Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







luns, 29 de maio de 2023

A Consellaría de Educación elimina 169 unidades didácticas de Matemáticas en galego

Hai pouco recordabamos unha funesta efeméride, o 20/05/2023 o decreto de prohibición do galego no ensino non universitario cumpría 13 anos. A pesar de todo moitos profesores continuamos a traballar na docencia en galego. A punta do iceberg desta resistencia podíase ver no repositorio de contidos educativos da Consellaría de Educación.  Facéndolle fronte ás prohibicións supremacistas moitos profesores continuaron elaborando materiais en galego de materias sobre as que, increíblemente, pesa a prohibición de traballalas en lingua galega, non así en inglés. Estámonos a referir ás materias científicas no ensino non universitario, e máis especificamente ás Matemáticas.

A Consellaría de Educación non debía estar moi contenta con esta mostra de resistencia, así que, aproveitando unha reestruturación do repositorio de materiais didácticos, dá un paso máis na súa aniquilación da lingua galega. Así, silandeiramente, eliminou do seu portal todas as unidades didácticas de ciencias en galego que se compartían no citado repositorio. No caso das Matemáticas só deixou unha en pé que contén material para a materia de Matemáticas aplicadas ás Ciencias Sociais II:



Aínda bo é que, por depender dun organismo non gubernamental, podemos usar e consultar as 60 unidades didácticas do Proxecto EDAD para as Matemáticas da ESO. É unha vergoña que o pobo galego teña que recurrir a organismos externos á Administración para poder acceder a material educativo en galego. 

Como mostra da desfeita operada pola Consellaría de Educación vou dar a lista das 169 unidades didácticas de Matemáticas eliminadas das que eu tivera coñecemento (pode haber máis). Comezo polas que acabo de nomear, as do Proxecto EDAD, ás que anteriormente si se podía acceder desde o repositorio da Consellaría de Educación. Continúo co seguinte listado que é un recoñecemento a todas estas persoas que se nomean e traballaron por mellorar a educación galega mais tamén é unha lista da vergoña que bate nos fuciños deses inimigos da lingua galega que para oprobio da sociedade que gobernan aínda sentan nas caderias da Xunta.

Infantil

Xogamos cos números de Vanesa Sobrino Busto Eliminado pola Consellaría


1º de Primaria

Xogo matemático para o 1º Ciclo de EP de Fran Macías, Felo Couto e Xosé Antón Vicente Eliminado pola Consellaría


2º de Primaria

As táboas de multiplicar de Xosé Antón Vicente Rodríguez (coa aplicación Fórmula20 de Fran Macías) Eliminado pola Consellaría

Xogo matemático para o 1º Ciclo da ESO de Fran Macías, Felo Couto e Xosé Antón Vicente Eliminado pola Consellaría


3º de Primaria

Problemáticos  realizada por Xosé Antón Vicente Rodríguez   Eliminado pola Consellaría

De luns a domingo  de Ana Isabel Álvarez Vázquez Eliminado pola Consellaría

Produto cartesiano de Fran Macías, Felo Couto e Xosé Antón Vicente Eliminado pola Consellaría


4º de Primaria

Os números romanos realizada por José Carlos Sever Valverde  Eliminado pola Consellaría

Webquest: Unha tarde divertida  de Mª del Mar Lorenzo Núñez  Eliminado pola Consellaría

Os euros  de Olimpia Alcaraz Ladrero  Eliminado pola Consellaría

Eurobingo de Toni Miquel Moyá  Eliminado pola Consellaría

A cultura maia aplicada na aula na área de matemáticas, Patricia del Río Iglesias e Natalia González Varela, Lulu 2009  Eliminado pola Consellaría


5º de Primaria

Medidas de capacidade realizada por Concepción Arias Neira  Eliminado pola Consellaría

A brisca realizada por Xosé Antón Vicente Rodríguez   Eliminado pola Consellaría

A criba de Eratóstenes ou como atopar números primos. de Javier Rodríguez Fernández, Tradución: Xosé Antón Vicente Rodríguez  Eliminado pola Consellaría

A oca matemática de Toni Miquel Mollà, Tradución: Xosé Antón Vicente Rodríguez  Eliminado pola Consellaría

Encrucillados de cálculo mental de Toni Miquel Mollà, Tradución: Xosé Antón Vicente  Eliminado pola Consellaría

O algoritmo da división de Ferran Estruch Mascarell, Tradución: Xosé Antón Vicente Rodríguez  Eliminado pola Consellaría

Pesa Pensando de Toni Miquel Mollà, Tradución:Xosé Antón Vicente Rodríguez  Eliminado pola Consellaría

Aventuras matemáticas de Xosé Antón Vicente Rodríguez  Eliminado pola Consellaría

Actividades de matemáticas para a PDI  de Manuel Rico Taboada  Eliminado pola Consellaría

Entrenamento mental  de Xosé Antón Vicente Rodríguez (coa aplicación Brincaletras de Fran Macías)  Eliminado pola Consellaría

Xerador de operacións matemáticas online (números naturais) de Fran Macías Puente  Eliminado pola Consellaría

Bingo matemático de Toni Miquel Moyá  Eliminado pola Consellaría

Xeroglíficos matemáticos de Toni Miquel Mollà  Eliminado pola Consellaría

Tipos de sucesos aleatorios: moi probable, igual de probable ou pouco probable Eliminado pola Consellaría

Xogos de azar Eliminado pola Consellaría

Tobor Eliminado pola Consellaría

XeoClic de Jaume Bartrolí Brugués, Tradución: Benedicto García Villar Eliminado pola Consellaría

Loga de Francisco Javier Macías Puente Eliminado pola Consellaría

U. D. realizadas por Francisco Sánchez Sánchez e Nuria Garabal González 


6º de Primaria

Xerador de operacións matemáticas online (números decimais)  de Fran Macías Puente Eliminado pola Consellaría


1º da ESO

6 U.D. para 1º da ESO sobre xeometría elaboradas por Pila García Agra

1 U.D. de X. Paulo Rendo Martínez e M. Sonia Fernández Casal


2º da ESO

Aula virtual para a resolución de problemas, elaborada por Avelino Igleisas Fernández

6 U.D. de Teresa Otero Suárez e Alicia Pedreiro Mengotti 

Un portal para a xeometría de 2º de José Ramón Navares Rodríguez e Miguel Ángel Álvarez García

1 U.D. de Milagros Diéguez Taboada

1 U.D. de X. Paulo Rendo Martínez e M. Sonia Fernández Casal


3º da ESO

2 U.D. de X. Paulo Rendo Martínez e M. Sonia Fernández Casal mediante applets do Geogebra 

4º da ESO

Non teño constancia de ningunha, agás as noemadas do Proxecto EDAD


1º de Bacharelato. Matemáticas I

Matemáticas-1º bacharelato Aula Moodle do IES San Clemente  Eliminado pola Consellaría

U. D. do IES San Clemente:


1º de Bacharelato. Matemáticas Aplicadas ás CCSS I

Matemáticas Aplicadas ás CCSS- 1º bacharelato Aula virtual Moodle do IES San Clemente  Eliminado pola Consellaría

U. D. do IES San Clemente


2º de Bacharelato. Matemáticas II

Matemáticas- 2º bacharelato Aula virtual Moodle do IES San Clemente

U. D. do IES San Clemente:  Eliminado pola Consellaría


2º de Bacharelato. Matemáticas Aplicadas ás CCSSII

Matemáticas Aplicadas ás CCSS Aula virtual de Moodle do IES San Clemente  Eliminado pola Consellaría

U. D. do IES San Clemente

sábado, 27 de maio de 2023

Fogar de Breogán


De Vacas publicou esta versión Whineyhoustiana do noso Himno para contribuir na celebración do Día das Letras deste ano. Quedoulles incluso emocionante.

 

xoves, 25 de maio de 2023

A microtoponimia de Sabucedo

A asociación Pau de Moca, da parroquia estradense de Sabucedo, dentro dun proxecto de recuperación da toponimia menor subvencionado polo Departamento de Cultura da Deputación de Pontevedra, organizou unha charla de difusión e sensibilización da importancia de recuperación e conservación dos topónimos da parroquia. Para iso contaron coa colaboración da Asociación Cultural Vagalumes e no Teleclub de Sabucedo presentaron esta xornada o pasado sábado 20/05/2023. 

O acto foi presentado por Michel Touriño, de Pau de Moca e a charla correu a cargo de Clara Iglesias, de Vagalumes.

En galego sempre


por María Obelleiro en Nós Diario:

 

É 18 de maio e grazas a todas e todos vós, que apoiades mediante as subscricións ou a compra Nós Diario, o galego continúa vivo na portada dun diario en papel. Nesta redacción non nos limitamos a escribir reportaxes sobre "verbas riquiñas na lingua galega" con motivo do Día das Letras Galegas. Non só escribimos "morriña", "vagalume" e "orballo" en galego. Escribimos todas as palabras, pois para nós o idioma propio é a razón de ser.

 

domingo, 21 de maio de 2023

As letras galegas


por María Obelleiro no Nós Diario: 

O 17 de maio de 1963, hai case 60 anos, botaba a andar a conmemoración do Día das Letras Galegas. Unha xornada de reivindicación da lingua e das letras galegas no contexto do franquismo, réxime hostil á pluralidade e diversidade lingüística e que afondou no proceso de imposición do español na Galiza, iniciado -como ben estudou Carlos Callón- coa monarquía dos Reis Católicos a comezos do século XV. Esa substitución do español polo galego adoptou novas formas a partir do século XIX, como parte do proxecto de conformación da identidade española.

 

I don’t want to speak jallejo


por Patricia A. Janeiro en El Diario:

 

Teño un amigo do Morrazo que vive nos Estados Unidos coa muller turco-alemá e mais o fillo americano. Parece o comezo dun chiste ou a biografía de Noam Chomsky, mais é así. Cando naceu o rapaz, falábanlle turco e galego na casa, pero en canto se escolarizou, o inglés pasou a ser a lingua dominante e as linguas maternas fóronselle exotizando. A última vez que viñeron de visita, ante a insistencia do pai de que o rapaz falase galego coa familia e as amizades de aquí, el engurraba o fuciño como bo pre-adolescente (esa linguaxe si que é universal) e retrucaba no seu inglés de Massachusetts: “but daddy, I don’t want to speak jallejo!” A min a mestura natural dos dous idiomas, isoglosas incluídas, lembroume á avoa Virtudes de Xesús Fraga e os seus exabruptos galegos no medio dos xardíns de Kensington. 
O meu fillo ten seis anos e aínda non domina o inglés como para dicirme “I don’t want to speak galego” pero xa hai anos que ten perfeccionada a diglosia. Fala castelán con calquera que se achegue e lle fale en castelán, sexa familiar ou alleo. Díxome un compañeiro profe de galego que en realidade iso que fan os nosos nenos non é máis ca unha vantaxe evolutiva, adaptan o seu idioma á contorna para asegurarse de que os entenden. O problema é a contorna, que cada vez lles dá menos motivo para falaren galego. Díxome o mesmo profe que os catro piares da transmisión lingüística na infancia son a familia, a escola, as amizades e os medios. Cando un deles falla, cambalea o arraigo. Pensen no acceso que teñen as súas crianzas a programación infantil en galego, por exemplo. Cando falla máis dun piar, crébase a transmisión. Agora fagan contas de cantas persoas ao seu redor son monolingües en castelán, ou cambian ao castelán cando falan coa rapazada. 
Noutro dos piares estase a extender unha nova forma de aniquilación lingüística: falar coa parella en galego e cos fillos en inglés, ou algo parecido. Pais que, sentados nos bancos do parque, lles berran instrucións aos seus fillos en perfecto inglés heptavocálico, como quen lle di “plas” a un can, pensando que o can se deita porque entende o alemán. 
A min tamén me suxeriron algunnha vez falarlle en inglés ao meu fillo e deixarlle a transmisión xeracional ao seu pai. Coñezo parellas galegas que fan iso: o proxenitor profesor fálalle en inglés ao neno, desta vez coas súas vinte vogais e o seu sotaque da BBC, e co galego xa se apaña o outro pai. No nome dunha suposta vantaxe lingüística que non é tal estamos a arredar as nosas crianzas da súa lingua materna, unha creba interxeracional que non ten volta atrás. 
Para quen non se fíe moito do que me conta o meu compañeiro profe de galego, que como é profe de galego a ben seguro que é do Bloque como mínimo, ou se non da Mesa esa, recomendo a consulta dos estudios de monitorización da educación no mundo que periodicamente levan a cabo a UNESCO e UNICEF. Ambos organismos conclúen que aprender a falar na lingua materna é fundamental para o desenvolvemento cognitivo e que favorece a aprendizaxe doutras linguas. Quen llo ía dicir ao papá que lle berra á nena no parque para que “bi kerful wit de dog”, eh? Como sospeitar que unha das chaves para facilitar a aprendizaxe de linguas é non perder a lingua propia?

 

Da outra pata, a da escola, non vou falar moito porque leva abaneando desde que Feijóo derrogou o decreto 124/2007 de promoción do galego na escola, a herencia que máis lle molestaba do bipartito, por riba mesmo dos Audis e das cadeiras tapizadas do despacho. Se hai que lle facer caso á RAG, na escola é onde temos que dar agora mesmo a batalla polo galego, aínda que a terminoloxía bélica non nos fai moito favor. Como acontece cando falas doutro tipo de dereitos, a cultura dominante instálase na condescendencia: as do galego estades sempre enfadadas, se lle obrigas ao neno a falar galego vaiche cambiar ao castelán… e todo o ronsel de tópicos despreocupados que se pode permitir quen non ve esmorecer a súa lingua. Despois de todo, os idiomas reprodúcense de forma espontánea e natural, porque as falantes queren, e non hai decretos que os freen ou os impulsen, non si?

 

Se non podemos loitar, nin impoñer, nin preocuparnos, só nos queda a retranca. Voume ir preparando para a manifestación deste mércores en Santiago (ás 12 na Alameda, por se quedan dúbidas) e para refocile do noso ex-presidente e o seu (galicia)bilingüe sucesor, levarei unha pancarta ben grande que, citando a Virtudes, unha grande das nosas letras, só dirá: “fuckin’ merda”.

 

A lingua como síntoma


por Francisco Rodríguez no Nós Diario:
Hai un denominador común que atinxe todas as linguas que non son a española, a oficial de obrigado cumprimento. Con efecto, todas elas son obxecto de ataque, desde os poderes fácticos do Estado e desde a legalidade que as marxina, facendo inviábel a súa verdadeira oficialidade. Sen dúbida, esta hostilidade non ten nin o mesmo calado nin os mesmos efectos en todos os casos, porque tampouco teñen a mesma actitude os respectivos gobernos autonómicos verbo da lingua propia. Non só desenvolven unha legalidade diferente, senón que reaxen tamén de forma distinta fronte á hostilidade dos anteditos poderes e dos sectores sociais que, encirrados na súa españolidade, militan a prol de o español ser a única lingua con dereitos e deberes, tamén nas nacións do Estado español que teñen linguas de seu. Resúltalles inconcibíbel que un galegofalante goce en Compostela dos mesmos dereitos lingüísticos que un españolfalante en Sevilla ou Madrid. Ven nos procesos de normalización das outras linguas nos seus respectivos territorios unha actitude desafiante, que atenta contra a debida subordinación, garantía da unidade estabelecida. Non é de estrañar, pois, que, após corenta anos de suposta cooficialidade co español nos seus territorios, o galego, o catalán e o euskara teñan problemas de transmisión xeracional, de plenitude de usos, de discriminación e acoso dos seus falantes, para avanzar socialmente con contundencia e de forma irreversíbel. Porén, nos casos catalán e vasco, mellorou o seu coñecemento e uso social, no cuantitativo e cualitativo, dos seus idiomas, verbo dos anos finais do franquismo. No caso do galego, a falta de transmisión xeracional, o retroceso de usos orais, en ambientes sociais e zonas onde era dominante, desde entón, e de forma acelerada nos últimos quince anos, foron pavorosas. Velaí como o idioma non oficial con maior vitalidade coloquial en 1970 pasou a ser o que máis síntomas de retroceso e deterioro social manifesta respecto do punto de partida, malia o seu acceso marxinal a novas funcións cualitativas. A política lingüística da Xunta, nestes últimos anos, colaborou eficazmente para a enxurrada españolizadora avanzar de forma galopante. Lembremos como marcou a sociedade a denuncia de que o galego se impuña. Esta macabra e tráxica impostura abriu as portas, non á discriminación nunca desaparecida, senón á total anulación da concepción de o galego ser un idioma con dereitos para os seus usuarios, e por tanto, con deberes para as administracións públicas, así como a redución xeneralizada como lingua vehicular no ensino. Sacralizouse a subordinación que conduce á desaparición.

 

xoves, 18 de maio de 2023

domingo, 14 de maio de 2023

Bilingüismo sen corazón


por Marta Dacosta no Nós Diario:
Di a proposta non de lei presentada polo PP no Parlamento este martes pasado que "parece chegado o momento de acabar definitivamente coas confrontacións políticas en relación con este asunto (fala dos ataques ao Decreto de Plurilingüismo) e reafirmar o modelo de equilibrio lingüístico entre galego e castelán, xunto coa aprendizaxe de linguas estranxeiras no sistema educativo de Galicia".

 

sábado, 13 de maio de 2023

Sabias que...?

A Asociaciación Cultural Vagalumes elaborou unha serie de vídeos que está difundindo polas redes sociais co fin de invitarnos a asistir ás manifestacións do 17 de maio lconvocadas pola plataforma Queremos Galego!

O leitmotiv da campaña é "Sabías que...?" Paga a pena saber se sabemos algunhas das mais importantes discriminacións que sofre a lingua de noso

 

  

 

 

 

 

 

xoves, 11 de maio de 2023

O Laboratorio de Apoderamento Lingüístico

 O Laboratorio de Apoderamento Lingüístico, premiado na edición 2023 da Primavera das Letras da CTNL, é un proxecto piloto de dinamización do uso da lingua e de xestión do conflito lingüístico, promovido pola cooperativa Rexenerando

O laboratorio integra metodoloxías de innovación social para a sensibilización sobre a diversiade lingüística e a abordaxe do conflito lingüístico coa finalidade última de activar unha rede de mozas e mozos comprometidos coa lingua, que actúen como axentes de mediación no conflito lingüístico e activación de falantes entre iguais. A primeira edición desenvolveuse en Ferrolterra, coa participación de catro centros de ensino da comarca.

luns, 8 de maio de 2023

A dobraxe en galego, un modelo de normalización


Documental sobre a dobraxe de películas e series de televisión en Galicia que nos guía por sesións de dobraxe en estudios galegos e entrevistas a profesionais do sector. 

O traballo preséntase como unha ferramenta didáctica e normalizadora, válida para todos os públicos e que, ademais de reivindicar os audiovisuais en galego, pon en valor a industria e fomenta a canteira da dobraxe entre as novas xeracións. Iniciativa realizada por RECREA FILMS

domingo, 7 de maio de 2023

O tempo xa vén feito

Do ENDL e a Biblioteca do IES nº1 da Estrada chéganos este traballo realizado por Pedro Souto Riveira, Brais Tato Mejuto e Noemi Darriba Botana (3º ESO). A súa realización fíxose seguindo o modelo do programa #DígochoEu (TVG). Elaborado con imaxes propias e mais dos programas de edición Movavi e Canva.