Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







venres, 30 de novembro de 2012

*Junta de Galicia


Venres 30 de novembro. O BOE publica o nomeamento de Feijóo como presidente da *Junta de Galicia.
Poderíamos pensar que se trata da manipulación dun documento oficial por parte de alguén con folgos para botar a andar un disparate como o que aparece aquí retratado. Pero non, é algo peor. É a realidade, é como  o centralismo que despreza todo o que non é o seu embigo trata aos que considera como súbditos de segunda (de provincias, din eles). Os BOEs están inzados de *Juntas de Galicia. O Consello Europeo emitía un informe hai poucas semanas no que se lle pegaba un tirón de orellas ao goberno español por non cumprir os seus compromisos en materia de normalización lingüística dos organismos estatais. Velaquí o caso que fan.
Non está de máis recordar que temos unha lei de restauración da forma galega dos nomes e apelidos. *Rajoy Brey e * Núñez Feijóo, os apelidos que aparecen neste texto, corresponden a dous políticos que por veces presumen de galegos. Vese que non exercen desde a mesma presentación da súa identidade.
 n Madrid non importa o nome oficial que teña a Xunta, nin se no territorio administrado pola mesma temos unha lingua e unha cultura de noso. O desprezo abrolla en forma de bautismos esperpénticos.
Desta vez non é o caso de estarmos ante un agravio comparativo. No BOE do mesmo día podemos ver referencias a unha tal *Generalidad de Cataluña.
Así nos vai.
Vía A Nosa Terra (facebook)

Secuelas

por Xabier Cordal, remexendo nos cavorcos do auto-odio, nas Voces de Prolingua:

Cando se proclamou a oficialidade do idioma, co fantasma neofranquista ao axexo, emerxeron outras resistencias ao proceso normalizador. Borrado da memoria colectiva o esplendor medieval, a aristocracia, o funcionariado con maior poder e despois a alta burguesía -uns e outros de orixe maioritariamente foránea- marcaran co uso da lingua da Corte a súa posición de dominio. Tiñan a Lei do seu lado. Ela e mais a práctica subalterna do galego acabaron producindo a teoría de que se trataba dunha modalidade subalterna.

xoves, 29 de novembro de 2012

Valentina Formoso: "Nas aulas hai conflito lingüístico e co decreto aínda houbo máis"

Miguel Pardo entrevista a Valentina Formoso para Praza Pública:

Valentina Formoso é coordinadora xeral da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística (Cgednl). O seu colectivo coñece como poucos a realidade lingüística nas aulas onde, asegura, "claro que hai conflito". Considera "positiva" a sentenza do TSXG que anula o cerne do decreto do plurlingüismo, pero lamenta as consecuencias "negativas" que a aplicación desta norma tivo no proceso normalizador da lingua, tanto na escola, como á hora de trasladar "actitudes negativas" sobre idioma á sociedade.
Que opinión lle merece á Cgendl a sentenza do TSXG sobre o decreto?
É positiva. Agora haberá que ver que pode supoñer e como se concreta. Non sabemos como van resolver os gobernantes a anulación deses dous artigos. Consideramos a sentenza positiva, pero agora dependerá de como se aplique. Cremos que é un avance, polo menos para deter o retroceso tan grande que estabamos sufrindo arredor do proceso normalizador e dinamizador da lingua.

Lingua habitual segundo a idade.

No ano 2005 o Consello da Cultura Galega (CCG) publica un traballo dirixido por Anxo Lorenzo e Henrique Monteagudo no que se facía un estudo sobre a evolución da sociedade galega nos aspectos sociolingüísticos. Estamos a falar do documento "A sociedade galega e o idioma.  A evolución sociolingüística de Galicia 1992-2003" onde se nos ofrece un retrato deste intervalo temporal en fundamentándose esencialmente dúas fontes. Unha delas vén dos datos do Mapa Sociolingüístico Galego do 1992 (MSG-92) e, a outra é a  da Enquisa das Condicións de Vida das Familias do 2003 (ECVF-03) realizada polo Instituto Galego de Estatística (IGE). Encol da lingua habitual, neste estudo presentaban a seguinte gráfica na que na vertical se gradúan as porcentaxes e na horizontal aparecen as idades de menor a maior.
Para interpretar correctamente esta gráfica é un bo exercicio probar a mirala de dereita a esquerda, pois isto vai darnos unha lectura da dirección que toma o uso da lingua no transcurso do tempo. Pasemos a vista, por exemplo, pola liña azul, que comenza á dereita cun 65,7% de monolingües en galego para os maiores de 65 anos e vai baixando continuamente, agás un pequeno repunte final, ata marcar un 28% nos menores de 16. Pola contra o monolingüismo en castelán ascende continuamente: é maior canto menor é a idade dos falantes.
No ano 2010, outra vez o CCG, volveu a ofrecer unha revisión destes datos baixo a luz da  Enquisa das Condicións de Vida das Familias do 2008 (ECVF-08). Preséntasenos un gráfico semellante ao anterior pero que desta volta ten na horizontal as idades 'ao revés' polo que nos convén ler as liñas poligonais de esquerda a dereita.
O que se engade a respecto da primera gráfica é o último tramo de cada unha das poligonais que nos ofrece un panorama moi semellante ao primeiro. A liñas amarela e azul (máis castelán e só castelán) sofren un lixeiro aumento, e as outras dúas (máis galego e só galego) descenden un pouco. Isto é, mantéñense as tendencias, só que con máis suavidade.
Dentro desta liña, unha outra achega para acabar de completar este cadro podémola atopar no artigo O idioma galego, alarmas e esperanzas,  de Xaime Subiela no Informe Galicia 2010. Tempos Novos. Unha excelente aproximación á situación xeral da lingua galega que parte das enquisas realizadas polo IGE, o CIS,  o Observatorio da Lingua Galega, e os Mapas Sociolingüísticos da RAG. Como notas destacadas da súa análise temos que, segundo datos do ECFV-08, a porcentaxe de galegofalantes situaríase no 57%, cunha forte baixada, de 12 puntos porcentuais, entre o 1992 e o 2008.
Subiela aporta novos gráficos, ou se se quer, unha nova versión do inmediatamente anterior, no que analizar a evolución do uso do galego e o castelán segundo as idades. Podemos volver a comprobar que a parte coloreada en azuis, correspondente a galego/máis galego, vai baixando cando imos diminuíndo as idades.


Xaime Subiela constata unha caída masiva da utilización do galego nos últimos 50 anos que foi paralela ao abandono do rural. Destaca neste proceso o corte da transmisión interxeneracional. Pola contra aventura a existencia dun solo de reprodución da lingua asentado no afianzamento dun grupo galegófono. Actualmente o galego sería áinda a lingua maioritaria da sociedade galega
Outros aspectos que toca Subiela na súa análise en relación ao uso do galego son a distribución demográfica, a competencia lingüística, o ensino, os medios de comunicación ou as administracións públicas. Van algunhas das súas aportacións:
A escola non debe reflectir simplemente o que a sociedade é, senón ser un axente de cambio que contribúa ao que anhela: uns cidadáns plurilingües nunha sociedade multilingüe, que salvagarde e promova a lingua propia.
Os medios de comunicación funcionan en castelán de forma moi maioritaria. A práctica totalidade teñen reducido o galego a porcentaxes non superiores ao 5% da súa programación/información
Falando en termos xerais, os estudos anteriores indícan que houbo unha perda porcentual en número de galegofalantes cunha taxa dun 0,65% anual. A pesar de que nos últimos 30 anos a gráfica ten unha pendente máis suave, en termos porcentuais a velocidade non diminuiu nese mesmo intervalo. Seguramente as razóns deste aparente paradoxo teremos que buscalas tanto en factores  demográficos (diminución do saldo vexetativo) como en cuestións sociolingüísticas (dificilmente a porcentaxe de galegofalantes nacidos antes do ano 1930 podería incrementarse máis tirando cara atrás no tempo).  Podemos comprobar no gráfico seguinte, tamén de Xaime Subiela, unha comparación da lingua habitual entre o 1992 e o 2008, correspondente a unha velocidade media de perda de galegofalantes neste período é incluso superior: un 0,69% anual.

Botándolle un ollo ás pirámides de poboación, e tendo en conta a distribución da demografía lingüística, seguramente estamos a atravesar unha fase de aceleración de perda de galegofalantes.
Á vista desta situación cómpre preguntarse sobre cal é a xustificación da política lingüística que se está a levar a cabo.  Para moitos nenos a única oportunidade e contacto co galego é a escola, pola contra a Xunta parapétase nun escenario de españolización brutal do ensino (cun 3% de uso en infantil nas cidades, redución no resto dos niveis, prohibición das aulas científicas en galego, atrancos aos ENDL,...). Os traballosos procesos de normalización das administracións freáronse en seco e agora estanse a dar pasos marcha atrás. O maltrato aos que contribuíron durante os últimos anos a ampliar os reducidos espazos de uso do galego é continuo. As razóns destas formas de actuación non temos que buscalas nas aportacións que a sociolingüística poida facer á política lingüística senón mais ben nunha ideoloxía de odio a todo o que arrecenda a galego, unha ideoloxía que bebe nas fontes da máis resesa tradición imperialista.


mércores, 28 de novembro de 2012

Sostenella e no enmendalla

por Fuco Graña, en Praza Pública:

O pasado xoves 22 de novembro o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) emitiu sentenza a respecto dos recursos presentados pola Mesa pola Normalización Lingüística, o sindicato CIG e a plataforma Queremos Galego. A mensaxe foi clara: fica anulado o cerne mesmo da política lingüística emprendida polo PP, primeiro na recta final da oposición ao bipartito, despois xa como partido gobernante. De pouco serve dicir que os artigos derrogados por esta sentenza apenas supoñen o 5% do texto completo: son a base mesma da orientación política de dito decreto. Curiosamente xa advertira o Consello Consultivo de Galicia (CCG) que "o proxecto de decreto para o plurilingüísmo no ensino non universitario de Galicia, resulta contrario ao ordenamento xurídico no tocante ao exposto nas consideracións cuarta e quinta" (referidas á educación infantil e á consulta ás familias). Tamén o Consello Escolar de Galicia se pronunciou negativamente sobre o mesmo.

Sentenzas do TSXG contra o decreto de plurilingüismo. Recompilación.

O pasado xoves 22 de novembro publicouse a primeira sentenza do TSXG contra o funesto decreto de plurilingüismo. Recollo aquí unha recompilación de novas e opinións para guiarse no que intentará ser un frente de confusión   promovido pola Xunta de ...., non podo poñer de Galicia pois non pode identificarse galego un goberno que fundamenta as súas accións precisamente na redución e exclusión da nosa lingua. Probablemente amplíe a lista se hai máis aportacións nos vindeiros días.

Noticias

Liña temporal  sobre as sentenzas do decreto na Praza Pública
  • Sentenza do TSXG: O galego terá que regresar á educación infantil das cidades, 22/11/2012, A Mesa
  • O TSXG bota abaixo a consulta do PP ás familias sobre o uso do galego no ensino, 22/11/2012, Sermos Galiza
  • O TSXG anula o artigo do decreto do plurilingüismo que vetaba o ensino do galego en Infantil, 22/11/2012, Praza Pública
  • O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia avala o equilibrio entre galego e castelán e a introdución do plurilingüismo no ensino, 22/11/2012, Consellería de Educación
  • O Tribunal Superior de Xustiza de Galiza estima parcialmente o recurso contra o Decreto 79/2010 presentado pola CIG-Ensino, 22/11/2012, CIG-Ensino
  • A Xustiza dita que varios artigos do 'Decreto do Plurilingüismo' son ilegais, 22/11/2012, Galicia confidencial
  • Colectivos sociais e oposición esixen a marcha de Jesús Vázquez tras o pau xudicial ao decreto, 23/11/2012, en Praza Pública
  • A Xunta desoe a sentenza e di que seguirá adiante coas consultas ás familias, 23/11/2012, Praza Pública
  • O TSXG anula a consulta aos pais do Decreto para o Plurilingüismo, 23/11/2012, Culturagalega.org
  • O TSXG anula dous puntod do Decreto do plurilingüismo, 23/11/2012, TVG
  • A Xunta desafía o TSXG e seguirá consultando aos pais a lingua do ensino, 24/22/2012, en Praza Pública
  • Chaman á Xunta a recuperar o consenso nas políticas de normalización lingüística, 24/11/2012, en Sermos Galiza
  • Compromiso por Galicia reclama a derrogación do actual decreto do purilingüismo, 24/11/2012, El Correo Gallego
  • Un longo preito antes de que haxa máis galego nas aulas, 24/11/2012, Galicia Confidencial
  • A oposición critica a Xunta por "chamar á insubmisión" co decreto do galego, 24/11/2012, en Praza Pública
  • O argumentario do PP contra a sentenza do decreto: 'Aquí non pasa nada', 25/11/2012, Praza Pública
  • A norma coa que Feijóo tentou legalizar as enquisas lingüísticas, 25/11/2012, Praza Pública
  • Eles xa o dixeran: sesenta xuristas advertiran das ilegalidades do decreto do plurilingüismo, 26/11/2012, Praza Pública
  • CIG e técnicos de normalización piden que a Xunta "volva ao consenso" coa lingua, 26/11/2012, Praza Pública
  • A CIG-Ensino destaca que o TSXG tumba piares básicos nos que se asenta o Decreto de Plurilingüismo, 26/11/2012, CIG-Ensino
  • A Mesa e a CIG satisfeitas pola sentenza a prol do galego, 26/11/2012, TVG
  • A norma coa que Feijóo tentou legalizar as enquisas lingüísticas, 27/11/2012, en Praza Pública
  • "O decreto do plurilingüismo non crea problema ningún nas aulas", 28/11/2012, Praza Pública
  • Novo pau á política lingüística de Feijóo ao estimar en parte o TSXG o recurso da RAG, 29/11/2012, en Praza Pública
  • Máis unha sentenza contra a política lingüística do PP, 29/11/2012, Sermos Galiza
  • O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia reitera o seu aval o equilibrio [sic] entre galego e castelán, 30/11/2012, nota da Consellería de Educación
  • O TSXG estima en parte o recurso da RAG contra o decreto do Plurilingüismo e anula parte de dous artigos, 30/11/2012, Galicia Hoxe
  • O Estado pagará escola privada aos nenos que queiran estudar só en castelán, 03/12/2012, en Praza Pública 
  • ''É hora de que a RAG e o Consello da Cultura esperten do seu sono'', 05/12/2012, en Sermos Galiza
  • A Xustiza volve cuestionar a política lingüística da que segue a presumir a Xunta, 05/12/2012, en Praza Pública 
  • O TSXG declara ilegal por quinta vez a consulta do PP ás familias, 05/12/2012, en Sermos Galiza
  • O TSXG emite a cuarta sentenza contraria á política lingüística do PP, 07/12/2012, en Praza Pública
  • O TSXG desoe a Galicia Bilingüe e tumba de vez o cerne da política lingüística da Xunta, 10/12/2012, en Praza Pública
  • A xustiza desestima o recurso de Galicia Bilingüe: a consulta do PP ás familias, seis veces ilegal, 10/12/2012, en Sermos Galiza
  • O TSXG tamén desestima o recurso da Mesa por la Libertad Lingüística contra o decreto do plurilingüismo, 12/12/12 no Fálase de... en Praza Pública
  • A Xustiza obriga a Xunta a recuar na reforma lingüística ou enlamarse nunha batalla legal, 12/12/12, en Praza Pública
  • A Xunta recorre as sentenzas do TSXG que cuestionan a súa política lingüística, 14/12/2012, en Praza Pública
  • Queremos Galego chama "mentirán" a Feijóo por recorrer perante o Tribunal Supremo as sentenzas contra o decreto do galego, 14/12/2012, en Sermos Galiza
  • A Xunta di que inicia o recurso contra as sentenzas do decreto de xeito "preventivo", 16/12/2012, Praza Pública
Opinión
  • A sentenza do TSXG, punto de inflexión ou de ruptura, 23/11/2012, editorial de Praza Pública
  • Ilóxico, baleiro, incoherente, ilegal, 24/11/2012, por Marta Dacosta en  Sermos Galiza
  • Xustiza para o galego, xustiza poética, 25/11/2012, por Susana Méndez en Sermos Galiza
  • Parabéns irmás e irmáns!, 25/11/2012, por Marta Dacosta en Terra e Tempo
  • Unha nova oportunicade, 25/11/2012, por Víctor Freixanes en La Voz de Galicia
  • A nulidade do discurso lingüístico do PP, 26/11/2012, por Alba Nogueira no Sermos Galiza
  • Feijóo sen tenza, 27/11/2012, por Xoán Costa no Sermos Galiza
  • Sostenella e no enmendalla, 28/11/2012, Fuco Graña en Praza Pública
  • Problemas da sentença do TSXG e do decreto do galego, 01/12/2012, por Paulo Gamallo en Praza Pública
  • A derrogación do Decreto de Plurilingüismo: unha necesidade urxente para o futuro do idioma, 06/12/2012, por Anxo Louzao en Sermos Galiza
Entrevistas
  • "A sentenza do TSXG tumba os piares do decreto do plurilingüismo", 26/11/2012, El Correo Gallego. Inclúe entrevista a Carlos Callón en Radio Obradoiro
  • Alba Nogueira: “A Xunta xa non está obrigada a estar nos brazos de Galicia Bilingüe”, 26/11/2012, Radiofusión, inclúe entrevista radifónica a Alba Nogueira.
  • "O peor da política lingüística da Xunta son os prexuízos que trasladou á sociedade", 27/11/2012, entrevista a Nel Vidal en Praza Pública
  • "Nas aulas hai conflito lingüístico e co decreto aínda houbo máis", 29/11/2012, entrevista a Valentina Formoso en Praza Pública
  • "A forza do noso amor ao galego foi útil", 01/12/2012, entrevista a Carlos Callón en Galicia Confidencial
Blogues
  • Por fin, unha boa nova: o Tribunal Superior de Xustiza de Galiza (SXG) bota por terra dous dos tres eixos centrais do decreto do plurilingüismo (2010), coñecido como o decretazo contra o galego, 24/11/2012, en Marlou
  • A xudicialización da lingua, 25/11/2012, por Xabier Cordal en Monte Alto
  • dimite, Valentín, o cu non son as témporas, 28/11/2012, por X. M. Eyre en Ferradura en tránsito

martes, 27 de novembro de 2012

Nel Vidal: 'É o momento para que a Xunta volva ao consenso'

Entrevista a Nel Vidal, en Praza Pública:

Nel Vidal é presidente da Coordinadora de Traballadores de Normalización da Lingua (CTNL), que vén de enviarlle a Núñez Feijóo unha carta na que se pide que "se visualice un cambio de políticas e actitudes con respecto á lingua" no novo Goberno e que se busque "retomar o consenso e o camiño da normalización lingüística progresiva, tanto no ensino como no conxunto de ámbitos sociais", sobre todo despois da sentenza do TSXG que anula dous artigos fundamentais do polémico decreto do plurilingüismo. Ademais, tamén reclama que a Secretaría Xeral de Política Lingüística pase a ser "unha área transversal no organigrama do novo Executivo e non estea encadrada na Consellería de Educación nin de Cultura".
Por que decidiron enviarlle a carta a Núñez Feijóo?
Xa o temos feito noutras ocasións. En 2009, ao conformarse o anterior Goberno da Xunta, xa expresaramos que considerabamos un erro acantoar a Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) na Consellería de Educación. Co anterior Executivo, desde 2005, dependía da Consellería de Presidencia porque era a maneira de que o idioma fose unha área transversal no organigrama do Goberno. A nosa petición é que a SXPL interveña transversalmente en todas as áreas e que se encamiñe a dirixir accións a todos os ámbitos e en todas as consellerías, xa que todas elas deberían incluír obxectivos lingüísticos. Iso só se consegue se a SXPL está na cúspide da organización para que poida ter man e intervir en varias áreas e non cinguirse só á educación, senón tamén ao sector empresarial, ao ámbito da Xustiza ou a moitos outros.

O galego está enfermo

por Pablo  Vaamonde, en Galeguizar Galicia:

O galego está enfermo, pero aínda non morreu, como se prognosticou hai anos. Ainda hoxe é a língua maioritaria en Galicia. A grande maioría da poboación entende o idioma e tamén sabe falalo. Pero hai un dato preocupante: a poboación máis nova e cun nivel educativo máis alto –e que tamén saben ler e escribir en galego-, son os que máis desertaron do seu uso na vida cotiá. Tamén preocupa a escasa presenza da lingua nos medios de comunicación (e a desaparición daqueles que a usaban) así como a pouca penetración no espazo virtual. A maior porcentaxe de galegofalantes dase no medio rural e na Galicia interior. En moitas cidades non é doado facer vida en galego da mañá á noite, e mesmo son frecuentes as “conversas bilingües”.
Así pois, a desafección polo noso idioma non está condicionada polo descoñecemento do mesmo: aqueles que máis formación teñen son os que menos o usan. En certos ambientes hai unha visión estigmatizada do galegofalante. Podemos lembrar aquela moza de Gran Hermano que decía: “Es que a mí me cuesta un montón hablar en gallego... Un día conocí a un chico pero ¡¡hablaba en gallego, y me dio un bajón!!”. Esta connotación pexorativa é, por desgraza, moi frecuente, e hai quen asocia o uso do galego coa ruralidade e a ignorancia.

Tres en raia

Bieito Silva, Carlos Callón e Helena Gómez Vecino reflexionan sobre a intención de españolizar aos cataláns feita polo ministro de educación, en Tempos Dixital:


A Escola ao servizo da naciónPor Bieito Silva, profesor de Ciencias da Educación da USCSería moi doado rastrexar nos últimos dous séculos da educación en España proclamas e normas sobre a necesidade de poñer a escola ao servizo dos ideais da nación, entendendo sempre, é claro, a nación como a España grande e única. Por falarmos de dous séculos case redondos, podemos lembrar o Informe para proceder al arreglo de la Instrucción Pública de Manuel J. Quintana, en 1813, no que concluía: “Debe, pues, ser una la doctrina en nuestras escuelas y unos los métodos de su enseñanza, y es consiguiente que sea también una lengua en que se enseñe y que ésta sea la lengua castellana”.

Feijóo sen tenza

por Xoán Costa, en Sermos Galiza:

Feijóo fica sen tenza neste monte comunal que é a lingua. No comezo da lexislatura que agora remata manifestou que o galego sería unha das súas prioridades.

luns, 26 de novembro de 2012

Unha nova oportunidade

por Víctor Freixanes, en La Voz de Galicia:
Cando as eleccións de marzo do 2009, nas que o PP obtivo maioría absoluta, a cuestión da lingua converteuse nun dos eixos centrais da campaña. Non vou dicir que o único. Pero foi un espazo de confrontación importante. Confrontación e demagoxia. Contra a política de consenso que se viña desenvolvendo dende 1983, cando se aprobou por unanimidade a Lei de Normalización Lingüística, abriuse daquela un novo tempo que representaba (e representa) exactamente o contrario. O que en calquera circunstancia debería ser motivo de unión, patrimonio que a sociedade transmite de pais a fillos e que as institucións teñen obriga de defender e garantir, virou de súpeto en arma que se guinda contra o contrario, argumento para dividirnos.

A nulidade do discurso lingüístico do PP

excepcional artigo escrito por unha experta en lexislación das linguas, Alba Nogueira, en Sermos Galiza:

As sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia declarando ilegais os preceptos centrais do Decreto de plurilingüismo de 2010 e desestimando paralelamente as pretensións de Galicia Bilingüe, deben servir para abrir novos camiños de recuperación de espazos para o galego, nomeadamente no ensino.

Xustiza para o galego, xustiza poética

por Susana Méndez, o 25/11/2012, en Sermos Galiza:

As reaccións á sentenza que o Tribunal Superior de Xustiza de Galiza ven de emitir, anulando unha parte central do Decreto chamado “do plurilingüismo”, non se fixeron agardar, nin por unha banda, nin pola outra. Unha sentenza que non fai senón dar a razón a quen defendemos, sinxelamente, a normalidade para a nosa lingua, a normalidade de poder empregala onde for sen resultarmos criminalizad@s, a normalidade de que as crianzas galegas poidan coñecela e falala sen que se lles impida, dun xeito ilexítimo e sibilino, o acceso á súa aprendizaxe, ou, mellor dito, o acceso á súa adquisición como lingua propia que é.

O meu carro é reintegracionista

por Joám Lopes Facal, en Praza Pública:

Desculpem mas quero confessar-lhes que o meu carro é reintegracionista. Tal como ouvem. Bom, para ser preciso, realmente no que fala, e mesmo escreve, é em português, mas isso som matizes menores, acho eu. Quando digo que fala, refiro-me, como podem entender, ao navegador: “próxima rotunda, segunda rua” ou “invirta o sentido da marcha quando for possível”. Um desvelo quase maternal com que tenta proteger-me prolongado em textos emitidos na pequena pantalha ou ecrám frontal: “ponha o cinto de segurança” ou “pressom dos pneus correcta”, e muitas outras recomendaçons sempre atentas, em correctíssimo português que eu interpreto como umha deferência comigo. Alguém o informou do meu gosto polo galego em aparelhos electrónicos e etiquetado. A deferência idiomática é um traço a agradecer visto o carro ser alemám.

CTNL: 'Pedimos a volta ao consenso na política lingüística'

Comunicado da CTNL pedindo a volta ao consenso e ao sentido común na política lingüística:

Dede a CTNL pedimos que Política Lingüística pase a ser unha área transversal no organigrama do novo goberno e non estea encadrada nas consellarías de Educación nin de Cultura. Ademais, é o momento de volver ao consenso que supuxo o PXNLG, polo que pedimos que xa o nomeamento do novo goberno sirva para visualizar un cambio de actitude.

domingo, 25 de novembro de 2012

O valedor do pobo xustifica a deturpación toponímica de *Riveira

Cando lle preguntamos á profesora de lingua se o topónimo do noso concello se escribía con b ou con v ela fixo o que tiña que facer. Comenzou a falarnos do latín, das linguas románicas, da evolución das palabras nas distintas linguas, e despois ametrallounos cunha longa lista de exemplos, ata que finalmente sobre o encerado foi aparecendo do seu xiz algo que despois deses minutos de clase se nos facía máis que evidente: como o ripariam latino derivou no ribeira galego. Era o ano 1982. Ao ano seguinte aprobouse a maltratada Lei de Normalización Lingüística que establecia que os topónimos galegos  terán como única forma oficial a galega. Outro ano máis tarde o  decreto 132/1984, estableceu o procedemento para a fixación ou recuperación toponímica. Finalmente no 2003 apróbase o nomenclátor de todas as entidades galegas [ver as da provincia d´A Coruña]. Deste xeito a lei ratificaba o que determinaba a sabiduría dos expertos na ciencia da filoloxía onomástica.
Finalmente, para que todo este traballo tivera continuación e unha divulgación digna do orgullo de sermos galegos, temos ao noso dispor un excelente portal web, Toponimia de Galicia, que a día de hoxe pon ao noso dispor máis de 400.000 topónimos.

Porén o concello de Ribeira mantén unha pertinaz incumprimento das normas asi como unha obsesiva defensa da deturpación toponímica. De certo que esta postura ten profundas raíces ideolóxicas da peor especie anti-galega. Todo aquel que acepte destrozar a forma galega do nome do concello está a rachar coa súa identidade e, en consecuencia, convértese nun destrutor da cultura e en promotor do escurantismo. Tamén é seguro que para conseguir manter esta imposición ilegal entre o persoal que traballa no concello, non lle quedaría outra que utilizar coaccións e malas prácticas. O máis triste do caso é que a Xunta, actuando cun sectarismo partidista noxento, non só non intenta reverter esta situación senón que divulga o SNL de Ribeira como un referente na normalización no ámbito local [1], [2]
Para poñer en evidencia esta situación hai aproximadamente un ano presentei unha queixa ante o Valedor do Pobo. Veño de recibir o seu ditame, realmente estrafalario, pois decide pechar o expediente dirixido ao Concello de Ribeira "a pesar de que a resposta achegada non experesa a aceptación do recordatorio de deberes legais". Todo o seu fundamento reside en que o SNL do concello, parece ser que emitiu un informe no que se instaba á Xunta a revisión do topónimo legal para que fose substituído polo deturpado.

Pensando en usar a mesma lóxica que usa José Julio Fernández Rodríguez, o actual valedor, cando mañán colla o coche, levareino todo o tempo pola esquerda. No caso de que me pare a garda civil, e me recrimine:
- Pero vostede está tolo! Sabía que marchaba polo carril contrario?
Eu levarei xa a resposta preparada:
- Teña conta, señor axente, que onte mesmo lle mandei unha carta á DGT instándoa a que revirse a norma que obriga a circular pola dereita pois xa vai sendo hora de que guiemos pola esquerda.
E inchando o peito mostrareille o meu cané de identidade para facerlle ver, fachendoso, que eu son natural de *Riveira.
- Home, sendo así...- responderá o garda civil.

Valedor Do Pobo Ribeira




P.S.:
A toponimia desvalida, 26/11/2012, en AGON
O Concello de Ribeira teima en 'escribirse' con uve e o Valedor arquiva o caso, 27/11/2012, en Praza Pública
Ribeira: a Asociación Galega de Onomástica denuncia que o Concello segue a quebrar a lei a pesar das queixas ao Valedor sobre o topónimo, 26/11/2012, en Certo
E dálle con Riveira, 27/11/2012, en Galicia Confidencial
Arquivada a queixa aberta no Valedor do Pobo pola utilización do topónimo non oficial "Riveira",02/12/2012, en Prolingua

Parabéns irmás e irmáns!

por Marta Dacosta, en Terra e Tempo:

O TSXG derruba dous dos alicerces da política lingüística do PP. Parabéns a todas e todos os que nos mobilizamos na defensa da nosa lingua berrando alto e claro que queremos galego!.
A tarde do día 22 de novembro tiña unha sorpresa longamente agardada. Desde entón non podo evitar lembrar os anos 2009 e 2010, a creación da Plataforma Queremos Galego, as mobilizacións. Lembro especialmente unha, a do trinta de decembro de 2009. Ao día seguinte escribía na miña xanela virtual:
Mollámonos, con convencemento e decisión.Fomos miles de voces reclamando os nosos dereitos.

sábado, 24 de novembro de 2012

Ilóxico, baleiro, incoherente, ilegal.

por Marta Dacosta, en Sermos Galiza:


Estes son algúns dos cualificativos que podemos atopar para o Decreto 79/2010 nas sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza que este xoves se facían públicas. Trátase das sentenzas a tres recursos presentados pola Plataforma Queremos Galego, a CIG-Ensino e a A Mesa pola Normalización Lingüística.

Cinema galego

por Pilar García Negro, en Sermos Galiza:

Acudín, o primeiro día do seu pase comercial, a ver Todo es silencio; en primeiro lugar, porque procuro asistir a todas as estreas de cinema galego ou baseadas en obras galegas e, tamén, animada por o filme se inspirar nunha das mellores, no meu xuízo, obras publicadas do autor, Manuel Rivas. Non dubido das mellores intencións do director, José Luis Cuerda e do proprio guionista, o escritor, mais o resultado final coido que está moi lonxe do que se podería esperar dunha novela ben callada e estilisticamente moi cuidada.

Queremos Galego: 'A mobilización da sociedade galega foi chave para que o TSXG anulase os principais artigos do decretazo contra o galego'

Nota de prensa de Queremos Galego despois da primeira sentenza do TSXG contra o decretazo 790/2010:

A MOBILIZACIÓN DA SOCIEDADE GALEGA FOI CHAVE PARA QUE O TSXG ANULASE OS PRINCIPAIS ARTIGOS DO DECRETAZO CONTRA O GALEGO
O TSXG ditamina que os principais postulados do PP sobre as linguas no ensino son ilegais
A plataforma cidadá Queremos Galego valora como éxito da sociedade galega, que protagonizou mobilizacións históricas a favor da nosa lingua, a sentenza do TSXG que ilegaliza os artigos máis agresivos contra o galego do Decretazo galegófobo da Xunta.

xoves, 22 de novembro de 2012

A utlidade da terminoloxía matemática en galego

A Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Matemáticas da USC promove unha rolda de discusión de terminoloxía matemática: o LEXI_GA_MATH, aberta a todos os interesados no uso correcto do vocabulario específico desta ciencia. Esta anotación quer ser tamén unha invitación a apuntarse nesta lista a todos os interesados en fornecernos dunha terminoloxía correcta no ámbito das matemáticas.  Apelo a un interese que non se pode desligar do uso. Para iso paso a facer algo de memoria.

Principios
No ano 1979 publícase o que , segundo o seu editor,  Xulián Maure, sería o primeiro libro "non só de Europa, senón do mundo enteiro, dedicado ó ensino das matemáticas en galego". Tratábase dun libro de texto para 1º de bacharelato, elaborado por un grupo de máis de medio cento de profesores coñecido como  Colectivo Vacaloura. Os seus integrantes tiveran que facer o traballo sen referencia terminolóxica algunha. A súa achega respondía a unha necesidade imperiosa da sociedade galega de prestixiar unha lingua prohibida, a súa lingua.

Para continuar este traballo e facelo como correspondía, con rigor científico, precisábase un vocabulario de termos especializados que fose o resultado dun traballo que non nos aportara simples traducións do castelán. Compría que alguén que sentira a lingua e con coñecementos da área dera o primeiro paso. Velaí que por fin no ano 1995 se presenta na Facultade de Matemáticas un libro editado pola USC e coordinado por X. M. Masa Vázquez e  A. B. Fortes López. O seu título: Vocabulario de Matemáticas.  [Pode descargarse o documento de texto desde aquí.]. O amigo e compañeiro Manuel Vilariño tivo a feliz idea de subilo á plataforma Scribd para que a súa consulta fose máis accesible a todos



As matemáticas en galego comenza a ocupar o seu lugar
De certo que este traballo contribuíu en moi boa medida a que a edición de libros de texto de matemáticas en galego nos anos seguintes se fixera de forma máis coordinada e pisando en chan firme.
É o caso que cos comenzos do século XXI as normalización comenza a notarse no eido do ensino das matemáticas. Todas as editoriais que querían estar realmente presentes nos centros escolares, tiñan que ter o seu libro de matemáticas en galego. Isto contribuiría a que tradutores, pedagogos, profesores, e moitos outros profesionais desenvolveran un traballo que se agradecía acotío nas aulas. As matemáticas comenzaban a andar o seu viaxe da man da normalización lingüística, sobre todo co impulso dado polo decreto 124/2007 que establecía que o ensino das matemáticas se desenvolvería en galego. Esta decisión non foi otra cousa que a ratificación do que se indicaba no PXNLG, aprobado por todos os grupos políticos  do parlamento galego no ano 2004.
Desta época temos dous traballos máis, desta vez da Universidade da Coruña, incluídos dentro dun listado de vocabularios que desenvolven a campaña 'Profesionaliza a túa lingua', gañadora do primeiro premio Luísa Vilalta ás iniciativas normalizadoras. Estámonos a referir a:
  • Pérez Vázquez, L.; P. Precedo Estraviz; N. Seoane Bouzas (2006): Profesionaliza a túa lingua: matemática. A Coruña: Universidade da Coruña. [Accesible en liña desde aquí].
  • Pereiro Felípez, M. C. et alii (2008): Profesionaliza a túa lingua: estatística. A Coruña: Universidade da Coruña. [Accesible en liña desde aquí].
Todos estes documentos son esenciais para abordar a edición de propostas didácticas na nosa lingua. Así o foi, por exemplo, na elaboración de EDAD en galego que contén unha lista de 60 unidades didácticas que abarcan todos os contidos de matemáticas da ESO e accesible desde aquí. Hoxe este material é como un oasis no deserto da imposición do español.

O estado actual. 
A ruptura do consenso establecido no PXNL levou ao defenestrado estado actual de prohibición de impartición das aulas en galego no ensino non univeristario, asinado no funesto decreto 79/2010. Unha materia que sempre gozou de prestixio, a matemática, non podía ser explicada nunha lingua que se quería desprestixiar.
Isto non significa que o traballo normalizador esté completamente pechado. Acaba de sair a noticia de que o Insituto Galego de Estatística (IGE) elaborou un vocabulario estatístico galego-inglés-castelán.   Grazas ao traballo do SNL da USC temos unha ferramenta terminolóxica que nos permite buscar, caso por caso, o termo no que estemos interesados. Trátase do bUSCatermos, aberto a todos os internautas desde comenzos do novembro pasado. Precisamente este buscador incorpora na súa base de datos o vocabulario publicado no ano 1995 e que agora se está a revisar na rolda do LEXI_GA_MATH.

A utilidade da terminoloxía matemática en galego.
A cuestión central que se suscita despois de comprobarmos que dispoñemos de toda unha serie de recursos para establecer o vocabulario matemático é: para que queremos todo isto?
A Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) financia a base de datos bUSCatermos. Pola contra esa mesma SXPL é o maior valedor do decreto que prohíbe o uso do galego no ensino das matemáticas que é precisamente o eido natural que lle pode dar máis valor e uso a toda esta recompilación terminolóxica. En ningún outro caso se pode ver con máis claridade unha das características fundamentais da política lingüística dos úlitmos anos. Trátase dunha política que parte de considerar ao galego como unha lingua de museo.
 Algarismo,  alxébrico, arranxo ... Que triste é ver todos eses termos disecados!
 Contra unha política lingüística forense debemos propugnar unha medicina de habitos saudables pois única postura coherente é a que correlaciona interese pola lingua co seu uso. Temos que recuperar a necesidade imperiosa de prestixiar unha lingua prohibida e iso pasa por impartir as aulas de matemáticas en galego.

A soidade do negacionismo

Desta volta que asina esta carta das Voces de ProLingua é a propia ProLingua. Trátase da resposta ao convite do  invitación Escola de Imaxe e Son de Vigo  para participar nun debate que terá como tema "o galego no ensino obrigatorio". Tan de acordo estou co seu contido que non podo facer outra cousa que felicitar á asociación de defensa da lingua pola súa claridade de ideas. Teño por certo que nela se trata sobre o maior erro cometido por outra organización de defensa da lingua, A Mesa, que é a de promocionar aos negacionistas sentándose a debatir con eles na mesma mesa.
Velaí a carta:

Estimadas alumnas e alumnos da Escola de Imaxe e Son de Vigo:Primeiro de nada queriamos desde ProLingua agradecervos o convite que nos remitistes para debater arredor da presenza do galego no ensino obrigatorio. Sobre todo porque pensastes en nós para participarmos e porque iso xa supón un recoñecemento implícito ao noso labor en defensa do idioma propio de Galicia, o que nos une a todas e a todos e o que nos fai galegas e galegos.

mércores, 21 de novembro de 2012

Web para o Twiter en galego

A conta de Twiter @tweet_en_galego, creouse para reivindicar a normalización do galego dentro das redes socias e o dereito das e dos usuarios para poder empregalo. Agora o seu creador, Carlos García, acaba de publicar un web co obxectivo de divulgar os pasos a seguir para realizar o proceso de tradución para atraer a máis internautas ao proceso de tradución do Twiter.
Posiblemente o máis interesante do web sexa a lapela do Centro de tradución na que se explica en que consiste esta ferramenta e cales son as apotacións que os tradutores poden facer tan pronto como se dispoña dun perfil de tradutor.

Segundo informa Sermos Galiza,"Hai unha lapela sobre a cronoloxía da iniciativa, onde se deixa clara a súa base popular, sen intervencións por parte das institucións e o protagonismo que quería e o parecer aínda queren seguir tendo por parte do PP, sobre este logro na rede". Isto fai referencia á vergoñenta apropiación que a Xunta quixo facer do traballo que están a realizar desinteresadamente unha gran cantidade de tradutores anónimos.
Outras páxinas do web ofrécennos unha lista das novas en distintos medios e portais encol do proceso de tradución, etiquetas en galego que foron tendencia, imaxes destacadas: os PromoChíos,...


martes, 20 de novembro de 2012

Non volverá a primavera a Cromarty

por Manuel M. Barreiro, unha das voces de Prolingua:

A comezos de outubro finou Bobby Hogg. Tiña 92 anos. Morreu Bobby e perdemos un tesouro. A BBC dedicoulle voces abaixadas e letras miúdas porque canda Hogg desapareceu tamén o derradeiro falante dun vello dialecto escocés. Con el deixou de emitir sinais unha modesta lingua de pescadores que, noutrora, foi dona de todas as falas da península de Black Isle. Fora bautizada co nome dunha cativa aldea da ribeira do mar do Norte que foi o seu berce e fogar. Dicíanlle Cromarty.

A lingua das bolboretas

por Xoán Carlos Domínguez Alberte, en Sermos Galiza:

O derradeiro día de novembro de 2008 un grupo de amigos realizoulle unha homenaxe a un aprezado mestre e profesor. Esta consistira nun xantar, no corazón do Ribeiro, no que se lle fixo entrega dunha publicación artesanal, composta por textos dos participantes, que logo daría lugar ao libro Ex toto corde. No oitenta aniversario de don Xesús Alonso Montero.
A contribución que segue púñalle voz a unha meniña que aínda aprendía a falar.

Portobello, porque me peta!



Desde o IES Cañada Blanch, de Londres, onde o incansable Xaime Varela imparte clase en galego e mantén o blogue Fala Londres, chéganos esta curta. Rodada cunha cámara de fotos polo mercado de Portobello é unha magnífica revisión do poema de Celso Emilio ás portas da xornada 12/12/12, #recitandoacelsoemilio, organizada pola CGENDL.
Neste vídeo veremos como os alumnos do Cañada elaboran o material que despois distribúen por Portobello e escoitaremos aos seus veciños recitar Deitado frente ao mar como nunca o oíramos antes.
Cómpre ver o vídeo ata o final, asegúrovolo.
Moi ben realizado, montado por Carlos Abeijón e con música de Dios ke te crew. Un traballo excepcional. Tamén en Vimeo

luns, 19 de novembro de 2012

Mexamos sobre os que choven por nós

por Carlos Negro, en Sermos Galiza:

Hai algo máis dun ano, nun artigo que no seu momento suscitou non pouca controversia, suxería a necesidade de atopar unha nova linguaxe para seducir a esa cidadanía que, vítima dos prexuízos históricos e da propaganda da ultradereita, deu por certo ese discurso hipócrita da “imposición do galego” por parte do goberno bipartito, en contraposición coa suposta “liberdade lingüística” que Alberto Núñez Feijoo vendeu, con enormes doses de cinismo, como símbolo do seu primeiro programa de goberno.

Galego nas aulas. Materia pendente?

por Eladino Cabanelas Fernández, en Terra e Tempo:

As escolas, os institutos deben ser tamén axentes normalizadores non só examinadores
Aínda que non vén ao conto, non sendo para situarmos a anécdota ou experiencia no tempo, debo dicir que estabamos nos finais dos setenta cando fixen o bacharelato, o BUP tal e como era nomeado oficialmente daquela.

domingo, 18 de novembro de 2012

López Basaguren: "A opción en Galicia é pór de relevancia que se está incumprindo a Carta Europea e poñer as autoridades ante o compromiso político de xustificarse ante a cidadanía"

Desde a debacle do Galicia Hoxe, deixamos de contar con entrevistas que tivesen á lingua como punto central. Por iso é mellor recibida que nunca esta entrevista a Alberto López Basaguren en Praza:


Alberto López Basaguren é catedrático de Dereito Constitucional na Universidade do País Vasco, experto en Dereito lingüístico e membro do comité de expertos do Consello de Europa que vén de elaborar as recomendacións a España no cumprimento da Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias. O informe volveu ser duro coa Xunta "pola redución progresiva do ensino en galego en todos os niveis e da súa estrutura de apoio". López Basaguren, explica nesta entrevista o documento e, aínda que con prudencia, non agocha as eivas que se aprecian no país. "O problema en Galicia é claro: ten que haber ensino en galego para aqueles que o desexen", asegura.
O informe do Consello de Europa volve ser crítico en moitos aspectos coa situación da lingua galega en Galicia. Que avances e que retrocesos destacaría vostede?
Os problemas de aplicación da Carta Europea en España deben ser contextualizados. A Carta é un texto aberto que non obriga a asumir todos os compromisos que contén e en cada ámbito deixa aberta a posibilidade de diferentes niveis de esixencia. España ratificou a Carta en todos e cada un dos ámbitos de compromiso; e en todos eles no nivel máis alto de esixencia. É dicir, España ratificou a Carta moi por riba dos mínimos esixidos. Por outra banda, na maior parte dos ámbitos nos que está en xogo a protección e promoción das linguas rexionais ou minoritarias corresponden á competencia das autonomías. Hai que recoñecer que o cumprimento dos compromisos contidos na Carta é, en xeral, moi satisfactorio en España, pero hai problemas concretos de incumprimento. En Galicia hai varios problemas de incumprimento que son xerais a toda España, como é o caso do uso do galego nos procedementos xudiciais ou na Administración periférica do Estado; veñen de lonxe e non hai progresos significativos. No ámbito xudicial o problema é que España non garante o cumprimento do compromiso que asumiu voluntariamente cando non estaba obrigada a iso. O sistema para garantir a existencia de xuíces capaces de facelo fracasou. O ensino é outro dos ámbitos importantes nos que hai problemas, pero require unha ampla explicación.

Navega en galego

Razóns para navegar en galego
Presento nesta mensaxe un blogue da autoría de Xosé Manuel Sardiña que, máis que un blogue, é unha ferramenta que nos permite coñecer se o noso navegador fala en galego ou non. Debemos ter en conta que o idioma preferido do navegador ven imposto por defecto en español, e se nós non cambiamos a súa configuración as nosas visistas non contarán como as dun galego.
Pero, por que navegar en galego? As razóns, que tamén se debullan no blogue Navega en galego son as seguintes:
  • Se os xestores dun web contabilizan moitas visitas en galego é posible que traduzan o web á nosa lingua.
  • Hai webs multilingües. Ao accedermos a elas verémolas en galego.
  • Promocionarase a procura na Galipedia.
  • Baixaremos os programas en galego.
  • Potenciaremos a creación de traballos relacionados coas novas tecnoloxías entre a xente do país.
Como navegar en galego
No caso de non termos o(s) noso(s) navegador(es) configurados co galego como lingua de preferencia, esta ferramenta indícanos os pasos a seguir para cambiar a configuración. Basta con acceder ao blogue Navega en galego e debemos facelo desde todos os navegadores que usemos.
As explicacións son simples e claras. Seguilas levan moi pouco tempo. Ademais van acompañadas dun vídeo no que se detallan paso a paso.
Por todo o que veño de comentar invito a quen pase por aquí a premer na froita que aparece por esta pantalla.

sábado, 17 de novembro de 2012

A importancia de se chamar

por Mercedes Queixas Zas en Prolingua:

A identidade inicial das persoas tamén vén determinada polo nome propio que un pai e unha nai acaban por decidiren para nós, logo de resolveren unha decisión importante que marcará o intenso camiño da relación paterno/materno - filial.

Dálle á lingua: vídeo-proxecto de normalización lingüística



Que é un Equipo de Normalización? En que consiste un proxecto de normalización lingüística? Nestas poucas escenas explícase moi ben o que son . Quen o fai son os alumnos do IES As Bizocas do Grove.
Unha mágoa que desde a SXPL se desprece o traballo que fan moitos ENDL como este ao reducir as achegas económicas aos mesmos e ao facelas completamente inútiles ao concedelas unha vez rematado o curso.

venres, 16 de novembro de 2012

Galego 180 graos

Todos os artigos que nos recorden o incumprimento da CELRM por parte do goberno da Xunta son benvidos, incluso diría que necesarios. Por iso invito a ler especialmente este de Miguel Penas, en Praza:

Completaram-se vinte anos desde a assinatura da Carta europeia das línguas regionais e minorizadas, um documento de grande valor, redigido para reconhecer a pluralidade linguística do chamado velho continente e que significou um avanço mui positivo no caminho da igualdade e da nom discriminaçom por motivos da língua falada.

Poñeren cancelas ao galego, poñermos o galego nas Cancela

por Susana Méndez, en Sermos Galiza:

Hai un dito que reza algo así como que non se lle poden poñer cancelas ao campo, mais parece que hai quen llas quere poñer mesmo á nosa lingua.

E ti como ligas?

Durante o mes de abril desenvolveuse na arañeira da rede galega unha iniciativa sen precedentes, tanto que é difícil clasificala. Foi unha obra de teatro, pero non se desenvolveu nun teatro. Sucedeu no IES A Cachada de Boiro pero só virtualmente, na realidade todo aconteceu nos soportes dixitais. Amores prohibidos 2.0 desenvolveu a historia de Romeo e Xulieta co conflito lingüístico de fondo. Unha historia próxima e completamente innovadora.
Este proxecto recibiu aportacións de distintos centros de ensino. Quero destacar aquí a do IES As Barxas, cun labor impresionante no mundo do audiovisual. Neste caso volvémolo a comprobar con estes dous magníficos vídeos.
O primeiro é unha adaptación dun fragmento da obra "soños dun seductor" de Woody Allen. Nesta curta Humphrey intenta convencer a Allan cos seus métodos un tanto caducos e agresivos de como ligar. Os alumnos ,Gael , David e Jennifer primeiro ven o vídeo e despois improvisan a interpretación . A gravación fíxose en tres horas. Algún vía a Humphrey Bogart por primeira vez na súa vida.



No segundo vídeo do IES As Barxas é xente con demostrada experiencia nas artes de namorar quen debullan os fundamentos do ligue. O profesorado protagoniza esta peza documental.

xoves, 15 de novembro de 2012

'Deitado frente ao mar', desde o IES As Barxas



Por algún sitio escoitara a noticia de que o obradoiro de animación Plástica do IES As Barxas estaba a punto de sacar un novo traballo adicado a Celso Emilio Ferreiro do que se cumpre o centenario do seu nacemento. O anuncio soaba gorentoso. E á vista do resultado, hai que felicitalos e compartir o vídeo. Son uns fenómenos.

Alumnado de 4º ESO e 1º de Bacharelato coordinados por Luz Beloso
Música escrita, gravada e producida no obradoiro Músicasbarxas
Alumnado de 1º Bacharelato coordinado por Seso Durán
Voces: Jennifer Cancelas, Iria Collazo, Katia Alonso, María Gómez, Lucía Parcero, Emma Sotelo, Ana Rodríguez, Andrea García, Ismael Otero, Álvaro Carballido, Alejandro Iglesias e Seso Durán.
Guitarra eléctrica: Luis Camilo Fernández.

P.S.: Resulta que este vídeo forma parte dunha gorentosa iniciativa da CGENDL: #recitandoacelsoemilio, unha convocatoria para un asolagamento nas redes dese lema xunto co recitado público do poema Deitado frente ao mar

martes, 13 de novembro de 2012

Estridencias e silencios da SXPL

A reunión co Comité de Expertos do CELRM
A principios do mes de xullo do 2011, o Comité de Expertos da Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM) reuniuse con representantes do goberno galego e cos de distintas asociacións para elaborar o preceptivo informe trianual sobre o cumprimento da CELRM. Así o anunciaron as asociacións que concurriron á chamada:



Frente á exposición de argumentos das distintas asociacións que se debullan nestes documentos, a Xunta adicouse neses días a confundir e difundir mentiras. Confusións e mentiras que se trasladarían polos medios de comunicación á cidadanía.
O día 5 de xullo do 2011  a Consellería de Educación e a SXPL divulgan desde o web ofcial unha mentira ao explicaren que se vai reunir co comité de expertos da CELRM co obxectivo exclusivo de avaliar a política lingüística do trienio 2006-2009 (correspondente ao bipartito). A insistencia das notas enviadas desde os organismos oficiais é abrumadora. Na información emitida pola Xunta aparece repetido catro veces, unha delas destacada nos subtítulos, que o que se vai tratar nesa reunión é a avalaición da aplicación da CELRM no trienio 2006-2009 e por se isto non fora suficiente engádense dúas declaracións do Conselleiro Jesús Vázquez que en aproximadamente medio minuto volve a repetir outras dúas veces que na reunión co CELRM se faría un seguimento da política lingüística do anterior goberno da Xunta. A noticia é reproducida nos medios tal e como foi emitida desde as institucións. Así o Xornal titula 'A Xunta terá que defender a política lingüística do bipartito ante Europa'.
O día 6 de xullo deo 2011, desde a Xunta volven a emitir unha nota na que corrixen por completo o día anterior. Xa non se trata de avaliar a política lingüística do bipartito, agora o que se procura é xustificar a funesta política lingüística do goberno Feijoo. Nun increíble e vergoñento salto cara adiante  a Consellería de Educación destaca que 'A Xunta de Galicia cumpre a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias'. Sobra a avaliación do Comité de Expertos, a decisión está tomada. O avaliado convértese en avaliador. O desprezo polas institucións europeas é evidente e reflicte o radicalismo dunha política lingüística aniquiladora e racista.

O informe demoledor do Comité de Expertos da CELRM
Finalmente o Comité de Expertos publicou o seu informe. No que atinxe ao galego dispoñemos da tradución ao galego deste documento grazas ao labor de Prolingua (non ao da Xunta, curiosamente). Dificilmente poderemos subministrar unha lectura deste informe máis completa que a remitida pola propia Prolingua.
Non vou reiterar o xa escrito unha e mil veces neste mesmo blogue sobre a sistemática política de ataques ao galego en que se converteu a política lingüística do último goberno da Xunta. Mais para traer diante dos ollos só un dos puntos descualificados polo Consello Europeo, vexamos que é o que se di sobre o Decreto do Plurilingüismo:
O Comité de Expertos amosa a súa preocupación pola subseguinte redución da educación en galego en todos os niveis, tamén no que respecta á súa estrutura de apoio. Mentres reitera a súa visión de que a presente medida non implica a educación obrigatoria en galego en todos os centros escolares, lémbralles ás autoridades que un número suficiente de escolas debe ofrecer educación total ou esencialmente en galego.
Parágrafos como éste revélannos que estruendoso silencio que a Xunta garda sobre este ditame non é maís que o síntoma de que estamos gobernados por unha camarilla de irresponsables galegófobos que non teñen outro horizonte diante súa que a práctica de políticas dictadas desde fóra: o cuneirismo do século XXI.
Non o digo eu, nin A Mesa, nin a CGENDL, nin Prolingua. Quen o di é o Comité de Expertos: a Xunta está a incumprir a CELRM. En consecuencia, para cumprir coa legalidade, debemos actuar na dirección marcada polo Consello de Europa. Roubáronos a nosa casa, a casa da normalización, eis que agora temos que volver a entrar nela por moitos decretos que nos impoñan para pecharnos a entrada.
Segundo Alba Nogueira [ver anotación do 9/11/2012], profesora de dereito na USC, experta precisamente nas cuestións relativas á CELRM, "seguramente é chegado o momento de que os interesados tomemos a palabra e decidamos esixir o cumprimento dos dereitos que recoñece a Carta que son esixibles directamente."

P.S.: Prolingua insta á Xunta a derrogar o Decreto de Plurilingüismo despois do suspenso do Consello de Europa  (13/11/2012) en Praza.

luns, 12 de novembro de 2012

Fènix 11·23



Outono do ano 2004, Èric Bertran, un neno de 14 anos, crea un web inspirado en 'Harry Potter e a Orde do Fénix' para defender a lingua catalá. Unha note, trinta garda civís da brigada antiterrorista de Madrid irrompen na súa casa e acúsano de terrorista informático. O seu crime: enviar un e-mail a unha cadea de supermercados pedindo o etiquetado en catalán.
Ésta e a sinopse da película 'Fènix 11·23', dirixida por Joel Joan e Segi Lara, que se estreou o pasado 9 de novembro. Este proxecto, do que xa déramos conta no seu día, saíu adiante grazas ao micromecenazgo.
O lingüista Noam Chomsky, ao coñecer o caso dos problemas do rapaz catalán por defender a súa fala afirmou que "o mundo tería que coñecer a historia de Èric". E para contribuir a que así sexa, deixo por aquí as ligazóns a un documental no que se relatan os feitos e se entrevistan aos protagonistas da historia. Considero de imprescindible a visión deste documental  realizado por Xevi Mató no 2005: [1] , [2][3][4] [5].

domingo, 11 de novembro de 2012

'Galescolas' versus 'Galiñas azuis'. A exclusión do galego en infantil.



Un xa está tan afeito ás ducias de Praza que lle dá a impresión de que as estivo vendo toda a vida. Nesta fin de semana recuperaron unha ducia de spots galegos que non teñen perda. De entre eles escollín o anuncio das Galescolas no se se publicitaba que por fin teriamos a liberdade de acceso ao ensino infantil en galego. Así o recoñecían no 2007 os expertos na segunda avaliación do cumprimento da Carta Europea de Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM), felicitando ao goberno galego especialmente por esta iniciativa.
Unha das primeiras medidas do goberno do PP foi a aniquilación das Galescolas, e non xa o cambio de nome polo de 'Galiñas azuis', senón unha destrución programada e radical dun proxecto integrador fundamentado nos principios da normalización lingüística por outro lingüicida, clasista e enraizado na exclusión social.
Agora, só cinco anos despois, o anuncio habería que velo ao revés (non: corrixo),  moito peor que ao revés. O 97% dos centros de infantil das cidades exclúen o galego das súas aulas, precisamente onde o entorno deses nenos é o máis refractario á transmisión interxeneracional do galego. O ataque ao primeiro paso a favor da liberdade do uso do galego no ensino levounos a un ensino en branco e negro. Así o certifica o terceiro informe do comité de expertos do CELRM.
E un pregúntase: é isto o que queren realmente os galegos se nen tan siquera o aproban en Estrasburgo?

sábado, 10 de novembro de 2012

Premio OUFF ao vídeo do IES de Chapela 'Eu falarei'


Emocionante a recollida do merecidísimo premio OUFF escola  ao vídeo do lipdub 'Eu falarei' do IES de Chapela. Ten un mérito duplicado o traballo que están a facer desde o ENDL ao teren que traballar na bisbarra de Vigo e, polo tanto, nunha área profundamente castelanizada.
O discurso dos premiados foi curto e cheo de significado. Todo un exemplo no mundo da normalización.

venres, 9 de novembro de 2012

A manipulación do 'Día da Ciencia en Galego'

Agradézolle aos amigos de Sermos Galiza que quixeran publicar estas liñas na súa sección de opinión da que  xa ducias de veces collín achegas máis que interesantes.


Orixe e obxectivo do Día da Ciencia en Galego
As orixes do Día da Ciencia en Galego están ben claras. Todo parte do encontro para o profesorado convocado o 18/06/2010 pola CIG-Ensino e a plataforma Queremos Galego no Museo do Pobo Galego. De entre os acordos aos que se chegara  nese encontro  figuraba un que indicaba que 'Promoveremos unha Semana da ciencia galega e un día da ciencia galega'. 
Co comenzo do curso 2010-11 unha serie de organizacións de profesores de áreas científicas e a CGENDL recollen a idea do encontro e propoñen que se celebre o 'Día da Ciencia en Galego' o 4 de novembro destacando a varias figuras científicas. Velaí pois que esta celebración xurdiu como reacción contra o funesto decreto de plurilingüismo, un decreto no que se pretende prohibir a impartición das aulas científicas en galego.
A historia posterior xa é máis coñecida. Estas xornadas de reivindicación dun espazo para o galego na ciencia e na tecnoloxía tiveron moito éxito pois foron seguidas de múltiples actividades desde os centros escolares coa programación dunha videoconferencia organizada pola CGENDL e de seguimento multitudinario durante todas as súas tres edicións.

Borrando a orixe e o obxectivo do Día da Ciencia en Galego.
A notoriedade destas edicións do 'Día da Ciencia en Galego' puxo en evidencia a política de ataque á lingua galega promovida pola Consellería de Educación e a SXPL ao prohibiren o ensino en galego en áreas como matemáticas, física e química ou tecnoloxía. Por iso decidiron lavar a súa cara para presentarse ante a sociedade como o que non son, como defensores do galego. O ano pasado, actuando con engano, falsidade e cinismo, a SXPL publicou unha nota aos medios intentando redefinir o obxectivo desta celebración (denuncia da exclusión do galego no ensino das ciencias) e dando a entender que apoiaba a inciativa cando non dou nin o primeiro paso para subvencionar ou axudar na celebración das xonadas.
Este ano a SXPL quixo borrar non só obxectivo do 'Día da Ciencia en Galego', senón tamén a súa propia historia. Así, inventaron que todo xurdiu da proclamación pola UNESCO do Día Mundial da Ciencia para a Paz e o Desenvolvemento!!!. Velaí o que di a SXPL (o subliñado é meu):
Dende hai tres anos, a celebración da UNESCO foi adoptada nos centros educativos galegos como Día da Ciencia e da Tecnoloxía en Galego. O obxectivo principal desta efeméride, en consonancia co achegamento entre lingua e sociedade e mais co papel da ciencia a prol do desenvolvemento humano que propugna a UNESCO, é o de mostrar que a lingua galega é útil para facer ciencia e, no eido do ensino, para impartir as materias científico-técnicas.
Pola contra a SXPL apoia e asina un decreto, o 79/2010, que di nos seus apartados 6.3 e 7.3 que as clases de matemáticas, física e química e tecnoloxía se impartirán exclusivamente en castelán en todo o ensino obrigatorio. Se hai tres anos calquera profesor desas materias dispoñía de materiais en galego de polo unha ducia de editoriais distintas, hoxe en día, e grazas á política lingüística desenvolvida pola Xunta, non hai ningún. A quen lle temos que dar as grazas?

Outono de ciencia.
Na edición do 'Día da Ciencia en Galego' do 2012 non podemos dicir que a SXPL non realizara ningunha actividade. Baixo o expansivo título de Outono de ciencia organizaron unha (única) conferencia do biógrafo de Ramón Verea no Xelmirez I de Santiago. Eu sei dun centro, o meu, no que houbo tamén esa conferencia... pero tamén participamos na videoconferencia organizada pola CGENDL, e baixo o título de volcán científico proxectamos un vídeo científico subtitulado en galego. Tivemos pois outono, primavera e verán.
Eu só me pregunto quen nos librará deste inverno anti-galego.

Máis información: