Páginas
luns, 22 de marzo de 2010
“O novo Decreto supón un retroceso de trinta anos en educación”
Licenciada en Filoloxía románica española, Carmen Panero foi profesora de Secundaria, desde 1972, primeiro no Instituto de Monforte de Lemos e despois en Vigo, no IES Alexandre Bóveda ata xubilarse en xuño pasado.
Publicou o libro de relatos Diario do Mimo (Galaxia, 1989); deste libro reproducíronse á parte O estraperlo (A. Xirgado, O relato breve. Escolma dunha década. 1980-1990. Galaxia 1991); Fragmentos e cartas do diario do mimo traducido ao castelán por Xosé Bolado ( Lúnula, do Ateneo Obreiro de Xixón, 1989); e O Pazo de Campolongo, entre os textos dun manual didáctico de Elsa Lamas. ...
Carmen, supóñote, como non, preocupada polo intento –para min perverso– do novo Decreto de Normalización Lingüística… Eu enténdoo coma un retroceso. O trilingüísmo, á parte das opcións persoais, paréceme unha mascarada perversa, galegófoba e por engádega lingüicida. Cal é a túa reflexión a propósito desta pregunta?
Perverso é o adxectivo axeitado. Quere dicir malvado, pérfido, propio de quen fai o mal. Perverter é perturbar o estado das cousas, provocar confusión e desorde. Así sucede: o novo Decreto supón un retroceso de trinta anos en materia de educación, non só respecto da lingua senón tamén respecto do medio: o coñecemento do mundo depende do coñecemento do propio medio que permite comparar e contrastar.
A lingua galega é unha cuestión ecolóxica que esixe un esforzo de conservación cuxo perdurar pasa pola escola. O alumnado, fale en galego ou non, ten hoxe unha competencia moi alta no que se refire ao seu coñecemento e á cultura de Galicia, e aos avatares históricos que o escureceron durante séculos. Por outra parte, o profesorado de calquera lingua sabe moi ben que beneficios comporta o coñecemento de cantas máis linguas: o coñecemento do galego non resta, senón que suma. O actual Goberno da Xunta alenta o señoritismo e aproveita perversamente o descoñecemento popular en materia de ensino; por se fora pouco, irresponsable, en vez de resolver conforme á realidade da estrutura escolar, engana as familias cun trilingüismo que en absoluto pode ofrecer; por non falar do menosprezo dos ensinantes e do seu carácter de expertos.
Consenso mediático contra consenso real
'A inmersión é o único que garante o bilingüismo'
Vicent Miralles Martí é profesor do Departament de Didàctica de la Llengua i la Literatura da Universitat de Valencia, na que ocupou a Dirección do Servei de Normalització Lingüística. Ademais de traballar na Escola de Magisteri, é membro da Mesa per l'Ensenyament, unha plataforma a prol do valenciano. Defensor da inmersión –'que vén sendo o mesmo que se aplica nos colexios bilingües español-inglés, onde ninguén protesta'– rexeita o anteproxecto do decreto que reduce o uso do galego no ensino. Miralles explica nesta entrevista o emprego da lingua na educación nun país que 'apoia plenamente que se impartan materias como Bioloxía Molecular en valenciano'.
Cales son os modelos lingüísticos que se están a aplicar no ensino valenciano?
Na Comunitat Valenciana existen tres modelos educativos a elixir polas familias nun sistema semellante ao de Euskadi. Os pais e nais poden escoller o modelo de inmersión –no que se imparten as materias en valenciano e que se destina a estudantes castelanfalantes–, o modelo de ensino en valenciano –no que se imparten aulas en valenciano cuns destinatarios valencianofalantes– e, por último, atópase o modelo de incorporación progresiva –coa instrución das materias en castelán e algunha en valenciano.
Cal é a opción maioritaria no sistema de ensino valenciano?
A da incorporación progresiva. Tanto o modelo de inmersión como o de ensino en valenciano suman en total o 27 por cento da oferta da Generalitat Valenciana. Segundo os datos da Escola Valenciana, neste último curso a demanda tanto no modelo de inmersión como no de ensino en valenciano foi insatisfeita. Se a Administración ofrecese máis centros de ensino con estes dos sistemas, poderíase chegar ao 55 por cento da “clientela”, superando así as aulas en español.
Entón, o Goberno está a primar a incorporación progresiva en detrimento da inmersión...
A Administración está a ignorar as peticións de inmersión e ensino en valenciano e prima o español. De permitir un maior número de centros que ofertasen as aulas en valenciano, en boa parte das vilas do país terían que pechar as escolas en castelán.
Como lle está a afectar á sociedade esta distribución?
As cidades están a ficar como reduto do castelán, xa que nas urbes é onde máis se ofrece a incorporación progresiva. Máis do 50 por cento dos centros de ensino concertados posúen este modelo educativo. Isto supón que os estudantes que se matriculan en colexios con incorporación progresiva do valenciano nun contorno castelanfalante como son as cidades nunca chegarán a ser bilingües.
Como invertería esta situación na que as cidades fican como reduto do español?
Coa inmersión en valenciano. Este modelo nos núcleos castelanfalantes é o que mellor funciona para que os estudantes sexan competentes nas dúas linguas. Con outro método, non son quen de conseguilo. Cómpre lembrar que as leis da Comunitat Valenciana instan a que o alumnado sexa competente en valenciano e en castelán ao acabar o ensino.
Con todo, os negacionistas rexeitan a inmersión...
A inmersión é unha palabra asociada a termos negativos. Os negacionistas vincúlana coa imposición. Porén, a sociedade valenciá apenas emprega esta falacia, xa que se decatan de que os pais e nais reclaman a inmersión. Realmente, é o mesmo modelo que se aplica nos coñecidos como colexios bilingües que abundan en Madrid. Nestes centros, ben sexa coa dicotomía francés-español, inglés-español, úsase a inmersión e ninguén protesta. A inmersión é simplemente un sistema de facilidade para que os nenos e nenas activen a competencia en varias linguas, máis nada. Con todo, cando este modelo se aplica aos distintos idiomas que existen no Estado español dáselle a volta ao concepto e cárgase de prexuízos que non teñen razón de ser.
Gañou o valenciano prestixio na educación?
Si, e aínda está a gañalo grazas ao colectivo de docentes, que se implicou moitísimo na promoción do valenciano, e estes contaxiaron os pais e nais. En Valencia non se pon en cuestión a utilidade da lingua. Só casos moi escasos, case que anecdóticos, din que o valenciano non serve. A sociedade valenciá apoia plenamente que se impartan materias como Bioloxía Molecular en valenciano.
E na sociedade, cal é a situación da lingua?
É deficitaria, xa que o papel da Administración deixa moito que desexar. Trátase dunha situación paradoxal, o valenciano gaña prestixio pero o Goberno dálle as costas. O PP castelanizou aínda máis a radio e a televisión, onde a presenza do valenciano é completamente residual. Ademais, a actitude dos políticos en xeral deixa moito que desexar. E non só a actitude do PP, tamén a do PSOE. Ambos os dous partidos empregan o idioma dun xeito simbólico, case insultante. Mesmo nos discursos do Debate do Estado da Autonomía prima o castelán sobre o valenciano.
domingo, 21 de marzo de 2010
Bilingüismo amable
Velaí está unha das caras do bilingüismo amable.Hai algúns días Manola López Besteiro, quen fora responsable de educación do seu partido, o PP no parlamento autonómico, a ex-conselleira de familia e actual inspectora educativa en Lugo, obrigou moi amablemente a unha mestra a que, sen que se saiba, fixera unha excepción cunha alumna para que lle permitira obxectar do galego.
Non temos a outra cara do bilingüismo amable, a da nai que lle enviou un burofax a esta amable inspectora, á dirección do colexio privado concertado ao que acude a súa filla e á profesora que lle imparte clase. E moi amablemente o amable burofax acusaba á profesora de coaccionar á filla da amable nai que o enviou. E moi amablemente exixía o burofax que se lle respetara o amable dereito constitucional a falar en amable castelán, facer os exames en amable castelán, e todo en amable castelán. Moi amablemente a amable nai acusaba á profesora de provocar na filla o odio ao galego.
Claro, a profesora non fixera caso da amable nai nun primeiro momento cando moi amablemente lle exixira que a súa filla empregase o amable castelán nas materias en galego. Así calquera lle colle odio a esa lingua... Algúns tanto a queren que a acaban afogando.
O único aspecto positivo do decreto.
DNI contra o galego
Para que o atentado resulte completo, e queredes facer uso dos servizos do DNI electrónico, podedes acudir a informarvos a lugares como La Coruña ou Orense.
Un decreto que se contralexisla
Imos ver. Os nosos gobernantes e os que os apoian espernexan cando algúns os alcumamos inimigos do galego ou glotocidas que lexislan para acadar a súa desaparición, cando menos, nalgúns ambientes sociais. E farían ben en se ofenderen se isto non fose algo que se pode demostrar sen dificultade. E a iso vou dedicar este espazo. Calquera o poderá entender, e se non é certo o que digo, desafío o señor conselleiro de Educación ou o señor presidente a que demostren o contrario.
Vexamos. Acaba de se facer público o chamado “Decreto para o plurilingüismo”, e no Capítulo III, dise:
“Artigo 4.- Principios. Os principios a partir dos que se elabora este decreto son os seguintes: 1. Garantía da adquisición dunha competencia semellante nas dúas linguas oficiais de Galicia”.
Para iso é para o que se fai o decreto e para o que se establece unha distribución das materias por linguas vehiculares, galego unhas, castelán outras. Pero no mesmo capítulo e no seu artigo 12, inclúen este punto:
“3. En todas as áreas, materias ou módulos, agás nas sinaladas no parágrafo anterior (Lingua castelá e Lingua galega) e nas materias de lingua(s) estranxeira(s), o alumnado poderá utilizar nas manifestacións oral e escrita a lingua oficial da súa preferencia. Non obstante o anterior, procurarase que o alumnado utilice a lingua en que se imparte a área, materia ou módulo.”
O que fai totalmente inútil o uso dunha lingua como vehicular na materia para o fin que se di perseguir, que era o de conseguir que os alumnos e alumnas teñan en galego unha competencia lingüística semellante á do castelán. Haberá unhas materias que se explicarán en galego, pero o alumnado non terá que facer uso oral nin escrito, se non quere, desa lingua (“procurarase” ten ben pouco valor normativo), e mesmo poderá ter os seus libros de texto en castelán. Por tanto, nada fará, nin falar nin ler nin escribir, para chegar a esa competencia. A non ser que a adquira por ciencia infusa. Vemos pois como o mesmo decreto lexisla en contra do que di, porque, se por un lado se poñen medidas para acadar esa competencia, por outro establece os mecanismos persoais para que se poidan incumprir legalmente esas medidas. Ao final o único que practicará o idioma no que se dá a materia será o profesorado, que se supón que xa non lle fai falla.
Sabemos ben que en realidade este decreto está feito para que os fillos e as fillas de certas familias galegófobas, os negacionistas aos que os nosos gobernantes entregaron a súa alma, non teñan nunca contacto coa lingua galega máis aló dun cativo coñecemento da súa gramática e da historia da súa literatura. Os que nos gobernan están presos dun neocentralismo que aborrece calquera diferenza e quere impoñer a uniformidade no Estado español.
Por iso eu afirmo que o señor conselleiro de Educación e, principalmente, o señor presidente da Xunta son dous declarados inimigos da lingua propia de Galicia. Isto non é máis que unha actuación inmoral de engano, de mentira, de proceder falsario. Saben que hai trampa, vémola todos, eles tamén. Saben que non ten sentido facer un decreto para meter dentro a posibilidade de incumprilo. Saben que os tribunais deixaron ben clara a improcedencia de reclamar para os alumnos a liberdade de usar nas aulas de forma oral e escrita a lingua da súa preferencia.
Coñecen perfectamente a sentenza 1084/2007 do TSXG e saben que o seu decreto será recorrido perante os tribunais, pero o seu cinismo chega a tal punto que non lles importa, só queren gañar tempo en facer dano ao galego, que eles identifican como o seu inimigo. Cando teñan que retirar ese apartado unha boa parte do dano estará feito.
Pódese advertir con claridade a malevolencia, no seu sentido etimolóxico –para seguir a moda de advertir en que sentido se usa cada palabra–, desta artimaña pensada co único obxecto de ir corroendo o futuro da nosa lingua. Como deixou escrito alguén, hai uns días, nun foro dos negacionistas, de facer do decreto o principio do final da normalización lingüística.
O renorno dos demos
Non todo comezou coa formación deste Goberno autonómico en 2009. Antes de 2005, nos longos anos en que gobernou o mesmo partido, a política praticada tampouco se librou dos resesos atavismos que xustificaban a condena da lingua propia de Galiza, expulsada durante séculos das institucións políticas, administrativas, xudiciais e educativas e do culto relixioso, manténdose viva no uso popular e na rica cultura agraria, mariñeira e artesana. Mais, como demostra o contido do Proxecto de Decreto para o Plurilingüismo no ensino non universitario, foi con este Goberno cando retornaron os demos históricos, tratando de cerrarlle o paso ao proceso de normalización do uso da lingua galega e á crecente conciencia colectiva sobre o valor imenso e a transcendencia de dispormos dela.
Depois de cinco séculos de imposición do castelán e de proscrición do galego, o tratamento dado á lingua de Galiza na Constitución de 1978 non foi xusto. Malia ser falada pola esmagadora maioría dos galegos e sendo o tronco orixinario e unha póla vizosa dun dos idiomas intercontinentais, foi acurralada como minoritaria e subordinada. Non se instrumentaron fórmulas democráticas constitucionais respectuosas da diversidade, como entre outras as de Bélxica ou da Confederación Helvética, manténdose o estatus privilexiado do castelán, ao que se lle deu o carácter exclusivo de lingua oficial do Estado español.
Foi a resistencia política e cultural de Galiza, Cataluña e Euskadi a que obrigou a recoñecer as súas linguas como oficiais no seu territorio, sendo o galego ratificado no Estatuto de Autonomía como “a lingua propia de Galiza”. Un tratamento reservado para el, de maneira que se o castelán foi declarado oficial foi por causa de ter ese carácter en todo o territorio estatal.
Ao mesmo tempo, e en consecuencia, as institucións autonómicas recibiron a responsabilidade de garantir o emprego do galego en todos os planos da “vida pública, cultural e informativa, dispondo dos medios necesarios para facilitar o seu coñecemento”, abríndose así un camiño posíbel para a súa plena normalización. As normas estatutarias ficaron recollidas na Lei de Normalización Lingüística aprobada no Parlamento de Galiza en 1983 por todos os deputados e deputadas presentes, resgardando o carácter do galego “como idioma oficial das institucións da Comunidade Autónoma, da súa Administración, da Administración Local e das Entidades dependentes da Comunidade Autónoma”. A respecto do castelán limitouse a recoller os termos do Estatuto.
No referente á educación, a Lei de Normalización Lingüística insistiu na oficialidade da lingua propia en todos os niveis educativos, establecendo obrigas que non poden prescribir nin seren reinterpretadas máis que modificando o Estatuto de Autonomía, previa a aprobación polo Parlamento de Galiza e as Cortes estatais e mediante un referendo.
Porén, ignorando deberes inexcusábeis e pretendendo ampararse nunha vitoria electoral, precaria e sempre reversíbel, no proxecto de Decreto o goberno galego nega mesmo determinacións legais que forman parte do corpo constitucional. Non tendo por obxectivo principal a potenciación do pleno uso do galego, senón a utilización da aprendizaxe do castelán –que en si mesma non presenta ningún problema– como instrumento para impedir a plena normalización da lingua propia, este revirado propósito reflíctese no conxunto do proxecto
sábado, 20 de marzo de 2010
Inmersión...en español. Sempre en español.
Pois agora queren que a páxina da Xunta veña en castelán. Total, para o que serve o galego, non?
Preguntámonos aquí por que o Faro de Vigo non se mete, por poñer un exemplo, coa Casa Real
Na súa web, si que ven unha versión, reducida, todo hai que dicilo, en inglés. Mais non aparece nada en galego, en catalán nin en euskera. No entanto, en Bélxica, a páxina da realeza ten versión en neerlandés, francés, alemán e inglés, a de Finlandia en finés, sueco e inglés.
E se nos metemos co Congreso dos Diputados español? A súa web é exclusivamente en castelán, ten a opción en inglés pero non está habilitada. Nos casos anteriores de Bélxica e Finlandia a pluralidade e opcións lingüísticas é real.
Paramos aquí, porque tamén podemos comenzar a investigar sobre a facilidade de obter papeis oficiais de documentos dependentes do Ministerio de Facenda, do de Traballo,...
Queremos (matemáticas) en galego.2
É tempo de lembrar editorial Xerais estreouse no ano 1979 cun libro, non de poesía, nin de narrativa, senón de matemáticas para 1º de Bacharelato coa autoría do Colectivo Vacaloura. “É significativo que fose un libro educativo”, reflexiona Bragado, “porque xusto agora parece que está en cuestión o uso do galego como lingua vehicular en materias como matemáticas”.
31 anos despois, queren facer desaparecer o galego das matemáticas.
Podemos tentar explicar a situación xeral desde outra conceptualización do argumentario: estamos diante de falacias, é dicir, diante de razoamentos loxicamente incorrectos aínda que psicoloxicamente persuasivos. Este tipo de razoamentos falaces non o son por chegar a unha conclusión falsa, senón por un erro no procedemento. Se o tentamos simplificar, unha falacia é un razoamento no que a conclusión non se deriva estritamente das premisas pero parece facelo. Por dar algún exemplo de falacia ou sofisma explicamos un da categoría do argumentum ad populum; un político, en lugar de presentar probas acerca dunha determinada medida, trata de lograr o asentimento popular aludindo ao “progresista” da medida en cuestión que executada dinamiza un sistema obsoleto e superado polos países altamente desenvolvidos. Esta linguaxe trata de provocar unha actitude de aprobación por parte do auditorio que, por factores emocionais, non analizará detidamente se o enunciado é a conclusión dun razoamento válido.
Freo ás actividades de normalización nas escolas
Até o terceiro trimestre do curso, os centros de ensino non saberán que cantidade da solicitada nos orzamentos lles corresponde para a realización das actividades de Normalización.
A CIG-Ensino xa denunciou no seu día o atraso na convocatoria das axudas para os Equipos de Normalización e a redución do 20% nas contías globais a distribuír entre todos os centros
Todo vai na mesma dirección. Reducir o galego e aumentar o castelán. É o bilingüismo cordial. Cordial vén de corazón. Un ataque ao corazón.
Os directores contra o proxecto
A Fegadicep tamén apunta que a iniciativa da Consellaría de Educación “atenta dun xeito moi grave” contra a autoridade do profesorado na aula e que os equipos directivos "quedan abandonados á súa sorte nas súas actuacións diarias".
El Correo Gallego contra Galicia Hoxe
Galicia Hoxe e El Correo Gallego pertencen á mesma empresa. Curiosamente a entrevista que publican hoxe a Jesús Vázquez é distinta. A cada lector segundo as súas preferencias.Galiña será pero chéirame a can._Estamos aínda a traballar niso. Intentaremos ser coherentes.
_¿As familias sen bolsa para a súa compra escollerán o idioma?
_Na aula o libro de texto será sempre na lingua da materia. A nivel individual, as familias poderán utilizar na casa os que queiran. Pero quero remarcar que a Consellería introducirá material de acompañamento complementario en todas as linguas, de maneira que ao alumnado lle poida resultar máis fácil [estudar].
_¿Quere dicir que haberá material complementario para todas as materias en galego, español e inglés?
_Si, vai habelo nas tres linguas para favorecer o plurilingüismo, a adquisición de competencias en galego e castelán e dar pasos na lingua estranxeira.
A Liberdade e a insolencia do poder
A dereita abandeira todo discurso simplista de laissez-faire na súa batalla por esborrallar as conquistas sociais. Botar man dos baixos instintos do individualismo antisocial, baixo a primaria ideoloxía de “cada un fai o que lle dá a gana”, conduce a unha sociedade selvática na que a ausencia de regras que delimiten os dereitos de cada un é o mellor pasaporte para o exercicio do poder sen condicións por parte dos que teñen algunha posición de poder na sociedade. A liberdade de acción sen regras protectoras dos máis febles conduce ao poder absoluto dos ricos, dos propietarios do capital, do poder político. Serviliza os desposuídos porque, en ausencia de regras, até a máis mínima necesidade ou aspiración ha pasar polo filtro de quen detente o poder e a capacidade para exercelo de xeito arbitrario.
A inversión perversa do significado das grandes palabras como “Liberdade” é clave nesa persistente batalla de adoutrinamento ideolóxico:” Liberdade” para despedir; “Liberdade” para escoller idioma (o español claro!); “Liberdade” para escoller colexio (para os que teñen posibles!); “Liberdade” para especular onde se queira e construír como se queira; “Liberdade” para apropiarse dos bens públicos e da natureza...
Coa técnica da inversión dos conceptos e dos valores –que só o poder e o control dos medios de adoutrinamento de masas permiten– converten en “imposicións” as conquistas sociais e as regras que limitan o exercicio libre do poder por parte dos poderosos. Non é precisa moita retranca para ver o pouco que separa as súas proclamas e o auténtico delirio:
Os contratos indefinidos son unha imposición sindical e legal que converte en ríxido o mercado de traballo. A regulación da xornada laboral é unha imposición sindical e legal que limita a xestión da man de obra e os horarios de atención aos clientes. Os sindicatos impoñen aos traballadores condicións que estes deixarían libremente en mans dos empresarios. As normas medioambientais impoñen limitacións á libre iniciativa dos empresarios.
Os nacionalistas galegos están empeñados en impoñer aos galegos os seus sinais de identidade históricos. Os nacionalistas galegos queren impoñer a necesidade de aprender o idioma galego negando o sacrosanto dereito á libre iñorancia. Os nacionalistas queren que as normas legais impoñan o respecto aos dereitos dos galego-falantes. Porén, non existe imposición do español por parte do Estado español, este tan só garante a nosa liberdade de aprender e usar o idioma que de xeito natural e espontáneo todo o mundo mundial desexaría usar. Os nacionalistas galegos están empeñados en impoñer o idioma galego nos medios de comunicación cando todo o mundo sabe que foron os galegos os que decidiron libremente que todas canles de televisión públicas e privadas madrileñas, todas as radios públicas e privadas madrileñas, todas as cabeceiras de xornais e revistas madrileñas, etc., se produzan e difundan por toda Galiza en español; tamén os galegos decidiron que todos os xornais editados en Galiza naceran e medraran ao longo de décadas en que os galegos decidiran que o seu idioma estivese prohibido. E á cabeza deles Castelao, que adicou o seu Alba de Gloria a España e o español, como Feijóo sabe.
O acertado será elevar a presenza do castelán nas aulas
Jesús Vázquez Abad volve a ser entrevistado, agora por Galicia Hoxe, que por ser un medio galego (en lingua galega) non pode facerlle unha entrevista tan amable como outros medios.Algunhas preguntas e respostas.
Pensa que lle é de abondo un 33% nas aulas ao galego cando é unha lingua que non está presente na maioría dos medios de comunicación, na literatura, en internet...?
Pero está no ensino, ¿verdade? Pero impoñer e elevar [a súa presenza] é o grande erro que se cometeu,pensar que a inmersión lingüística favorece a cordialidade, cando o que provocou foi o efecto contrario.
A Carta Xeométrica:"elevar a presenza do galego nas aulas é o grande erro" o realmente acertado será elevar a presenza do castelán nas aulas, dedúcese. Claro, e a razón deste acerto será que o galego goza de saúde excelente, que é a lingua A, a de prestixio, a identificada co poder, coa mellora económica,... e que está omnipresente na xustiza, nos medios,... en todas partes. Claro.
Non comparte a idea de que o galego precisa un plus na escola para compensar a súa escasa presenza en distintos ámbitos?
Se o plus é unha porcentaxe superior, non. Penso que hoxe Galicia ten unhas condicións de bilingüismo cordial que se gozan na rúa. E é precisamente baixo esa cordialidade como se pode promocionar o galego, estou convencidísimo.
Carta Xeométrica: non entendo o profundo concepto teórico de bilingüismo cordial. Ata onde alcanzamos a enxergar o significado deste termo, significa que se alguén nos fala en castelán, nós galego-falantes, tamén debemos facelo. Outra medida para elevar a presenza do castelán nas aulas ( e en todas partes)
¿Entón considera que a diglosia está erradicada, que xa non hai prexuízos cara ao galego?
Eu non os teño.
Carta Xeométrica: impecable razoamento. Como Jesús Vázquez (di que el) non ten prexuízos a respecto do galego, entón, ninguén os ten. E como Jesús Vázquez non ten prexuízos a respecto do galego, considera que o acertado será elevar a presenza do castelán nas aulas.
¿Pero cre que non existen maioritariamente na sociedade galega actual?
Evidentemente. A sociedade galega demostrou ser moi intelixente e moi aberta.
Otaboleiro: boa pregunta. Mentira por resposta. Ou é que hai algún sociolingüista que esté de acordo con esta mentira.
¿Daquela cal é o motivo de que non se use o galego? Segue a perder falantes.
Agora estamos falando.
Carta Xeométrica: outra vez tomamos a parte polo todo. Como nese momento Jesús Vázquez está a falar en galego, o galego non perde falantes. Esta debe ser a razón. Un día, nun determinado momento Jesús Vázquez Abad falou en galego, polo tanto, frente a esta insoportable visibilización do galego, frente a esta extensión ilimitada da lingua rosaliana, o acertado será elevar a presenza do castelán nas aulas
venres, 19 de marzo de 2010
A trapallada ten a súa propia lei
Non hai en todo o orbe mundial un decreto máis marxista. Por suposto estou a falar do que ocorre no disparatado Camarote dos Irmáns Marx. Podería darse a circunstancia matemática, e non é broma, de que o voto dun só pai inclinase o modelo lingüístico dunha escola infantil perante catro anos. E en primaria e secundaria, tal como está feito este decreto, pode darse con toda normalidade este diálogo entre profesor e alumno.
–Desculpe por molestalo, prezado alumno, mais agradecería inmenso que vostede teña a amabilidade de responder a esta miña pregunta en galego xa que estamos en clase de Coñecemento do Medio. Podería dicirme, por favor, un nome en galego deste insecto coleóptero de nome científico Lampyris nocticula e en castelán coñecido como luciérnaga?
–Ni entiendo lo que dices ni entiendo por que me preguntas lo que no sé. A mi no me vas a practicar tú la inmersión y hay un decreto que dice que en el aula puedo hablar la lengua que me sale de los huevos y escribir los exámenes en la que me salga de los cojones. Paso de ti, tío.
–Paso-de-ti. Magnífico! Xa temos un novo nome para o vagalume. Lucecú, vella, lucerna, corcoño... e Paso-de-ti!
A trapallada ten a súa propia lei, moi semellante á da gravidade. Ou perseveras na trapallada ou saes decididamente da trapallada. Non hai xeito de saír da trapallada tentando convertela en media trapallada, pois o que resulta é que media trapallada equivale ao final a trapallada e media.
Isto é o que está a pasar con este decreto sobre a lingua no ensino. E o encirrado debate vén ser unha grande metáfora do que está a pasar neste país.
Carta dun mozo galegofalante a María Seoane
(analfabeta funcional en lingua galega)
O analfabetismo funcional, baixo-letramento ou semi-analfabetismo é utilizado para designar a condiçao de pessoas ou grupos que sabem ler e escrever no sentido de identificar e desenhar palavras no papel, mas não sabem, também, interpretar um enunciado e expressars-se na sua própria língua (...)O Analfabetismo Funcional. Da Cruz, Ana. Belo Horizonte: UFMG, 2004.
María Seoane,
Seica por unha banda es a deputada máis nova do parlamento galego e pola outra a responsábel das Novas Xeracións do teu partido, o Partido Popular de Galicia. Parabéns, supoño. Non obstante, despois deste pasado 16 de marzo, cando en Xornal de Galicia saíu publicado un meco artigo de opinión da túa autoría, quero que saibas que para min non tes ningún tipo de autoridade. Amais, a non ser que ande eu enganado, tendo en conta que pouco máis ou menos somos da mesma anada —ti algo máis vella, eu con algo máis de mundo (non che me vou andar con humildades, María, prefiro dirixirme a ti con franqueza; aquí requilorios os xustos, que o tema é serio)—, creo que o máis lóxico é que nos atuemos, por máis que non nos coñezamos e que o interese dun polo outro sexa mínimo, eu diría que inexistente.
Pero vaiamos ao gran, María, pois, visto o teu grao de coñecemento da lingua propia de Galiza, imaxino que che debe custar ferro e fariña interpretar isto que en galego che digo, e tampouco non é a miña intención que perdas o sono por esta carta aberta ao estilo das do Xabier P. DoCampo, que é un señor que fala galego e escribe en galego, e goza de prestixio, que cousas, verdade!? —vasme permitir unha recomendación: lelle a última carta que vai dirixida ao novo espantallo do teu grupo parlamentar, o señor Anxo Lorenzo; non che vai gustar, pero malo será que non che aprenda algo tamén a ti—. Ben, vaiamos ao gran, que ando aos biosbardos e non me dou centrado:
Escribiches: «Hoxe, a miña curmá, logo de tres anos de educación infantil en galego non sabía como referirse a illote en castelán (...) A partir do novo decreto plurilingüe saberemos que “illote” é “isla”». Olliño, María! Atende e toma nota: mentres que en castelán falamos de 'isla', en galego facémolo de 'illa', endexamais de 'illote', que é 'islote'. Sentidiño! Traizóache a ignorancia, o seres analfabeta funcional en galego. E, por suposto, o desa túa curmá é unha nova falacia que propagas sen o menor rubor no enésimo intento de crear confusión na sociedade galega. Mentes. Mentes descaradamente, e sábelo tan ben coma min. Se temos que crer esa historia da túa curmá, daquela tamén quero eu facer uso da miña liberdade para que me creades cando digo que no 86 notei como o apalpador chantaba a súa man gordecha no meu ventre, e non unha senón vinte e cinco veces! En conclusión: esta historia, como tantas outras que facedes circular miserabelmente dende o teu grupo, é unha ruín falsidade.
Mais acouga, pois non entrarei a valorar as túas carencias cognitivas ao respecto da historia do meu país —o teu, corríxeme se me equivoco, é outro—, e pasarei por alto esas barbaridades que dis verbo da inmersión, do Estatuto de Autonomía e non sei cantas outras lerias hipócritas que deforman a realidade dunha maneira malsá. Iso si, para rematar fágoche un recordatorio: se queres falar, ler ou escribir en galego tan ben como todos os galegofalantes falamos, lemos e escribimos en castelán, xa sabes que abonda con que te poñas e en contacto con calquera de nós, e dá por seguro que axuda desinteresada non che ha faltar.
En fin, María, menos política-ficción e máis realidade, porque representas, en parte, a nova xeira de políticos. Por favor, non nos volvas insultar a quen si cultivamos a nosa lingua propia entrementres que non corrixas ese analfabetismo funcional que lastras e que de ningunha maneira é admisíbel nun deputado. Nin sequera nun do Partido Popular.
Atentamente,
Alejandro Tobar
Camiñar para atrás
AGAPEMA, a Asociación GAlega de Profesores e Ensinantes de MAtemáticas publicara o mes pasado un comunicado no que criticaba as Bases do decreto de plurilingüismo. Agora que o anteproxecto impón que as matemáticas só teñen razón de ser en castelán, Galicia Hoxe publica unha entrevista co presidente de AGAPEMAManuel Díaz Regueiro, exprésase con claridade ao respecto: a política do actual PP respecto do galego no ensino podería cualificarse, ao seu ver, de "neofranquista".
O pasado febreiro, Agapema manifestou cun documento aprobado na súa asamblea o seu rexeitamento ao borrador do decreto. Cal é a opinión da asociación sobre o anteproxecto que o Goberno acaba de presentar?
Totalmente en contra. Para os profesores de matemáticas supón a prohibición de dar a súa materia en galego. Antes podías dicir que se prohibía dar matemáticas en castelán pero, nin unha cousa, nin a outra. Ninguén entendería que aos profesores de matemáticas de Madrid lles prohibisen dar aulas en castelán. Isto é, en primeiro lugar, creo eu, ilegal. E en segundo lugar retrotráenos á situación do galego nas matemáticas dos anos 50. Eu din clases en galego no ano 72, aínda na época de Franco. O que está pasando é unha mostra do tipo de políticos que temos en Galicia.
Un dos aspectos nos que incidía o documento de Agapema era que uso vehicular da lingua galega na materia de matemáticas fora recibido positivamente pola maior parte do alumnado, tanto castelán como galego falante.
Iso é algo que non diciamos só nós. Creouse un problema que non había. É unha mostra do tipo de políticos que temos en Galicia... Que che prohíban dar as matemáticas en galego despois de ter que dalas en galego é irracional, como se os profesores fóramos uns autómatas que podemos estar sempre cambiando. Isto non é razonable, non ten razón de ser.
Outra das cuestións recollidas na declaración de febreiro do seu colectivo era a importancia da docencia en galego das matemáticas "para a ubicación da lingua galega nos ámbitos científicos e, daquela, para a súa promoción, para o seu prestixio social e, en definitiva, para o seu uso en liberdade". O novo anteproxecto asigna ao castelán as materias máis técnicas: matemáticas e física e química, aínda que os pais poden mudar isto se o deciden por maioría. Que lle parece isto?
Si, en principio os pais poden cambiar esa asignación, por grupos de materias. O que pasa é que escollen uns pais por todos, e polo catro anos seguintes. O que establece o anteproxecto é unha obrigatoriedade absurda, pois mudar unhas materias por outras é dar unha marxe de liberdade moi pequena, é moi pouco flexible. O do prestixio ás veces parece que é mellor nin dicilo, porque poden ver unha oportunidade para quitarllo ao galego...
Cal é a proposta de Agapema?
A cuestión é que exista unha flexibilidade para adaptarse segundo o sitio. O 50% podería servir como punto de partida global, e flexible segundo o contexto. Tendo en conta que o galego é a lingua ameazada: os medios están case todos en castelán, estamos na era da globalización... Non todos os profesores de matemáticas van querer dar a clase en galego. Pódense facer estudos, propostas, pero non é facer o que queira o Goberno. Ningún profesor tería que sentirse violentado, nin se quere dar matemáticas en galego nin se prefire facelo en castelán. O que vai pasar agora é que os alumnos van poder facer primaria e secundaria sen escoitar unha palabra de matemáticas en galego. Nós non puidemos presentar proposta ningunha porque en Política Linguïstica nin quixeron debater con nós.
Galicia Bilingüe si protestou porque o decreto do bipartito mandaba dar matemáticas en galego. Dicían que os fillos dos castelanfalantes non ían aprender igual, mesmo saíron nalgúns medios de comunicación pais dicindo que os seus fillos non entendían as explicacións en galego...
Iso podería pasar por exemplo co éuscaro e o castelán, pero o galego e o castelán non son linguas dispares, non hai moitas diferenzas entre elas. Nin a materia de matemáticas ten un vocabulario tan extenso como poden ter outras. Os profesores utilizamos materiais complementarios en castelán que collemos da rede, por exemplo. E hoxe hai xa materiais en galego, ás veces mellores que os que hai en castelán. Non hai razóns pedagóxicas para defender que as matemáticas teñan que darse en castelán nin en galego. Os alumnos non van aprender peor. Eu entendo que hai dificultades, nas cidades sobre todo hai xente nova que non sabe falar galego, máis inmigrantes... Pero ás veces entende mellor un colombiano que un galego que non quere entender. O de sometelo todo á escolla, á elección, non é factible. Porque se cadra o que quere o rapaz é non estudar matemáticas. Tamén é certo que hai un problema co ensino de matemáticas: os profesores temos que buscar o xeito de conectar cos alumnos, coas súas motivacións... pero iso non ten nada que ver coa lingua na que se impartan.
O anteproxecto supón un cambio non só respecto ao decreto do bipartito, senón en relación co decreto do 1995, do Goberno de Manuel Fraga, que non dicía en que idioma se debían impartir as matemáticas, senón que deixaba a decisión ao consello escolar... E hoxe nin todo o PP apoia o anteproxecto, nin o queren o BNG e o PSdeG...
Antes había unha flexibilidade. Se eras castelanfalante víase como normal que deses as matemáticas en castelán, ninguén che poñía problemas. O decreto do bipartito ás veces non se cumpría. Pero agora non hai flexibilidade.
Apoiarán a desobedencia á que chamou Queremos galego?
Habería que ver que queren os profesores, e daquela xa veriamos.

