Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







mércores, 17 de xullo de 2024

Presentación na Estrada do libro "Liberdade para o galego"


 O próximo martes 23 de xullo a AC Vagalumes presenta na Estrada o libro Liberdade para o galego. Política, uso e disposición da lingua, da autoría de Marcos Maceira Eiras e Elsa Quintas Alborés. O acto terá lugar no MOME ás 20:30 h.

Os autores de Liberdade para o galego analizan polo miúdo a situación real do galego nos principais ámbitos da vida social, especialmente naqueles nos que existen compromisos adquiridos polo Estado ou acordos que alcanzaron todas as forzas políticas en Galiza e que son fundamentais en calquera proceso de normalización: ensino, xustiza, administración, medios de comunicación, economía e empresa, lecer… Para isto utilizan os datos recollidos en cada un dos informes periódicos que a Mesa pola Normalización Lingüística foi remitindo a solicitude do Comité de Expertos do Consello de Europa para a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minorizadas ou do Relator especial da ONU para os dereitos da minorías en 2019. Esta análise achéganos datos verdadeiramente estarrecedores, como por exemplo que o 99% da oferta audiovisual, o 99,4% dos xoguetes ou o 99% dos procedementos xudiciais están ocupados polo español.

É indignante escoitar unha e outra vez a palabra “liberdade” na boca de destacados voceiros da política galega cando se refiren á nosa lingua: a conveniencia de promovela respectando a liberdade, de usala con liberdade... Marcos Maceira e Elsa Quintas demostran neste libro que a tan cacarexada liberdade só funciona en relación ao español, que conta con todos os dereitos e ten asegurada a súa posición de poder; mentres que o galego fica nun plano secundario e marxinal, tolerado sempre e cando non cuestione a supremacía do castelán. Con esta intención, os poderes políticos (o Goberno central e a propia Xunta de Galiza) utilizan de xeito perverso a linguaxe e así, calquera intento de restaurar un uso digno e normalizado da nosa propia lingua é denominado “imposición”.

A conclusión que nos ofrece o libro é que existen impedimentos que obstaculizan o uso libre da nosa lingua e que, malia a lexislación que en teoría a protexe, o seu uso non se pode desenvolver plenamente en todos os ámbitos. Os responsables desta situación son precisamente aqueles que teñen a obriga legal de promocionar o noso idioma; nomeadamente a propia Xunta de Galiza que, aínda que case sempre mantivo unha actitude de deixadez e de desinterese polas políticas efectivas de normalización lingüística, desde os últimos quince practica unha belixerancia activa, lexislando en contra da nosa lingua e levando a cabo un plan de exclusión e de difusión de prexuízos sobre o galego.

Dignificar unha lingua é dignificar o pobo que a fala. O dereito dos pobos a empregaren a súa lingua é un dereito humano e é sinónimo de liberdade. Por iso, coincidindo coa celebración do Día da Patria, desde a AC Vagalumes queremos reflexionar sobre a necesidade urxente de verdadeiras políticas de normalización para o galego, a lingua que o noso pobo creou hai máis de 1000 anos como expresión da nosa particular visión do mundo e da realidade. A pesar das discriminacións, marxinacións e prohibicións que padeceu ao longo da súa historia, o galego perviviu até hoxe. Cómpre mudar as políticas para darlle un futuro á nosa lingua e conseguir que, por fin, a sociedade galega poida desenvolver a súa vida plenamente na propia lingua.

luns, 24 de xuño de 2024

Son unha radical

por María Canosa en La Voz de Galicia:

Son unha radical. Pero unha radical de libro. Ou mellor incluso, unha radical de dicionario, porque a RAG dinos que radical, na súa primeira acepción, corresponde co relativo á raíz.

sábado, 22 de xuño de 2024

"Con seseo, con gheada, falar galego é unha pasada"

O CPI da Picota (Mazaricos) foi o centro gañador do mellor vídeo do certame "Falemos + galego", organizado polos centros de ensino da Costa da Morte. Participaban un total de 14 centros. O IES Agra das Raíces (Cee) foi o que argallou o mellor lema:

"Con seseo, con gheada, falar galego é unha pasada" 

Arredor desta iniciativa máis de mil rapaces xuntáronse o pasado 20/06/2024 no centro de Cee para participar nunha festa amenizada por María Lado e Xurxo Souto. Contaron coa participación de varios grupos musicais; Malleira, Antía Muíño e Caamaño & Ameixeiras

Máis información:

mércores, 19 de xuño de 2024

A maior parte da mocidade da Estrada non usa o galego


"Só o 19% dos adolescentes estradenses fala en galego habirtualmente", este é un titular que publicaba o Xornal da Estrada hai poucos días. Ese foi o resultado dun estudo feito en dous dos tres centros de ensino secundario da vila, pois non tiveron en conta o instituto no que eu traballo, o IES Antón Losada. 
Canda esta publicación tamén subiron o vídeo que encabeza a entrada no que, alén de explicar os resultados obtidos, entrevistan a profesorado do IES Manuel García Barros e do IES nº1 así como a Pablo Chichas, de Radio Estrada, e Gabriel García Calvo (@gagiig8) un profesor de infantil, pero sobre todo, un creador de contidos en tik tokinstagram e todo tipo de redes sociais.
Entre outras cousas vemos un declive continuo do uso do galego na mocidade e, en xeral, unha falta de transmisión da lingua. Cabe preguntarse canta responsabilidade ten a política lingüística da Xunta nesta desfeita. Non pode ser cativa.

 

martes, 18 de xuño de 2024

"O ourizo na néboa" e outros contos en galego

Como batín con este vídeo-conto, aproveito para presentar unha canle, Contos en galegoContos en galego, da que se lle pode tirar moita utilidade tanto no ámbino familiar como no ensino Infantil e Primario. 

sábado, 15 de xuño de 2024

A imposición lingüística


por Alfonso Eiré, no Nós Diario:

 

Mentes ben pensantes non acreditan que o sector maioritario do PPdeG aprobase un plano para reverter a normalización lingüística. Vou tratar de explicar aquí como foi a cronoloxía deste cambio que logrou que a imposición do galego e a falta de liberdade acabase por aceptarse socialmente como feito incontestábel.

 

xoves, 13 de xuño de 2024

O crime perfecto

 


por Xabier Queipo no Nós Diario: Nós Diario:

Diría que cada vez teño menos tempo para pensar, por mor das múltiples ocupacións que fun amoreando. Non é verdade. Fun adquirindo responsabilidades para estar ocupado en permanencia e, daquela, evitar pensar. Pensar resulta cansado e moitas veces decepciona, pois a análise da realidade leva a descubrir a irracionalidade, quer no propio comportamento quer na irracionalidade da lóxica social que nos arrastra.

 

mércores, 12 de xuño de 2024

Explícoche matemáticas 2024

A Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Matemáticas da USC resolveu o concurso Explícoche Matemáticas 2.0 da edición deste ano. Outra vez este concurso tráeme novas que me alegran inmensamente porque o traballo presentado desde o meu centro recibiu o 2º premio. As alumnas de 4º da ESO Alba Albarellos Pose, Noa Otero Calviño e Carla Prieto Loureiro do IES Antón Losada Diéguez (A Estrada), axudadas polos profesores María Paz e Emilio Villanueva tiveron a feliz idea de crear un vídeo musical co título "A trigonometría non é un tostón". Desde que vin o vídeo hai un par de meses, estaba agardando a que saíra a resolución do premio, tiña a certeza de que estas rapazas recibirían un recoñecemento.

O primeiro premio foi para o traballo de Julia Rama González co traballo "Por que a raíz cadrada de 2 é irracional?" no que, mediante o uso de recursos de animación desenvolve unha fermosa demostración da irracionalidade de $\sqrt{2}$ que publicara o portal Gaussianos o ano pasado, recollida á súa vez da canle de Michael Penn, quen dicía tela recollido dun artigo de Theodor Stermann (1902-1991) publicado no 1961. Parece ser que esta demostración "fascinou a moitos matemáticos". Paga a pena coñecela.


O último traballo premiado é o deste vídeo de Teo Calo Suárez, "As matemáticas de Google Maps e máis alá". Magníficamente editado, Teo explícanos algunhas das características máis interesantes dos grafos.

Os premios "Explícoche Matemáticas 2.0" [ver en Retallos Webl] unha exitosa iniciativa da CNL da Facultade de Matemáticas da USC, tiveron a súa primeira edición no 2012. Desde aquela, e coa salvedade do ano 2020 (o da pandemia COVID) veñen outorgándose todos os anos polo que esta é a súa 12ª edición. 

Abalar

 


por Manuel Bragado, en Nós Diario:Nós Diario:

Dende a fase de definición do Proxecto Abalar, curso 2009/2010, a Xunta de Galicia no seu programa de educación dixital priorizou os investimentos en equipamentos e infraestruturas sobre os de formación e creación de contidos dixitais. Un vicio inicial, nunca remediado, a pesar da confrontación dialéctica que ao longo da pasada década mantiveron as editoras educativas galegas coas responsables de Amtega, a axencia creada en 2010 por Feijóo coa intención, entre outras, de dotar a cidadanía das competencias e recursos para participar na sociedade da información. Prioridade das máquinas sobre as persoas consolidada co programa E-Dixgal –substituto de Abalar dende o curso 2014/2015, que ofrece unha educación completamente dixital– cuxa primeira motivación foi estritamente económica, xa que para Amtega constitúe unha opción máis barata que a defendida polas editoras educativas de utilizar un modelo híbrido, no que se utilizan materias didácticos tanto impresos como hipertextuais, escollidos polo profesorado entre todos os dispoñibles, tanto os comerciais das editoras como os compartidos de forma gratuíta polos centros. Estratexia do Partido Popular apenas cuestionada, mesmo polos grupos da oposición, que ademais de arruinar o sector da edición educativa galega, non contribuíu, como se agardaba, a enfrontar a cuestión esencial: o incremento da competencia dixital do alumnado e do profesorado. Por iso, chove sobre mollado que, diante das queixas recentes das familias sobre o funcionamento de E-Dixgal e o anuncio do abandono do programa por parte dalgúns centros, a Consellaría de Educación responda cun "estudo censal corporativo", no que se conclúe que os resultados académicos son parellos con independencia do uso do libro de papel ou dos contidos dixitais de E-Dixgal. Noutras palabras, despois de quince cursos de iniciada a experiencia de Abalar, tanto ten a escola de Xan como a de Pericán. Ben sería que Román Rodríguez explicase con cifras e letras semellante misterio.

sábado, 8 de xuño de 2024

La selectivitat de català en Polònia


O programa humorístico Polònia, emitido pola TV3 é todo un clásico (pouco lle falta para facer os 20 anos). Con breves sketchs debulla a actualidade con intelixente acidez. Agora que estamos no tempo de desenvolvemento dos exames da Selectividade, aproveitaron o tema para dar unha lección sobre o discurso supremacista do español.

 

mércores, 5 de xuño de 2024

O Plan do consenso lingüístico


 por Gonzalo Constenla, en Nós Diario:


O día 21 de setembro de 2004, o Pleno do Parlamento Galego aprobaba por unanimidade o Plan xeral de normalización da lingua galega (PNL). Por primeira vez na historia, a Cámara que simboliza a soberanía popular do pobo galego e na que naquel momento o Partido Popular tiña maioría absoluta e que sustentaba o último goberno Fraga, acadaba un consenso unánime sobre a política lingüística que había guiar a normalización do galego nos anos vindeiros.

Que suporía que o galego fose lingua oficial na Unión Europea?


por Elisa Quintas Alborés, no Nós Diario:Nós Diario:

A sociedade galega demanda o recoñecemento da oficialidade plena do galego na UE, pois non é lingua oficial e de traballo. O 13 de decembro de 2004 o Goberno español solicitou ao Consello da Unión Europea (UE) que concedese a incorporación do galego, catalán e vasco á lista de linguas oficiais europeas prevista no Regulamento 1/1958 que fixa o réxime lingüístico da Comunidade Económica Europea. Emporiso a institución competente -o Consello da Unión- non concedeu a oficialidade. Polo de agora só existe un cativo uso destas linguas en tres ámbitos, segundo as “Conclusións do Consello relativas ao uso oficial doutras linguas no Consello, e no seu caso, noutras institucións e órganos da UE”, do 13 de xuño de 2005, o que en realidade impide comunicarse directamente cos órganos da UE ao ter que pasar sempre por un organismo español que realiza a tradución.

 

luns, 3 de xuño de 2024

A Selectividade como arma contra o galego. O caso dos exames de Matemáticas

Hai uns días aparecía  por aquí unha entrevista a Ramón Lorenzo feita por Yolanda Castaño na que relataba como cando foi coordinador de COU (Curso de Orientación Universitaria) durante os cursos 1983-84 e 1984-85 tivo que enfrontarse ao rector e ao profesorado de secundaria que se opoñían á introdución do galego nos exames da selectividade. Por certo, a Consellaría parecía que nesa altura non tiña nada que ver co asunto pois só accedeu a permitir o uso do galego baixo presión. Sabémolo porque o relatou así Ramón Lorenzo. Este capítulo merecía estar incluído no Libro negro da lingua galega, de Carlos Callón

Xa que logo, o proceso de normalización das Probas de Acceso á Universidade estivo cargado de dificultades. Nos últimos tempos, baixo a héxira do decreto de prohibición e exclusión da lingua galega do ensino (decreto 79/2010), as circunstancias son propicias a cometer todo tipo de abusos coa lingua de noso. Chegou o momento de dar pasos cara atrás, a ver se ao ir a recú caemos no abismo da aniquilación da lingua. Tal parece ser o obxectivo.

Os exames da selectividade son obxecto de comentario público, os xornais están cheos de ttitulares comentando os feitos máis destacables. Que eu saiba, ningún dixo nada sobre a restra de barbaridades lingüísticas que aparecen, un ano tras outro, nos exames de Matemáticas. Céntrome nesta materia porque é a que coñezo ben, non revisei os exames doutras materias. Velaquí unha escolma do desleixo e desprezo ao galego cometido desde as Comisións de Matemáticas. Comezamos mesmo polo exame de Matemáticas aplicadas ás CCSS da convocatoria extraordinaria do ano pasado.exame de Matemáticas aplicadas ás CCSS da convocatoria extraordinaria do ano pasado. Xa aviso, custa traballo ler estes enunciados (os asteriscos son meus)

(Extraordinaria 2023) Nunha *furna A hai 8 *bolas verdes e 6 vermellas e noutra *furna B hai 4 verdes e 5 vermellas. Lánzase un dado e se sae un número menor que 3 sácase unha *bola da *furna A e se sae un número maior ou igual a 3 sácase a *bola da *furna B. Extraese unha *bola *o chou,

a) Calcule a probabilidade de que a *bola extraída sexa vermella. b) Sabendo que se extraeu unha *bola verde, cal é a probabilidade de que saíra da *furna A? c) Son independentes os sucesos “extraer *bola vermella” e “a *bola procede da *furna A “?

Poño foto do horror porque é difícil de crer

 Se aínda non che sangran os ollos, non te preocupes, hai máis casos irritantes:  

(Extraordinaria 2021) O 40% das persoas que visitan o Pórtico da Gloria da Catedral de Santiago son españolas. Sábese ademais que 4 de cada 5 españoles están satisfeitos coa visita, mentres que, entre os non españois, non están satisfeitos coa visita o 10%.

a) Calcule a porcentaxe de persoas satisfeitas coa visita.b) Cal é a probabilidade de que unha persoa *este satisfeita coa visita e non sexa española? c) ¿Son independentes os sucesos “non ser español” *y “estar satisfeito *ca visita”? Razoe a resposta.

(Xuño 2019) . Logo de anos de utilizalo sábese que a puntuación dun test de uso habitual en certa rama industrial segue unha distribución normal de media 74 e *desviación típica 16. Nunha empresa decídese realizalo a 100 dos seus empregados. 

a) Cal é a probabilidade de que se obteña unha media *muestral superior a 78 puntos, de seguirse a pauta xeral? b) E a probabilidade de que a media *muestral sexa inferior a 74 puntos?

Podemos continuar coa materia de Matemáticas:

(Extraordinaria 2021) Despois de t horas de funcionamento o rendemento *de unha máquina (*en unha escala de 0 a 100) *ven dado *por a función $r\left ( t \right )=\frac{kt}{t^{2}+4}$
a) Calcule K sabendo que o rendemento *as 4 horas *e de 76.
b) Calcule os intervalos de crecemento e decrecemento do rendemento durante *las 7 primeiras horas de funcionamento.
c) ¿En que momento se *consigue o rendemento máximo?, ¿Cal e o seu valor?

(Extraordinaria 2021)Unha empresa pode vender x unidades ao mes *de un determinado produto ao prezo de $518-x^{2}$ euros por unidade. Por outra parte, o fabricante ten gastos mensuais: *unhos fixos de 225 euros e outros de $275x$ euros que dependen del número x de unidades.
a) Determine as funcións I(x) e B(x) que expresan os ingresos e beneficios obtidos pola produción e venda de x unidades, respectivamente. Que beneficio se obtén se se producen e se venden 10 unidades? 
b) Calcule o número de unidades que hai que producir para obter o máximo beneficio. ¿A canto ascenderían os *ditos beneficios? ¿Cal sería o prezo de venda *de unha unidade nese caso?

Anotación final

Se alguén tivo o valor de ler estes enunciados comprobaría que marquei como erro a expresión "desviación típica". Nalgunha ocasión xa me dixeron que era eu que era o único que usaba a forma recollida pola RAG, a saber, "desvío padrón".  Pois non estaría mal, que como desagravio, as Comisións de Matemáticas fixeran caso e comezasen a estender a expresión "desvío padrón"

sábado, 1 de xuño de 2024

Repensar as Letras

 


por Marta Dacosta, en Nós Diario:Nós Diario:

Este 17 volveu o debate sobre a celebración das Letras. Polo inadecuado do seu carácter festivo que, en lugar de favorecer a participación en actividades culturais e de difusión da nosa lingua e literatura, máis ben anima a afastarse buscando uns días de descanso. Por ser un cabodano. Unha condición que nos priva da propia persoa a quen se lle dedica, merecedora de recoller esa homenaxe en vida, gozala na compaña de amizades e lectorado e ver a súa obra difundida, estudada e recoñecida. Por non falar do importante que sería escoitala sen filtro ningún.

 

E despois do 17 de maio, a lingua

 


por Marga Doval en Nós Diario:Nós Diario:

Xa se che celebrou, LV, e uniuse a música e a literatura para descubrirte. Polígrafa e violinista da Cidade Alta, viva e querida nos corazóns do que somos, materia de Alexandre Bóveda; da materia que elixiches e nomeaches, elo nunha revolución que aí segue, voz entre voces dunha lingua que reclama os seus dereitos na praza pública. E eu quero ver un novo principio despois deste 17 de maio, a lectura da túa obra, a súa presenza para mover os marcos, para demostrar que nos acompañas nesta denuncia, que xa era túa, da necesaria revitalización da lingua, de deixar de ocultar que imos perdendo falantes, que a lingua non se transmite, que a mocidade, se a fala, deixa de facelo en moitas ocasións en que é máis cómodo falar a outra.

 

venres, 31 de maio de 2024

Ramón Lorenzo: esa lei en contra do galego é espantosa


Entrevista de Yolanda Castaño a Ramón Lorenzo, dentro dunha serie de entrevistas a membros da RAG.
Ramón Lorenzo lembra o capítulo de cando se permitira examinar de catalán e o vasco na selectividade pero non de galego. Solicitoulle ao rector a introdución da lingua galega na selectividade pero este respondeulle que: "si aún fuese el inglés! Pero el gallego...". Daquela Ramón Lorenzo dirixiuse ao profesorado de secundaria, que tamén se posicionou en contra. Finalmente presionou ao conselleiro de educación do momento ameazando con armar un escándalo se continuaba prohibíndose o exame de lingua na selectividade.
"Se nós tivésemos un goberno que defendese que a lingua de Galicia é o galego,  ... co que estudásemos castelán como lingua secundaria,, pero non como primaria... pero a política lingüística que levaron estes gobernos foi apoio ao castelán e en contra do galego" (min 22:07)

Catedrático da Universidade de Santiago de Compostela, Ramón Lorenzo é un dos maiores especialistas no galego medieval e as súas transformacións ao longo da historia deica se converter nunha lingua de seu. As súas obras 'Traducción gallega de la Crónica General y de la Crónica de Castilla', 'Crónica Troiana' e 'Mosteiro de Montederramo. Colección documental e índices' contribuíron a iluminar e comprender a situación do galego na Idade Media e as súas diferentes etapas evolutivas. Participou, así mesmo, na creación e promoción de entidades clave na consolidación do galego moderno, nomeadamente o Instituto da Lingua Galega (ILG-USC).

xoves, 30 de maio de 2024

Alonso Montero: "se non hai un goberno comprometido co galego, continuará a redución de falantes"

Con esta, Yolanda Castaño comeza unha serie de entrevistas a membros da RAG. Aquí temos como protagonista a Alonso Montero, quen afirma que "se dentro duns anos non goberna Galicia xente seriamente comprometida coa causa da lingua galega, continuará a redución dos falantes"


A vizosa produción científica e divulgativa do profesor Alonso Montero abrangue os estudos literarios sobre autores galegos e alófonos, a sociolingüística, a creación literaria ou a colaboración na prensa. Merecedor de numerosos premios e recoñecementos ao longo da súa dilatada e polifacética carreira intelectual, é membro de número da Academia desde 1993 e foi o seu presidente entre 2013 e 2017.

A vida era un incendio

por Diego Ameixeiras en La Voz de Galicia:La Voz de Galicia:

 

Os pais tiñan un bar, privilexio que a F. lle permitía botar máis tempo na rúa. Gardo na memoria daqueles veráns a faciana encarnada de oito ou dez rapaces do meu barrio. A lingua habitual era o castelán, pero as comunicacións futboleiras executábanse nun crioulo con apelacións á concordia que nunca cumpriamos: «No vale furar ni meter sachadas». Así a todo, F. defendíase nun galego perfecto. Un ourensao de feituras opulentas, herdadas dunha nai que dirixía o bar co carácter de Joan Crawford en Johnny Guitar. Para min, que hoxe sigo sendo un ignorante en sociolingüística, F. era unha forza da natureza: un corpo infantil, miudiño e nervioso, capaz de aloxar a fala ancestral de todos os vellos da contorna de Ourense. Escoitei na radio unha entrevista institucional polo Día das Letras. Unha voz dicía que o sistema educativo garante un perfecto coñecemento da lingua galega, polo que a continua perda de falantes debe imputarse á responsabilidade dos máis novos, que non o usan para socializarse. Ten que ser duro gobernar Galicia: creas un Shangri-La lingüístico e uns adolescentes con ronchas encárganse de dinamitarcho. Outros preferimos tarefas máis agradecidas, como evocar a F. e abrigarnos coa calor da ficción. Ensínanos Manuel Vicent que a memoria debe podrecer para xermolar en literatura, do mesmo xeito que podrece unha semente. Na miña memoria está F. A semente que deixou F. A literatura que lle debo a F. Os rebumbios con F. Podo velo agora rifándome pola miña nulidade no xogo, despois de embarcarlle a pelota nun silveiro. Ou enfrontado aos adultos, arriscándose a recibir uns azoutes, cando consideraba que estaban eludindo as súas responsabilidades e frustrando as euforias do noso mundo infantil. Acudía a unha fórmula para estes casos. Antes de saír correndo, espetáballes: «Que vos dean por onde enfían as agullas». Non sei que sería do meu amigo F. Non sei que lle pasa á memoria da infancia, que vibra dentro nós coma un eco onde sempre se pon o sol no mes de agosto. Sei, en cambio, que o idioma daquel rillote persiste, a pesar dos furos recibidos. «A lingua materna é iso que lle arde ás nosas nais na boca». Escoiteillo a Chus Pato, outra heroína auriense, e hoxe remato aquí. Remato dicindo que a nai de F. saía á porta do bar para chamar polo fillo cando o resto xa estabamos na casa. Eu asomábame á ventá. Nos beizos daquela señora desatábase un fabuloso incendio.

mércores, 29 de maio de 2024

Dous discursos


 por Manuel Bragado en Nós Diario:

Non fai falta ser sociolingüista para identificar que nos discursos do 17 de maio sobre o estado da lingua, o presidente da Xunta de Galicia e o conselleiro de Cultura utilizaron argumentos e linguaxe non verbal alternativos. Mentres Alfonso Rueda, moi serio e con escasa empatía, transformaba o Día das Letras Galegas no día das linguas cooficiais, alegando que "as linguas son para comunicar, non para provocar ningún conflito ou ningunha liorta", o conselleiro José López propoñía con certa empatía un gran pacto pola lingua, sen precisar detalles, mais que tivese en conta que "perdemos falantes e non acabamos de construír un proxecto para as novas xeracións", abrindo unha fenda de autocrítica e posibilidade de recuperación do acordo roto en 2009.

 

martes, 28 de maio de 2024

O galego morrerá de amor

 por Inma López Silva en La Voz de Galicia:

Imaxinan que o presidente Sánchez remate unha intervención institucional dicindo «que haiga buena salú pa tos ustedes»? Pois ese é o nivel que aceptamos para os usos públicos do galego: políticos que colocan os pronomes coma marcianos, locutores que non pronuncian sete vogais, rótulos sen acentos. Cada vez que un parlamentario di un «llo agradezco moito» —epítome do desastre— morre un miquiño.

 

sábado, 25 de maio de 2024

A lingua, viva


 por Marta Dacosta, en Nós Diario:

"Hoxe contemplamos este concepto como unha coartada ideolóxica empregada polos gobernos populares para frear ou, simplemente, para non favorecer o proceso de revitalización da lingua galega". Esta afirmación acompaña a análise da política lingüística realizada ao abeiro do bilingüismo harmónico. É un artigo de 2009: "A situación actual da lingua galega: unha ollada desde a sociolingüística e a política lingüística", que recolle tamén que o Plan Xeral de Normalización Lingüística aprobado por unanimidade do Parlamento en 2004 "constitúe unha valiosa 'folla de ruta', que permitirá camiñar nunha dirección adecuada sexa cal sexa o goberno". Hoxe podemos dicir que, talvez por iso, cando os gobernos populares retornan á Xunta, desbotan o PXNL. O artigo fala de aspectos positivos, ampliación dos ámbitos, aumento das persoas que escriben e len en galego, incremento dos dereitos dos falantes (?); e aspectos negativos, problemas de uso entre a mocidade, mantemento dos prexuízos, perda de espazos... até fechar o artigo sinalando que hai elementos que "indican ben ás claras a fraxilidade dun proceso recuperador con serias limitacións".

Galego 365


editorial por Alberte Mera, en Nós Diario:

Despois de onte a maioría de xornais levaren a súa capa en galego polo 17 de maio, hoxe voltarán a aparecer en castelán. Sería lóxico nun país normal que a prensa empregase a lingua propia; porén, o 18 de maio de 2024 este xornal continúa a ser o único diario impreso en galego. Reducir a lingua galega a un día é levala a ritualismo. Pola contra, prestixiar o galego é facer xornalismo crítico e riguroso na lingua propia os 365 días do ano. Hoxe como onte e desde o número 1 de 2 de xaneiro de 2020, a razón de ser e de existir deste medio é servir aos intereses galegos e normalizar o idioma. Ofreceuse esta semana desde a Xunta un pacto en prol do galego. Que necesario sería un pacto que restitúa o idioma da Galiza como lingua vehicular e de aprendizaxe no ensino, levantado a prohibición de impartir materias como as matemáticas en galego. Pídeno milleiros de persoas que onte se mobilizaron en Compostela con Queremos Galego e reclamouno esta semana nunha entrevista concedida a este xornal a doutora en Matemáticas Elena Vázquez, que vén de recibir o Premio á Divulgación Científica da Real Academia Galega das Ciencias. Pasou o día de homenaxes institucionais a Luísa Villalta, mais a súa letra, sentimento, integridade e creación están vivas cando escribimos e falamos en galego. A letra de Luísa en nós sempre.

Lingua proscrita dun pobo proscrito

 


por Bieito Lobeira en Nós Diario:

No ensino non universitario prohibiron o estudo en galego das matemáticas, física, química e tecnoloxía. Eliminaron as garantías de uso do galego no ensino de crianzas entre 0-3 anos e suprimiron as galescolas. Na universidade máis "galeguizada" (a de Compostela) a Facultade de Medicina imparte en español 95,5% das súas materias. O restante 4,5% en galego: rango de lingua estranxeira (inglés, na área de humanidades da USC está en 12,5%).

venres, 24 de maio de 2024

Liberdade e política para o galego

 


por Marcos Maceiras, no Nós Diario:

En Liberdade para o galego. Política, uso e disposición da lingua, libro da autoría de Elsa Quintas e miña, editado por Laiovento, que sairá do prelo proximamente, tentamos achegarnos a liberdade para o uso do noso idioma nos principais ámbitos da vida social, especialmente naqueles nos que existen compromisos adquiridos polo Estado ou acordos que alcanzaron todas as forzas políticas en Galiza. Advertimos, para comezar, que de xeito incompleto e parcial. A exclusión e as limitacións para o galego son tan amplas que nin teríamos espazo para entrar en todas elas. 

17 de maio


 por Marga Doval en Nós Diario:

Chega o día, queridísima LV, hoxe é o 17 de maio e celébrase a túa escrita en todo o país, nese país, coma tantos, de fronteiras elásticas, de alén fronteiras e ou de fronteiras aéreas. O 17 de maio de hoxe que se sinala coa túa palabra, desde a túa Cidade Alta percorre o espazo e vai no dicir da Galiza ciscada polo mundo, como se as luces da torre iluminasen cada arteria, cada golpe do corazón da comunidade da que formas parte, dese sermos Galiza ou nada. Un 17 de maio, que como cada ano, terá a facultade de ser tamén outro día, cando mellor conveña para que a tribo ao redor do teu nome te celebre, para ser semana ou mes das letras, punto sinalado para o Ano Luísa Villalta que rematará o 31 de decembro.

O cuco e a política lingüística


 Editorial do Nós Diario, por Xoán Costa: 

O 6 de marzo de 2004 morre Luísa Villalta. O cuco segue no cubil. En maio as Letras festexan Xaquín Lorenzo, etnógrafo, bon coñecedor do refraneiro. O cuco sae do cubil. O 21 de setembro dese ano o Parlamento galego aproba o Plan Xeral de Normalización Lingüística (PXNL). O cuco xa marchara, mais seica o seu cantar soara falso, porque a falso soa ás veces. E quince veces cantou desde que a plana maior do PP, con Rueda á fronte, apoiou aquela manifestación de Compostela pedindo menos galego; e catorce desde que o DOG prohibiu as matemáticas en galego. O cumprimento do PXNL, que tampouco era ningún manifesto vangardista, fica aí, a escoitar cantar o cuco. E dixemos: “Quen do cuco fía, ou é moi burro ou cucar ansía”. Cucar, enganar, mofar, burlar, aparentar, que o mesmo significan. Até maio de 2024. O Conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude cuca no Parlamento: é momento de “iniciar xuntos un gran pacto pola lingua” di. Que cucada!!!

 

mércores, 22 de maio de 2024

A Coruña de Luísa Villalta


O alumnado de Expresión Artística de 4º da ESO do IES Antón Losada (A Estrada) elaborou un fermoso traballo sobre "A Coruña de Luísa Villalta" que aparece explicado neste vídeo. Non é unicamente un traballo da aula de plástica, é tamén unha denuncia da especulación, unha posta en valor da resistencia democrática fronte ás ditaduras. O mellor é ver o vídeo e ler estas palabras dos paneis de presentación do proxecto:

Retratamos a Luísa Villalta como un faro que nos ilumina coa súa persoal ollada a través dunha verbas que cantan á Coruña, ao que se perdeu co paso do tempo, coa especulación, co egosísmo... e que non soubemos ou non quixemos parar.
Trátase dunha escolma de 9 poemas vencellados a 9 "lugares" emblemáticos da cidade, 9 anacos que a constrúen.
Compartimos con vós a nosa visión particular de todos eles mediante a metáfora bordada e recortada en 9 anacos de velcro.
Analizamos o traballo das chamadas "arpilleristas chilenas", nais, irmás, viúvas... dos desaparecidos durante a ditadura de Pinochet. Mulleres que aparentemente se entretiñan e tentaban sobrelevar a dor bordando inxenuas e inocuas arpilleras con anacos de teas de cores. Mais acabaron converténdose nunha das principais fontes de información sobre o réxime que se tivo no estranxeiro.
Para máis información, consultar o blogue do ENDL do IES Antón Losada que ten moitas máis fotos da exposición.



 

O necesario


por Manuel Bragado en Nós Diario:
Coincide este dezasete de maio co vinte aniversario da aprobación do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG), un espazo de acordo sobre o fomento do emprego do galego, concretado en 445 medidas transversais, en cuxa redacción participaron un cento de profesionais e sociolingüistas, apoiado no Parlamento por todos grupos e diversas entidades socioeducativas, promovido polo secretario xeral de Política Lingüística o mestre Xesús Pablo González Moreiras. Un delampo de esperanza para o porvir da lingua nosa roto pola manifestación galegófoba do 8 de febreiro de 2008 (na que participou o actual presidente Alfonso Rueda) e esgazado polo decreto 79/2010 para o plurilingüismo de Feijoo, que provocou efectos paralizantes inmediatos no emprego do galego na Educación Infantil e nas matemáticas e outras materias científicas, abrindo dende entón unha quebra imparable de novos falantes escolares.

 

luns, 20 de maio de 2024

Mil primaveras máis


Por Manuel Bragado no Faro de Vigo:

Por coñecida que fose, sempre emociona ler, e aínda moito máis escoitar, a apoloxía que en defensa de Galicia e da súa lingua fixo o escritor Álvaro Cunqueiro o 24 de abril de 1980 na histórica homenaxe que recibiu no hotel Samil de Vigo. Un texto oral, pronunciado de forma improvisada e emocionada, sen mediar apunte escrito ningún, concibido como manda do seu epitafio, que un ano despois se convertería en extraordinario legado ao futuro da lingua e patria galegas. Homenaxe que lembra moi ben o editor Bieito Ledo, entón xerente da editorial Galaxia, onde se argallou e presentou como iniciativa dun grupo de amigos, coincidindo coa aparición no catálogo da editora de Reconquista 1 do primeiro volume da obra en galego completa, o de poesía e teatro, e dun disco (elepé) con poemas do mindoniense recitados na voz de Xohana Torres e acompañamento da arpa de Emilio Cao. Iniciativas promovidas coa intención de subirlle o ánimo a don Álvaro, entón moi baixo, fose polas súas penalidades de saúde como pola aldraxe que o 28 de xaneiro moito o amolara, no acto de investidura como doutor honoris causa da Universidade de Santiago de Compostela, xunto a Camilo José Cela e o filólogo alemán Joseph M.Piel, tras unha protesta estudantil dirixida, sobre todo, contra o reitor José María Díaz Suárez Núñez.

 

domingo, 19 de maio de 2024

La Estrada

 



O da esquerda é o cartel que anuncia a edición 2024 da Festa do Salmón deste ano na Estrada. Para iso recuperaron o da primeira edición, da época da ditadura franquista. Este último, claro está, tiña que publicarse en castelán; o galego estaba prohibido. Agora a situación é distinta, pero non moito mellor. Nin o autor do cartel, nin os concelleiros responsables, nin o alcalde, ninguén ten a mínima sensibilidade para poñer en evidencia o que é evidente, que no cartel actual seguimos a ler "La Estrada". Non hai desculpa posible, só desprezo pola lingua dos estradenses e unha aposta por querer volver 50 anos atrás, en definitiva, unha homenaxe ao franquismo.

venres, 17 de maio de 2024

Luísa Villalta: a rebelión da palabra


'Luísa Villalta: a rebelión da palabra' é a serie documental web da Real Academia Galega sobre a autora á que a institución lle dedica o Día das Letras Galegas 2024. A proposta documental, dirixida por Damián Varela Pastrana e con guión de Alba López Álvarez, incorpora artistas do ámbito da poesía, a música e as artes escénicas para achegar o público á esencia da autora.

O primeiro episodio traza o percorrido biográfico da poeta, narradora, ensaísta e articulista dende o seu nacemento na Coruña no ano 1957 ata o seu pasamento na mesma cidade no 2004. O resto dos capítulos (ata 6) poden verse nesta lista de reprodución.

A serie conta cos testemuños de María Gómez e Susana Villalta, nai e irmá da homenaxeada; Rubén Anido e Manuel Pérez, alumnos de Luísa Villalta no IES Isaac Díaz Pardo de Sada; autoras e autores que a coñeceron de preto e outras amizades e persoas que estudaron ou editaron parte da súa obra: Pilar Pallarés, Marga do Val, Ana Pillado, Xurxo Souto, Xosé Luís Martínez Pereiro, Estíbaliz Espinosa, Xosé María Álvarez Cáccamo, Eva Veiga, Miguel Anxo Fernán-Vello, Ana Romaní, Maribel Longueira, Francisco X. Fernández Naval, Armando Requeixo, Alexandrina Fernández Otero, Inma Otero, Pilar García Negro, Margarita Ledo, María Xosé Bravo, Susana Sanches Arins, Lorena Conde e Inés Salvado.

'Luísa Villalta, a rebelión da palabra' é unha produción da Real Academia Galega realizada por Miramemira co apoio económico da Deputación da Coruña, a Xunta de Galicia e o Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades.

xoves, 16 de maio de 2024

Galego vivo, Galiza viva

 


por Mª Xosé Bravo, presidenta da AC Alexandre Bóveda, en Nós Diario:

A unha semana da manifestación convocada pola plataforma Queremos Galego para o 17 de maio ás 12 horas na alameda de Compostela, cómpre que todas fagamos un esforzo por publicitar a convocatoria e por garantir que as nosas voces enchan as rúas de Compostela. Un galego forte e vivo para unha Galiza viva e con futuro. Hai moitos anos que xa o deixou escrito Castelao "se aínda somos galegos é por obra e graza do idioma".

 

venres, 10 de maio de 2024

Galego vivo, Galiza viva

 A plataforma Queremos Galego! convoca para o vindeiro venres 17 unha manifestación co lema "Galego vivo, Galiza viva". 

Divúlgase tamén un manifesto no que se reivindica o PXNL asinado por todos os membros do Parlamento Galego hai 20 anos.


venres, 3 de maio de 2024

Acosa, que algo queda

A CIG-Ensino denunciaba onte un novo ataque da Consellaría de Educación á lingua galega. En efecto, por medio dunha empresa contratada, a Consellaría remitiu a todo o seu persoal unha enquisa sobre riscos laborais íntegramente en español. 

O mal xa está feito, e aínda que a Consellaría rectifique, xa mandou a mensaxe: "na Xunta o galego non nos importa nada, o mellor é que te adaptes ao poder e fagas uso exclusivo do castelán. Nós continuaremos facendo presentacións de libros en galego de escasa tirada ou de concursiños de prestixio reducido para manter o galego no seu curral para facer coma quen e manter calados aos que se empeñan en usalo". Un acoso de libro, perpetrado no día internacional contra o acoso escolar.

mércores, 1 de maio de 2024

El gallego es la leche

 A Consellaría de Cultura, Lingua e Xunventude en colaboración con Feiraco anunciaron unha nova edición, a 12ª, do Certame de Microrelatos. Se un se pregunta se isto é verdadeiramente un paso adiante na normalización lingüística pouco terá que rascar para decatarse de que o principal obxectivo da Consellaría e un lavado de cara, ofrecerse diante da cidadanía como o brazo armado dunha Xunta de fasquía galeguista. A pátina do galego, poderiamos dicir. 

Certamente nada lle podemos reprochar a Feiraco, todo o contrario, é unha empresa á que debemos aplaudir por apostar polo uso da lingua galega na súa comunicación coa sociedade.   O que ten máis volta é o da Xunta. Cal é a credibilidade que ten un organismo que insulta a nosa lingua coa campaña Gal(l)ega 100%, de presunta promoción do leite galego?

A ver se achas a *diferencia


luns, 29 de abril de 2024

O galego e o tempo do inconsciente

NA XL edición das xornadas da Aula Castelao de Filosofía, celebrada en Pontevedra entre o 1/04/24 e o 5/04/24 tivemos a oportunidade de escoitar as reflexións de Carlos Callón nunha conferencia titulada "O galego e o tempo do inconsciente"

sábado, 27 de abril de 2024

Declaración institucional do Concello de Santiago. Letras Galegas 2024

 Mentres o concello de Ferrol, gobernado polo PP, se botaba ao monte en días pasados ao negarse a empregar o galego nos contratos , o de Santiago, dirixido polo BNG, impulsaba a seguinte declaración institucional de compromiso co uso da nosa lingua:

En maio de 1984, varias alcaldías galegas reuníanse en Santiago de Compostela para asinar unha declaración na que se comprometían a impulsar o uso da lingua galega nas súas administracións. Aquel documento, que manifestaba a adhesión aos obxectivos da Lei de normalización lingüística aprobada no Parlamento de Galicia un ano antes, marcaba unha folla de ruta para “unha efectiva normalización en todos os eidos da vida pública, social e cultural”.

 Ese compromiso inicial sinalaba obxectivos para o caudal de documentos dos servizos administrativos, o uso do galego por parte da representación institucional, a formación do persoal, o emprego na publicidade ou a organización de campañas para a normalización, dignificación e promoción do uso público da lingua.

 Consecuentemente co asinado, o Concello de Santiago iniciou un proceso con fitos salientables como a creación dun departamento específico con estes obxectivos xa hai catro décadas, a aprobación coa unanimidade do Pleno do Regulamento de uso da lingua en 1988 e do Plan de normalización en 2002, ou o impulso desenvolvemento de iniciativas colaborativas como o programa Apego ou a creación de Alingua (Asociación de Entidades Locais pola Lingua Galega).

 Estes corenta anos de política municipal en prol do uso do galego, sobre a base do consenso entre todas as forzas políticas da Corporación, deron como resultado un progresivo, aínda que lento, aumento do noso idioma na comunicación do propio Concello e tamén dos diversos sectores e entidades sociais.

 Nas análises sociolingüísticas que dan conta da vitalidade da lingua, Santiago obtén resultados máis favorables que a media galega e que o conxunto das cidades. Estes datos han ser froito da suma de circunstancias que se dan no noso municipio, pola súa configuración socioeconómica, o peso do sector cultural ou a presenza da Universidade e das institución autonómicas, ás que non pode ser alleo o papel do Concello. Con todo, desta relativa mellor saúde do galego en Compostela non se pode nin se debe inferir que xa se alcanzaron os obxectivos de normalización da lingua, que non goza, nin moito menos, dunha situación de preeminencia na práctica de ningún tramo poboacional e está a sufrir os mesmos procesos de perda de transmisión ás xeracións máis novas que se manifestan no conxunto do territorio. Cómpre, polo tanto, que non decaía o nivel de protección, uso e promoción que se veu mantendo e é preciso, asemade, imprimirlle un novo impulso.

 No panorama actual da comunicación, en que os intercambios entre falantes de linguas diferentes son algo cotián e o desenvolvemento tecnolóxico facilita a intercomprensión, a diversidade lingüística non é unha barreira senón unha riqueza. Ter unha lingua propia, neste novo mundo interconectado, enténdese como un patrimonio de toda a humanidade que debe ser preservado e potenciado pola comunidade da que xorde como elemento identitario dun xeito de relacionarse e de explicar a realidade. Xa que logo, o galego, a nosa lingua propia, é ese elemento diferente que nos sitúa no mundo, que nos conecta con millóns de falantes e á vez nos fai especiais.

 Desde o Concello de Santiago, como capital de Galicia, temos unha responsabilidade excepcional co galego, a nosa lingua propia dentro dese patrimonio mundial da diversidade, a da comunidade que representamos. Coherentemente con ela, debemos manter e anovar os compromisos adquiridos para darlle maior pulo ao proceso da súa normalización social e, por iso, con motivo da celebración do Día das Letras Galegas 2024, para alén de divulgar a obra de Luísa Villalta, escritoria homenaxeada este ao: Comprometemonos a continuar ampliando o espazo do galego a través de toda a actividade comunicativa do Concello, con constancia e con calidade.

 Comprometémonos a continuar garantindo os dereitos lingüisticos de todasvas persoas que se relacionen coa Administración municipal e a facilitar os medios para que ninguén sufra discriminación por empregar o galego no acceso a calquera información ou servizo. Comprometémonos a ser exemplo e a trasmitir socialmente que a nosa lingua é a mellor escolla para canalizar e presentar os nosos valores, o noso talento, a nosa cultura ou os nosos produtos ao mundo.

 Comprometémonos a impulsar na veciñanza o respecto pola lingua como sinal de identidade de excepcional valor nun mundo globalizado e a apoiar a súa transmisión ás novas xeracións, a súa aprendizaxe, a súa promoción e, en definitiva, o seu desenvolvemento social pleno.

 Comprometémonos a continuar dedicando recursos e esforzos a iniciativas que sitúen o galego á mesma altura que calquera outra lingua nos ámbitos culturais, sociais, económicos, formativos, tecnolóxicos etc.

 Comprometémonos a colaborar con outras institucións e entidades que compartan estes obxectivos e a traballar xunto con elas en cantas accións sexan posibles para situar a nosa lingua no lugar que lle corresponde.

 E, finalmente, comprometémonos a continuar implicando a sociedade compostelá e as entidades que a articulan nestes fins en favor do noso idioma propio, o galego. Santiago de Compostela, 24 de abril de 2024

xoves, 25 de abril de 2024

Paremos o exterminio do galego de Asturias


Comunicado de Prolingua:

A asociación Axuntar do Eo-Navia solicita axuda económica para acudir aos tribunais co obxecto de denunciar e tentar parar o intento indisimulado da Academia de la Llingua Asturiana (ALLA) e do Goberno do Principado de Asturias de eliminar o glotónimo oficial e legal galego-asturiano ou galego/asturiano (así desde a Lei 1/1998, de 23 de marzo, de uso e promoción do bable/asturiano, BOPA de 28 de marzo) e substituílo polo ilegal “eonaviego”, para eliminar así toda conexión co galego e facilitar a súa absorción polo asturiano pola vía dos feitos consumados.

 

https://axuntar.eu/pararlles-os-pes-campana-de-axuda-al-gallego-de-asturias/

 

mércores, 20 de marzo de 2024

Aquí tamén se fala

 


por Manuel Bragado en Nós Diario:

É esperanzador que douscentos centros de educación secundaria do país enteiro participen na iniciativa de dinamización lingüística protagonizada pola mocidade estudantil e identificada na rede polo cancelo #AquíTaménSeFala. Nacida no IES Rafael Dieste da Coruña coa intención de desmontar os prexuízos sobre o uso do galego por parte da mocidade ou sobre a súa utilidade no mundo da empresa, a iniciativa estendeuse coma regueiro de pólvora nas aulas e nas redes, sendo xa 25.000 os mozos e mozas participantes e máis de catro millóns as reproducións das gravacións audiovisuais protagonizadas por valedoras da campaña como Vigo Mortesen, James Rhodes, Tanxugueiras, Jaione Camborda, María Castro, Sés, Ataque Escampe, Grande Amore, Abraham Cupeiro, entre outras moitas referentes culturais e musicais.

 

martes, 19 de marzo de 2024

O galego resiste


por Marilar Aleixandre en Nós Diario: 

Resistencia. Explica a continuidade da lingua galega durante séculos malia ser ignorada, prohibida, ausente do ensino e do discurso público. Houbo outros factores, mais a lingua galega está viva grazas á resistencia das falantes. Quero falar de resistentes hoxe, en 2024, remando contra o desleixo, o decreto de trilingüismo, o escaso apoio. Falemos da esperanza. Falemos de pasar á acción. 
Hai esperanza nos proxectos e experiencias de dinamización lingüística. En 2013, Pilar Ponte iniciou, no IES da Pobra do Caramiñal, "21 días co galego", agora engadindo "e +" propoñendo ao alumnado o compromiso de empregar o galego polo menos durante tres semanas seguidas en todos os ámbitos da súa vida. Desde 2019 ten o apoio da Secretaría Xeral de Política Lingüística, mais iso parece implicar que o número de centros non medra, son 10 ou 12 cada ano. É a inspiración para outros. 

venres, 23 de febreiro de 2024

Un pelouro que roda

 

Unha nova edición do Día de Rosalía e tamén un novo vídeo especialmente realizado para esta xornada polo Concello da Estrada. 

Onte, no Teatro Principal da Estrada celebrouse un encontro con escolares do concello no que houbo un recitado de poesías e no que finalmente se presentou este vídeo na honra de Rosalía, protagonizado polo grupo musical A banda da Loba. Este é dos poucos actos dos que un pode sentirse orgulloso de pertencer a este concello.


Español, para que?


 por Lois Agrelo, en Nós Diario:

Estou completamente de acordo co presidente Rueda, en Galicia ten que existir un bilingüismo, e ate un trilingüismo, harmónico entre as tres linguas verdadeiramente útiles nos tempos que corren: o inglés, o chinés e o galego.

 

xoves, 22 de febreiro de 2024

Ciencia en galego no Día da Lingua Materna

 

Este vídeo de Diego Luís Ojea, alumno do IES Pintor Colmeiro (Silleda) foi o gañador do concurso Petiscos de ciencia convocado pola USC no que premian vídeos de ciencia en galego. Unha feliz coincidencia quixo que se o acto de entrega de premios fose precisamente no Día da Lingua Materna, tamén o día en que o PP veta o uso do galego no Senado. Non debe ser unha coincidencia pois tamén é o PP o que prohíbe o uso da lingua galega nas clases de ciencias, de aí que aínda sexa máis pertinente e necesaria a existencia deste concurso.
O segundo premio foi para Nuria Castro González, Alejandra Chamorro García e Xiomara Silva Vázquez, do IES Laxeiro de Lalín. Velaquí o tedes:

mércores, 21 de febreiro de 2024

Acordo pola lingua


 por M. Bragado en Nós Diario:

Abondaron apenas dous minutos do debate da CRTVG para que Rueda premese na campaña a tecla antipánico e recuperase o discurso ultra da "imposición del gallego" de hai quince anos. Amosou que calquera referencia ao galego ou nova proposta para o seu uso lle parece excesiva ou perigosa. Sentiuse atacado por Besteiro cando convidou aos conservadores a utilizar o galego nas cámaras das Cortes.

 

luns, 29 de xaneiro de 2024

Máis mentiras sobre o galego

 


Elsa Quinta Alborés en Nós Diario:

Hai uns días nun Colexio de Procuradores nunha conversa informal estaban a criticar un xuíz por emitir sentenzas en galego. A uns procuradores déuselles por asegurar que o maxistrado percibía un incentivo económico por emitir resolucións na nosa lingua, como se non tivésemos problemas máis importantes na Administración de Xustiza, v. g. a falta de recursos humanos nos Xulgados que provoca a lentitude nos procedementos. Que conste que hai procuradoras, excelentes profesionais, que realizan o seu traballo en galego.

 

martes, 9 de xaneiro de 2024

Chamada ás formiguiñas




 por Carlos Callón en El Correo Gallego:

Acabamos de pasar unha nova volta ao sol. Após o inverno, tornará a primavera; máis unha para o galego, a pesar dos responsos e vergoñas. Pouco antes de se abriren as flores temos na axenda unhas eleccións autonómicas. Nas nosas mans está que sexan o exordio dun tempo novo.

 

sábado, 6 de xaneiro de 2024

Catorce anos e un día

 

Outro ano máis é noite de Reis e sento diante do ordenador para escribir esta entrada de aniversario. Van alá catorce. 

A intensidade do blogue segue reducíndose. Neste último ano subín menos de 100 entradas a este blogue. Nunca o número fora tan reducido. Xa explicara hai un ano que a principal razón deste descenso é debido a unha maior dedicación ao outro blogue que manteño, Retallos de matemáticas, así como ao portal web do mesmo nome no que vou recollendo todo tipo de recursos de matemáticas en galego (xa sabedes, esa materia, xunto con outras, que a Xunta prohíbe impartir en galego na súa cruzada contra a nosa lingua). A pesar de todo, e a pesar de que o mundo blogueiro non está de moda, as visitas mantivéronse pois están nunha cifra próxima ás 100.000 no pasado 2023.

Eu só lle pido aos Reis unha cousa: unha nova política lingüística, unha radicalmente distinta e que teña como obxectivo a plena normalización do galego. É posible.

sábado, 23 de decembro de 2023

O valor das palabras. LGx15 2023


Paco Veiga, mestre, pedagogo e profesor de Lingua no IES de Melide é o primeiro protagonista da serie deste ano de LGx15 da CTNL

A intervención realiza un pequeno percorrido por conceptos (“palabras”) que axudan a debuxar a situación lingüística actual, desde a perspectiva de que, se non reflexionamos colectivamente sobre o que está sucedendo –sen pre-xuízos– dificilmente poderemos mirar cara ao futuro.

domingo, 17 de decembro de 2023

A Xunta patrocina a exclusión do galego nos novos proxectos audiovisuais


Neste anuncio da SXPL dáselle publicidade ao Conecta LAB da Asociación audiovisual CREA pois ten patrocinio da Xunta e da Deputación de Pontevedra. Alí infórmasenos de que

Os seis proxectos que participarán na nova entrega do laboratorio de CREA serán elixidos entre as máis de 200 propostas recibidas, das que un 40% están asinadas por mulleres e un 30% son en lingua galega.

 Isto é, dos participantes, un 30% están en galego. Dos 6 proxectos escollidos non se di nada, quizais ningún sexa en galego. Esta é a promoción que fai a SXPL da lingua galega. Non, non me estou equivocando de organismo, a nova aparece no portal da SXPL que presuntamente debería dedicarse a iso da normalización. O que vemos é que se dedica á destrución da presenza da lingua por todas partes. Pero isto non é todo, aínda hai máis.

Se un quer informarse máis, no propio portal do Conecta LAB, verá que lle aparecerá unha páxina na que o galego está excluído. En segundo lugar, nas bases do proxecto vemos que nestes proxectos audiovisuais o da lingua é o que menos importa pois que o proxecto se desenvolva en galego, non conta para nada. Velaquí o único punto onde aparece algo que teña que ver co asunto, puntuarase con 25 puntos (de 100) a relación do proxecto con Galicia e coa lingua galega. Hai que ser un idiota ou un radical anti-galego para non ver a trampa e o desprezo á nosa lingua en toda esta farramallada. Normalización? u-la?

sábado, 25 de novembro de 2023

Glotofaxia


 por Marta Dacosta en Nós Diario:

O PP xa nos ten afeitas a declarar unha cousa e facer outra, moi especialmente no ámbito da lingua. É o que fixo nestes 40 anos de Lei de Normalización Lingüística.