9 mentiras e unha omisión da SXPL

O IGE acaba de publicar os resultados de 2023 da enquisa estrutural a fogares sobre o coñecemento e uso do galego. Trátase dunha enquisa que vén realizado cada cinco anos  desde o ano 2003. A anterior foi a do 2018. 

Pola súa banda, e sendo a principal entidade afectada polos resultados desta enquisa, a Secretaría Xeral de Política Lingüística emitiu un comunicando facendo unha valoración dos mesmos. Como os resultados da enquisa poñen en cuestión a política levada a cabo pola SXPL, este organismo optou por manipular e mentir en todos e cada un dos aspectos da súa valoración. Vexamos que isto é así. Nos seguintes parágrafos recorto algunhas das afirmacións da SXPL extraídas dese comunicado e despois confróntanse cos datos ofrecidos polo IGE.

O que di a SXPL.1. A Enquisa estrutural a fogares, coñecemento e uso do idioma galego publicada hoxe polo Instituto Galego de Estatística reflicte que 7 de cada 10 persoas se comunican en lingua galega

A realidade. O 29'66% di que a súa lingua habitual na fala é sempre o castelán. Iso non significa que a lingua habitual do resto das persoas, 7 de cada 10, sexa o galego pois hai outras epígrafes (máis castelán que galego e máis galego que castelán). Moito menos se pode afirmar que 7 de cada 10 persoas se comunican en lingua galega pois hai tipos e comunicación que non son mediante a lingua falada á que se refire o dato do IGE; podemos comunicarnos por escrito, os medios representan unha forma masiva de comunicación, recibimos moitas mensaxes navegando por internet..

O que di a SXPL.2.Valentín García destacou que dos datos publicados hoxe, e que recollen o resultado das entrevistas realizadas ao longo do ano 2023, despréndese que se relaciona en lingua galega un 69,25% da poboación que vive en Galicia.

A realidade. O 69'25% é a suma dos que falan sempre en galego + os que falan máis en galego que en castelán + (atentos ao último sumando) os que falan máis en castelán que en galego. Polo tanto ese 69'25% non representa unha categoría en si mesma, trátase máis ben da negación doutra categoría, da dos que empregan exclusivamente o castelán. Hai que ser moi retorcido para facer unha análise con categorías complementarias, que ademais non aportan ningunha outra cousa mais que confusión. Outra vez non podemos falar de "que se relaciona en lingua galega" porque o IGE neste caso fai referencia á lingua falada máis habitual, non a relacións escritas, dos medios de comunicación ou da internet. 

O que non comenta a SXPL sobre os resultados da lingua máis habitual son quizais os datos máis relevantes que ofrece o IGE. Por unha banda as porcentaxes dalqueles que manifestan falar en ambas linguas (máis galego que castelán ou máis castelán que galego) mantivéronse respecto dos resultados do 2018. No entanto os que usan sempre o galego reduciron a súa porcentaxe nun 6'34% mentres que os que usan sempre o castelán aumentaron nun 4'99%. 

O que di a SXPL.3. O galego “continúa na senda de ser a lingua cooficial máis empregada no conxunto do Estado e a maioritaria no territorio, sendo un 29,20% os que manifestan utilizar unicamente o castelán de maneira habitual”

A realidade.O 29,66% (non un 29,20%) din empregar exclusivamente o castelán cando falan. Iso non significa que poidamos afirmar que 7 de cada 10 persoas se comunican en galego. Da mesma enquisa sabemos que o 24,37% falan habitualmente só galego. Isto tampouco significa que o 75% das persoas se comuniquen en castelán, o que significa é que a SXPL está manipulando os datos.

Miremos con máis detalle este parámetro: o da lingua habitual na fala. No ano 2018 a porcentaxe dos que falaban en galego/máis galego que castelán era do 52'29%. No 2023 esta porcentaxe baixa un 6'06% ata siturarse nun 46'23%. Neste sentido poderiamos dicir que o galego deixou de ser a lingua maioritaria na fala por primeira vez na súa historia. Quizais este sexa o éxito dunha política lingüística asentada no espallamento de prexuízos sobre a nosa lingua.

O que di a SXPL.4.“practicamente o 100% da poboación é quen de desenvolverse en galego na súa vida”

A realidade. Desenvolverse como? preguntamos. Falando?, oíndo falar?, escribindo? lendo?

Un dos datos dinos que un 5'37% non sabe falar nada en galego. Esta porcentaxe duplicouse respecto do ano 2018. O máis preocupante é que a maioría dos incompetententes na fala en galego están entre a xente nova. A terceira parte dos mozos non é que de falar en galego.

Outro dato, un 6'63% entende pouco ou nada o galego falado. Esta porcentaxe incrementouse nun 2'09% respecto do ano 2018. Este grupo debe estar formado por inmigrantes. O incremento pon en evidencia que non hai ningún tipo de acollida lingüística por parte da Administración.

Hai un 15'66% que non sabe escribir en galego. Ademais esta cifra aumentou un 2'45% respecto do ano 2018. Isto é especialmente grave porque o analfabetismo na escrita en galego está esencialmente relacionado con que ata os anos 80 a poboación non tivera clase de lingua galega polo que sería de esperar que esta falta de coñecemento se aplique á poboación máis vella. En consecuencia, este valor, de modo natural, debería reducirse. Algo debe estar a facerse moi mal para que se incremente. 

Hai un 16'17% de persoas que entenden pouco ou nada o galego escrito. Como no caso anterior, esta cifra incrementouse un 1'22% en comparación cos datos do 2018. 

O que di a SXPL.5....dominando a expresión oral o 94,62% das persoas, mentres que, en canto á escrita, o 84,35% da sociedade recoñece ter competencias neste eido

A realidade.O IGE informa que o 16,6% da poboación non sabe falar o galego, polo que, como moito podemos dicir que domina a expresión oral un 83'4%. Hai un 5,37% que non sabe falalo nada, do cal non se pode concluir que o resto, un 94,63% é quen de dominalo pois hai outro 11,23% que ten pouco dominio do galego oral. Tampouco se ten en conta que estes resultados son os peores de toda a serie histórica. 

O 15,66% non sabe escribir nada en galego. Isto, outra vez, non significa que o resto, o 84,34% domine a escrita en galego pois non estariamos tendo en conta o 23,36% que sabe escribir pouco en galego. 

O que di a SXPL.6. Por outra banda, no que respecta á comprensión, en maior ou menor medida o galego falado é entendido nun 93,37%, mentres que o 96,35% asegura poder ler neste idioma.

A realidade.Non entende o galego falado un 5,79%. Enténdeoo moito ou bastante o resto, un 94,21% (non un 93,37%). En canto á lectura, hai un 3,65% que non entende nada do galego escrito. Outra vez, isto non significa que o resto, o 96'35% "asegure poder ler neste idioma" pois hai 12'53% que ten pouco entrendemento do galego escrito.

O que di a SXPL.7.os datos demostran que sempre utilizan o galego o 53,01% das persoas ás que os avós lles transmitiron esta fala de cativos, fronte ao 23,35% que o fai en castelán, consolidándose a tendencia de cada vez máis fogares bilingües, un 63,89%.

A realidade. Efecivamente, ao 53,01 da poboación galega os seus avós falábanlle galego sempre. Isto é o que di a enquisa. O que é falso é que todas esas persoas empreguen sempre o galego . En canto ao termo de fogares bilingües, non sabemos o que significa. O concepto máis próximo podería ser a lingua de uso no ámbito familiar pero segundo os datos da enquisa, o emprego de ambas linguas con pais, fillos e avós está entre un 19% e un 25%, moi lonxe do 63'89% que aparece na nota da SXPL 

O que di a SXPL.8....no eido dixital, respecto á última análise publicada en 2018 polo IGE, navegan na actualidade en galego un 1,65% máis dos usuarios,

A realidade.A porcentaxe dos que navegan sempre en galego é dun 0'71%. Produciuse unha redución dun 0'58% con respecto aos datos do 2018. Ao que se refiren na nota de prensa é a que no 2018 un 4'96% dos usuarios de internet navegaban en galego ou máis en galego que en castelán. Nos datos do 2023 esta última porcentaxe incrementouse ata un 6'72%. Fica claro que o panorama non está para sacar peito pois un 93'28% navega máis en castelán ou exclusivamente en castelán; ou, tal e como diría a SXPL, na actualidade navegan en castelán un 1'65% dos usuarios. 

O que di a SXPL.9. ...mentres que nos medios tradicionais a lingua aumenta a súa presenza na prensa escrita, pasando dun 40,9% en 2018 a un 44,62% no 2023, un incremento do 3,72%.

A realidade. Segundo o IGE no 2018 un 59'1% lían prensa escrita excusivamente en castelán. Se restamos esta porcentaxe do 100% temos ese 40'9% do que fala a SXPL. No 2023 pasa a haber un 55'38% de lectores exclusivamente en castelán. A resta dá o 44'62% que aparece na nota. O dato non fai referencia á cantidade de prensa escrita publicada, senón á porcentaxe de lectura nunha determinada lingua. Por completar os datos, no 2023 a porcentaxe dos lectores de prensa escrita en castelán/máis en castelán é dun 95'21% polo que a porcentaxe dos que len só en galego/máis en galego fica nun 4'79%. Como vemos, todo un éxito da política lingüística do PP. A pesar da esmagadora presenza do castelán nos medios de comunicación a Xunta subvenciona dez veces máis aos que o fan nesta lingua que aos que o fan en galego.

O que non di a SXPL.10. A SXPL non di nada sobre os principais datos da enquisa do IGE. Por exemplo, non comenta nada de que unha terceira parte dos rapaces entre 5 e 14 anos non sabe falar en galego. Os datos comparativos das enquisas dos ultimos 20 anos sobre a lingua habitual falada dan un panorama de descenso continuo en todas as franxas de idade. 

Miremos o seguinte gráfico realizado por Praza  onde se observa que o descenso máis acusado é, outra vez, na franxa de idade correspondente aos máis novos. Quizais o decreto de prohibición e redución de uso do galego no ensino teña algo que ver con todo isto.

López Campos, o Conselleiro de Lingua, convocou aos grupos paralamentarios abrir un proceso de diálogo para consensuar un Pacto pola lingua. Esta serie de mentiras e omisións non son un bo principio para fundamentar ese pretendido Pacto. Lembremos que se acaban de cumprir 20 anos da aprobación, por unanimidade, no Parlamento do PXNLG. Quen rachou este consenso foi o PP. A política lingüística está en mans duns extremistas antigalegos que se disfrazan do que non son para non seren rexeitados. Eles xa fixeron un pacto, o pacto de Dorian Gray. Se desvelamos a realidade veremos o monstro corrupto e decadente que se oculta tras o retrato que nos queren facer ver a través das gafas do diabo.

Ciencia en galego

 por Iria Veiga no Nós Diario:

O Consello de Europa insta ao Estado Español a eliminar os atrancos existentes para o ensino de materias científico-técnicas en lingua galega. Sinala ademais moitas outras eivas, como a información e atención sanitaria, o acceso a procesos legais empregando o galego ou a existencia de versión en galego do BOE.

 

Saca a lingua que levas dentro ... pero sen restricións

 A Consellaría de Lingua da man da Secretaría Xeral de Política Lingüística presentaron unha campaña baixo o lema "Saca a lingua que levas dentro". Para poñer en evidencia a hipocrisía da medida, así como para continuar denunciando a prohibición do uso do galego, déixolles por aquí unha nova versión dos carteis da campaña.

Comunicado da CTNL no vixésimo aniversario do PXNLG

 

Comunicado da CTNL:

O pasado 21 de setembro fixéronse 20 anos da aprobación por unanimidade no Parlamento de Galicia do Plan xeral de normalización da lingua galega. Dúas décadas despois, as 400 medidas que recolle o documento "para favorecer o uso do idioma nos distintos ámbitos da sociedade e garantir que calquera cidadán poida vivir plenamente en galego" continúan sen aplicarse e, por tanto, os obxectivos establecidos no plan tampouco se acadaron.

Europa esixe máis galego

por Xosé Antón Pérez Lema, en Nós Diario: 

En 1992 a meirande parte dos Estados do Consello de Europa (que definen un perímetro ben máis alargado ca o da Unión Europea) asinaron a "Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias". A definición convencional considera "lingua minoritaria" toda lingua que non fale a meirande parte da poboación dun Estado asinante. Velaí que o galego ou o catalán, que non son linguas minoritarias en Galicia e Catalunya, senón ilexitimamente minorizadas, si fiquen inseridos neste concepto.

 

Europa esixe máis galego

 por Xoán Antón Pérez Lema, no Nós Diario:

En 1992 a meirande parte dos Estados do Consello de Europa (que definen un perímetro ben máis alargado ca o da Unión Europea) asinaron a "Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias". A definición convencional considera "lingua minoritaria" toda lingua que non fale a meirande parte da poboación dun Estado asinante. Velaí que o galego ou o catalán, que non son linguas minoritarias en Galicia e Catalunya, senón ilexitimamente minorizadas, si fiquen inseridos neste concepto.

 

Incumprimentos

 

por Marta Dacosta en Nós Diario:

No Día Europeo das Linguas, o Comité de Expertos da Carta Europea das Linguas Minorizadas fixo público o seu informe sobre a situación do Estado Español. A información que transcende zumega corrección. Tanta que non utiliza a palabra "incumprimento". Fala de que hai que "redobrar os esforzos", e mesmo así, non di iso sen antes colocar a venda para a ferida: "España conta cun sistema ben desenvolvido de protección e fomento das súas linguas rexionais e minoritarias". Vaites.

 

A falsa harmonía

 Editorial de Nós Diario:

Cantas veces escoitamos o presidente Alfonso Rueda, e previamente Alberto Núñez Feixoo, enarborar a bandeira dese suposto "bilingüismo harmónico" que, segundo os dirixentes do PP, existe na Galiza? O discurso da Xunta bateu onte unha vez máis coa realidade a través do informe publicado polo Consello de Europa advertindo do incumprimento de diferentes compromisos adquiridos polos Gobernos galego e estatal en materia lingüística no marco da Carta europea das linguas rexionais e minorizadas nas súas relacións coa xustiza, na sanidade ou no ensino. O documento saca as cores á Administración e urxe "eliminar as limitacións" que impiden, entre outros aspectos, que a lingua propia do país —só o galego, malia que no pasado Rueda outorgara tamén esta distinción ao castelán— poida usarse cando se imparten as materias de ciencias. O uso do galego tampouco está garantido na atención sanitaria ou nos servizos sociais, algo que xa sabiamos pero que agora constata o Consello de Europa.

 

Víctor F. Freixanes: "O propio PP recoñece que o decreto de plurilingüismo foi un fracaso"

 

Marcos Maceira: "Os avances na normalización prodúcense á marxe da Administración"

Nós TV entrevistou ao presidente da Mesa pola Normalización, Marcos Maceira 

Alba Nogueira: "A Xunta e o goberno central incumpren a CELRM"

 Nós TV entrevista a Alba Nogueira no 20 aniversario da aprobación do PXNL

Elisa Fernández Rei: "É un consenso que o decreto do plurilingüismo foi moi perxudicial para o galego nas escolas "

Nós Tv entrevis á directora do ILG, Elisa Fernández Rei nunha serie que está realizando esta canle sobre o debate sobre o papel do PXNL no seu XX aniversario. En concreto ábrese este debate pola 

" intención de actualizar o PXNL por parte da Administración foi anunciada en sede parlamentaria polo conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López, no mes de maio deste 2024. Este anuncio recibíuse con escepticismo polo PSdeG e o BNG ao considerar que o Goberno do PP nestes 20 anos non desenvolveu ese mesmo PXNL."

Unha CRTVG sen lingua (galega)

Actualmente a lei dos medios públicos de comunicación audiovisual de Galicia é a lei 9/2011 especifica no seu

Artigo 6. Uso da lingua galega. A lingua da Corporación RTVG é o galego; xa que logo, a prestación do servizo de comunicación audiovisual por parte da devandita sociedade e as comunicacións que efectúe ao persoal dependente dela no exercicio das súas tarefas serán en lingua galega.

Ademaiis, engádese unha referencia á lusofonía no

Artigo 3.4. A Corporación RTVG poderá subscribir convenios de colaboración con entidades prestadoras de servizos audiovisuais para a produción ou difusión de contidos audiovisuais en lingua galega e portuguesa en Galicia e nos países de cultura lusófona.  

O goberno do PP pretende reducir a presenza do galego, tal e como se deduce do Anteproxecto de lei dos servizos públicos de comunicación audiovisual. O primeiro que chama a atención é a propia denominación do artigo no que se elimina o concepto de "lingua galega" que vén ser substituído polo xenérico de "lingua". Fica claro que "lingua" significa "lingua española". O artigo, en cuestión non se usa para garantir o uso da lingua galega. Os seus obxectivos son

• Eliminar a garantía de que a liingua do audiovisual público sexa o galego
• Reducir a produción propia (en galego) e blindar a edición e difusión de contidos de produción allea.
• Xustificar e, en consecuencia, garantir por lei, o uso do castelán nos medios públicos de comunicación. 
• Borrar toda referencia á lusofonía. Ben se ve que a finalidade é que se camiña para que o marco de referencia da lingua galega sexa o castelán.

Vexamos a redación do 

Artigo 7. Uso da lingua. Os medios públicos de comunicación audiovisual de titularidade da Comunidade Autónoma de Galicia producirán os seus programas, contidos e servizos en lingua galega e garantirán a edición e difusión en galego dos programas, contidos e servizos de produción allea, sen prexuízo da utilización doutras linguas cando así o xustifique o cumprimento da misión de servizo público definida nesta lei e, en particular, co fin de dar a coñecer a identidade cultural de Galicia fóra do territorio da comunidade autónoma. 

É de supoñer que este anteproxecto conta co apoio de todo o organigrama da Xunta, en especial da SXPL. Revélase así outra vez máis cal é o sentido da política lingüística do PP, levar á anorexia a lingua galega.

Xa que estas son as directrices, non vou opoñerme, senón que, polo contrario, colaborarei a este novo agravio ao galego. Voulles aforrar o traballo aos responsables desta nova tele galega e aquí lles deixo o seu novo logo 

Alba de Groria

 

🌅Hoxe é Día de Galiza, e así comeza!
(Alba de Groria, 1948. Alfonso Daniel Rodríguez Castelao) pic.twitter.com/fXLIrtcDXy

— Concello de Santiago (@PazodeRaxoi) July 25, 2024

Vídeo do concello de Santiago de Compostela para celebrar o Día da Patria.  Adicado á Alba de Groria, obra de Castelao no 1948

Presentación na Estrada do libro "Liberdade para o galego"

 O próximo martes 23 de xullo a AC Vagalumes presenta na Estrada o libro Liberdade para o galego. Política, uso e disposición da lingua, da autoría de Marcos Maceira Eiras e Elsa Quintas Alborés. O acto terá lugar no MOME ás 20:30 h.

Os autores de Liberdade para o galego analizan polo miúdo a situación real do galego nos principais ámbitos da vida social, especialmente naqueles nos que existen compromisos adquiridos polo Estado ou acordos que alcanzaron todas as forzas políticas en Galiza e que son fundamentais en calquera proceso de normalización: ensino, xustiza, administración, medios de comunicación, economía e empresa, lecer… Para isto utilizan os datos recollidos en cada un dos informes periódicos que a Mesa pola Normalización Lingüística foi remitindo a solicitude do Comité de Expertos do Consello de Europa para a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minorizadas ou do Relator especial da ONU para os dereitos da minorías en 2019. Esta análise achéganos datos verdadeiramente estarrecedores, como por exemplo que o 99% da oferta audiovisual, o 99,4% dos xoguetes ou o 99% dos procedementos xudiciais están ocupados polo español.

É indignante escoitar unha e outra vez a palabra “liberdade” na boca de destacados voceiros da política galega cando se refiren á nosa lingua: a conveniencia de promovela respectando a liberdade, de usala con liberdade... Marcos Maceira e Elsa Quintas demostran neste libro que a tan cacarexada liberdade só funciona en relación ao español, que conta con todos os dereitos e ten asegurada a súa posición de poder; mentres que o galego fica nun plano secundario e marxinal, tolerado sempre e cando non cuestione a supremacía do castelán. Con esta intención, os poderes políticos (o Goberno central e a propia Xunta de Galiza) utilizan de xeito perverso a linguaxe e así, calquera intento de restaurar un uso digno e normalizado da nosa propia lingua é denominado “imposición”.

A conclusión que nos ofrece o libro é que existen impedimentos que obstaculizan o uso libre da nosa lingua e que, malia a lexislación que en teoría a protexe, o seu uso non se pode desenvolver plenamente en todos os ámbitos. Os responsables desta situación son precisamente aqueles que teñen a obriga legal de promocionar o noso idioma; nomeadamente a propia Xunta de Galiza que, aínda que case sempre mantivo unha actitude de deixadez e de desinterese polas políticas efectivas de normalización lingüística, desde os últimos quince practica unha belixerancia activa, lexislando en contra da nosa lingua e levando a cabo un plan de exclusión e de difusión de prexuízos sobre o galego.

Dignificar unha lingua é dignificar o pobo que a fala. O dereito dos pobos a empregaren a súa lingua é un dereito humano e é sinónimo de liberdade. Por iso, coincidindo coa celebración do Día da Patria, desde a AC Vagalumes queremos reflexionar sobre a necesidade urxente de verdadeiras políticas de normalización para o galego, a lingua que o noso pobo creou hai máis de 1000 anos como expresión da nosa particular visión do mundo e da realidade. A pesar das discriminacións, marxinacións e prohibicións que padeceu ao longo da súa historia, o galego perviviu até hoxe. Cómpre mudar as políticas para darlle un futuro á nosa lingua e conseguir que, por fin, a sociedade galega poida desenvolver a súa vida plenamente na propia lingua.

Son unha radical

por María Canosa en La Voz de Galicia:

Son unha radical. Pero unha radical de libro. Ou mellor incluso, unha radical de dicionario, porque a RAG dinos que radical, na súa primeira acepción, corresponde co relativo á raíz.

"Con seseo, con gheada, falar galego é unha pasada"

O CPI da Picota (Mazaricos) foi o centro gañador do mellor vídeo do certame "Falemos + galego", organizado polos centros de ensino da Costa da Morte. Participaban un total de 14 centros. O IES Agra das Raíces (Cee) foi o que argallou o mellor lema:

"Con seseo, con gheada, falar galego é unha pasada" 

Arredor desta iniciativa máis de mil rapaces xuntáronse o pasado 20/06/2024 no centro de Cee para participar nunha festa amenizada por María Lado e Xurxo Souto. Contaron coa participación de varios grupos musicais; Malleira, Antía Muíño e Caamaño & Ameixeiras

Máis información:

• Preto dun milleiro de estudantes defenden o uso do galego na festa do “Falemos + galego” 20/06/24 Que Pasa na Costa
• 13 institutos da Costa da Morte únense na Gala "Falemos + Galego" 08/06/2024 Que pasa na Costa 
• Os Institutos da Costa da Morte organizan unha campaña conxunta a prol do galego “Falemos + galego” 11/03/2024 Que pasa na Costa

A maior parte da mocidade da Estrada non usa o galego

"Só o 19% dos adolescentes estradenses fala en galego habirtualmente", este é un titular que publicaba o Xornal da Estrada hai poucos días. Ese foi o resultado dun estudo feito en dous dos tres centros de ensino secundario da vila, pois non tiveron en conta o instituto no que eu traballo, o IES Antón Losada. 

Canda esta publicación tamén subiron o vídeo que encabeza a entrada no que, alén de explicar os resultados obtidos, entrevistan a profesorado do IES Manuel García Barros e do IES nº1 así como a Pablo Chichas, de Radio Estrada, e Gabriel García Calvo (@gagiig8) un profesor de infantil, pero sobre todo, un creador de contidos en tik tok, instagram e todo tipo de redes sociais.

Entre outras cousas vemos un declive continuo do uso do galego na mocidade e, en xeral, unha falta de transmisión da lingua. Cabe preguntarse canta responsabilidade ten a política lingüística da Xunta nesta desfeita. Non pode ser cativa.

 

"O ourizo na néboa" e outros contos en galego

Como batín con este vídeo-conto, aproveito para presentar unha canle, Contos en galegoContos en galego, da que se lle pode tirar moita utilidade tanto no ámbino familiar como no ensino Infantil e Primario. 

A imposición lingüística

por Alfonso Eiré, no Nós Diario:

 

Mentes ben pensantes non acreditan que o sector maioritario do PPdeG aprobase un plano para reverter a normalización lingüística. Vou tratar de explicar aquí como foi a cronoloxía deste cambio que logrou que a imposición do galego e a falta de liberdade acabase por aceptarse socialmente como feito incontestábel.

 

O crime perfecto

 

por Xabier Queipo no Nós Diario: Nós Diario:

Diría que cada vez teño menos tempo para pensar, por mor das múltiples ocupacións que fun amoreando. Non é verdade. Fun adquirindo responsabilidades para estar ocupado en permanencia e, daquela, evitar pensar. Pensar resulta cansado e moitas veces decepciona, pois a análise da realidade leva a descubrir a irracionalidade, quer no propio comportamento quer na irracionalidade da lóxica social que nos arrastra.

 

Explícoche matemáticas 2024

A Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Matemáticas da USC resolveu o concurso Explícoche Matemáticas 2.0 da edición deste ano. Outra vez este concurso tráeme novas que me alegran inmensamente porque o traballo presentado desde o meu centro recibiu o 2º premio. As alumnas de 4º da ESO Alba Albarellos Pose, Noa Otero Calviño e Carla Prieto Loureiro do IES Antón Losada Diéguez (A Estrada), axudadas polos profesores María Paz e Emilio Villanueva tiveron a feliz idea de crear un vídeo musical co título "A trigonometría non é un tostón". Desde que vin o vídeo hai un par de meses, estaba agardando a que saíra a resolución do premio, tiña a certeza de que estas rapazas recibirían un recoñecemento.

O primeiro premio foi para o traballo de Julia Rama González co traballo "Por que a raíz cadrada de 2 é irracional?" no que, mediante o uso de recursos de animación desenvolve unha fermosa demostración da irracionalidade de $\sqrt{2}$ que publicara o portal Gaussianos o ano pasado, recollida á súa vez da canle de Michael Penn, quen dicía tela recollido dun artigo de Theodor Stermann (1902-1991) publicado no 1961. Parece ser que esta demostración "fascinou a moitos matemáticos". Paga a pena coñecela.

O último traballo premiado é o deste vídeo de Teo Calo Suárez, "As matemáticas de Google Maps e máis alá". Magníficamente editado, Teo explícanos algunhas das características máis interesantes dos grafos.

Os premios "Explícoche Matemáticas 2.0" [ver en Retallos Webl] unha exitosa iniciativa da CNL da Facultade de Matemáticas da USC, tiveron a súa primeira edición no 2012. Desde aquela, e coa salvedade do ano 2020 (o da pandemia COVID) veñen outorgándose todos os anos polo que esta é a súa 12ª edición. 

Abalar

 

por Manuel Bragado, en Nós Diario:Nós Diario:

Dende a fase de definición do Proxecto Abalar, curso 2009/2010, a Xunta de Galicia no seu programa de educación dixital priorizou os investimentos en equipamentos e infraestruturas sobre os de formación e creación de contidos dixitais. Un vicio inicial, nunca remediado, a pesar da confrontación dialéctica que ao longo da pasada década mantiveron as editoras educativas galegas coas responsables de Amtega, a axencia creada en 2010 por Feijóo coa intención, entre outras, de dotar a cidadanía das competencias e recursos para participar na sociedade da información. Prioridade das máquinas sobre as persoas consolidada co programa E-Dixgal –substituto de Abalar dende o curso 2014/2015, que ofrece unha educación completamente dixital– cuxa primeira motivación foi estritamente económica, xa que para Amtega constitúe unha opción máis barata que a defendida polas editoras educativas de utilizar un modelo híbrido, no que se utilizan materias didácticos tanto impresos como hipertextuais, escollidos polo profesorado entre todos os dispoñibles, tanto os comerciais das editoras como os compartidos de forma gratuíta polos centros. Estratexia do Partido Popular apenas cuestionada, mesmo polos grupos da oposición, que ademais de arruinar o sector da edición educativa galega, non contribuíu, como se agardaba, a enfrontar a cuestión esencial: o incremento da competencia dixital do alumnado e do profesorado. Por iso, chove sobre mollado que, diante das queixas recentes das familias sobre o funcionamento de E-Dixgal e o anuncio do abandono do programa por parte dalgúns centros, a Consellaría de Educación responda cun "estudo censal corporativo", no que se conclúe que os resultados académicos son parellos con independencia do uso do libro de papel ou dos contidos dixitais de E-Dixgal. Noutras palabras, despois de quince cursos de iniciada a experiencia de Abalar, tanto ten a escola de Xan como a de Pericán. Ben sería que Román Rodríguez explicase con cifras e letras semellante misterio.

La selectivitat de català en Polònia

O programa humorístico Polònia, emitido pola TV3 é todo un clásico (pouco lle falta para facer os 20 anos). Con breves sketchs debulla a actualidade con intelixente acidez. Agora que estamos no tempo de desenvolvemento dos exames da Selectividade, aproveitaron o tema para dar unha lección sobre o discurso supremacista do español.

 

O Plan do consenso lingüístico

 por Gonzalo Constenla, en Nós Diario:

O día 21 de setembro de 2004, o Pleno do Parlamento Galego aprobaba por unanimidade o Plan xeral de normalización da lingua galega (PNL). Por primeira vez na historia, a Cámara que simboliza a soberanía popular do pobo galego e na que naquel momento o Partido Popular tiña maioría absoluta e que sustentaba o último goberno Fraga, acadaba un consenso unánime sobre a política lingüística que había guiar a normalización do galego nos anos vindeiros.

Que suporía que o galego fose lingua oficial na Unión Europea?

por Elisa Quintas Alborés, no Nós Diario:Nós Diario:

A sociedade galega demanda o recoñecemento da oficialidade plena do galego na UE, pois non é lingua oficial e de traballo. O 13 de decembro de 2004 o Goberno español solicitou ao Consello da Unión Europea (UE) que concedese a incorporación do galego, catalán e vasco á lista de linguas oficiais europeas prevista no Regulamento 1/1958 que fixa o réxime lingüístico da Comunidade Económica Europea. Emporiso a institución competente -o Consello da Unión- non concedeu a oficialidade. Polo de agora só existe un cativo uso destas linguas en tres ámbitos, segundo as “Conclusións do Consello relativas ao uso oficial doutras linguas no Consello, e no seu caso, noutras institucións e órganos da UE”, do 13 de xuño de 2005, o que en realidade impide comunicarse directamente cos órganos da UE ao ter que pasar sempre por un organismo español que realiza a tradución.

 

A Selectividade como arma contra o galego. O caso dos exames de Matemáticas

Hai uns días aparecía  por aquí unha entrevista a Ramón Lorenzo feita por Yolanda Castaño na que relataba como cando foi coordinador de COU (Curso de Orientación Universitaria) durante os cursos 1983-84 e 1984-85 tivo que enfrontarse ao rector e ao profesorado de secundaria que se opoñían á introdución do galego nos exames da selectividade. Por certo, a Consellaría parecía que nesa altura non tiña nada que ver co asunto pois só accedeu a permitir o uso do galego baixo presión. Sabémolo porque o relatou así Ramón Lorenzo. Este capítulo merecía estar incluído no Libro negro da lingua galega, de Carlos Callón

Xa que logo, o proceso de normalización das Probas de Acceso á Universidade estivo cargado de dificultades. Nos últimos tempos, baixo a héxira do decreto de prohibición e exclusión da lingua galega do ensino (decreto 79/2010), as circunstancias son propicias a cometer todo tipo de abusos coa lingua de noso. Chegou o momento de dar pasos cara atrás, a ver se ao ir a recú caemos no abismo da aniquilación da lingua. Tal parece ser o obxectivo.

Os exames da selectividade son obxecto de comentario público, os xornais están cheos de ttitulares comentando os feitos máis destacables. Que eu saiba, ningún dixo nada sobre a restra de barbaridades lingüísticas que aparecen, un ano tras outro, nos exames de Matemáticas. Céntrome nesta materia porque é a que coñezo ben, non revisei os exames doutras materias. Velaquí unha escolma do desleixo e desprezo ao galego cometido desde as Comisións de Matemáticas. Comezamos mesmo polo exame de Matemáticas aplicadas ás CCSS da convocatoria extraordinaria do ano pasado.exame de Matemáticas aplicadas ás CCSS da convocatoria extraordinaria do ano pasado. Xa aviso, custa traballo ler estes enunciados (os asteriscos son meus)

(Extraordinaria 2023) Nunha *furna A hai 8 *bolas verdes e 6 vermellas e noutra *furna B hai 4 verdes e 5 vermellas. Lánzase un dado e se sae un número menor que 3 sácase unha *bola da *furna A e se sae un número maior ou igual a 3 sácase a *bola da *furna B. Extraese unha *bola *o chou,

a) Calcule a probabilidade de que a *bola extraída sexa vermella. b) Sabendo que se extraeu unha *bola verde, cal é a probabilidade de que saíra da *furna A? c) Son independentes os sucesos “extraer *bola vermella” e “a *bola procede da *furna A “?

Poño foto do horror porque é difícil de crer

 Se aínda non che sangran os ollos, non te preocupes, hai máis casos irritantes:  

(Extraordinaria 2021) O 40% das persoas que visitan o Pórtico da Gloria da Catedral de Santiago son españolas. Sábese ademais que 4 de cada 5 españoles están satisfeitos coa visita, mentres que, entre os non españois, non están satisfeitos coa visita o 10%.

a) Calcule a porcentaxe de persoas satisfeitas coa visita.b) Cal é a probabilidade de que unha persoa *este satisfeita coa visita e non sexa española? c) ¿Son independentes os sucesos “non ser español” *y “estar satisfeito *ca visita”? Razoe a resposta.

(Xuño 2019) . Logo de anos de utilizalo sábese que a puntuación dun test de uso habitual en certa rama industrial segue unha distribución normal de media 74 e *desviación típica 16. Nunha empresa decídese realizalo a 100 dos seus empregados. 

a) Cal é a probabilidade de que se obteña unha media *muestral superior a 78 puntos, de seguirse a pauta xeral? b) E a probabilidade de que a media *muestral sexa inferior a 74 puntos?

Podemos continuar coa materia de Matemáticas:

(Extraordinaria 2021) Despois de t horas de funcionamento o rendemento *de unha máquina (*en unha escala de 0 a 100) *ven dado *por a función $r\left ( t \right )=\frac{kt}{t^{2}+4}$

a) Calcule K sabendo que o rendemento *as 4 horas *e de 76.

b) Calcule os intervalos de crecemento e decrecemento do rendemento durante *las 7 primeiras horas de funcionamento.

c) ¿En que momento se *consigue o rendemento máximo?, ¿Cal e o seu valor?

(Extraordinaria 2021)Unha empresa pode vender x unidades ao mes *de un determinado produto ao prezo de $518-x^{2}$ euros por unidade. Por outra parte, o fabricante ten gastos mensuais: *unhos fixos de 225 euros e outros de $275x$ euros que dependen del número x de unidades.

a) Determine as funcións I(x) e B(x) que expresan os ingresos e beneficios obtidos pola produción e venda de x unidades, respectivamente. Que beneficio se obtén se se producen e se venden 10 unidades? 

b) Calcule o número de unidades que hai que producir para obter o máximo beneficio. ¿A canto ascenderían os *ditos beneficios? ¿Cal sería o prezo de venda *de unha unidade nese caso?

Anotación final

Se alguén tivo o valor de ler estes enunciados comprobaría que marquei como erro a expresión "desviación típica". Nalgunha ocasión xa me dixeron que era eu que era o único que usaba a forma recollida pola RAG, a saber, "desvío padrón".  Pois non estaría mal, que como desagravio, as Comisións de Matemáticas fixeran caso e comezasen a estender a expresión "desvío padrón"

Repensar as Letras

 

por Marta Dacosta, en Nós Diario:Nós Diario:

Este 17 volveu o debate sobre a celebración das Letras. Polo inadecuado do seu carácter festivo que, en lugar de favorecer a participación en actividades culturais e de difusión da nosa lingua e literatura, máis ben anima a afastarse buscando uns días de descanso. Por ser un cabodano. Unha condición que nos priva da propia persoa a quen se lle dedica, merecedora de recoller esa homenaxe en vida, gozala na compaña de amizades e lectorado e ver a súa obra difundida, estudada e recoñecida. Por non falar do importante que sería escoitala sen filtro ningún.

 

E despois do 17 de maio, a lingua

 

por Marga Doval en Nós Diario:Nós Diario:

Xa se che celebrou, LV, e uniuse a música e a literatura para descubrirte. Polígrafa e violinista da Cidade Alta, viva e querida nos corazóns do que somos, materia de Alexandre Bóveda; da materia que elixiches e nomeaches, elo nunha revolución que aí segue, voz entre voces dunha lingua que reclama os seus dereitos na praza pública. E eu quero ver un novo principio despois deste 17 de maio, a lectura da túa obra, a súa presenza para mover os marcos, para demostrar que nos acompañas nesta denuncia, que xa era túa, da necesaria revitalización da lingua, de deixar de ocultar que imos perdendo falantes, que a lingua non se transmite, que a mocidade, se a fala, deixa de facelo en moitas ocasións en que é máis cómodo falar a outra.

 

Ramón Lorenzo: esa lei en contra do galego é espantosa

Entrevista de Yolanda Castaño a Ramón Lorenzo, dentro dunha serie de entrevistas a membros da RAG.

Ramón Lorenzo lembra o capítulo de cando se permitira examinar de catalán e o vasco na selectividade pero non de galego. Solicitoulle ao rector a introdución da lingua galega na selectividade pero este respondeulle que: "si aún fuese el inglés! Pero el gallego...". Daquela Ramón Lorenzo dirixiuse ao profesorado de secundaria, que tamén se posicionou en contra. Finalmente presionou ao conselleiro de educación do momento ameazando con armar un escándalo se continuaba prohibíndose o exame de lingua na selectividade.

"Se nós tivésemos un goberno que defendese que a lingua de Galicia é o galego,  ... co que estudásemos castelán como lingua secundaria,, pero non como primaria... pero a política lingüística que levaron estes gobernos foi apoio ao castelán e en contra do galego" (min 22:07)

Catedrático da Universidade de Santiago de Compostela, Ramón Lorenzo é un dos maiores especialistas no galego medieval e as súas transformacións ao longo da historia deica se converter nunha lingua de seu. As súas obras 'Traducción gallega de la Crónica General y de la Crónica de Castilla', 'Crónica Troiana' e 'Mosteiro de Montederramo. Colección documental e índices' contribuíron a iluminar e comprender a situación do galego na Idade Media e as súas diferentes etapas evolutivas. Participou, así mesmo, na creación e promoción de entidades clave na consolidación do galego moderno, nomeadamente o Instituto da Lingua Galega (ILG-USC).

Alonso Montero: "se non hai un goberno comprometido co galego, continuará a redución de falantes"

Con esta, Yolanda Castaño comeza unha serie de entrevistas a membros da RAG. Aquí temos como protagonista a Alonso Montero, quen afirma que "se dentro duns anos non goberna Galicia xente seriamente comprometida coa causa da lingua galega, continuará a redución dos falantes"

A vizosa produción científica e divulgativa do profesor Alonso Montero abrangue os estudos literarios sobre autores galegos e alófonos, a sociolingüística, a creación literaria ou a colaboración na prensa. Merecedor de numerosos premios e recoñecementos ao longo da súa dilatada e polifacética carreira intelectual, é membro de número da Academia desde 1993 e foi o seu presidente entre 2013 e 2017.

A vida era un incendio

por Diego Ameixeiras en La Voz de Galicia:La Voz de Galicia:

 

Os pais tiñan un bar, privilexio que a F. lle permitía botar máis tempo na rúa. Gardo na memoria daqueles veráns a faciana encarnada de oito ou dez rapaces do meu barrio. A lingua habitual era o castelán, pero as comunicacións futboleiras executábanse nun crioulo con apelacións á concordia que nunca cumpriamos: «No vale furar ni meter sachadas». Así a todo, F. defendíase nun galego perfecto. Un ourensao de feituras opulentas, herdadas dunha nai que dirixía o bar co carácter de Joan Crawford en Johnny Guitar. Para min, que hoxe sigo sendo un ignorante en sociolingüística, F. era unha forza da natureza: un corpo infantil, miudiño e nervioso, capaz de aloxar a fala ancestral de todos os vellos da contorna de Ourense. Escoitei na radio unha entrevista institucional polo Día das Letras. Unha voz dicía que o sistema educativo garante un perfecto coñecemento da lingua galega, polo que a continua perda de falantes debe imputarse á responsabilidade dos máis novos, que non o usan para socializarse. Ten que ser duro gobernar Galicia: creas un Shangri-La lingüístico e uns adolescentes con ronchas encárganse de dinamitarcho. Outros preferimos tarefas máis agradecidas, como evocar a F. e abrigarnos coa calor da ficción. Ensínanos Manuel Vicent que a memoria debe podrecer para xermolar en literatura, do mesmo xeito que podrece unha semente. Na miña memoria está F. A semente que deixou F. A literatura que lle debo a F. Os rebumbios con F. Podo velo agora rifándome pola miña nulidade no xogo, despois de embarcarlle a pelota nun silveiro. Ou enfrontado aos adultos, arriscándose a recibir uns azoutes, cando consideraba que estaban eludindo as súas responsabilidades e frustrando as euforias do noso mundo infantil. Acudía a unha fórmula para estes casos. Antes de saír correndo, espetáballes: «Que vos dean por onde enfían as agullas». Non sei que sería do meu amigo F. Non sei que lle pasa á memoria da infancia, que vibra dentro nós coma un eco onde sempre se pon o sol no mes de agosto. Sei, en cambio, que o idioma daquel rillote persiste, a pesar dos furos recibidos. «A lingua materna é iso que lle arde ás nosas nais na boca». Escoiteillo a Chus Pato, outra heroína auriense, e hoxe remato aquí. Remato dicindo que a nai de F. saía á porta do bar para chamar polo fillo cando o resto xa estabamos na casa. Eu asomábame á ventá. Nos beizos daquela señora desatábase un fabuloso incendio.

Dous discursos

 por Manuel Bragado en Nós Diario:

Non fai falta ser sociolingüista para identificar que nos discursos do 17 de maio sobre o estado da lingua, o presidente da Xunta de Galicia e o conselleiro de Cultura utilizaron argumentos e linguaxe non verbal alternativos. Mentres Alfonso Rueda, moi serio e con escasa empatía, transformaba o Día das Letras Galegas no día das linguas cooficiais, alegando que "as linguas son para comunicar, non para provocar ningún conflito ou ningunha liorta", o conselleiro José López propoñía con certa empatía un gran pacto pola lingua, sen precisar detalles, mais que tivese en conta que "perdemos falantes e non acabamos de construír un proxecto para as novas xeracións", abrindo unha fenda de autocrítica e posibilidade de recuperación do acordo roto en 2009.

 

O galego morrerá de amor

 por Inma López Silva en La Voz de Galicia:

Imaxinan que o presidente Sánchez remate unha intervención institucional dicindo «que haiga buena salú pa tos ustedes»? Pois ese é o nivel que aceptamos para os usos públicos do galego: políticos que colocan os pronomes coma marcianos, locutores que non pronuncian sete vogais, rótulos sen acentos. Cada vez que un parlamentario di un «llo agradezco moito» —epítome do desastre— morre un miquiño.

 

A lingua, viva

 por Marta Dacosta, en Nós Diario:

"Hoxe contemplamos este concepto como unha coartada ideolóxica empregada polos gobernos populares para frear ou, simplemente, para non favorecer o proceso de revitalización da lingua galega". Esta afirmación acompaña a análise da política lingüística realizada ao abeiro do bilingüismo harmónico. É un artigo de 2009: "A situación actual da lingua galega: unha ollada desde a sociolingüística e a política lingüística", que recolle tamén que o Plan Xeral de Normalización Lingüística aprobado por unanimidade do Parlamento en 2004 "constitúe unha valiosa 'folla de ruta', que permitirá camiñar nunha dirección adecuada sexa cal sexa o goberno". Hoxe podemos dicir que, talvez por iso, cando os gobernos populares retornan á Xunta, desbotan o PXNL. O artigo fala de aspectos positivos, ampliación dos ámbitos, aumento das persoas que escriben e len en galego, incremento dos dereitos dos falantes (?); e aspectos negativos, problemas de uso entre a mocidade, mantemento dos prexuízos, perda de espazos... até fechar o artigo sinalando que hai elementos que "indican ben ás claras a fraxilidade dun proceso recuperador con serias limitacións".

Galego 365

editorial por Alberte Mera, en Nós Diario:

Despois de onte a maioría de xornais levaren a súa capa en galego polo 17 de maio, hoxe voltarán a aparecer en castelán. Sería lóxico nun país normal que a prensa empregase a lingua propia; porén, o 18 de maio de 2024 este xornal continúa a ser o único diario impreso en galego. Reducir a lingua galega a un día é levala a ritualismo. Pola contra, prestixiar o galego é facer xornalismo crítico e riguroso na lingua propia os 365 días do ano. Hoxe como onte e desde o número 1 de 2 de xaneiro de 2020, a razón de ser e de existir deste medio é servir aos intereses galegos e normalizar o idioma. Ofreceuse esta semana desde a Xunta un pacto en prol do galego. Que necesario sería un pacto que restitúa o idioma da Galiza como lingua vehicular e de aprendizaxe no ensino, levantado a prohibición de impartir materias como as matemáticas en galego. Pídeno milleiros de persoas que onte se mobilizaron en Compostela con Queremos Galego e reclamouno esta semana nunha entrevista concedida a este xornal a doutora en Matemáticas Elena Vázquez, que vén de recibir o Premio á Divulgación Científica da Real Academia Galega das Ciencias. Pasou o día de homenaxes institucionais a Luísa Villalta, mais a súa letra, sentimento, integridade e creación están vivas cando escribimos e falamos en galego. A letra de Luísa en nós sempre.

Lingua proscrita dun pobo proscrito

 

por Bieito Lobeira en Nós Diario:

No ensino non universitario prohibiron o estudo en galego das matemáticas, física, química e tecnoloxía. Eliminaron as garantías de uso do galego no ensino de crianzas entre 0-3 anos e suprimiron as galescolas. Na universidade máis "galeguizada" (a de Compostela) a Facultade de Medicina imparte en español 95,5% das súas materias. O restante 4,5% en galego: rango de lingua estranxeira (inglés, na área de humanidades da USC está en 12,5%).

Liberdade e política para o galego

 

por Marcos Maceiras, no Nós Diario:

En Liberdade para o galego. Política, uso e disposición da lingua, libro da autoría de Elsa Quintas e miña, editado por Laiovento, que sairá do prelo proximamente, tentamos achegarnos a liberdade para o uso do noso idioma nos principais ámbitos da vida social, especialmente naqueles nos que existen compromisos adquiridos polo Estado ou acordos que alcanzaron todas as forzas políticas en Galiza. Advertimos, para comezar, que de xeito incompleto e parcial. A exclusión e as limitacións para o galego son tan amplas que nin teríamos espazo para entrar en todas elas. 

17 de maio

 por Marga Doval en Nós Diario:

Chega o día, queridísima LV, hoxe é o 17 de maio e celébrase a túa escrita en todo o país, nese país, coma tantos, de fronteiras elásticas, de alén fronteiras e ou de fronteiras aéreas. O 17 de maio de hoxe que se sinala coa túa palabra, desde a túa Cidade Alta percorre o espazo e vai no dicir da Galiza ciscada polo mundo, como se as luces da torre iluminasen cada arteria, cada golpe do corazón da comunidade da que formas parte, dese sermos Galiza ou nada. Un 17 de maio, que como cada ano, terá a facultade de ser tamén outro día, cando mellor conveña para que a tribo ao redor do teu nome te celebre, para ser semana ou mes das letras, punto sinalado para o Ano Luísa Villalta que rematará o 31 de decembro.

O cuco e a política lingüística

 Editorial do Nós Diario, por Xoán Costa: 

O 6 de marzo de 2004 morre Luísa Villalta. O cuco segue no cubil. En maio as Letras festexan Xaquín Lorenzo, etnógrafo, bon coñecedor do refraneiro. O cuco sae do cubil. O 21 de setembro dese ano o Parlamento galego aproba o Plan Xeral de Normalización Lingüística (PXNL). O cuco xa marchara, mais seica o seu cantar soara falso, porque a falso soa ás veces. E quince veces cantou desde que a plana maior do PP, con Rueda á fronte, apoiou aquela manifestación de Compostela pedindo menos galego; e catorce desde que o DOG prohibiu as matemáticas en galego. O cumprimento do PXNL, que tampouco era ningún manifesto vangardista, fica aí, a escoitar cantar o cuco. E dixemos: “Quen do cuco fía, ou é moi burro ou cucar ansía”. Cucar, enganar, mofar, burlar, aparentar, que o mesmo significan. Até maio de 2024. O Conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude cuca no Parlamento: é momento de “iniciar xuntos un gran pacto pola lingua” di. Que cucada!!!

 

A Coruña de Luísa Villalta

O alumnado de Expresión Artística de 4º da ESO do IES Antón Losada (A Estrada) elaborou un fermoso traballo sobre "A Coruña de Luísa Villalta" que aparece explicado neste vídeo. Non é unicamente un traballo da aula de plástica, é tamén unha denuncia da especulación, unha posta en valor da resistencia democrática fronte ás ditaduras. O mellor é ver o vídeo e ler estas palabras dos paneis de presentación do proxecto:

Retratamos a Luísa Villalta como un faro que nos ilumina coa súa persoal ollada a través dunha verbas que cantan á Coruña, ao que se perdeu co paso do tempo, coa especulación, co egosísmo... e que non soubemos ou non quixemos parar.

Trátase dunha escolma de 9 poemas vencellados a 9 "lugares" emblemáticos da cidade, 9 anacos que a constrúen.

Compartimos con vós a nosa visión particular de todos eles mediante a metáfora bordada e recortada en 9 anacos de velcro.

Analizamos o traballo das chamadas "arpilleristas chilenas", nais, irmás, viúvas... dos desaparecidos durante a ditadura de Pinochet. Mulleres que aparentemente se entretiñan e tentaban sobrelevar a dor bordando inxenuas e inocuas arpilleras con anacos de teas de cores. Mais acabaron converténdose nunha das principais fontes de información sobre o réxime que se tivo no estranxeiro.

Para máis información, consultar o blogue do ENDL do IES Antón Losada que ten moitas máis fotos da exposición.

 

O necesario

por Manuel Bragado en Nós Diario:

Coincide este dezasete de maio co vinte aniversario da aprobación do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG), un espazo de acordo sobre o fomento do emprego do galego, concretado en 445 medidas transversais, en cuxa redacción participaron un cento de profesionais e sociolingüistas, apoiado no Parlamento por todos grupos e diversas entidades socioeducativas, promovido polo secretario xeral de Política Lingüística o mestre Xesús Pablo González Moreiras. Un delampo de esperanza para o porvir da lingua nosa roto pola manifestación galegófoba do 8 de febreiro de 2008 (na que participou o actual presidente Alfonso Rueda) e esgazado polo decreto 79/2010 para o plurilingüismo de Feijoo, que provocou efectos paralizantes inmediatos no emprego do galego na Educación Infantil e nas matemáticas e outras materias científicas, abrindo dende entón unha quebra imparable de novos falantes escolares.

 

Mil primaveras máis

Por Manuel Bragado no Faro de Vigo:

Por coñecida que fose, sempre emociona ler, e aínda moito máis escoitar, a apoloxía que en defensa de Galicia e da súa lingua fixo o escritor Álvaro Cunqueiro o 24 de abril de 1980 na histórica homenaxe que recibiu no hotel Samil de Vigo. Un texto oral, pronunciado de forma improvisada e emocionada, sen mediar apunte escrito ningún, concibido como manda do seu epitafio, que un ano despois se convertería en extraordinario legado ao futuro da lingua e patria galegas. Homenaxe que lembra moi ben o editor Bieito Ledo, entón xerente da editorial Galaxia, onde se argallou e presentou como iniciativa dun grupo de amigos, coincidindo coa aparición no catálogo da editora de Reconquista 1 do primeiro volume da obra en galego completa, o de poesía e teatro, e dun disco (elepé) con poemas do mindoniense recitados na voz de Xohana Torres e acompañamento da arpa de Emilio Cao. Iniciativas promovidas coa intención de subirlle o ánimo a don Álvaro, entón moi baixo, fose polas súas penalidades de saúde como pola aldraxe que o 28 de xaneiro moito o amolara, no acto de investidura como doutor honoris causa da Universidade de Santiago de Compostela, xunto a Camilo José Cela e o filólogo alemán Joseph M.Piel, tras unha protesta estudantil dirixida, sobre todo, contra o reitor José María Díaz Suárez Núñez.

 

La Estrada

 

O da esquerda é o cartel que anuncia a edición 2024 da Festa do Salmón deste ano na Estrada. Para iso recuperaron o da primeira edición, da época da ditadura franquista. Este último, claro está, tiña que publicarse en castelán; o galego estaba prohibido. Agora a situación é distinta, pero non moito mellor. Nin o autor do cartel, nin os concelleiros responsables, nin o alcalde, ninguén ten a mínima sensibilidade para poñer en evidencia o que é evidente, que no cartel actual seguimos a ler "La Estrada". Non hai desculpa posible, só desprezo pola lingua dos estradenses e unha aposta por querer volver 50 anos atrás, en definitiva, unha homenaxe ao franquismo.

Luísa Villalta, paixón e compromiso

Este vídeo xa ten 10 anos. Foi realizado pola Asociación Cultural Irmáns Suárez Picallo, de Sada. 

 

Luísa Villalta: a rebelión da palabra

'Luísa Villalta: a rebelión da palabra' é a serie documental web da Real Academia Galega sobre a autora á que a institución lle dedica o Día das Letras Galegas 2024. A proposta documental, dirixida por Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez, incorpora artistas do ámbito da poesía, a música e as artes escénicas para achegar o público á esencia da autora.

O primeiro episodio traza o percorrido biográfico da poeta, narradora, ensaísta e articulista dende o seu nacemento na Coruña no ano 1957 ata o seu pasamento na mesma cidade no 2004. O resto dos capítulos (ata 6) poden verse nesta lista de reprodución.

A serie conta cos testemuños de María Gómez e Susana Villalta, nai e irmá da homenaxeada; Rubén Anido e Manuel Pérez, alumnos de Luísa Villalta no IES Isaac Díaz Pardo de Sada; autoras e autores que a coñeceron de preto e outras amizades e persoas que estudaron ou editaron parte da súa obra: Pilar Pallarés, Marga do Val, Ana Pillado, Xurxo Souto, Xosé Luís Martínez Pereiro, Estíbaliz Espinosa, Xosé María Álvarez Cáccamo, Eva Veiga, Miguel Anxo Fernán-Vello, Ana Romaní, Maribel Longueira, Francisco X. Fernández Naval, Armando Requeixo, Alexandrina Fernández Otero, Inma Otero, Pilar García Negro, Margarita Ledo, María Xosé Bravo, Susana Sanches Arins, Lorena Conde e Inés Salvado.

'Luísa Villalta, a rebelión da palabra' é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira co apoio económico da Deputación da Coruña, a Xunta de Galicia e o Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.

Galego vivo, Galiza viva

 

por Mª Xosé Bravo, presidenta da AC Alexandre Bóveda, en Nós Diario:

A unha semana da manifestación convocada pola plataforma Queremos Galego para o 17 de maio ás 12 horas na alameda de Compostela, cómpre que todas fagamos un esforzo por publicitar a convocatoria e por garantir que as nosas voces enchan as rúas de Compostela. Un galego forte e vivo para unha Galiza viva e con futuro. Hai moitos anos que xa o deixou escrito Castelao "se aínda somos galegos é por obra e graza do idioma".

 

Galego vivo, Galiza viva

 A plataforma Queremos Galego! convoca para o vindeiro venres 17 unha manifestación co lema "Galego vivo, Galiza viva". 

Divúlgase tamén un manifesto no que se reivindica o PXNL asinado por todos os membros do Parlamento Galego hai 20 anos.

Acosa, que algo queda

A CIG-Ensino denunciaba onte un novo ataque da Consellaría de Educación á lingua galega. En efecto, por medio dunha empresa contratada, a Consellaría remitiu a todo o seu persoal unha enquisa sobre riscos laborais íntegramente en español. 

O mal xa está feito, e aínda que a Consellaría rectifique, xa mandou a mensaxe: "na Xunta o galego non nos importa nada, o mellor é que te adaptes ao poder e fagas uso exclusivo do castelán. Nós continuaremos facendo presentacións de libros en galego de escasa tirada ou de concursiños de prestixio reducido para manter o galego no seu curral para facer coma quen e manter calados aos que se empeñan en usalo". Un acoso de libro, perpetrado no día internacional contra o acoso escolar.

El gallego es la leche

 A Consellaría de Cultura, Lingua e Xunventude en colaboración con Feiraco anunciaron unha nova edición, a 12ª, do Certame de Microrelatos. Se un se pregunta se isto é verdadeiramente un paso adiante na normalización lingüística pouco terá que rascar para decatarse de que o principal obxectivo da Consellaría e un lavado de cara, ofrecerse diante da cidadanía como o brazo armado dunha Xunta de fasquía galeguista. A pátina do galego, poderiamos dicir. 

Certamente nada lle podemos reprochar a Feiraco, todo o contrario, é unha empresa á que debemos aplaudir por apostar polo uso da lingua galega na súa comunicación coa sociedade.   O que ten máis volta é o da Xunta. Cal é a credibilidade que ten un organismo que insulta a nosa lingua coa campaña Gal(l)ega 100%, de presunta promoción do leite galego?

A ver se achas a *diferencia