía, “o mar foi, na natureza, o seu amor predilecto”.


martes, 23 de febreiro de 2021

Día de Rosalía de Castro 2021


Un ano máis e a Consellaría de Educación segue sen recoñecer oficialmente o Día de Rosalía de Castro. Pola contra é un dos días máis celebrados nos centros de ensino. 

A AELG volve a invitar a toda a cidadanía a celebrar o vindeiro 24 de febreiro reiterando a súa proposición inicial (ano 2010) de que a  agasallemos cun libro en galego e cunha flor ás amizades e persoas queridas, alén doutras accións que contan con grande aceptación e impulso por parte da sociedade.

Este ano Ana R. Figueiredo foi a escritora que elaborou o manifesto da AELG e que reproducimos de seguido:


Miña Santiña, miña santasa, miña cariña de calabasa: hei de emprestarvos os meus pendentes, hei de emprestarvos o meu collar. Todo iso che hei de dar, santa, se me deixas bailar, todo iso. As fotos do instagram, os vídeos en directo, o streaming das voces, os reels e o youtube. Todo iso, santiña, che empresto se me deixas bailar, se me deixas tirar o pano, abrir a boca, bicar, apertar, atopar, ir á festa, danzarlle ao punto... miña santasa coa cariña linda de calabasa, déixame ser que este mundo hoxe moito ten daquel Santiago do 53 co cólera nas rúas baleiras e as necesidades daquela volven nas almas, santa, volven e precisamos do teu falar.

luns, 22 de febreiro de 2021

Brincadeiras da lingua: "Caricias no colo"


 
Baixo o título de “Caricias no colo”, Migallas Teatro ofrecénos unha mostra dos ditos tenros cos que os adultos acompañan caricias e xogos dirixidos aos máis pequerrechos e pequerrechas. Todos eles están xa recollido en Orella pendella
Este é o primeiro víde dun total de dez do programa “Brincadeiras da lingua” que tencomo obxectivo dar a coñecer a enorme riqueza e variedade de ditos e recitados infantís que existen na lingua galega e que acompañan dende hai séculos as brincadeiras da cativada e dos membros maiores da familia cos máis pequenos e pequenas. Cada capítulo está dedicado a un tipo de ditos consonte a súa función: caricias no colo; para xogar coas mans; para abanear e cabalgar; para durmir e espertar; recitados dialogados; para acompañar xogos; para facer bromas; oracións de risas; disparates e trabalinguas. 
Parabéns pola iniciativa.

sábado, 20 de febreiro de 2021

Cheghín e flipín



A primeira persoa do pretérito perfecto dos verbos da primeira conxugación remata en -ÍN, segundo a fala do Grove. Con moito desenfado explícase no vídeo recollido da páxina de facebook Entroido do Grove, dependente da Concellería de Cultura dese concello.

 

venres, 19 de febreiro de 2021

Garantamos a pluralidade lingüística


A Mesa pola Normalización Lingüística, Euskalgintzaren KONTSEILUA, CIEMEN, Iniciativa Pol asturianu, NOGARA, Plataforma per la Llengua, Òmnium, Escola Valenciana e Acció Cultural del País Valencià, difunden nas linguas propias oficiais (galego, catalán e éuscaro) e as que aspiran a este recoñecemento (asturleonés e aragonés) o contido da proposta que presentaron en febreiro de 2020 no Congreso de Madrid e que será debatida nunhas semanas.
As reivindicacións de todas estas entidades recóllense no manifesto Pluralidade lingüística: liberdade igualdade e democracia.

Trinta e tres anos despois


 por José Manuel Lage Tuñas, en Nós Diario:

Trinta e tres anos despois da entrada en vigor da Lei do uso do galego como lingua oficial das entidades locais, no Concello da Coruña vimos de aprobar a ordenanza para o uso da lingua galega poñendo así fin a unha anomalía histórica. Somos a derradeira das grandes cidades galegas en dar este paso, Vigo e Santiago aprobaron as súas ordenanzas en 1988, Ferrol no 97, Ourense no 98, Pontevedra no 2004 e Lugo no 2012. 

luns, 15 de febreiro de 2021

Matemaxia no IES de Chapela


No IES de Chapela programaron o pasado mes de novembro unha completa serie de actividades para denunciar a exclusión do galego nas materias científicas (ver funesto decreto 79/2010) e para dar a coñecer algunhas das actividades de ensino-aprendizaxe na nosa lingua.  De entre todas elas  recollo aquí as realizadas no ámbito das matemáticas como un exemplo visible do que facemos os profesores da materia, neste caso en 1º da ESO. Neste curso hai que abordar o uso e tratamento das expresións alxébricas, é un paso enorme fronte ao uso exclusivo dos números. Un recurso típico consiste en presentar o xogo de adiviñar un número despois de realizar diversas operacións. O "truco" do xogo desvélase co coñecemento dos primeiros principios de manipulación das expresións alxébricas. Isto é o que podemos ver nestes vídeos. Isto e a enorme dificultade que teñen os nenos en expresarse cun mínimo de fluidez en galego.



Unha nova versión da mesma estratexia. Agora escolle a que prefiras.
 

venres, 12 de febreiro de 2021

A eterna invisibilidade do galego, agora en 'streaming'


por Silvia Caeiro, en Praza Pública:

A estrea de ‘3 Caminos’ en Amazon Prime Video o pasado 22 de xaneiro abriu un melón que leva tempo madurando. Que dita serie recibira un financiamento de 1,5 millóns de euros por parte da Xunta de Galicia e que non se ofreza o galego como opción de visualización nin sequera entre os subtítulos foi motivo de gran crítica. 

xoves, 11 de febreiro de 2021

Declaración conxunta da Real Academia Galega, a Euskaltzaindia – Real Academia da Lingua Vasca e o Institut d’Estudis Catalans

Declaración conxunta da Real Academia Galega, a Euskaltzaindia – Real Academia da Lingua Vasca e o Institut d’Estudis Catalans

Coa intención de contribuír a aclarar o debate público acerca da presenza das linguas no sistema educativo, a Euskaltzaindia, o Institut d’Estudis Catalans e a Real Academia Galega, como institucións con responsabilidades oficialmente recoñecidas na defensa e promoción dos idiomas que cada unha delas representa, acordan facer pública a seguinte declaración:

 

mércores, 10 de febreiro de 2021

Nós tamén falamos galego

por Clara Rial Otero en Nós Diario:

No medio desta pandemia, que cada día nos some nunha espiral que semella non rematar nunca, faise necesario o tratamento doutras temáticas que nos afectan directamente, sobre todo dende a nosa condición como galegos e galegas. O pasado venres emitíase no programa La Sexta columna unha reportaxe sobre as distintas linguas que conviven en España e a súa situación actual. Unha iniciativa que sería axeitada se representase a realidade plena que vive o noso idioma na Galiza e non se deixase levar polo sensacionalismo.

mércores, 3 de febreiro de 2021

A integración lingüística: un exemplo de mala praxe da política lingüística

No pasado mes de novembro celebráronse as XXII Encontros para a Normalización Lingüística organizados polo Consello da Cultura Galega. Nesta ocasión estiveron adicados á "Integración lingüística como ferramenta de cohesión social". Despois dun par de xornadas virtuais cargadas de achegas e propostas, obtivéronse unhas conclusións finais que certifican que se está a desenvolver unha mala praxe na política lingüística tamén no tratamento do acollemento lingüístico. Calquera que teña un par de ollos ou un mínimo de contacto con estes aspectos sábeo. 
Como experiencia propia podo comentar varios casos de alumnos lusófonos ( un 21% do total) que como método de integración teñen a exención da materia de lingua galega, e só desa materia. No ensino regrado non hai ningún plan para a atención de alumnado estranxeiro. A solución é sempre a acción esmagadadora do poder do castelán e o seu corolario da aprendizaxe de prexuízos lingüísticos.
Do documento de conclusións vou extraer algúns parágrafos:
 
A realidade amosa que en Galicia non se están aplicando as políticas necesarias para que a poboación inmigrante poida adquirir competencias lingüísticas en galego.

 As carencias na planificación son evidentes no ámbito educativo, onde a Administración establece un marco lexislativo que só proporciona unhas directrices xenéricas [e sen planificación]

Ese traballo de planificación debe concretarse nunha oferta maior e máis diversificada de actuacións formativas, superando o escenario actual, basicamente limitado a uns cursos CELGA que, tal e como están formulados, non serven para garantir o acollemento, a integración e a cohesión social destas poboacións. 

Ademais desa planificación “vertical”, cómpre tamén fomentar outra “horizontal”, que promova a colaboración e a coordinación entre diferentes administracións, entre departamentos da mesma Administración, e entre administracións e entidades públicas e privadas (ONG, asociacións de inmigrantes, profesionais, deportivas, culturais...). Dentro do sistema educativo, ese labor debería vertebrarse arredor do CAFI
 
A formación non se debe limitar a transmitir habilidades comunicativas, senón que ten que traballar tamén sobre os prexuízos lingüísticos presentes tanto na poboación estranxeira coma na poboación galega.
 
O que coñecemos como CELGA é un sistema de avaliación, e non un sistema de formación en lingua galega para adultos. É o sistema de formación en lingua galega para adultos o que presenta numerosas eivas á hora de garantir o acollemento, a integración e a cohesión social.


Na Consellería de Educación e na Política Social  e na de Turismo (á que pertence a cousa da política lingüística), seguen mirando para outro lado. Esta é a sociedade que queremos?

O galego prói

 por Vitorino Pérez Prieto, en Nós Diario:

U ma comercial chama ao teléfono à nossa casa: “Le llamamos de una empresa energética totalmente gallega para…”. A minha mulher contesta de seguida: “Uma empresa galega que me fala espanhol?”. A que chama no nome da empresa “gallega” responde-lhe: “Es que no todos los gallegos hablan gallego ni tienen por qué hacerlo”. E a minha dona responde-lhe de novo: “Pero todos tenhen a obriga de conhecê-lo e, no seu caso, de fala-lo”. A reação imediata da pessoa que chamou foi desligar o teléfono. Uma cousa insólita tratando-se dum comercial que faz uma chamada; como é sabido, “o cliente sempre tem ração”. Ante tão insólita reação, nosso comentário também foi imediata: O galego prói.

 

venres, 29 de xaneiro de 2021

Habelas hainas, edición 2020

 Desde o 2017  a Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Matemáticas celebra unha xornada  no mes de novembro destinada a estudantes de grao/máster co fin de divulgar a investigación matemática. É Habelas Hainas. Trátase dunha serie de presentacións curtas, duns 20 minutos, ao estilo das Ted talks.

Sempre tiveron a boa idea de gravar as sesións en vídeo, pero a mala decisión de colgar os resultados nunha plataforma de vídeos da USC sustentada co fenecido Flash Player. De aí que, cando menos polo momento, as dúas primeiras xornadas fiquen tras o muro da obsolescencia dixital. 

Agora a edición do pasado 26 de novembro 2020 témola na canle de You Tube da Facultade de Matemáticas. Dalgunhas conferencias hai dúas versións, procurei recoller aquí a que ofrece unha mellor visualización e son.

A xornada comezou con Existimos e... somos únicos?, por Jorge Rodríguez López . Seguro que algunha vez oíches falar do teorema do punto fixo



De seguido Ana Suárez Gamarra trata unha teima miña: a Carta Xeométrica de Domingo Fontán coa conferencia Seguindo os pasos de Fontán. na que presenta un traballo sobre o cálculo da altitude no famoso mapa.



Rodrigo Mariño Villar, baixo o título Rebozarse na lama . A súa intervención dou pé a algunha intervención sobre as posibilidades do traballo de investigación e as oportunidades dos programas de doutoramento, se as houbera.
 


Co título Un complemento ortogonal, Daniel Cao Labora tratou da relación entre as matemáticas e a música




Maribel Borrajo García falou sobre a validez e fiabilidade das probas diagnósticas con E se patentamos unha moeda como proba diagnóstica? 
 
 
 
 
A xornada rematou con Bourbaki, o matemático poldavo, por Jesús Conde Lago quen, como é evidente polo título, tratou sobre ese gran matemático, existira ou non.

mércores, 27 de xaneiro de 2021

2021: o ano do encantos de Terra de Montes


Nos anos anteriores xa nos chegaron diversos e moi orixinais calendarios do IES Chano Piñeiro (Forcarei) (2018: ano de Forcarei, 2019: ano de Cerdedo, 2020: ano do Lérez). Desta volta as lendas de Terra de montes son as protagonistas dun calendario que se nos presenta en vídeo.
Un gran traballo de posta en valor do entorno no que vive o alumnado que acude ao centro.

 

martes, 26 de xaneiro de 2021

domingo, 24 de xaneiro de 2021

Non é lingua para mozos


Velaquí o resultado da política lingüística da Xunta, e de España. Os reporteiros da cadea La Sexta fixeron o experimento de pedirlle a tradución ao galego de varias frases a rapaces da Coruña. O resultado foi un desastre total. Hai algún mozo galego que coñeza palabras de uso tan común como "maceira" ou "porco"?
O descoñecemento total da nosa lingua por parte das novas xeracións no que o funesto decreto contra o uso do galego no ensino ten moita culpa. Pois, que viva o Xacobeo!