Etiquetaxe

 artigo gañador do XI Premio a artigos xornalísticos normalizadores Concello de Carballo 2015, por Luz Cures, no Praza, no Sermos,...:

O día que me volvín falante consciente non calculei que iso implicaría converterme en materia susceptible de etiquetaxe variada: catalogadora, simplificadora, descritiva pero, sobre todo, prexuizosa. [galegofalante]

Lingua e sentidiño común

por Xoán Antón Pérez Lema, no Sermos Galiza:

No sentimento xeralizado dunha ampla maioría o galego é unha lingua sentida como propria e aprezada como parte do legado trasmitido polos nosos devanceiros (como dicía Celso Emilio Ferreiro polos “abós que temos mortos”). Algúns quererán moito máis pulo normalizador e outros seica non perceban tan urxente unha actuación política decidida. Mais só unha moi pequena minoría olla ao galego como algo alleo, inconveniente ou, máis aínda, rexeitan a nosa lingua.

Dobraxe galega

Algo cheira a podre no mundo da dobraxe das películas ao galego. Padecermos unha política lingüística agresiva contra a lingua galega é o que ten. Son moitas as pólas que se ven afectadas xa que a lingua ten que ver con todo e con todos. Cada vez hai menos películas dobradas en galego, cada vez menos galego nas pantallas de televisión e, en xeral cada vez menos galego por todas partes.

Día de las Letras Gallegas 2015

Velaquí o banner que a Xunta pagou para que publicara un medio dixital da caverna mediática. Pola contra, os medios dixitais que publican as novas exclusivamente en galego foron excluídos de calquera campaña publicitaria da Xunta para conmmemorar o 17 de maio.
O Concello da Coruña initaba hai uns poucos días a celebrar a festa das letras galegas en español. Tratábase do obradoiro de Luchi Iglesias, o paporrubio, ou como dicían desde o Concello da capital: "los juegos del petirrojo":

Con el objetivo de potenciar y promover el uso del gallego en el juego, en el ocio, fuera de las aulas, entre los más nuevos [sic] y el público en general, nace esta actividad,...

A Consellería de Educación, tamén se meteu nestes fregados negacionistas de celebrar o 17 de maio en español, e para máis inri fíxoo por medio da Secretaría Xeral de Política Lingüística. Efectivamente, anunciaron a colaboración coa sempre sospeitosa Fundación Camilo José Cela na terceira edición do que chaman o Letreseo ou Semana de las letras en el museo:

las actividades que tenemos programadas para esos días en colaboración con el Concello de Padrón y la Secretaría Xeral de Política Lingüística. ¡Te esperamos!

De blogues.38

Imaxe da Wikipedia

• Palabras cruzadas no pavimento, 04/05/15, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• Textos sobre Filgueira Valverde (1), 04/05/15, por Carlos Callón no seu blogue
• A nosa sanidade pública, 06/05/15, por Pablo Vaamonde, no Pavillón de repouso
• E ao final... escribín!!!!!!, 06/05/15por Luz Cures, no demo me leve
• Rexeitamos a Reválida de 3º de Primaria, 06/06/15, en Confederación de ANPAS galegas
• A praia dos Afogados. O video., 08/05/15, no blogue do ENDL do IES Losada Diéguez (A Estrada), e logho!
• Onte 1320: Máis alá da resistencia, 10/05/15, por M. Bragado en Brétemas
• O humor de Xaquín Marín, 11/05/15, por Carlos L. Medrano, en Xogos de lingua
• Filgueira Valverde, digno da nosa homenaxe?, 11/05/15, por Sarela Betanzos Freire, no Bico da Ría
• Textos sobre Filgueira Valverde (2), 13/05/15, por Carlos Callón no seu blogue

Galego, garantía de futuro

Queremos Galego convoca unha xornada reivindicativa para este 17 de maio con manifestacións nas cidades galegas. A convocatoria faise con este manifesto na man, manifesto que se pode asinar aquí.

O galego garantía de futuro, ten pasado e presente. É a máis grande obra colectiva do pobo galego. Galiza, o galego, non desaparecerá mentres non deixemos de usalo, mentres nós reivindiquemos a súa normalidade e actuemos no noso día a día para revitalizalo.O galego ten presente porque malia o decretazo contra o galego, as reformas na administración, a limitación de recursos que permitan usalo na xustiza, na sanidade; malia a continua utilización de toponimia deturpada no transporte e sinalización en estradas, vilas e cidades; malia a súa exclusión da igrexa ou de empresas que reciben abondosas axudas públicas; malia todas as dificuldades e exclusións forzosas que nos limitan para vivirmos nel con absoluta normalidade, usámolo sempre, en todo e para todo, facéndoo por nós útil e vivo.

'The Walking Dead' (versión enxebre)

pola CGENDL na Praza Pública:

Xa está ás portas a festividade do dezasete de maio, día de gloria para as letras galegas, ateigado de floridos discursos e sentidas homenaxes, de fondas declaracións de amor cara á nosa cultura e cara ao noso idioma, nun día en que o galeguismo semelle un virus que contaxia a autoridades políticas e académicas de todo signo e condición, mesmo a aqueles que o resto do ano non gastan un peso en promocionaren a nosa literatura.

O idioma galego, motor da vida plena

por Xosé Lois García, no Sermos Galiza:

A poucos días de celebrar o Día das Letras Galegas, convén unha reflexión para considerar o estado actual do monumento mais orixinal que ten o noso pobo, como é o seu idioma que sustenta o herdo e a tradición. Existimos como galegos grazas ao idioma que dimensiona o noso existencialismo. O 17 de maio convértese en manancial reivindicativo para frear a desfeita progresiva que tantos intereses colonialistas revela.

O Partido Popular e o idioma galego

por Xesús Alonso Montero en La Voz de Galicia:

Antonte, día 12, fixen unhas declaracións na Universidade de Santiago de Compostela que este xornal, La Voz De Galicia, recolleu con gabable fidelidade. Aínda así, experimentei un certo desacougo filolóxico cando batín, onte, con este titular: «Xesús Alonso Montero: ??O PP non veu ao mundo para salvar a lingua galega??». Recoñezo que o xornalista reproduciu ad litteram a miña afirmación, que, loxicamente, para entender axeitadamente, cómpre situar e examinar no seu contexto.

Ollos de aula.21

O número 21 de Ollos de aula é excepcional. Contén un cartaz, 17 cousas que podemos facer pola lingua, e unha declaración, The Walking Dead (versión enxebre)

Ollos de aula. Nº 21 by cendl

17 cousas que podemos facer pola lingua

Co número 21 da revista Ollos de aula (imprescindible) a CGNEDL agasállanos con este póster cargado de boas recomendacións 

17 cousas que podemos facer pola lingua (o 17 de maio e o resto do ano)

• 01.aloumiñala como un arrolo que adurmiña o naipelo que repousa no teu colo
• 02.agasallala en todas as datas que levan dentro unha ilusión compartida e un desexo de felicidade
• 03.levala de paseo ao parque para que poida escorregar polo tobogán dos soños
• 04.usala cando namoramos como parvos para non aburrirnos como ostras
• 05.levala de compras para que vexa escaparates co cartel de rebaixas
• 06.metela na maleta que nos leva de viaxe por todos os mapas que soñamos 
• 07.convidala a esa festa de aniversario onde toda a familia canta contenta unha canción desafinada
• 08.poñela elegante para que desfile polas mellores pasarelas
• 09.compartila arredor dunha mesa redonda onde alguén fai un brinde polo futuro
• 19.facela voar con dragóns enormes antes de que Pedro Chosco entre no cuarto das crianzas a fechar todos os ollos
• 11.lanzala ao ceo cos papaventos e botala ao chan para que bailen as buxainas
• 12.escribila nas paredes con versos que poida entender todo o mundo
• 13.levala ao traballo a primeira hora para que se comporte puntual e eficiente 
• 14.introducila na lista da compra para que non nos esquezan o azucre e as patacas
• 15.pedila ao camareiro para que nos saiba mellor o café con leite
• 16.ensinárllela aos turistas como a mellor postal da nosa terra 

e, sobre todo,

• 17.sacala fóra cando nos piden que a gardemos

Fiestra aberta

Por unha desas casualidades da navegación pola arañeira fun bater co proxecto do ENDL do IES Manuel Murguía (Arteixo) do que non se pode deixar de visitar o seu web Fala de raio. Veredes que son uns fenómenos en varios campos, pois neste ano obtiveron o segundo premio do CinEOI da Coruña ou o no certame do Tíralle da lingua. Pero hoxe quixera destacar esta serie de vídeos que veñen de divulgar pola rede nos que os alumnos do IES falan con mozos de diversos países que están a estudar galego.

Neste primeiro vídeo os alumnos do IES Manuel Murguía Flor, Aness e Safae conversan con Octavian, mozo inglés que estuda galego na Universidade de Oxford.

Flor, Esteban, Ayoub e Yael, alumnos do IES Manuel Murguía de Arteixo, conversan con croatas que estudan galego na Universidade de Zadar

María, Leticia, Nerea e Mateo conversan con italianos que estudan galego na Universidade de Padova.

Fran, Ismael, Arturo, Lucía e Ergin, alumnos do IES Manuel Murguía, conversan con estudantes alemáns que estudan galego na Universidade de Leipzig.

Filgueira Valverde

por Xoán Antón Pérez Lema, no Praza:

Xosé Filgueira Valverde, a quen conmemoramos no vindeiro Día das Letras Galegas, é unha figura cultural de primeira orde que sería, con xustiza, o orgullo de calquera país europeo. As súas achegas a diversas ponlas da nosa cultura son dun valor innegábel. Malia que, quizais, sexa responsábel por omisión de ter agachado Castelao no Museo de Pontevedra, a pesares de contar con tanta obra do noso Daniel.

O abecedario

Magín Blanco ponlle voz e música a este proxecto posto en marcha pola Mesa e o Concello de Pontevedra. Fermosa iniciativa que só é a primeira dunha colección de 20 obras que estas dúas entidades poñerán á nosa dispoisción para a transmisión interxeneracional da nosa lingua.
'O tempo', 'As cores', ' O corpo' ou 'A roupa ' serán agunhas das outras obras desta colección que se irá editando coa colaboración de ilustradores galegos como Mariña Seoane, Kiko da Silva, Miguelanxo Prado, Jacobo Fernández, Carlos Silvar, David Pintor, Manel Cráneo e Miguel Porto. Polo momento, a gozar con esta iniciativa da que moito ten que aprender a SXPL e que se suma á canción e vídeo para a celebración de aniversarios que A Mesa elaborou en colaboración co Concello de Carballo. Parece que as iniciativas dos concellos que máis e mellor conducen a normalización veñen de fóra do fracasado invento da Rede de Dinamización Lingüística.
Un moi bo exercicio para facer cos cativos é ir pasando as follas deste libro ao tempo que escoitamos a canción do abdecedario:

A presentación do servizo público en galego como dereito fundamental

Por Luís Villares Naveira, Maxistrado do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, nas Voces de Prolingua:

Non é que o diga eu, senón o Parlamento Galego, que vén de aprobar a CARTA GALEGA DOS SERVIZOS PÚBLICOS (Lei 1/2015) e recolle así o mandado do art. 41 da Carta de Dereitos Fundamentais da Unión Europea.

Declaración conxunta dos Departamentos de Galego do SUG

Con esta Declaración conxunta os Departamentos de Galego do Sistema Universitario Galego demostran que non viven nunha xaula de cristal e comparten a súa preocupación polo ataque continuado á lingua galega practicado desde a Xunta. A declaración pode consultarse tamén en Galiciencia:

Os Departamentos de Galego-Portugués, Francés e Lingüística (Universidade da Coruña), Filoloxía Galega (Universidade de Santiago de Compostela) e Filoloxía Galega e Latina (Universidade de Vigo) son as principais institucións universitarias con responsabilidade docente e investigadora no ámbito estratéxico dos estudos galegos no país. Somos, desde hai case medio século, as entidades encargadas da formación de sectores imprescindíbeis nunha sociedade galega democrática: o persoal investigador en estudos galegos; o profesorado de Lingua e Literatura Galegas nos seus diferentes niveis educativos; moitas mulleres e homes que traballan na industria cultural e nos medios de comunicación en galego; moitas creadoras e creadores que hoxe son de recoñecido prestixio; intelectuais, axentes culturais e persoal laboral que sustentan xa e terán que sustentar no futuro non só as grandes e pequenas institucións culturais mais tamén as empresas relacionadas. É da nosa responsabilidade velarmos por que as futuras xeracións de tituladas e titulados, amplamente formadas, poidan continuar a ofrecer a súa contribución ao futuro da sociedade galega nun contexto globalizado, onde quen amosar unha condición ben articulada entre o global e o local vai dispor dunha estratéxica posición de vantaxe de incalculábel valor.

Algúns datos sobre o plurinligüismo de Feijóo

por Ana Pontón, en Terra e tempo:

Observo con preocupación a situación social da lingua galega. Non é pesimismo, é constatación dunha realidade complexa e difícil. Sei ben que tamén existe pulso social a prol do idioma: voces que trunfan cantando en galego, teatreiras que nos fan soñar na nosa lingua, libros que contan contos en galego, investigadores que escriben teses en galego, mesmo din que hai un xulgado que leva décadas funcionando con normalidade na nosa lingua nacional. En todo caso, existe unha tendencia que acentúa a asimetría entre galego e castelán; o galego está sendo engulido, mentres a Xunta do PP abandona calquera intención e acción normalizadora.

Decreto Filgueira

Documental de Ozo Perozo para a AGAL centrado na historia da normativización entre os anos 1971 e 1982. Conta coa intervención de moitos dos protagonistas deste debate así como a de historiadores que aportan a súa visión sobre o proceso que levou á actual normativa da nosa lingua: Xosé Luís Barreiro Rivas, Elvira Souto, Isaac Alonso Estraviz, Francisco Fernández Rei, José Luís Rodríguez, Maria Xosé Queizán, José Luís do Pico Orjais, Francisco Rodríguez, Tiago Peres Gonçalves, Uxío-Breogán Diéguez e Carlos Velasco.

Sen Plan

No ano 2004 todo o parlamento ofrecera o seu apoio ao  Plan Xeral de Normalización Lingüística (PXNL), un proxecto de consenso que debería ser a guía da política lingüística da Xunta de Galicia. Esta semana o BNG propuxo elevar a rango de lei ese PXNL. A proposta foi rexeitada polo PP co argumento de querer rachar o consenso sobre a lingua. Un xa comenza a dubidar do significado da palabra consenso.
Con este rexeitamento na man poderemos avaliar con mellor coñecemento e perspectiva cal vai ser o resultado do novo invento da SXPL, o chamado Plan de dinamización da lingua galega no tecido económico 2015-2020. Se pasamos o traballo de o consultar o anuncio do que se pretende con esta inicitiva veremos que non é outra cousa que a reedición das medidas do sector 4 (económico) do PXNL. Visto que o PP no parlamento se negou a asumir a elevación a rango de lei o propio PXNL, podemos entender en que vai consistir ese presunto Plan de dinamización no tecido económico. Trátase únicamente de dar unha imaxe de apoio á lingua galega por parte do partido de goberno. Veremos como se divulga e publicita o Plan pero non chegaremos a ver unha aposta efectiva no camiño da normalización. Se en máis de dez anos a Xunta non materializou ningunha proposta decidida para que o galego aumentara a súa presenza no ámbito económico, se nos últimos seis anos non se fixo outro cousa que provomer desde as Administracións a exclusión das linguas minorizadas en todos os ámbitos, se agora o PP rexeita que a letra do PXNL se volva lei, non podemos esperar que comence a chover o maná onde nunca caeu unha pinga de auga. Seguimos sen Plan, e seguiremos ermos tamén no eido económico. Só os radicais e os idiotas poden acreditar noutra cousa.

NOTA: os medios con máis implantación apenas trataron a noticia.

Máis información sobre o tema

• Pleno do día 05/05/15, web do Parlamento
• O PP repudia dar rango de lei á normalización do galego, 05/05/15, Sermos Galiza
• O PP excúlpase da ruptura do consenso lingüístico, 05/05/15, Praza Pública
• O BNG pide elevar a rango de Lei o Plan de Normalización da Lingua galega, web do BNG
• 5 de Maio, Día do Fariseísmo, 06/05/15, artigo de Ana Pontón no Sermos Galiza
  
• Intervención de Ana Pontón (BNG) no debate da proposta para facer lei da letra do consensuado PXNL:

• Intervención nese mesmo pleno de Chelo Martínez (Anova Irmandade Nacionalista)

Nos webs doutros partidos non atopei información sobre este tema.

Premios á publicidade en galego. XXII edición.

A CRTVG e o consello asesor de RTVE en Galicia entregaron os XXII  Premios de Publicidade en Galego, que teñen como obxectivo recoñecemento  de empresas e entidades que teñen o atrevemento (e a boa iniciativa) de publicitárense nos medios de comunicación en galego.
Os traballos premiados foron “Galeguesa, a diferenza"  na modalidade de Internet

"Hai cousas que canto menos cambien, mellor" (desenvolvido por BAP&Conde para Larsa), na modalidade de radio;

e "O noso é o noso" (dirixido pola axencia Imaxe para Estrella Galicia), na modalidade de televisión.

5 de Maio, Día do Fariseísmo

por Ana Pontón, no Sermos Galiza:

O 5 de Maio debía instituírse como Día do Fariseísmo. Nesta data, no Parlamento de Galiza debateuse unha proposición do BNG que só pretendía dotar de rango de lei ao Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Un plan -que con todas as súas virtudes de defectos – constitúe un punto de encontro para avanzar fronte a desfeita do galego. Un Plan, que unha década antes fora aprobado por un Consello da Xunta presidido por Fraga e vicepresidido por Feijóo e, posteriormente, tramitado e aprobado por unanimidade no Parlamento de Galiza. Entendíamos no BNG que era un bo punto de partida. O PP que tanto acode ao consenso, tiña oportunidade de retomar o consenso que, por certo, eles sós racharon. Mais rexeitaron a posibilidade de renovar este acordo e votaron en contra non só do Plan, senón de si mesmos.

Falando: cantando e bailando

Xa van poloa sétima edición das convivencias que celebran os centros de Beariz, Boborás, San Amaro e O Irixo. 

Aquí os tedes compartindo unha canción con letra e coreografía incluída. Durante a xornada realizáronse diversas actividades deportivas. Unha especie de Correlingua, ao estilo do Carballiño.

O encontro tivo lugar hai máis dun mes pero eu non batín con  Lingua de buxo ata estes días.

Retos matemáticos de Lewis Carroll

O mérito do que podedes ver aquí é do traballo realizado polos alumnos de 1º da ESO dirixidos pola súa profesora Norma. Traballaron arreo para decorar o centro.
Houbo unha chea de actividades para  celebrarmos o 150 aniversario da edición de Alicia no país das marabillas. Aquí só vou destacar os retos matemáticos elaborados a partir de propostas de Lewis Carroll. Cada un dos retos estaba presentado por algún dos personaxes do marabilloso mundo de Alicia. Todos, agás o reto 8 que é obra de Sam Loyd, están recollidos de textos de Carroll, especialmente do libro Matemática demente.

Reto 1. A excursión
Dous excursionistas tardan, desde a 3 ata as 9 da tarde, en percorrer un camiño chairo, despois suben ata un outeiro e volven ata o punto de partida. A súavelocidade no camiño chairo era de 4 millas por hora, na subida de 3 e no descenso de 6. Acha a distancia percorrida.

Reto 2.A comida do gobernador de Kgovjni

O gobernador de Kgovjni ofrece unha comida na que invita ao cuñado do pai, aosogro do seuirmán, ao irmán do seu sogro e ao pai do seu cuñado. Acha o número de invitados.

Reto 3.O carteiro da praza 

Unha praza cadrada ten 21 portas en cada un dos seus lados. Están todas numeradas comenzando por unha das esquinas . Un carteiro debe facer entregas nos números 9, 26, 54 e 76. Por cal das catro portas debe comenzar a facer o reparto para percorrer a menor distancia posible?

Reto 4.Viaxeiros a ninguna parte

Dous viaxeiros, partindo a un tempo, percorren en dirección opostas unha vía de tren circular. Os trens saen en ambas dirección (Leste e Oeste) cada cuarto de hora. O tren do Leste dá a volta completa en 3 horas; o do Oeste tarda 2. Cantos trens encontrará cada un dos viaxeiros no seu camiño?

Reto 5.Sacos pesados

Hai cinco sacos: A, B, C, D, E. Os dousprimeiros pesan 12 libras, o B e o C pesan 13 libras e media, o C e o D 11 libras e media, o D e o E, 8 libras. Se os sacos A, C e E pesan 16 libras, canto pesa cada un dos cinco sacos?

Reto 6. Bonecas rotas de Chelsea

O 70% das bonecas de Chelsea perderon un ollo, ao 75% fáltalles una orella, o 80% está sen un brazo e 0 85% sen unha perna. Que porcentaxe, como mínimo está sen os catro elementos?

Reto 7.O xardín de grava

Un xardín rectangular, media iarda máis largo que ancho, consiste únicamente nun sendeiro de grava disposto en espiral. O sendeiro ten unha iarda de ancho e unha lonxitude de 3630 iardas. Acha as dimensións do xardín.

Reto 8. Was it a cat I saw?
A pregunta é: cantos camiños podemos percorrer seguindo a frase: Was it a cat I saw?

Para unha primeira aproximación ao problema podes probar a pintar algúns camiños sobre o seguinte esquema:

Reto 8. Debuxa dun único trazo.
Debuxa a seguinte figura cun único trazo, sen levantar o lápis do papel:

Aínda tiñamos algún reto máis na faltriqueira ao que lle podedes botar o dente:

A merenda
Un vaso de limonada, 3 sándwiches e 7 bizcoitos custan 14 peniques. Un vaso de limonada, 4 sándwiches e 10 bizcoitos custan 17 peniques. Acha o prezo dun vaso de limonada, un sándwich e un bizcoito.


As idades dos tres fillos
A primeira vez que os vin, dúas das idades daban unha suma igual á terceira. Uns anos máis tarde dúas delas dan o dobre da outra. Cando o número de anos transcorridos desde o primeiro encontró é dous terzos da suma das idades de todos eles nesa ocasión, unha das idades era 21. Cales eran as outras dúas?

Ensinas máis do que cres

Vídeo pertencente á que parece ser unha próxima campaña do SNL da USC. "Ensinas máis do que cres"  está orientada a pular polo uso da lingua galega na docencia desta institución. E como iso é certo, como cando se ensina tamén se ensina a lingua na que se imparte a docencia, e se ensinan valores sobre esa mesma lingua, é fundamental que todos, independentemente dos disparates que veñan impostos polos decretos antigalegos, demostremos, tanto na universidade como fóra dela que o galego é a nosa lingua a todos os efectos e para todos os usos.

Galiza latina

Este reguetón da lingua galega, argallado no Obradoiro Músícas Barxas, con Seso Durán chegoume dun chío de Botóns

Boa parte da publicidade das empresas galegas non respecta os topónimos

por Xosé González Martínez en Mundiario:

Abonda con prestarlle atención ao tráfico automobilístico das nosas estradas para decatármonos de que boa parte da publicidade comercial reproduce os topónimos, maiores e menores, dos lugares onden radican esas empresas deturpados. É tal o desleixo que nalgún casos resultan incomprensibles. Esta constatación evidencia a insensibilidade de boa parte do empresariado galego polo noso patrimonio cultural.

De blogues.37

• A XUNTA DI QUE EXECUTARÁ AS SENTENZAS FIRMES, 16/04/15, en Lingua Precaria
• Recoñeces este tipo?, 17/04/15, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• Onte 1301: Que se vexa! O galego, 21/04/15, por M. Bragado en Brétemas
• Denuncia do desequilibrio, 21/04/15, por Suso Acevedo en El toupo que fuza
• Libros que forman letras, 21/04/15, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• Aldaolado: Moita poesía, pouca diversión, 23/04/15, por Lingua de Montes
• Lingua e documentación, 28/04/15, por Suso Acevedo en El toupo que fuza
  
• Pon un palíndromo na túa vida, 29/04/15, por Carlos L. Medrano, en Xolgos de lingua
  

Educar para reflexionar

por Mercedes Queixas Zas, nas Voces de Prolingua:

Retorno á casa logo dunha xornada longa cunha intensidade difícil de cuantificar apenas en horas, pois as palabras foron donas da tea do tempo material que o cronómetro mediu sen tregua.

Palabras náufragas

por Manuel Cabada Castro, no Faro de Vigo, dando a coñecer a iniciativa da AELG chamada "Palabras con memoria" elaborada Isidro  Novo e que comenzou a publicarse no semanario Sermos Galiza a partir do número 140.

A crise na que se atopa a lingua galega, creación e expresión de todo un pobo, merece desde logo a atención e preocupación de cantos se decatan, aínda que sexa minimamente, da transcendental importancia da súa conservación e utilización. Ámbolas dúas cousas -conservación e utilización- condiciónanse mutuamente. Pois de pouco vale, se non é para simple lecer de historiadores e eruditos, unha lingua que só se poida atopar en vellos libros ou na lembranza esmorecente da xente maior que vai morrendo. Conservaríase, mais como algo pasado, como algo morto. Unha lingua non utilizada é unha lingua morta, por moi fermosos que sexan os monumentos mortuorios que os estudosos poidan erguer sobre ela na súa lembranza. Pois ben, falando de xente maior (pertenzo a tal gremio), velaquí xustamente onde hai urxencias que atender.

Gaizka Garitano e o bilingüismo cordial

Gaizka Garitano é o entrenador do Eibar. Onte protagonizou un capítulo do que se lle chama por aquí o bilingüismo cordial. Na rolda de prensa posterior ao partido que o Eibar xogou co Almería fixéronlle unha pregunta e aúscaro e Garitano respondeu nesa mesma lingua. Algúns periodistas comenzaron a protestar. Atendendo á lóxica do bilingüismo cordial estas protestas estarían perfectamente xustificadas. Aínda máis, o preceptivo sería que Garitano, (de ter presente as prácticas do bilingüismo cordial, insisto) non contestara na súa lingua. E aínda se podería dar un paso máis xa que o bilingüismo cordial implicaría que o periodista vasco non fixera a pregunta en eúscaro.
Por se a alguén lle quedou algunha dúbida, o bilingüismo cordial non é outra cousa que, polo si ou polo non, falar sempre en castelán.
Despois das protestas o periodista volveu  preguntar, e como non sabía nada do bilingüismo cordial, volveuno a facer en éuscaro. Garitano respondeulle nesa mesma lingua, facéndonos ver a todos que non ten asumido o discurso do bilingüismo cordial.
Vealí que cando non se lle fai caso ao bilingüismo cordial fanse visibles as linguas minorizadas. Pola contra ao seguirmos os ditados do bilingüismo cordial acabamos no monolingüismo centralista.

A Xunta e o bilingüismo cordial
Feijóo coincide coa presidenta do Parlamento Vasco Arantza Quiroga no bilingüismo cordial, 18/11/09, Xunta
Alfonso Rueda asegurou que o sentir maioritario dos galegos é o do bilingüismo cordial, 22/01/10,  Xunta

Jesús Vázquez recorda que o decreto do plurilingüismo consiste en trasladar ao eido educativo o bilingüismo cordial propio de Galicia, 23/06/10, Xunta

Feijóo asegura que o seu goberno ten “un modelo concreto: o bilingüismo cordial” 19/12/12, Xunta

15 anos do Correlingua

Teño deixado neste espazo virtural xa unha boa monlla de vídeos con mensaxes positivas arredor da lingua pero os máis deles viñan de fóra. Por iso recollo con especial alegría esta peza audiovisual, que transita polos vieiros do entusiasmo arredor do galego. Parabéns ao Correlingua, e por alí estaremos un ano máis.

Nin consenso nin normalización

Nestes últimos días destacábase nos medios a noticia de que a Xunta presentou un plan para a normalización lingüística de diversos sectores, especialmente o comercial e o empresarial. Ao facerse primeiro a presentación do plante ante o Consello da Cultura e a RAG, e despois no Parlamento, a iniciativa multiplicou a súa presenza nos medios.
Pola contra é prácticamente imposible achar nos medios algunha referencia ás dúas mocións presentadas a semana pasada no Parlamento. A primeira delas foi presentada nun plenario polo deputado socialista Francisco Caamaño. Foi unha mágoa que o parlamentario non se puidera despedir da súa actividade política con esta proposta no seu haber xa que foi rexeitada polo PP.
A moción de Caamaño pretendía unha volta ao consenso sobre a política lingüística. Propoñíase a creación dunha comisión para avaliar a situación do galego apelando ao espíritu co que se elaborara o PXNL. A idea era avalialo e reelaboralo atendendo a unha nova análise que debería facer esta comisión. Tal e como adiantaba hai unhas semanas a CGENDL, ao goberno non lle interesa máis que dar imaxe de diálogo, o propio diálogo e a normalización lingüística non entran dentro do seu proxecto. Francisco Caamaño concluía acertadamente que o trato da Xunta á lingua galego pasaban pola indignidade e o desprezo. Velaí a negación do consenso.
A deputada do BNG Ana Pontón presentou  na Comisión de Xustiza unha proposición non de lei na que se instaba ao goberno establecer o requisito do dominio da lingua galega ao funcionariado da administración de xustiza que desenvolva a súas funcións en Galicia. Na proposición figuraban tamén outros aspectos tendentes á normalización no ámbito xudicial como o da dispoñibilidade en galego do programa Minerva (programa que desde hai uns anos imposibilita a tramitación dos expedientes en galego) ou creación dunha base de datos referencial e actualizada que conteña a lexislación na nosa lingua. A pesar da razonabilidade (incluso da necesidade) da proposta, ésta foi rexeitada polo Partido Popular. Ana Pontón volveu a demostrar, unha vez máis, que o goberno actúa en contra do PXNL. Velaí que á negación do consenso se uniu a da normalización.


Ligazóns:

• Cultura e Educación entrega no Parlamento o Plan de dinamización da lingua galega no tecido económico 2015-2020, 21/04/15, nota da SXPL
• A Xunta suma á RAG e ao Consello da Cultura na tarefa de impulsar o galego no tecido económico, 19/04/15, en La Voz de Galicia
• A Xunta presenta as bases para dinamizar o galego no sector socioeconómico e busca consenso, 22/04/15, no Galicia Hoxe
• La Xunta impulsará el etiquetado en gallego para abrir nuevos mercados, 19/04/15, no Faro de Vigo

• Sesión do pleno do Parlamento na que Francisco Caamaño presentou a moción do PSOE sobre a creación dunha comisión para a avalición da situación do galego, 14/04/15, web do Parlamento
• Indignidade e desprezo contra a lingua dende o goberno galego, 15/04/15, no web do PSdeG-PSOE
• Sesión da Comisión de Xustiza na que Ana Pontón presentou a proposición non de lei para a normalización da xustiza, 17/04/15, web do Parlamento
• "O PP está absolutamente so no seu acoso e derribo á lingua galega", 16/04/15, intervención do deputado de AGE Ramón Vázquez no debate parlamentario sobre a proposta de Francisco Caamaño canle de You Tube 'Hai alternativa'

• Sesión da Comisión de Xustiza na que Ana Pontón presentou a proposta do BNG para a normalización do tecido xudicial, 17/04/15, no web do Parlamento
• O PP rexeita a prosposta do BNG para impulsar o uso do Galego na Xustiza, 17/04/15, web do BNG

Panel informativo sobre a paisaxe lendaria e toponímica do Concello de Silleda

Un vistoso e enorme cartel permítenos a presentación mediante exemplos do que podemos atopar no mapa toponímico elaborado durante este curso no IES Pintor colmeiro (Silleda). Así, ofrécese un exemplo dun topónimo dun lugar, un hidrotopónimo, outro referido a un penedo, o nome dunha veiga o dun camiño, e finalmente o dos castros, mámoas e petróglifos. Tamén se fai referencia á existencia de vídeos elaborados expresamente para a explicación dalgúns destes topónimos.

Mapa de toponimia de Silleda

Molinos Nuevos en Ribadumia

Roubei esta foto do facebook de  Enrique Oubiña. Se non me equivoco é a mesma coa que o Faro de Vigo compoñía unha noticia sobre a conculcación da Lei de Normalización Lingüística por parte do Concello de Ribadumia.
Esperemos que fagan pronto caso da denuncia do caso. A mágoa é que aínda se continúen a dar casos coma este.

Non dá vido a primavera

Moitas veces escoitamos relatos biográficos realmente absurdos que manipulan a realidade e nos presentan situacións fabulosas como se fosen irreais. Aquí temos un exemplo xusto do contrario. Un relato biográfico ben ancorado nunha explicación apegada á realidade. Por Susana Méndez, no Sermos Galiza:

Vaia mera, qué corisco! Non dá vido a primavera!, dixo esoutro día a miña nai mirando pola fiestra e refregando as mans para aquecelas. Gústame escoitar á miña nai, tirarlle do fío e que me explique cousas de cando era nena, cando vivía na aldea, facía tarefas da labranza ou andaba de costureira; que me describa como era entón a escola á que ela pouco foi, por ter que atender a facenda; que me conte anécdotas que lle pasaron ou cómo eran as súas avoas e avós, qué facían, cómo falaban…

Irmandade TV no IES das Fragas do Eume

Irmandade.tv estreou web, polo momento en probas para o seu próximo lanzamento dos informativos diarios. Entre as actividades de promoción desta nova etapa está este achegamento ao IES Fragas do Eume (Pontedeume). Trátase dun adianto da Maratón pola lingua galega que se está a preparar desde esa canle. Recóllense neste vídeo unha serie de testemuños do alumnado do IES que reflexionan sobre diversos aspectos da situación social da lingua.
Estaremos atentos a esta canle, moi comprometida coa normalización.

Denuncia do desequilibrio

por Suso Fernández Acevedo, nas Voces de ProLingua:

Descúlpeseme, antes de nada, que aproveite e distorsione o título do primeiro poemario de Xela Arias para encabezar este artigo.

Planta unha lingua

Quim Masferrer, Anna Sahun, o Natxo Tarrés e  Ly Leap explican neste vídeo a nova campaña da Plataforma per la Llengua
Hoxe, 18 de abril, na praza do Borne de Barcelona, levarase a cabo unha plantación simultánea en defensa do catalán. 300 persoas plantaranse simbólicamente en maceteiros xigantes simbolizando as 300 linguas que se falan nos Países Cataláns, debuxando a contorna do territorio de fala catalá. Unha inicitiva vistosa e en plan lúdico e positivo.
Espero ver o retrato do/a plantado/a que representa a miña lingua.
Paralelamente fíxose unha convocatoria-concurso para compatir fotos nas redes sociais facendo referencia ao lema da campaña #joemplanto.

Así foi, doutor

Recollo neste espazo a actividade coa que se celebrou o Día Mundial do Teatro no IES Leiras Pulpeiro (Lugo). O alumnado de 4º da ESO deste centro escenificou o texto de Suso de Toro, Así foi, doutor. Trátase dunha obra de indubidable valor sociolingüístico porque nela aparecen retratados moitos prexuízos cos que acotío se lle carga ao galego. Todo un acerto. Unha magnífica idea para levar este texto ás aulas xunto co debate arredor da situación que se xenera no relato. Veredes que non é o mesmo chamarse José que Xosé.
Un traballo excelente e que merece a pena que se divulgue.
Nesta dirección podemos acceder ás fotos da representación.

Marga Pazos, un premio para todos

A Coordinadora Galega de ENDL facía mención do excelente discurso de recepción do premio da presentadora do Telexornal Mediodía da TVG, Marga Pazos que foi recoñecida como a mellor comunicadora de televisión nos Mestre Mateo 2015.
Onte ProLingua felicitaba nun comunicado á presentadora por elevar o orgullo e a utilidade da nosa lingua no que se revelou como momento estrela da gala. Copio as palabras de Marga Pazos que reproduce ProLingua e que podemos escoitar no vídeo a partir do min 3:00, cando a premiada comenza a falar dos pais:

"a maior parte do mérito de que eu saíra na televisión era deles, porque eran dúas persoas moi valentes, moi comprometidas coa súa identidade, que me criaron, que me educaron, que me berraron temén algunha vez, pero me acariñaron sempre no meu idioma...en galego. [...]Grazas ao meu idioma teño traballo, e teño traballo no meu país, que hoxe non é fácil, traballo no meu país, para o meu país, e nese idioma sigo eu acariñando eu os meus pelouros"

De blogues.36

• «Cocksuckers», liberdade e prexuízos, 01/04/15, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• Quenes, 01/04/15, en Aprende galego con Feijóo
• Conservas legais e ilegais, 06/04/15, por Suso Acevedo no Toupo que fuza
• Thamizhachi Thangapandian: “A lingua como raíz para levantar a voz contra a hexemonía”, 08/04/15, por Ramón Nicolás no Caderno da crítica
• O poder da coma, 13/04/15, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua

Onde está o centro do Concello de Silleda?

Nesta curtade de dous minutos, un grupo de alumnos  de 2º de bacharelato Denise Varela, Sonia Troitiño e Carlos Mato(2º bacharelato) explican o que é o centroide dun polígono e calculan o do concello no que viven: Silleda. É un dos traballos que se presentaron este ano ao concurso Explícoche matemáticas 2.0 (pódense votar as que máis vos gusten) dentro dun programa iniciado pola Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Matemáticas da USC e que agora se organiza en colaboración con EducaBarrié. Outra vez estamos ante a cuestión  das matemáticas en galego, polémica únicamente por culpa do funesto decreto do plurilingüismo, que nesa cruzada antigaleguizadora da Xunta identifica esta materia co castelán. Se visitades a páxina do concurso veredes comprobaredes que

Onde está o centro de Silleda?
Trátase de resolver o problema de atopar o punto central dunha rexión plana de fronteira irregular como a do Concello de Silleda. Sobra dicir que isto podería facerse con calquera outro concello ou, máis en xeral, con calquera rexión plana.
O caso dos polígonos regulares ou dos rectángulos é ben simple pero a pouco que se complique o polígono increméntase moito a dificultade do problema.
O centroide debe poder determinarse a partir das coordenadas dos vértices do polígono.
Neste traballo aproximouse a fronteira de Silleda mediante un polígono de 597 lados. Sobre este polígono calculouse o centroide sobre un sistema cartesiano 
Para obter as coordenadas xeográficas considerarase o centroide como punto de corte de dous segmentos.



A liña que vai aproximadamente de norte a sur parte do Río Deza (Pazos) e chega ata a Serra do Candán (Parada). A que a cruza vai dende o Humedal do Lombo da Lagoa (Xestoso) ata o Río Deza (Vilar). Velaí que o punto central do concello de Silleda é unha veiga chamada Pena Vidal, no lugal de Bustelo, na parroquia de Escuadro, apenas a 2700 m do IES Pintor Colmeiro, o centro no que se argallou todo o traballo. Neste mapa pódese ver a súa localización exacta. O punto A indica a localización do insituto e o punto B é o centro de Silleda. A quen lle temos que agradecer esta determinación é ao profesor e compañeiro Xoán Carlos Porral, sen o seu coñecemento da topografía silledense seríanos imposible chegar a ela.

Bivir

por Xulián Maure nas Voces de Prolingua:

Hai uns días que Oliver Sacks nos agasallou a todos os seres humanos cunha carta de despedida confesando que “por riba de todo fun un ser sensible, un animal pensante neste fermoso planeta”. Esta carta faime pensar na importancia e función social das persoas que consideramos modelos dignos de imitación; organismos humanos que fan evolucionar as colectividades que poboamos os distintos recunchos deste planeta.

Chove sobre mollado

por Xosé Luís Franco Grande en La Voz de Galicia:

Chove sobre mollado: ben sexa pola escasa cultura democrática das máis altas instancias, que di Vicenç Navarro, ben sexa porque os temores e inseguridade típicas daquelas, que di Sánchez Cuenca, unha cousa son as declaracións de principios e outra a execución práctica dos mesmos.

Volve o pensamento de Juan Aparicio?

por Xesús Alonso Montero, en La Voz de Galicia:

A recente sentenza do Tribunal Supremo (26-3-2015), desfavorable ao recurso de casación interposto pola Real Academia Galega sobre a presenza do idioma galego no ensino non universitario de Galicia leva, a calquera historiador das ideas lingüísticas, a facer unhas consideracións sobre o xerarca falanxista (con moito mando en praza) que figura no título desta columna.

Feijóo

Hoxe unha nova versión. Neste caso do tema  "Roar" (Katy Perry) a cargo dos Poetarras Manuel Gago, Rubén Lino e Daniel Vilaverde.
É moi significativo que entre os tópicos escollidos para definir a Feijóo, destaque o da súa política lingüística:

"decreto vai, decreto ven,

dialectos para el almacén.

En español, logo en inglés,

pero en galego non hai ren.

Enquisa vai, enquisa ven,

galego quero aprender,

pois iso xa na casa de cada quen"

E por que súa en cursiva? Pois porque esa política lingüística nin tan siquera está feita en Galicia. O que fixeron e farán Feijóo, Jesús Vázquez, Anxo Lorenzo, Valentín García e Román Rodríguez vén ditado desde un poder foráneo que eles acatan sumisamente e nos impoñen férreamente. Os principios polos que se dirixe a política lingüística parten da negación do conflito lingüístico. Isto ten como consecuencia inmediata a sumisión inmediata do galego, a súa negación na práctica. A única lingua de seu é o castelán. Trátase, xa que logo, de forzar todos os mecanismos sociais para acurralar ao galego o máis posible, e todo isto baixo un discurso de pretendida defensa da nosa lingua. Velaí que se ten que construir un discurso fantasioso que se distribúe de arriba cara abaixo polas canles do poder.

Vil-lingüismo harmónico

A versión da canción Should I Stay, Should I Go do grupo The  Clash, feita por Leo i Arremecághona, toda unha lección de sociolingüística.
Vía GZMúsica

O galego, unha das mellores herdanzas que me puideron entregar

por Marco Maril, nas Voces de Prolingua:

Sen rubor, recoñezo pertencer á xeración asasina. A unha nova xeración que asistía algo atónita, pero bastante impasible, ó feito que os seus pais falaran galego entre eles, pero en castelán cos seus fillos... eu mesmo, por situarnos.

Sociolingüística de taberna

Este pasado sábado 28/03/15 celebráronse os II cantos de Taberna na Estrada organizados polos locais de viños da vila. Ás nove da noite os locais fervían de xente mentres unha chea de grupos armaban a foliada. A festa era ben apetecible e tiña ademais un valor engadido, o de desenvolverse íntegramente en galego. As cancións que se escoitaban eran A foliada de Cela, a muiñeira de Xisto, A Rianxeira, O Gato, Miudiño, Val paços, ....
No bar case todo o mundo acompañaba ao grupo. Había unha chea de nenos que saltaban e bailagan arredor das notas musicais; un veciño novo que hai pouco chegou de Colombia abría os ollos e intentaba seguir o ritmo das cancións botábase a acompañar os retrousos. Cada vez entraba máis xente e ninguén marchaba. A muller que dirixía o grupo mandou parar e pediu atención:
- Hai moitos nenos e agora ímoslle adicar unha canción a eles, para que a bailen!
Entón, dirixíndose aos cativos:
- A ver!, venir todos aquí! Colocaos aquí y bien atentos que teneis que repetir lo que yo haga.
E comenzaron a nova peza:

O galo canta,

a galiña chora

polos pitiños

que dormen fóra,,,

Daquela non me quedou outra que darlle unha nova interpretación á letra desta canción.

O recoñecemento en vida, antídoto da desmemoria

Por Pilar García Negro, no Sermos Galiza:

Non tiven a ocasión de visitar, no cemiterio de Ourense, a tumba de Xosé Ramón e Fernández-Oxea, Ben-Cho-Shey, mais coñezo que deixou ordenado que a súa morte non fose aproveitada para autohomenaxe de quen se servise dela en acto póstumo. As homenaxes verdadeiras ou son en vida ou, indefectibelmente, van ter un aquel de autopromoción por parte de quen as organizar. Tamén souben (ouvinllo moitas veces) da orde de Manuel María de impedir que certo personaxe interviñese nas súas honras fúnebres, coñecedor, como era, do exacerbado protagonismo de que o tal facía gala, en todas cantas exequias de ilustres contaban coa súa presenza. Viñéronme estas lembranzas á mente ao ler, no Sermos… dixital, a recordación de Xoán Costa verbo das noticias, artigos ou comentarios publicados na prensa periódica galega por diferentes persoeiros verbo do falecemento de Ricardo Carvalho Calero, hai agora 25 anos, o 25 de Marzo de 1990. Da data de publicación das esquelas funerarias, eu lembro vivamente como moitas delas, pequenas por mor do custo, foran inseridas por asociacións culturais de calquer lugar do país, tan servidas de entusiasmo patriótico como escasas de recursos. Era emocionante lelas, como un testemuño do cariño e aprezo suscitado por quen coñeceran como conferencista na derradeira década da súa vida. Como tamén lembro a demisión da Real Academia Galega de D. Jenaro Marinhas del Valle, en protesta pola actitude e conduta desta institución verbo do finado.

ProLingua insta a RAG a que continúe coa defensa da lingua

Prolingua, cunha necesaria reflexión sobre a sentenza do Tribunal Supremo sobre o funesto decreto do español:

Diante da recente sentenza do Tribunal Supremo sobre o recurso de casación presentado pola Real Academia Galega contra o chamado Decreto de Plurilingüismo, que reduce a presenza do idioma galego no ensino non universitario, a asociación apartidaria ProLingua quere felicitar publicamente a Real Academia Galega (RAG) por levar a defensa da lingua galega ata o Tribunal Supremo de España, feito que nunca ata agora ocorrera. Que o Supremo admitise o devandito recurso e que tivese que pronunciarse sobre o Decreto xa foi un éxito.

De blogues.35

imaxe da Wicipedia

natural history, 21/02/15, por Martin Pawley en Acto de primavera
Prohibidos os xogos de palabras, 16/03/15, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
Galego, lingua por defecto, 16/03/15, por Suso Acevedo en El toupo que fuza
Como reverter a situación do galego?, 16/03/15, por Miguel González Balle no Bico da ría
O galego nos medios de comunicación, 17/03/15, por Miguel González Valle no Bico da ría
A estraña ausencia de biografías de Filgueira Valverde e outras curiosidades literarias, 19/03/15, por Xesús González Gómez en Biosbardia
Onte 1269: #eusiqueleo, 20/03/15, por M. Bragado en Brétemas
Silenciar as voces críticas con cartos públicos, 24/03/15, por Francisco Castro na Canción do náufrago
ESTE ANO NON SE CONVOCAN OS CURSOS CELGA?, 24/03/15, en Lingua precaria
Onte 1274: «Apego», 25/03/15, por M. Bragado en Brétemas
Violeta, a nena de 'Fálalle galego', por Xan Carballa, no seu blogue
Convencernos para non suicidarnos, 25/03/15, por Francisco Castro na Canción do náufrago
Cando temos á lei en contra,27/03/15, por Francisco Castro na Canción do náufrago
Darlle á lingua en cantidade e con calidade,27/03/1, por Mercedes Queixas no seu blogue
NON HAI PIOR CEGO QUE O QUE NON QUERE VER, 29/02/15, por Alba Nogueira na Porta Ventosa
Onte 1280: Sentenza do Supremo, 31/03/15, por M. Bragado en Brétemas

Guerra e paz en Outeiro de Rei

por César Varela García en Terra e Tempo:

Que bon sería que os tantos persoas de nome, OTERO, que hai polo país, usasen a legalidade vixente para recuperar o seu prístino e galeguísimo, OUTEIRO!! Non imos falar aquí da sonada novela de Tólstoi, nin de loitas e paces que acontecesen no noso querido lugar de Outeiro de Rei.