Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







xoves, 11 de setembro de 2014

300 acontecementos do catalán

42 feitos negativos e 258 positivos suman un total de 300 referencias importantes para a lingua catalana durante a súa historia. Deste xeito Deste xeito refórzase a celebración do tricentenario dos feitos do 1714. Trátase dunha iniciativa da Direcció General de Política Lingüística para divulgar a historia da súa lingua que se desevolve mediante un cocurso, un xogo de mesa, un libro e unha liña temporal na que se reflicten esas 300 anotacións destacadas. Seguindo a súa traxectoria podemos facer un percorrido histórico polo desenvolvemento do catalán, desde o século III a. C. ata a  actualidade facendo referencia ao ataque sufrido polo catalán nas Baleares co seu decreto para o ensino, cortado polo mesmo patrón que o funesto decreto do plurilingüismo aprobado pola Xunta no 2010.
Por suposto, as 300 referencias non collen todos os feitos dunha lingua da tradición e a importancia do catalán. Eu botei en falta que non fan referencia á edición dun libro emblemático, la Suma de la art de arismètica de Francesc Santcliment, publicado en Barcelona no 1482 e que é o segundo libro de aritmética mercantil que se publicou no mundo. Con todo, o seguimento desta liña temporal de certo que é unha ferramenta didáctica e de divulgación de primeira magnitude que ademáis está íntimamente entrefebrada cun aspecto que decote botamos en falta na política lingüística galega. Efectivamente, estamos diante dun recurso sustentado nas novas tecnoloxías, e xa non estou a falar só do web da liña temporal, senón de que, por exemplo, podemos transmitir moi facilmente cada un destes 300 apuntamentos polas máis importantes redes sociais.
Un novo acerto da Direcció General de Política Lingüística que, estou seguro, non veremos trasladada a esa inútil SXPL que sufrimos en Galicia.

mércores, 10 de setembro de 2014

Visión panorámica da literatura galegoasturiana (I)

por Xoán Babarro González, nas Voces de Prolingua:

Para achegármonos á literatura do occidente de Principado convén partir do feito de que se produce nunha área xeográfica administrativamente non galega, onde a lingua autóctona non gozou do mesmo respaldo político, social e cultural que en Galicia e onde a miúdo a progresiva conformación do sistema literario e os movementos pola normalización lingüística e oficialización do galego en xeral tan só afectaron tanxencialmente. A iso habería que engadir a existencia en Asturias doutra lingua autóctona, o asturiano, cunhas variantes dialectais moi marcadas, tradicionalmente denominadas bables, onde algunhas veces atopamos encadradas as falas galegas e os textos que nelas se producen.

martes, 9 de setembro de 2014

Plan de traballo do premio Antonio Fraguas


Xa hai quen comenzou o traballo para este curso a toda velocidade. A finais do curso pasado concedíaselle ao meu centro o premio Antonio Fraguas. Trátase dun proxecto moi ben pensado xa que ten todas as características das que carecen as ridículas achegas económicas da SXPL. En primeiro lugar a súa dotación orzamentaria é bastante importante (7.000 €), en segundo lugar avanzan a metade desa dotación para a posta en marcha do proxecto; tamén fan un seguemento e asesoramento do mesmo. Nesta presentación, realizada polo incansable Xoán Carlos García Porral, autor do proxecto, establécese un plan de traballo para o desenvolvemento do traballo gañador do cuncurso Antonio Fraguas. Trátase dunha recollida e clasificación de toponimia e lendas asociadas do concello de Silleda.

domingo, 7 de setembro de 2014

Que o mapa de Fontán nos ilumine

por Manuel López Foxo, no Sermos Galiza:

Andamos perdidos, desorientados, sen brúxula, sen saber se estamos en Tagen Ata ou imos cara a Terra Ancha. De verdade, creo que nunca tan necesario nos foi o mapa de Domingo Fontán, a Carta Geométrica de Galicia daquel sabio e humanista galego que se adiantou ás imaxes de satélite e á maioría dos países europeos máis desenvolvidos da súa época, situándose na vangarda científica de Europa, e ao que, por certo, ninguén lle vai pór nunca unha soa flor na súa tumba, nin sequera unha queiroga en flor de calquera dos montes aos que el subiu para levar a cabo esta descomunal tarefa. Somos así.

sábado, 6 de setembro de 2014

Outro debate parlamentario sobre o defenestramento dos Celga



Neste vídeo podemos seguir o desenvolvemento da Comisión 4ª de educación e cultura que se celebrou o pasado 04/09/14 no Parlamento de Galicia na que se discutiu unha proposición non de lei do BNG presentada por Ana Pontón sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia para reparar os dereitos laborais do profesorado que viña impartindo os cursos Celga despois que que as catro sentenzas xudiciais emitidas sobre estes casos resultaran todas desfavorables ás teses da Xunta.
Tanto  parlamentaria que presentou a proposición, Ana Pontón, como Carmen Iglesias, do grupo mixto, Ramón Vázquez, de AGE ou Francisco Caamaño, do PSOE se viron na necesidade de pedir o cese do secretario xeral de política lingüística, Valentín García, pola nefasta forma de actuación que xenerou todo este conflito co despedimento, polo que se ve ilegal, do profesorado Celga. O caso é dobremente grave pois Valentín García, por ter sido no seu día dirixente da CTNL, debería coñecer con profundidade o problema que se viña repetindo ano tras ano derivada da inestabilidade do profesorado que impartía estes cursos. Precisamente fora a mesma CTNL quen no 2012 presentara unha proposta para poñer fin á irregular situación na que se se encontraba este grupo de profesores. Valentín García non quixo nin sentarse a falar pois o seu único cometido dentro da SXPL é a de desmontar toda a aparataxe normalizadora que aínda existía dentro do organigrama da Xunta. Os resultados son ben visibles: unha sentenza tras outra confírmase que o que o proceder da SXPL atentaba contra os dereitos dos traballadores, a Xunta terá que pagar importantes sumas derivada desta mala práctica e todos nós teremos que pagar a desfeita da Xunta. Valentín García seguirá no seu cargo porque está aí para iso, destrozar a normalización lingüística con cargo aos presupostos da Xunta.

Finalmente podemos ver neste mesmo vídeo (a partir do minuto 52) como os deputados do PP non sabían que debían votar  e no que se ve como fraudulentamente o presidente da comisión Antonio Muriño inicia o perído de votacións dúas veces, despois de que na primeira o deputados popular Román Rodríguez,  que debía indicar o sentido do voto, estaba ausentes. Pois así nos vai.

Máis información en Lingua precaria, no seu perfil de facebook, ou no seu twitter

venres, 5 de setembro de 2014

Toponimia celestial

por Xoán Costa, no Sermos Galiza:

Hai poucos días,viaxando pola estrada PO-260 en dirección a Vila de Cruces, observei, á miña esquerda, un indicador apuntando para un denominado santuario de Hoy-Vas. Diferentes sinais reguladores do tránsito impedían poder determe e facer fotografía mais un, que xa ten certa experiencia sobre a deturpación que de todo o noso teñen feito, e seguen a facer, os poderes públicos e privados, políticos e militares, económicos e relixiosos, ficou, con todo, algo sorprendido perante tal advocación relixiosa e fixo o propósito de, en canto chegar á casa, consultar a orixe de tan estraña denominación, recorrendo aos infalíbeis buscadores da internet.

Cantares de Brión

por Xosé González Martínez, no Galicia Confidencial:



No devalar dos anos sesenta e dous/sesenta e tres do séculos pasado, cando eu era un mociño e cursaba o bacharelato, nas longas sesións de estudo nocturno, os xoves adoitaba facer unha paradiñas ás doce da medianoite para tomar un café do contrabando que nos traía unha veciña, a señora Virginia, unha arraiana de Monçao, e escoitar en RNE un programa que dirixia e presentaba o xornalistas eumés Manuel Torreiglesias, titulado “Pandeirada”.

mércores, 3 de setembro de 2014

Outra (vez) *Riveira

Xa van ben de veces que denunciei a zunia que ocupa o concello de Ribeira por deturpar conscientemente a súa propia denominación nun exemplo de auto-odio que desafortunadamente xa se convertiu en paradigma. Desta volta non se trata do concello coruñés, senón a comisión de festas dunha parroquia da Estrada do mesmo nome, a que se montou no carro do desprezo á toponimia.
Na actualidade estou seguro de que non podemos falar de ignorancia, así que etiqueto o caso como de puro desdén polo propio, por asumir que somos quen somos. En definitiva, que o cartel lles quedou como se pintaran un Cristo con pistolas.

martes, 2 de setembro de 2014

Vigo dixital: un medio comprometido coa nosa lingua

Onte, 1/09/14, erguíamonos cunha boa nova: botaba a andar un novo xornal dixital en galego: Vigo dixital, coa pretensión de abrir unha xanela da que tan precisados andamos para poder informármonos acaídamente do que sucede no noso arredor, especialmente pensado para a veciñanza de Vigo.
O que quixera destacar é o compromiso que no seu primeiro editorial mostra coa nosa lingua:
VIGO dixital nace, pois, para ofrecer outra información local. Unha información diferente á das cabeceiras tradicionais. Tamén no relativo ao idioma. Fronte unha oferta mediática case que exclusivamente en castelán, a pesar de que --contrariamente á imaxe que se proxecta-- só un 35,7% (*) da veciñanza de Vigo afirme utilizar exclusivamente esa lingua, nós apostamos polo galego para informar e opinar. Facémolo pensando, precisamente, nese 92,8% (*) de cidadás e cidadáns que recoñecen non teren ningunha --ou só algunha pequena-- dificultade para ler no noso idioma, e como contribución para promocionar o seu uso social.

Así Vigo dixital vén a sumarse a unha serie de medios dixitais de carácter local como A voz de Vilalba, 7 Canal Rías Baixas,  Crónica 3, Que Pasa na Costa, ou  valmiñor.info, Se a este catálogo lle engadimos xornais de información xeral como Sermos Galiza, Praza Pública, Galicia Confidencialde Luns a Venres, Diario de liberdade e  Noticieiro galego, ou dixitais de carácter máis específico como Código Cero, Disquecool ou Terra e Tempo, xurde de forma nartural a pregunta de por que a Secretaría Xeral de Política Lingüística ou, no seu defecto, a propia Xunta, non contribúen en forma algunha a apoiar estes alicerces da normalización lingüística. A pesar da repetida mentira de que cos cartos públicos se subvenciona aos medios en galego, só temos constancia de desvío anual de enormes cantidades de euros aos medios que publican, na práctica, exclusivamente en español.

luns, 1 de setembro de 2014

A lección de *Sangenjo e *Sotomayor

A principios de agosto, o presidente do goberno español repetiu machaconamente o termo *Sangenjo nun acto celebrado na localidade pontevedresa de Sanxenxo. A insistencia no uso españolizado do topónimo demostraba que se trataba dunha escolla consciente e ideolóxica. Onte volveu a facelo, desta vez insistindo no uso do vocablo *Sotomayor ao pé do propio castelo de Soutomaior. Son dúas mostras da radicalismo no desprezo a todo o que teña un aire galego.
A importancia destes feitos residen en que o protagonista do ataque á toponimia galega é o presidente do goberno español, que nestes dous actos estaba reforzado co consentimento de Núñez Feijóo. Como resultado deste tipo de intervencións temos alumnos que desafortunadamente seguen os dictados desta caste de profesores, que aprenden e repiten o menosprezo a unha lingua e pobo que por lóxica, razón e corazón deberían amar.

xoves, 28 de agosto de 2014

Segundas linguas

Dun chío de Manuel Bragado saquei esta infografía das segundas linguas dos estados do mundo. Era obrigatorio deixar constancia aquí.



Please include attribution to movehub.com with this graphic.

Global Second Languages

martes, 26 de agosto de 2014

Alexandre Bóveda detrás dunha porta de aluminio

por Xosé González Martínez no Faro de Vigo:

Todos o anos, o día 17 de agosto celébrase o Día da Galicia Mártir dedicado á lembranza da memoria de Alexandre Bóveda. O acto realizase ao pé da rotonda que hai nun extremo da ponte da Barca, xa en territorio do Concello de Poio, no camiño de subida á Caeira. Hai ben anos que se erixíu alí un monumento que dá conta do lugar onde foi vilmente asasinado.

domingo, 24 de agosto de 2014

De blogues.25

Crónica lexislativa de Galicia 2013 Revista Llengua i Dret, 07/07/14, por Alba Nogueira en Porta Ventosa
Discurso de María Reimóndez na entrega do XIV Premio de Novela por Entregas de La Voz de Galicia, 18/06/14,  no blogue de María Reimóndez
SÓ POR AMOLAR…, 16/07/14 en Lingua Precaria
A fenda que nos ofende, 22/07/14, por Fran Alonso en Cabrafanada
Onte 1044: O consenso puntogal, 23/07/14 por Manuel Bragado en Brétemas
As prestacións sociais blindadas polo PP: a educación en castelán e a atención sanitaria na privada, 30/07/14, por Alba Nogueira en Porta ventosa
COA CONFIANZA QUE DÁ TER A RAZÓN…, 03/08/14 en Lingua Precaria
… E A LEI TAMÉN, 06/08/14 en Lingua Precaria
Onte 1053: O silencio corrompe a verdade, por Manuel Bragado en Brétemas
SOMOS RESISTENCIA, 06/08/14 en Lingua Precaria
Onte 1062: Marisquiño, 10/08/14, por M. Bragado en Brétemas



sábado, 23 de agosto de 2014

Aprender inglés e a casa polo tellado

por Francisco Borxa González Tenreiro no Sermos Galiza:


Alguén díxolle que eu era tradutor de inglés, algo que adoita crear certo aire de respecto e importancia entre as señoras de certa idade, mais polo de inglés que polo de tradutor. Esta señora de Ferrol tiña unha filla á que, presuntamente, se lle resistía o idioma de Shakespeare; vaia, que non o falaba como unha nativa e iso, á pobre señora, non lle parecía ben.

martes, 19 de agosto de 2014

O galego campa... pola súa ausencia

A agrupación Queremos Galego de Marín vén de denunciar un novo desprezo á nosa lingua por parte do concello:
"Desta volta podemos comprobar indo á propia páxina web e perfil de facebook do concello como a programación da chamada "Festa Corsaria", está única e exclusivamente en castellano."
Efectivamente, agás o título do programa, o resto do programa está redactado en español.
Ademáis Queremos Galego denuncia na mesma nota que esta práctica non foi a única na que o concello mostrou o seu desprezo pola lingua de noso xa que parece ser que emitiu panfletos de turismo e de actividades de praia sen que o galego aparecese por parte ningunha.
Ante noticias coma éstas un pregúntase ata que punto as presuntas actividades normalizadoras das que se gaba a SXPL teñen efecto algún. Nestas mesmas datas este organismo da Xunta anunciaba que no seu programa O galego campa!, participaran 600 nenos. Pois ben, vimos de ver como en só un dos 315 concellos de Galicia, o galego foi escluído das actividades de lecer. A cantas persoas debemos contabilizar que lle chegou esta outra mensaxe? .... E se a isto lle sumamos outros casos, como o da famoso Mercado Medieval de Corcubión, onde sucedeu outro caso semellante, cal pode ser o balance do desprezo á nosa lingua na xoldra estival? De certo que o que falsamente anuncia a SXPL non.
De regalo unha imaxe da progamación de actividades que se desenvolveron na praia de Aguete (Marín) nestes días pasados:

luns, 18 de agosto de 2014

Un equipo galego, en galego. “Deportivo da Coruña”

por Carlos García Vieito, no Sermos Galiza:

O Deportivo volve a ser un equipo de primeira. A relevancia que ten estar en primeira non só está nas cores que levan os xogadores nas súas camisolas, a lingua na que se expresa e difunde o club é de igual importancia.

domingo, 17 de agosto de 2014

SUP: tres pedras contra o galego

Para quen non o saiba, o SUP (Stand up paddle) é unha nova modalidade deportiva da práctica do surf. Concretamente consiste en navegar nunha táboa de surf axudados por un remo.
Os concellos de Rianxo, Boiro, A Pobra do Caramiñal e Ribeira organizan un evento desta modalidade deportiva que se celebrará o vindeiro mes de setembro. O primeiro problema xurde, como é habitual, da negativa do Concello de Ribeira a respectar a súa propia toponimia, empeñados unha e outra vez en deturpar o seu nome substituíndo o oficial e rexo B por un V de raíces españolizantes.
O segundo problema é que lle negan ao galego a súa presencia tanto no cartel como no documento informativo para a inscrición. Finalmente unha nota curiosa: neste documento,por increíble que pareza,  aparece correctamente o topónimo Ribeira, porén tamén podemos atopar un fantasmagórico *Puebla do caramiñal. Velaquí a terceira pedrada contra o galego.

venres, 15 de agosto de 2014

O libro en galego (deixemos de autoenganarnos)

por Francisco Castro no Sermos Galiza:

Xa me coñecedes. E sabedes que en absoluto son un profeta da tristura nin un profesional da queixa. Mais ben todo o contrario e, aínda que moitas veces teña motivos máis que dabondo para o pesimismo, a actitude que adoito asumir é a dun convencido optimismo. A derrota nunca é unha opción. Creo na loita e na nosa capacidade, como grupo social, como cultura, para seguir navegando. Outros, en tempos moitísimo máis difíciles, sacaron adiante este país. Nós témolo máis doado. É difícil. Pero máis o foi para eles.

xoves, 7 de agosto de 2014

Viaxeiros na rúa desde Ponferrada

Viaxeiros na rúa. IES VEncina (Ponferrada) from Comisión Cultural M. Sarmiento on Vimeo.

Con motivo das Xornadas Martín Sarmiento do ano 2014 os Alumnos/as do IES Virxe da Encina de Ponferrada que cursan o Programa de galego realizaron esta montaxe na que dalgún xeito se lembra o 12 aniversario do comezo das clases de galego nos centros escolares da comarca. Paga a pena velo.

Vía A beira das palabras

sábado, 2 de agosto de 2014

A triste realidade da lingua galega na Educación Infantil: Só a verdade nos fará libres

Comunicado de Prolingua sobre o preocupante estado do uso do galego en infantil:

Tras as recentes declaracións do Conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria no Parlamento de Galicia sobre a utilización do galego como lingua vehicular na Educación Infantil, Prolingua expresa a súa máxima preocupación sobre o que considera unha situación de dramática incerteza para o futuro do galego á vista da súa reducidísima presenza como lingua de aprendizaxe no sistema educativo non universitario nos centros urbanos e solicita que se fagan públicos decontado os informes de avaliación previstos no Decreto 79/2010, que na súa disposición adicional quinta estabelece a seguinte obriga para a Administración educativa responsable: