Adeus, Silleda

X. C. Gª. Porral no encontro sobre
toponimia. Da RAG

Xa hai tempo que tiña que ter publicada esta entrada, pero é que  non sei por onde debía comenzar.
O pasado sábado celebrouse en Pontevedra unha xornada sobre a recollida de toponimia organizada pola RAG e a Deputación de Pontevedra. Entre outros participaba Xoán Carlos García Porral cun relatorio no que explicou o traballo realizado no meu ex-centro, o IES Pintor Colmeiro (Silleda) que recibira o premio Antonio Fraguas. O froito máis destacado dese traballo son dous mapas (un de xacementos arqueolóxicos e outro de microtoponimia de Silleda) xunto coa edición dun libro no que se recolle todo o proxecto. Como dato curioso, a tirada foi de 500 exemplares; o concello de Silleda fixo outra de 1000. O curioso do caso é que hai un ano pedíuselle ao concello colaboración para realizar unha exposición na Casa da Cultura co fin de realizar un acto de presentación do libro para divulgalo entre os veciños. Aínda non houbo resposta e eses 1000 tomos fican gardados (secuestrados) nalgún lugar descoñecido.
Seguramente este traballo foi unha das principais aportacións ao conxunto das actividades realizadas no ENDL do IES Pintor Colmeiro. Non foi o único mérito de Xoán Carlos xa que baixo a súa dirección o ENDL pasou da insignificancia a ser parte relevante da vida do centro. Agora que marchei quixera repasar algunhas outras como a da Radio Colmeiro, argallada por Xosé Rodríguez, e que (unha mágoa) só estivo activa durante o curso 13-14.
Outra das iniciativas que mobilizou a boa parte do centro e que tivounha maior repercusión foi a que chamabamos "Nomeamos as aulas" na que lle dabamos o nome dun escritor a unha das aulas do centro. Aproveitábase a visita do escritor ao máximo propoñendo libros de lectura, realizando presentacións que percorrían a súa obra, facéndolle entrevistas,.... E foron moitos os que pasaron por Silleda, sobre todo grazas ao labor de Gracia Sanctórum. Por citar uns poucos: Rosa Aneiros, Ledicia Costas, Suso de Toro, Antonio Reigosa, Xabier P. Docampo, Fina Casalderey, Agustín Fernández Paz,...
Quixera destacar tamén o traballo realizado por Fe, quen con enorme paciencia e criterio titorizaba eses fermosísimos álbums ilustrados que realizaban os alumnos dos primeiros cursos da ESO. Cada un deles era unha alfaia.
Nos últimos cursos chegounos Maxo, cargada de ilusión en todo o que facía. Ela foi quen puxo ao alumnado a elaborar unha cantidade incrible de esopías, ou quen fixo a proposta de poñer en marcha un Taller de Normalización que publicou esta revista dixital, pero que, sobre todo, mantivo a un bo grupo de rapaces animados arredor dun proxecto normalizador.
Sería imposible relatar todo o traballo levado a cabo polo alumnado: xestión das contas das redes sociais, elaboración de artigos, carteis, colaboración nas máis diversas actividades,... Por poñer un exemplo que tivo certa repercusión nos medios, vou citar o artigo de Claudia no que denunciaba que despois dunha estadía nos Estados Unidos o funesto decreto do plurilingüismo permitíalle a exención da materia de... lingua galega, e non da que sería máis lóxico: da de inglés.

Na columna da dereita do blogue As Ferreiras mantense un apartado sobre prexuízos que contou para a seu tratamento nas aulas coa colaboración de Rosa, a orientadora. Sempre disposta para todo e con todos.

Un dos traballos que máis recordos me trae foi o da Paisaxe lingüística da vila de Silleda. Tiramos case 900 fotografías que houbo que clasificar. Elaborouse un documento que ben podería sentar as bases para iniciativas normalizadoras en colaboración co concello. Pero nunca vin nin interese real nin vontade de levar adiante ningún tipo de medidas. Por exemplo, detectáramos que os sinais dos vaos estaban todos en castelán. A pesar se saber quen era a empresa que vendía prácticamente todos, desde o concello non se puxeron en contacto con ela. Sempre se nos falou da imposibilidade de cambiar a situación. Pouco tempo despois en Moaña galeguizaban con vinilos sobre os sinais de tráfico nunha acertada campaña normalizadora. Pola contra o grupo de alumnos que colaborou nesta proposta era realmente excepcional.
Outro documento-base para sustentar o traballo do ENDL foi a análise sociolingüística  que buscaba ofrecernos unha radiografía da realidade próxima en relación coa lingua. Seguro que cada un que mire o informe (se ten vagar) pode obter algunha conclusión interesante. A min quedoume na memoria unha cifra, a dun 71% do emprego da lingua galega tanto dos avós como dos pais dos alumnos do centro. Nese  elo aínda non se producía unha ruptura da transmisión interxeneracional. A imposición dun límite superior dun 50%, tendencialmente 33%, ao uso do galego na escola establecido polo decreto 79/2010 significaba o establecemento dun forte factor castelanizador no sistema educativo público. Se a isto lle engadimos a existencia dun colexio concertado cunha evidente vocación supremacista, podemos enxergar un futuro de declive do galego nos vindeiros anos no concello de Silleda.
De entre todas as actividades podemos gabarnos de organizar todos os anos unhas xornadas adicadas á ciencia en galego nas que a denuncia da prohibición do emprego da nosa lingua estaba sempre no primeiro plano. Xornadas que sempre se viron enriquecidas polas propostas que nos achegaba a Coordinadora Galega de ENDL. En contraposición nunca houbo nada que aproveitar dos anuncios máis ben intoxicadores e propagandísticos da SXPL. Tamén, nos últimos anos participamos activamente no Correlingua, facendo que esta proposta estivera presente durante semanas no centro mediante diversas actividades que xiraban ao seu arredor.

Para rematar
Quedan moitas cousas atrás, pero nalgún punto hai que cortar.
Para rematar, de entre os centos de achegas que se fixeron nestes anos ao ENDL vou deixar dous vídeos. Un dos primeiros tempos da miña participación do ENDL e outro dos últimos.
O primeiro fóra toda unha sorpresa. Un día unha alumna, sen aviso previo, chéganos ao Equipo cun vídeo completamente rematado no que invitaba a todo o mundo a participar na normalización:



O outro é a última actividade realizada o curso pasado. Grazas á intermediación de Ana Pillado, Mini e Mero achegáronse a Silleda a dar unha das súas clases maxistrais



Saúde e normalización

P.S.: Acabo de ver que esta entrada tivo repercusión nalgún medio e que acabou sendo motivo de que o concello de Silleda se pronunciase sobre a falta de divulgación do libro Paisaxe lendaria e toponímica do concello de Silleda. Se isto serviu para rescatar a publicación e a prometida exposición sobre o mesmo, dou por bo o resultado.
Con todo, revisando o que dixen do concello, pode dar a impresión de que estamos diante dun inimigo da lingua, o cal non é o caso. Poño un par de exemplos. Primeiro: unha iniciativa de promoción do uso do galego no comercio, silledAgasalla, na que se pide a aportación do traballo do alumnado, foi proposta polo concello. Segundo: sempre colaboraron cos centros para facilitar que o alumnado acudira ás convocatorias do Correlingua.

A política lingüística na campaña electoral

Este vídeo da Mesa explica que “todos os datos amosan como o uso do galego está a diminuír a un ritmo alarmante, que só se comprende ao vermos como a posibilidade real de uso do galego está claramente limitada na práctica”. Aínda que preferiría que se divulgase o contido nun formato de presentación dixital (ver abaixo), se seguimos atentamente o vídeo veremos como se debuxa con claridade as principais liñas da enfermiza situación do galego, derivada dunha política lingüística agresiva contra a lingua debilitada. Co fin de reverter esta situación A Mesa propón seis propostas urxentes que o vindeiro goberno debería tomar.
Partindo dunha análise da realidade moi semellante, a Coordinadora Galega de ENDL elaborou tres decálogos de propostas para os partidos que concorren ás eleccións do 25-S centrados respectivamente nos ámbitos do ensino, os ENDL e a sociedade. O primeiro punto é a derrogación do funesto decreto do plurilingüismo.
Finalmente a Coordinadora de Traballadores de Normalización da Lingua (CTNL) tamén fixo a súa achega indicando cales deben ser as directrices para o traballo na normalización.
Con todo, a cuestión da lingua segue sendo residual no debate político da campaña electoral, o que fai sospeitar da existencia de tal debate. Onde si o hai é en Euskadi, aínda que iso non significa nada positivo. Alí tamén teñen eleccións, e un par de vídeos elaborados para a campaña xeneraron unha gran polémica que curiosamente non aparece nos medios das nosas latitudes. Saber delas  pode darnos pistas onde pode ir o (terrible) futuro do discurso supremacista. Quen tirou a primeira pedra foi o PSE, cun vídeo no que identifica ao euskera como un obstáculo para acceder á función pública, dá a entender que é unha barreira contrapoñéndoo á igualdade. Por suposto que esquecen toda referencia a políticas normalizadoras e de garantía de atención, non só na adminstración, do cidadán na lingua vilipendiada.
Pouco despois foi o PP vasco quen susbscribiu o mesmo discurso, reactivando o "discurso da imposición" no que os discriminados aparecen como discriminadores, a normalización é un pozo sen fondo de gastos, a lingua segregada é excluínte, unha barreira. A politítica lingüística que se potenciará consiste en cercala nun gueto ao seu final natural: a desaparición.
En Galicia o PP esconde este discurso baixo unha capa de galeguismo baleiro. Porén a súa política segue os pasos enunciados no vídeo do PP vasco. Onte mesmo o presidente en funcións anunciou que a Xunta deixará de usar o galego como lingua preferente na atención ao cidadán cun decreto que forzará á administración a responder en castelán a aqueles que lle presenten demandas nesta lingua. Lembremos que unha das primeiras medidas do primeiro goberno de Feijóo foi pechar as liñas de galego, aquelas que consistían na inmersión en galego naqueles centros das cidades que así o solicitaban para os pais que querían que os seus fillos se socializaran nesa lingua. Velaí que non se trata de respectar, nin tan siquera con restricións, a suposta escolla da lingua do cidadán, o obxectivo é a redución de espazos da lingua galega.

P.S.: A Mesa tamén puxo á nosa disposición unha presentación coa que se pode seguir mellor o desenvolvemento do contido do vídeo:

Londres está aberta ao galego vs. PP pechado ao galego

Os empregrados da empresa pública declaman nas súas respectivas linguas o lema da campaña do Metro. Unha das empregadas é galega e utilizou a nosa lingua na campaña. Velaí que neste espazo publicitario Londres se abreu ao galego
Non sucede o mesmo coa campaña do PP para as eleccións ao Parlamento do vindeiro 25-S. Nas cidades e nas redes sociais podemos ver carteis deste partido nos que refusan a lingua galega. Velaquí un exemplo que explicita cal é a política lingüística que apoia este partido. Ademais este anuncio é dobremente ilustrativo xa que nel se fai negación explícita da identidade galega.

Por certo, quen siga algo da campaña comprobará o baixísimo nivel de galego que se emprega, cando se emprega. Xa que estamos co PP, sobra comentar que as intervencións de Feijóo son famosas pola disparatada colocación dos pronomes, pero non só por iso. Nesta ocasión o PP apostou por facer máis visible a súa posición antinomalizadora. Cada vez o seu carácter supremacista é máis explícito. Se en anteriores campañas renegaban da lingua en moitos mitins, agora suben un chanzo máis e nesta podemos ver carteis e referencias nas contas oficiais do partido nas que abandonan a lingua galega. Creo firmemente que é unha decisión tomada conscientemente e que ten como obxectivo seguir reforzando o ataque ao galego. Así cada vez vemos un PP máis pechado á nosa lingua, que cada vez é menos a súa, se que o foi algunha vez nalgunha medida.
Esta nova actitude vese acrecentada cun completo desleixo, mesmo burla, cando fan uso do galego. Vai un chío do PP coruñés como exemplo:

Conflito lingüístico e ideoloxía na Galiza

por Xoán Carlos Domínguez Alberte, no Sermos Galiza:

Hai agora corenta anos que vía a luz unha obra de referencia na sociolingüística galega contemporánea: Conflito lingüístico e ideoloxía na Galiza, cuxo autor é Francisco Rodríguez. Subtitulada A situación do galego como síntoma, a publicación, saída orixinariamente en Xistral, increméntase, agora, en Laiovento, para o que é a quinta edición, cun rico e amplo material. Trátase dunha edición corrixida e acrecentada, na cal se manteñen as grafías orixinais dos traballos que incorpora.

¿Normalización lingüística?

por Andrés Vázquez, no Sermos Galiza:

A sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia que anula tres artigos e apartados da ordenanza do Concello de Lugo é a última das medidas de desprestixio contra a lingua galega. Deixa sen efecto o apartado referente á lingua oficial do consistorio, e o que establece que as actuacións administrativas na nosa lingua serían totalmente válidas. No ámbito educativo son coñecidas as enquisas sobre a competencia lingüística declarada que amosan que as destrezas en lingua castelá superan ás que o alumnado presenta en lingua galega. O decreto do plurilingüismo, que reduce a un 33% a ensinanza en galego, tamén exerce un efecto prexudicial contra o idioma e contra a competencia lingüística que adquiren os alumnos na lingua propia de Galicia.

Neocastrapo político

por Xavier Alcalá en La Voz de Galicia:

Aconteza o que acontecer en Galicia o próximo 25 de setembro, continúe o Alberto (Alberte) Núñez (Núnez) Feijoo (Feijó, a pronunciar Feishó) ou non presidindo a Xunta, a historia da lingua galega haberalle dedicar un capítulo a este político: o da consolidación do neocastrapo. El é paladín de tal fala e contou coa axuda inestimable de dona Pilar Rojo (¿Roxo?) á cabeza do Parlamento.

Un paso adiante e outro atrás, *Orense

A imaxe está sacada do programa Telediario da RTVE, emitido o 18/08/16, dando a noticia da presentación da Volta Ciclista a España.

Hai uns anos isto non sucedía. O manual de estilo das canles públicas eran respectuosas coa toponimia galega. Despois de moito batallar conseguírase o respecto neste pequeno pero moi visible ámbito. Era ademais un punto de referencia para outros medios de comunicación e un punto de apoio sobre o que fundamentar a españolización dos nomes dos nosos lugares que mantiñan outros medios ou a propia administración noutros ámbitos. Agora o momento é outro.

Vivimos un período de forte agresión á identidade galega. O galego non conta, fica diluído no español, é completamente secundario. A consigna desde a dirección da TVE é a de empregar os topónimos galegos ao estilo franquista. As queixas coma ésta son cualificadas de radicalismo nacionalista e así xa consideran ter plena xustificación para a agresión á lingua galega.

Con accións coma ésta refórzase o espazo de agresión á lingua pois as canles privadas teñen aquí apoio para actuar da mesma maneira.

Resulta que nós, os galegos, pagamos as canles públicas. Tamén pagamos unha boa parte da organización da Volta Ciclista deste ano. O que nos desvolven é o desprezo e o insulto.

Lingua materna vén de matar

por Inma López Silva en La Voz de Galicia:

Eran emigrantes de vacacións. «Aquí a xente viste guai», dixo un con ese acento dos mozos que almorzan en galego nalgún suburbio de Lucerna, «alá non hai tendas de roupa bonita e barata, de feito só hai un Pull&Bear en Zúrich». Díxoo así, pulundbar, á alemá, e as curmás riron. «Dise pulandbiar», díxolle unha delas. «A saber como se di!», mediou alguén desde outra mesa. Naqueloutro lugar, tomaba o café a xeración dos que non mercan roupa en Pull&Bear porque xa non están para pantalóns rachados nin croptops co embigo ao aire. Os mozos erguéronse, e a rapaza galega que pontificara a perfecta pronuncia british da tenda de Arteixo, anunciou «Papá, pirámonos», e liscaron desa forma na que universalmente liscan os adolescentes, camiñando coma se arrastrasen nos pés un peso eterno. «Como pasa o tempo», sentenciou unha muller duns corenta anos, guapa, mentres os miraba afastarse. Había nesa frase unha nostalxia sen fin.

Reequilibrar o galego. Louvor do activismo lingüístico.

por Joám Lopes Facal, no Praza Pública:

Registam as estatísticas a desoladora evoluçom do nosso idioma, a mais alta criaçom do país que já foi Gallaecia com os romanos e Kallaikia com os geógrafos helenos. Um monumento ímpar que justifica umha naçom.

O galego? Como unha drogha!!!

Da boa feitura de Nós TV, chéganos outro vídeo do alumnado da XXIX edición dos Cursos "Galego sen fronteiras", así se explica esta moza:

"A moitos galegos víñalle ben ver o que sucede cando unha persoa da India, da América e do Xapón se reúnen para falar en galego."

María Xosé C. Trillo As linguas dun Estado plurinacional…

por María Xosé C. Trillo, no Sermos Galiza:

Recibo unha chamada telefónica dunha desas novas empresas coas que teño contratada a enerxía eléctrica. O de sempre. Queren que lles expliques as túas decisións, facer un exame exhaustivo de por que fas o que fas ou deixas de facer o que non queres facer. Esa si que é a nova liturxia do mercado libre, a todas as horas tes que facer confesión. Pois a min non me apetece. Non tanto por capricho, senón por principios de autoestima. Mais iso é outro cantar.

Apartheid

por Xavier Queipo no Sermos Galiza:

Eu adoito meter o fociño onde non me chaman. Ás veces o resultado é positivo e saio co fociño indemne e outras con el adoecido. Así e todo, e a risco de non estar a ben con todo o mundo (non se pode), vou expresar en síntese as miñas ideas sobre ese manifesto que circula pola rede e que xa recibín unhas cantas veces, sobre o chamado apartheid lingüístico.

Busco amante galegofalante

Busco Amante Galegofalante from as candongas do quirombo on Vimeo.

Vía Trafegando Ronseis

E isto é o amor

E digo eu: non estaría ben que as orquestras que andan a cen estes días polas vilas galegas, interpretaran cousas bonitas coma ésta, no canto das trapalladas coas que normalmente nos abrouxan.  

O carro, versión sinfónica

Esta magnífica interpretación que demostra que para ler a Manuel María, nin tan siquera cómpre saber ler. Así de universal é a súa obra. Velaquí están  Luísa Blanco Pena (fagot), Alba Pardo Aboy (clarinete), Juan Manuel Ocampo Dobalo (trompa) e Sergio Rodríguez Pena (oboe). Os 3 primeiros son membros da Banda Xuvenil de Silleda e o último é da Banda da Bandeira. Todos alumnos do meu centro, o IES Pintor Colmeiro (Silleda)

Rabela: Entrevistas arredor da lingua

Nesta entrada recompilo as entrevistas que Nós TV realizou a persoas de distintos ámbitos no programa Rabela do pasado 28 de xuño

A mocidade fala da lingua: Pontedeume, Neda, Moeche, Muros, Lalín, Fisterra e Pontevedra

Rematabamos o pasado mes cunha referencia ao programa Rabela, de Nós TV, adicado á reflexión sobre a situación actual da lingua galega. Os mantedores da canle de You Tube desta televisión tiveron a boa idea de colgar os vídeos nos que entrevistaran á rapazada de Pontedeume, Neda, Moeche, Muros, Lalín, Fisterra e Pontevedra. Unha alfaia para teren en conta os ENDL.

De blogues.58

• Xogo de tronos e palabras, 01/06/16, por Manuel Arca en Derrubando isoglosas
• Palíndromos ilustrados [10], 01/06/16, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• A cea do gobernador, 05/06/16, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• O galego e a secretaria xeral de Podemos en Galiza, 06/06/16, por Carlos Callón no seu blogue
• Onte 1695: Biblioteca Agustín Fernández Paz, 07/06/16, por M. Bragado en Brétemas
• As cinco vogais do listísimo Carlos Callón, 08/06/16, por Carlos Callón, no seu blogue
• Lewis Carroll en Silleda, 10/06/16, por Carlos L. Medrano en Xogos de linguaç
• Resumo das leis da lingua galega, 13/06/16, por Jenny Costa da Morte en Vexamos máis alá
• Vídeos, prexuízos e humor, 19/06/16, por Carlos L. Medrano en Xogos de lingua
• El doble error, 19/06/16, por Ferran Suay en de l'Horta estant
• O castelo de San Carlos de Fisterra, 20/06/16, por Francisco Fernández Naval no blogue A noite branca

Rabela: debate sobre o galego na mocidade

Cando hai uns días recollía un debate sobre o ensino da nova canle de televisión Nós TV xa osmaba que non sería a última vez que faría referencia ás achegas desta nova emisora radicada en Lalín. O que non esperaba era esta explosión, a do pasado 28/06/16 coa emisión do espazo Rabela, cun especial pola a lingua, con varias horas de emisión e cargado de contidos, dos que se teño tempo irei dando noticia neste espazo.
O primeiro que vou destacar é esta mesa de debate moderada por Pablo "Chichas"e na que interveñen profesores de recoñecida experiencia no mundo da normalización: Séchu Sende, escritor e toda unha referencia, Hortensia Bautista con experiencia como concelleira de normalización e  Bernardo Penabade, o ideólogo do "Modelo Burela", xunto á presidenta da CTNL, Anxos Sobirño, falan da perda de falantes na mocidade galega e por onde deben camiñar as prácticas normalizadoras.
Ademais do faladoiro, o programa contén moitas entrevistas, sobre todo a rapaces.

26J

Esta foto, dun cartel electoral do PP foi tomada na Estrada. Hai centos de carteis iguais a este que se pegaron por toda Galicia. En todos eles, ademais do lema "A favor", faise referencia a unha data, a do 26 de xuño, como 26J. O PP renegou por completo do uso do galego ao facer referencia á data electoral única e exclusivamente en español. A mensaxe non era directa, pero estaba clara.

Os cabezas de lista da formación popular eran Juan Juncal, coñecido ultra anti-galego, Joaquín Mª García e Ana Pastor, que non falan en galego nin de casualidade, e Miguel Ángel Viso, do que o único que sei é que patrocinaba o Ribeiro en castelán. 

Isto é o que queremos para a nosa lingua? A súa negación, a vía aberta ao supremacismo do español? Queremos unha lingua de terceira clase, dun status inferior non xa ao inglés, senón ao de calquera lingua estranxeira? Queremos unha lingua chea de prohibicións e sen ningunha garantía? Queremos a hipocrisía da louvanza sentimentaloide baixo unha política lingüísitca de apartheid? Quizais o noso desexo pase por protexer aos nenos da nosa lingua, procurando que non a escoiten, que non a falen, que non a aprendan e que, pola contra, aprendan que non serve para nada, que as linguas realmente útiles son as que non son a nosa, e que en definitiva, a nosa, tampouco é nosa.
Se buscábades iso fixéchedes ben o pasado 26X votando ao PP, porque iso é o que teremos. Os sinais estaban claros, e aquel que non os vira, ou ben é cego, ou ben idiota, ou ben un furibundo negacionista.

Da Laracha a *La Racha pasando por *Laracha: Da importancia de non quedar in media res

por Silvana Castro García en Terra e Tempo:

Desde hai un tempo escoito con resignación como unha parte da poboación, minoritaria, afortunadamente, opta por eliminar os artigos diante de topónimos como A Coruña ou A Laracha, por exemplo, de tal xeito que "Saen de Coruña e paran en Laracha de camiño a Carballo".

17 de Maio negado 17 veces

Así é como desde as institucións se actúa contra a lingua galega. Este é o caso do Concello de Ribeira, que continúa actuando impunemente contra a Lei de Normalización Lingüística e contra o Decreto 189/2003  polo que se aproba o nomenclátor das entidades de poboación da provincia da Coruña. A mestura de hipocrisía e desprezo non pode ser maior có que se demostra neste cartel mediante o que o concello anunciaba os actos do que denominaban "mes das letras galegas".

Efectivamente, o 17 de maio celebrábase o Día das Letras Galegas. Este ano a figura protagonista era Manuel María, un poeta moi comprometido coa normalización da lingua. No cartel anunciador do concello de Ribeira 17 veces aparecía o topónimo en versión deturpada: *RiVeira. 17 veces negada a lingua galega coa aquiescencia da Xunta de Galicia, especialmente da Secretaría Xeral de Política Lingüística.

'Saudade' cantada pola rapazada arxentina

Francisco Luís Bernárdez (Buenos Aires1900-1978) era fillo de emigrantes procedentes de Maceda Maside. El é o autor do poema que cantan estes rapaces do colexio Santiago Apóstol (Buenos Aires).
A nota triste é que se divulgue esta peza neste blogue no canto de que o faga quen ten tería que facelo, pero iso é o conto de sempre. 

Unha imaxe de Francisco Luís Bernárdez aparece ao principio do vídeo. El foi un poeta e diplomático arxentino que colaborou na revista Nós e que escribiu varias obras en galego, entre elas o “Discurso encol do Idioma Galego” publicado en 1953, no que denuncia o estado da nosa lingua na ditadura franquista.
O poema que canta a rapazada do Santiago Apóstol é o seguinte:

SAUDADE
Non sei quen é, non sei como se chama.
Non sei de donde ven nin quen a envía,
Non sei si é de tristura ou de alegría
A voz con que ela clama e me reclama.
Non sei si cada bágoa que derrama
Brota de gostosura ou de agonía
Non sei si o que ela chora noite e día
Ven do seu ser ou do que o meu máis ama.
Somente sei que a sinto tan presente,
Tan viva, tan real, tan insistente
Como a lembranza e a melancolía.
Como a reminiscencia de un cheirume.
De un vago son, de un indeciso lume,
De algo que fai pensar en Rosalía (…).

A lingua como arma política ou a necesidade de novos discursos

por Denis Vicente e Martín Vázquez no Praza Pública:

Nos últimos días asistimos a un cruce de declaracións sobre a lingua galega en varios medios de comunicación e nas redes sociais de dous dos principais líderes políticos da esquerda galega: Carlos Callón, candidato do BNG ao Congreso pola provincia da Coruña nas vindeiras eleccións do 26 de xuño; e Carmen Santos, actual Secretaria Xeral de Podemos en Galicia.

Lingua de laboratorio

por Rosa Enríquez en La Región:

É o galego unha “lingua de laboratorio”, como afirmou Carmen Santos, a secretaria xeral de Podemos en Galiza? Por que diría isto a politóloga viguesa? Talvez porque a normativa da RAG non lle comprace e se inclina polo reintegracionismo ou máis ben é contraria a calquera normativa e prefire que sexa a fala a que determine como cómpre expresarse en galego, así, en abstracto? Paréceme que Santos incorre nun erro que revela un coñecemento superficial da cuestión lingüística. O galego, como o francés, o catalán, o inglés ou o italiano son linguas vivas, porque son usadas de xeito cotián por un certo número de persoas para poñer en práctica iso que adoitamos denominar comunicación.

Unidos pola lingua en Lalín

Quizais xa o víchedes na tele, porque o acontecemento tivo moita repercusión. Foi hai un mes, o pasado 16 de maio. Unha cadea formada por mozas e mozos dos dous institutos de Lalín estendeuse entre os dous centros. Unha cadea humana de máis de un quilómetro, a distancia que hai entre o IES Laxeiro e o IES Ramón Mª Aller Ulloa, que contou coa colaboración da policía local. Os rapaces colocáronse polas rúas Luís González Taboada, D e Penatoare. Unha vez que confluíron, utilizouse a cadea para intercambiarse libros. O IES Aller Ulloa entregoulle ao outro centro Astronomía a ollo ceibe, (o libro que debía ser o primeiro libro de divulgación científica en galego, proxecto fanado polo desastre da Guerra Civil e posterior dictadura) e Presas fáciles, de Miguelanxo Prado. Do IES Laxeiro partiron Historia do ADN, de Daniel Soutullo, e Cantos de poeta, de Gelria.
Ambos centros fixeron público un manifesto conxunto no que destacan a importancia da ciencia en galego, agora prohibida nos centros de ensino pola defenestación do funesto decreto do plurilingüismo ao que cualifican acertadamente no manifesto como "exemplo de estratexia de substitución lingüística habilmente calculada."

QR Manuel María en Vilalba

Neste mapa podemos ver a ubicación de distintos códigos QR que levan a vídeos e outros recursos feitos polo alumnado dos centros de ensino de Vilalba arredor da obra e a figura do escritor chairego Manuel María.
A organización dos contidos, a creación dos códigos QR e o mapa son un traballo da biblioteca do IES Lois Peña Novo (Vilalba) e o seu alumnado. Colaboraron neste proxecto o CEIP Insua Bermúdez, CEIP Mato Vizoso, CEIP Monseivane, CEIP Terra Chá, CEP Castelao, Centro Ocupacional, Escola de Educación Infantil de Vilalba, Escola Infantil A Galiña Azul, e o IES Basanta Silva.
Son un total de 28 recursos que, ademais de pola arañeira virtural, tamén se difundiron por Vilalba en paneis informativos. O alumnado destes centros realizou diversos traballos sobre Manuel María e nos locais comerciais e de hostelería houbo exposicións dos mesmos. Deste xeito sacouse a escola pola vila e espallouse coma nunca a figura do poeta chairego por Vilalba.
Entre os recursos aos que podemos acceder está esta orixinal contrución dunha gaiola para os soños do alumnado do IES Los Peña novo.que fixeron no Departamento de Automoción.
Non se pode pedir máis.

P.S.:Despois de redactada a entrada vin que os de Praza Pública tamén publicaban a nova:

Manuel María, agochado en Vilalba en 28 códigos QR
e tamén en Código Cero: Vilalba énche de códigos QR para conmemorar o legado de Manuel María

e no dixital Terrachá.xa: Os traballos dos centros de ensino de Vilalba, dispoñibles en formato dixital a través de códigos QR instalados pola vila

As cinco vogais do listísimo Carlos Callón

por Carlos Callón, no Sermos Galiza:

Carmen Santos, secretaria xeral de Podemos en Galiza, respondeu ao meu último vídeo, no cal eu afeaba que chamase o galego escrito como unha "lingua de laboratorio", entre outras cousas.

A situación do ensino na actualidade

Debate moderado por Pablo "Chichas" sobre o estado actual da Educación. Estiveron no plató de Lalín Mariló Candedo (Nova Escola Galega), Moncho Carrasco (CPR Plurilingüe Karbo) e Alejandra Pérez (Profesora Educación Secundaria na Pública). Falouse das reválidas, da LOMCE, das programacións, da situación do galego nas aulas (hora:minuto 59:30) e houbo polémica no debate sobre o ensino público e ensino privado.

Lingua que traba

Outra vez máis, o obradoiro de plástica dixido por Luz Beloso no IES As Barxas (Moaña), cunha historia realmente fantástica.
Vía CGENDL

Contra o bilingüismo enredante

por Nel Vidal, no Praza Pública:

Figureiro, pasmón, de escaparate, parvo, machucante, pesado, absurdo, ocultante, ineficaz, repetitivo, secundarizador, molesto…, ou paspán (como o ten denominado o psicólogo Ferran Suay). Para o título escollín “enredante”, mais creo que de calquera destas formas se podería adxectivar o bilingüismo ao que me refiro neste artigo, ao que lle levo un tempo a dar voltas e sobre o que non me animei a escribir nada até que non merquei un cartón de Deleite, que é só “leite galego” por diante, por atrás, polos lados e por arriba (e cumprindo coa normativa que impón o castelán en ingredientes e caducidade). Galego 100%, en masculino, por todo o envase, si, sen necesidade de, ao mesmo tempo, querer ser outra cousa. Sen ser figureiro.

"O poema" de Manuel María

O POEMA from EduPlástica- Luz Beloso on Vimeo.

Outra vez o departamento de plástica do IES As Barxas (Moaña), nesta ocasión cun poema, O poema, de Manuel María.
Vía CGENDL

"Teu son vaime": a diversidade da lingua común

Son rapaces de 6 centros distintos. Cada quen canta coa súa variante dialectal, e todos xuntos forman unha canción na lingua común.Son cantos diversos, sotaques plurais, porque cantar non ten cancelas e o galego non remata en ningunha isoglosa.
Videoclip realizado polo alumnado de 2º ESO do CPI Plurilingüe Eusebio Lorenzo Baleirón (Dodro) en colaboración co IES Cosme López Rodríguez (A Rúa), o IES San Paio (Tui),o IES de Melide (Melide),o Agrupamento de Escolas Dr. Júlio Martins (AEJM) (Chaves) e o IES Padre Sarmiento, Vilafranca do Bierzo (León).
Vía CGENDL

Matemáticas en galego (na USC)

Ao botar un ollo ao pasado, podo certificar que fun realmente afortunado por recibir un número de horas de clase en galego bastante alto, un 35%, de comparármolo co que cabría esperar segundo as cifras que nos achega anualmente O Cartafol, a revista dixital do SNL da USC. De repasarmos os datos do uso do galego na docencia na USC, veremos que nunca chegaron aos niveis dos que gozei eu. Os valores máis altos dos que se ten referencia é desde o curso 2002-2003, un 20%, que foi incrementándose ata o curso 2009-2010, un 32%. Nese momento, é cando se aproba o funesto decreto de plurilinguismo  (casualidade?) e tamén comenza un descenso do galego na universidade compostelá ata un 21% do último ano. Un paso adiante e outro atrás, Galiza.
Claro que, se falo do meu caso particular,  a docencia dos departamentos de matemáticas está moito máis galeguizada que a dos da rama biolóxico-sanitaria, onde o galego é unha rara avis.
Por concretar, darei os datos da porcentaxe da docencia en galego do último ano nos departamentos de matemáticas:

• Álxebra: 19,36%
• Xeometría e Topoloxía: 22,35%
• Análise Matemática: 66,25%
• Matemática Aplicada: 33,19%
• Estatística e Investigación Operativa: 12,15%

Con este panorama é moi de agradecer, e de louvar, o esforzo que están a facer moitos docentes desta universidade, que desde o ano 2008 contribuíron á publicación de unidades didácticas, sumando ata o momento un total de 231 títulos.
Unha vez máis vemos o esforzo de parte do SNL da USC e dos que colaboran co mesmo, un esforzo escasamente recompensado e que se enfronta a unha estrutura social montada para a exclusión da lingua galega. Vivimos nunha política lingüística supremacista que mantén e protexe todas as vantaxes para a lingua A ao tempo que se divulga un discurso no que se aparenta protexer e potenciar a lingua B. Así ésta ten que cargar co discurso, mentras que a outra queda cos privilexios, o cal multiplica as desvantaxes da primeira e as prerrogativas da segunda, ao preparar así o campo ideal para o discurso de que se impón a lingua B. Deste xeito, iniciativas coma esta do SNL, de publicar unidades didácticas en galego, adquiren o nivel de accións heróicas.
Como mínima contribución á honra que merece todo este esforzo, recollo aquí as unidades de matemáticas que hai publicadas ata hoxe. O caso non deixa de ter o seu punto subversivo xa que, recordémolo unha vez máis, cargouse sobre as matemáticas a prohibición de impartila en galego baxo un decreto autotitulado equilibrista. Curiosamente non se elaborou un decreto das mesmas características para o ensino unversitario, onde polas cifras que vimos aquí, si que levaría a un incremento da docencia en galego.

Álxebra

• Rodríguez Fernández, C. e Fernández Vilaboa, J.M. (Dpto. Álxebra): Espazos vectoriais, para a materia "Espazos Vectoriais e Cálculo Matricial", 2013

Xeometría e Topoloxía

• Masa Vázquez, X.M. (Dpto. Xeometría e Topoloxía): Clasificación de Superficies, para a materia "Topoloxía de Superficies", 2013

Análise Matemática

• Rodríguez Fernández, C. e Fernández Vilaboa, J.M. (Dpto. Álxebra): Aplicacións lineais, para a materia "Espazos Vectoriais e Cálculo Matricial", 2013
• Otero Espinar, M. V. (Dpto. de Análise Matemática), Sucesións e series de funcións reais, para a materia “Cálculo diferencial e integral”, 2008
• Rodríguez López, R. (Dpto. Análise Matemática): Ecuacións diferenciais: resolución e aplicacións a problemas en Bioloxía, para a materia “Matemáticas para Bioloxía“, 2011
• Rodríguez López, R. (Dpto. Análise Matemática): Ecuacións diferenciais: resolución e aplicacións a problemas en Bioloxía, para a materia “Matemáticas para Bioloxía“, 2011

Matemática Aplicada

• Ferreiro Darriba, J.B. (Dpto. Matemática Aplicada): Ecuacións diferenciais de orde superior, para a materia "Matemáticas III", 2013
• Rodríguez Iglesias, C. (Dpto. Matemática Aplicada): Introdución á análise numérica. Erros de cálculo numérico, para a materia "Cálculo numérico nunha variable", 2013
• Ling, J.F. (Dpto. Matemática Aplicada): Coordenadas astronómicas. Medida do tempo, para a materia "Astronomía Básica", 2013
• Rodríguez Iglesias, C. (Dpto. Matemática Aplicada): Introdución á análise numérica. Erros de cálculo numérico, para a materia "Cálculo numérico nunha variable", 2013
• Santamarina Ríos, D. (Dpto. Matemática aplicada): Introdución ás ecuacións diferenciais ordinarias, para a materia “Fundamentos matemáticos da Enxeñaría”, 2010
• Vázquez Méndez, M.E. (Dpto. Matemática Aplicada): A transformada de Laplace, para a materia "Matemáticas III", 2013
• Vilar Rivas, M. (Dpto. Matemática Aplicada): Vectores e xeometría no espazo, para a materia "Matemáticas I", 2013

Estatística

• Crujeiras Casais, R.M. (Dpto. Estatística e Investigación Operativa): Inferencia estatística, para a materia "Estatística", 2013
• Fernández Fernández, M.A. (Dpto. Estatística e Investigación Operativa): Programación linear enteira, para a materia "Programación Linear Enteira", 2013
• Rodríguez Casal, A. (Dpto. Estatística e Investigación Operativa): Introdución ao cálculo de probabilidades, para a materia "Elementos de Probabilidades Estastística", 2013

Uso do galego na USC: artigos do Cartafol
Para completar a entrada, pódense consultar os artigos que desde a publicación dixital do SNL nos achegan sobre o uso do galego na univerisade compostelá:

• Departamentos, profesorado e linguas (2016)
• En que linguas ensina a USC? (2016)
• Evolución dos usos lingüísticos docentes (2016)
• Evolución dos usos lingüísticos en doce anos (2015)
• Departamentos, profesorado e linguas (2015)
• A anos-luz do plurilingüismo e aínda moi lonxe do bilingüismo (2015)
• Evolución dos usos lingüísticos na docencia da USC (2014)
• Linguas, departamentos e categorías (2014)
• Galego, 23; castelán, 74 (2014)
• Miraxes? O galego na docencia da USC nos últimos anos (2013)
• Linguas, departamentos e categorías (2013)
• 75-23 (2013)
• Volvemos ao rego? (2012)
• Linguas, departamentos e categorías de PDI (2012)
• Galego, 27; castelán, 69 (2012)
• Galego, 30; castelán, 66 (2011)
• Entramos nunha fase de estabilización (2011)
• Linguas, departamentos e categorías do profesorado (2011)
• Evolución no uso das linguas na docencia (2010)
• Linguas, departamentos e categorías de PDI (2010)
• Nos mestrados oficiais, estreamos datos sobre os idiomas (2010)
• O galego, subindo na USC (2010)

O grande poder da matemática

Documental do programa Observatório do mundo, emitido pola canle TVI24 no que se desenvolven algúns tópicos das aplicacións da matemáticas.
Vía SPM

O anuncio en córnico

Xosé María Lema escribía na tribuna da RAG un artigo sobre o córnico poñendo o acento no enorme abatemento que produce pertencer a unha cultura que deixou perder a súa lingua. Con todo hai un grupo duns 300 resistentes que pulan pola recuperación da lingua da terra.
No ano 2002 o córnico acadara o status oficial de "lingua minoritaria" baixo o paraugas da Carta Europea de Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM), o que esixe dos estados que garanta a aprendizaxe da lingua de todos aqueles que o desexen e ampare o movementos de normalización lingüística. Ata este ano o goberno inglés destinada unha partida orzamentaria de 150.000 libras para financiar políticas lingüísticas de fomento do córnico pero o pasado mes de abril suprimiu estes fondos. A compañía de xeados Kelly´s of Cornwall aproveitou a circunstancia para crear un anuncio no que se potenciaba a calidade do produto co uso da lingua córnica e a un tempo multiplicaba a visibibilidade da reivindicación da dotación orzamentaria para esta lingua.


Losing the Cornish language would kill off part of British culture

Rabela: artistas e lingua

Continúo coa teima do enorme programa emitido o pasado 28 de xuño por Nós TV. Nesta ocasión a mesa de reflexión, sempre dirixida por Pablo "Chichas", reuniu a varios artistas,  Inacio Vilariño, Fantoches Baj; Paco Nogueiras, músico; Martín Nogueira, músico; e Anxo Garcia, Viravolta Títeres.

Paseo de Manuel María pola Estrada

Tal e como anunciara a Asociación Cultura Vagalumes, despois de facer o percorrido pola vila da man de Manuel María visitando distintos centros comerciais, editaríase un vídeo ofrecendo un resumo da xornada. Velaquí está.

Non só escoitaremos aos veciños recitar poemas do escritor chairego, senón que veremos ao propio Manuel María, interpretado polo mestre Tino Regueira, falándonos da súa vida e ofrecéndonos anacos da súa obra.

A linda cooficialidade dun país diglósico

por Iolanda Teixeiro Rey, no Sermos Galiza:

E a ledicia que nos dá vivir nun país diglósico? Iso é impagavel! Camiñando aquelas ruas encostas de Porto, onde todo a xente se dava a falar portugués, decateime eu do triste aborrecemento daquel viver monocorde.

CEIP Frian-Teis: Vivimos nun mundo matemático

Xa levo tempo seguindo as noticias que o CEIP Frián-Teis (Vigo) vén deixando no blogue da biblioteca, O lar de Frianciño. Pode que a alguén se lle faga recoñecible o centro pois foi onde se argallou aquela excelente proposta titulada A lingua sabe a pan. Podería suceder que este proxecto fose unha marabillosa casualidade e que, unha vez rematado mesmo se lle virasen as costas á lingua pois oportunidades para isto é o que nos ofrece a Xunta mediante o funesto decreto do plurilingüismo. Mais éste non é o caso, a lingua segue sabendo a un pan gorentoso. Nesta ocasión a protagonista é a matemática e celebramos que, contra vento e marea, se fixera en galego.
Desde que Galileo comentara en Il Sagiatore, que a explicación do mundo estaba escrito na naturaleza en linguaxe matemática, a daquela chamada filosofía natural,  avanzou sobre esta premisa e fíxoo mellor ca nunca en toda a súa historia. En relación coas matemáticas, isto é o que se debe aprender na escola. A importancia das matemáticas como ferramenta para interpretar o mundo. Así, o alumnado de primaria ten que practicar as múltiples destrezas aritméticas que utilizamos e debe comprender cales son as principais figuras xeométricas. É un clásico que esta segunda cuestión sexa unha tortura en moitos libros de texto. Alí aparece un listado dunha chea de figuras xeométricas con toda a súa terminoloxía, unha enmarañada clasificación, fórmulas a esgalla..., en definitiva, algo que podería representar o inferno.
O profesorado do CEIP Frián-Teis, acompañado de toda a comunidade educativa, converteu isto no paraíso. Durante todo o curso, moitas das familias do centro estiveron pescudando en busca de imaxes matemáticas presentes no entorno. Así obtiveron fotografías na propia casa, de sinais de tráfico, referentes ao ámbito deportivo, do tranporte,....En todas elas aparecía a súa mascota, o moucho Frianciño,  e en todas elas podemos abstraer unha figura xeométrica. Tal e como dixo Galileo, vivimos nun mundo matemático. Para comprobármolo basta con percorrer aquí abaixo o traballo que fixeron durante o curso. De certo que moitos outros pais sentirán, como min, unha sana envexa dos que teñen matriculados aos seus fillos nese centro.

Idioma escollido

por Xavier Alcalá en La Voz de Galicia:

En datas recentes cumpríanse dous centenarios que deron para moito correr de tinta, mesmo con paixón. Se sometésemos todo o publicado na web (hoxe so existe o que aparece nela) a unha máquina lóxica de captura e agregación, veriamos que Irmandades da Fala e Camilo José Cela son rótulos príncipes. A partir deles, moitas derivas. Compañeiros de La Voz devotos da literatura fixeron ardente defensa de don Camilo, como escritor galego «ata as cachas» (Pousa) e seica maltratado por non escribir na lingua patrimonial do Impaís (Caneiro).

De blogues.57

da Wikipedia

• O metro en anagramas, 02/05/16, por Carlos Medrano en Xogos de lingua
• A subtitulación de produtos para a TVG, 04/05/16, por Manuel Arca Castro en Derrubando isoglosas
• De "idiomas muy respetables españoles" que non serven, 04/05/16, por Carlos Callón, no seu blogue
• Chegan as reválidas, 10/05/16, por M. Bragado en Brétemas
• Onte 1673: Primeira Gala do Libro, 15/05/16, por M. Bragado en Brétemas
• 10000 días despois, 16/095/16, por Carlos L. Medrano, en Xogos de Lingua
• Liberdade lingüística, 16/05/16, por Aldara Tubío Pereira, no Bico da Ría
• Tres anotacións para o Día das Letras, 17/05/16, por Carlos Callón no seu blogue
• Onte 1675: Manuel María, editor de Xistral, 17/05/16, por M. Bragado en Brétemas
• Onte 1676: Día de Internet, 18/05/16, por M. Bragado en Brétemas
• A experiencia do idioma córnico, 14/05/16, por X. M. Lema na Costa do Solpor
• Outra visión do D. Ramón de Asorey, 19/05/16, A Marela Tarabela, blogue da biblioteca do IES Ramón Aller (Lalín)
• Idioma escollido, 26/05/16, por Xavier Alcalá no seu blogue
• Onte 1689: Xerais Básicos Ciencia, 31/05/16, por M. Bragado en Brétemas

Oposicións contra o galego

A Mesa denunciou que nas oposicións do Sergas celebradas esta pasada fin de semana, no caso de faceren a proba en galego debían ter en conta que prevalecería o enunciado do cuestionario en castelán. Incluso facían unha advertencia de que podería haber discrepancias no texto en galego, porque se entendía que o orixinal, o exame de verdade digamos, estaba escrito en castelán, e a versión en galego só era unha tradución. Ademais ao ser o galego unha lingua pouco apta para o emprego de terminoloxía científica, o Sergas insistía que o uso da versión en galego non ofrecía garantías legais nunha proba da importancia dunhas oposicións, na que os examinando se estaban xogando o posto de traballo. Concretamente, o punto 8 das instrucións para a correcta elaboración da proba dicía:

En caso de erro tipográfico ou de transcrición do texto editado en galego e o editado en castelán, do cuestionario bilingüe, prevalece este último aos únicos efectos da súa comprensión lóxica, sen prexuízo das aclaracións vinculantes que de viva voz poida advertir o tribunal durante a realización da proba.

Aclaro unha cousa. Este texto non aparecía na convocatoria publicada no DOG.Entregábaselle aos opositores no momento de realizar a proba porque ben saben os responsables do Sergas que este atropelo é ademais ilegal. Pois ben, non é a primeira vez que o fan.

O pasado 23 de xaneiro celebráronse en Silleda as primeiras oposicións do ano. Había convocadas, entre outras, 205 prazas de enfermería. Outra vez, na convocatoria desta oferta pública de emprego, non aparecía este insulto aos galego.
Veremos como ante esta animalada calará o presidente da Xunta, calará o conselleiro de sanidade, calarán tamén os de educación e cultura e outro tanto fará o secretario xeral de política lingüística. Ningún deles vai dimitir por esta razón xa que están aí para iso, para facer o que fixeron.

Orgullo antroponímico no CEIP Viñagrande-Deiro

Simple e coidado. Así é o vídeo do ENDL do CEIP Viñagrande-Deiro (Vilanova de Arousa) no que os rapaces proclaman orgullosos o seu nome. E poden facelo con toda a fachenda por teren nomes da terra.

Non por min; por eles

por F. Borxa González Tenreiro, no Praza Pública, co artigo gañador do XII Premio a artigos xornalísticos normalizadores Concello de Carballo 2016:

Levo unha década traballando de tradutor. Formeime no Reino Unido, onde vivín tres anos, iniciando un hábito que non deixei desde entón: comezar o día con, polo menos a intención, de ler vinte páxinas dun libro en galego, vinte páxinas dun libro en inglés, vinte páxinas dun libro en portugués e vinte páxinas dun libro en español. Despois mudeime a España, para traballar de xornalista bilingüe inglés-español nunha empresa malagueña. Transcorrido outro ciclo de tres anos fundei unha axencia de tradución en Galiza. Actualmente desprázome entre Galiza e Portugal, sendo Lisboa a miña segunda residencia.

Arosa, outra vez

Este cartel podíase ver pola estrada N-640, alí saquei a foto.
Non é a única exposición que se celebra en Fexdega que fachendea de deturpar o topónimo da ría. O pasado mes de novembro celebrábase o IV Salón *Arosa Novias 
Isto faime recoller da memoria un caso que vai xa para 20 anos. No ano 1997, grazas a unha iniciativa da Mesa púxose en marcha un boicot á compañía automobilística por teren a nefasta idea de poñérenlle a un choche o nome de Seat Arosa. Foi unha das campañas da Mesa que máis repercusión social tivo. Editáranse carteis, pegatinas, e os centros de ensino xogaran un papel activo na denuncia da deturpación toponímica. Aínda que só se conseguiu que a compañía aceptase rotular co nome legal aquelas unidades baixo petición expresa do comprador, a campaña quedou na memoria colectiva e hoxe é unha referencia histórica da contestación social aos agravios á lingua galega.
Modestamente, desde aquí invito ao boicot a estas monstruosidades.

Os pallasos e o galego

por Nerea Costa no Sermos Galiza:

Esta semana mentres comía cunha amiga, laiábase pola probable desaparición do galego. Dicíame con pesadume que despois da súa xeración ninguén ía falalo, que por moito que ela llo inculcase aos seus fillos, sabía que cada día seríamos menos galegofalantes até que non quedase ningún. Naquel momento sentinme como un dos últimos exemplares de mamut do mundo buscando alguén máis da súa especie para sentarnos a espera do final.
Dicía Castelao que se aínda somos galegos é por obra e gracia do idioma. O día que morra xa non seremos nada. O galego é a lingua da nosa terra, do noso pobo, por mal que lles pese a moitos, unha lingua que sobreviviu ao longo do tempo, malia que non foron poucos os intentos por facela desaparecer. Despois de ser asoballada durante a súa historia, parece mentira que sexa agora cando menos falantes ten. Agora que se ensina nas escolas, agora que se escriben máis libros en galego que nunca, agora que é a língua de moitos medios de comunicación, parece mentira que sexa este momento cando a vexamos esmorecer. Con dor, ollo cara á miña xeración, perdida entre teléfonos intelixentes e redes sociais que ironicamente nos volven pailáns e asociais. Asisto á morte electrónica do galego por mor do despego á língua e á cultura galega dos mozos e mozas

Explícoche matemáticas 2.0, un oasis no deserto

Antonte, na Facultade de Matemáticas entregáronse os  premios do concurso Explícoche Matemáticas 2.0, na súa edición de 2016. O concurso está organizado polo SNL da Facultade, xunto coa Fundación Barrié e o Servizo de Normalización Lingüística da USC.
A entrega destes premios trae de novo ao primeiro plano a prohibición do galego nas aulas de matemáticas e doutras moitas materias desde a imposición do decreto supremacista contra o galego, o autotitulado perversamente, como decreto do plurilingüismo, cuxa fundamento principal é precisamente o de impedir a docencia en galego das materias científicas no ensino obrigatorio. Por esta razón o concurso é un oasis no deserto no que a política lingüística do PP converteu o ensino das matemáticas, a tecnoloxía, a física e a química.

A gañadora na sección de universidade recaeu no vídeo Unha viaxe de París a San Francisco, de Andrea Vilar Álvarez, estudante de 3º curso do grao en Matemáticas, da Facultade de Matemáticas da USC.

O gañador do concurso deste ano é o vídeo 'As matemáticas que gañaron a Segunda Guerra Mudial', de Álvaro Cañete Rosell, Carolina Grille Sieira e Clara Vales Fernández, de 3º da ESO do Colexio Obradoiro da Coruña. Baixo a titorización de Jonás González Guinea. Parabéns tanto aos gañadores como a todos os participantes.

Por unha diversidade lingüística real

Hai un par de meses xa tratamos este asunto. O Protocolo para a Garantía dos Dereitos Lingüísticos (PGDL) é un documento en construción que se presentará á sociedade e ás institucións no vindeiro mes de decembro. Estase a elaborar desde hai varios anos por diferentes grupos de traballo, combinando os enfoques científico, académico e social, para construír unha ferramenta que permita reverter a situación das linguas minorizadas e construír unha Europa baseada na igualdade entre as comunidades lingüísticas. Preténdese que sexa un instrumento regulador do compromiso social e político coa diversidad lingüística europea.
Paul Bilbao, un dos membros do comité científico para a elaboración do protocolo explicaba así o seu carácter:

consiste no establecemento dunhas medidas que servan para a protección e garantías dos dereitos lingüísticos de todas as comunidades lingüísticas europeas, na procura dunha diversidade lingüística real. Na situación actual, incluso en Europa, moitas comunidades lingüísticas quedan invisibilizadas.
Trátase de acelerar o proceso de normalización lingüística desde unha vertente política e desde unha vertente social. Compría deixar un legado que servira para o futuro. Poñer de manifesto outra xestión da diversidade lingüística en toda Europa

Outra das compoñentes do comité científico, Pilar García Negro, denunciaba na presentación o mesmo que comentaba eu no chiador o pasado 18 de maio:

A política lingüística oficial non é que sexa pasiva, indiferente ou indolente a respecto da lingua galega: é francamente hostil. Ao día seguinte da (suposta) celebración, do día da lingua galega, o presidente da Xunta de Galiza estaba falando en imperfecto español, de principio a fin, porque se estaba a celebrar a renovación de contratos na Citroën de Vigo. A lingua galega non abonda nin para manter unha mínima acción declarativa porque se trataba dunha multinacional, moi recompensada, pro certo, por diñeiros galego, e aí non cabe o galego

Viaxes e paseos con Manuel María

O venres 27 ás 21:00 a Asociación Cultural Vagalumes presenta na sala de exposicións de Abanca da Estrada, o libro-dvd “Peregrinaxes, viaxando con Manuel María”. No acto proxectarase ese vídeo así como o gravado durante a xornada do 7 de maio na que se recitou a Manuel María en diferentes espazos comerciais e de encontro da Estrada.
O vídeo “Peregrinaxes, viaxando con Manuel María” é un proxecto do escritor Lois Diéguez, compañeiro de viaxe e de militancia poética do escritor da Terra Chá. A través desta proxección teremos ocasión de ilustrar os poemas que Manuel María ten dedicado a lugares emblemáticos da súa identidade tanto desde o punto de vista das raíces vitais e culturais das que provén como das experiencias que lle achegou os diferentes lugares que visitou.

A experiencia do idioma córnico

por Xosé María Lema na tribuna da RAG:

O idioma celta de Cornualles tivera un desenvolvemento normal e puido resistir a presión do inglés ata mediados do séc. XVI. Como consecuencia da ruptura do rei Henrique VIII co papa, que deu lugar ó nacemento da Igrexa Nacional de Inglaterra (o anglicanismo), impúxose pola forza a lectura da Biblia en inglés nas igrexas, en substitución do latín. En 1549, con Eduardo VI, imponse a Act of Uniformity ('Acta de Uniformización'), xunto co Book of Common Prayer ('Libro da Oración Común'), que supoñía o uso obrigatorio do inglés nos rezos e na liturxia da Igrexa Anglicana. Os córnicos chegaron a defender a súa lingua coas armas, pero serían derrotados e os ingleses iniciarían decontado a pacification of Cornwall, que lembra moito a "doma e castración" de Galicia polos Reis Católicos, anterior no tempo. Executáronse prisioneiros en masa e penduráronse da forca cregos e bispos rebeldes de Cornualles.

Històries del català

"Em dic Nacho i som de Galícia. Fa 6 anys que visc a Santa Euària. He après català perquè m' agrada molt la diversitat cultural"

Esta declaración é unha das que podemos escoitar no portal "Històries del Català" . Son testemuñas de persoas que chegaron a  Formentera e Eivissa e aprenderon e falar catalán. Unha boa campaña posta en marcha pola Direcció General de Política Lingüística  do goberno balear. Xa sei que non vai ser o caso, pero non estaría mal que a anémica Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta imitase este exemplo. E non o vai facer porque xa hai moitos anos que está empeñada en mostrar que os únicos que falan galego son os Bolechas.

De oficio poeta

Nótase que a Deputación da Coruña non está nas mans de quen estaba. De virarlle por completo as costas á lingua galega e especialmente á súa normalización, comenzamos a ter toda unha fervenza de iniciativas e proxectos saídos desta institución que son ben de agradecer como unha partida adicada a promover os SNL dos concellos ou o impulso do premio litererio en lingua galega mellor dotado econónicamente. Se nestes días anteriores dabamos conta do porxecto de divulgación das Irmandades iFala hoxe traemos este vídeo sacado doutra proposta desa mesma deputación: Manuel María somos nós
Esta peza audiovisual preséntase como unha ollada experimental na que Manuel María fala de si a través dos seus versos e a súa contorna.

As Irmandades da Fala

As Irmandades da Fala | Videoremix from Illa Bufarda on Vimeo.

Onte referenciabamos o proxecto iFala de divulgación das Irmandades. Hoxe teimamos no mesmo asunto xa que os de Illa Bufarda fixeron unha serie de vídeos para este proxecto. Un deles era o do himno dos Poetarras para o iFala que xa nomeamos, outro é este que se presenta aquí no que en oito minutiños se explica con moito desenfado que foi iso das Irmandades. E todo grazas á sensibilidade que agora si que hai na Deputación da Coruña.
Pero hai máis vídeos con entrevistas que fan un percorrido polo que somos e o que non, sempre tomando como referencia as Irmandades:

• As Irmandades na rúa: Galiza
• As Irmandades na rúa
• As Irmandades na rúa: a lingua galega
• As Irmandades na rúa: identidade
• As Irmandades na rúa: a cultura