Entrevista de Manuel Xestoso a Henrique Monteagudo, presidente da RAG, no Nós Diario:
Henrique Monteagudo (Muros, 1959) non é novo na dirección da RAG. Leva integrado nela desde 2013, mais confesa que a presidencia provoca un nivel de exposición pública e de atención mediática ao que non está afeito. Porén, valórao positivamente como un sinal de que a sociedade demanda a voz da Academia, que se reclama o seu discurso no debate público, especialmente no tema da lingua.
" intención de actualizar o PXNL por parte da Administración foi anunciada en sede parlamentaria polo conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López, no mes de maio deste 2024. Este anuncio recibíuse con escepticismo polo PSdeG e o BNG ao considerar que o Goberno do PP nestes 20 anos non desenvolveu ese mesmo PXNL."
Con esta, Yolanda Castaño comeza unha serie de entrevistas a membros da RAG. Aquí temos como protagonista a Alonso Montero, quen afirma que "se dentro duns anos non goberna Galicia xente seriamente comprometida coa causa da lingua galega, continuará a redución dos falantes"
No ano 1991 o Día das Letras estivo adicado a Álvaro Cunqueiro. O 17 de maio dese ano o presentador Xosé Ramón Gayoso fíxolle esta entrevista a Francisco Fernández del Riego en Mondoñedo, centrada na figura do homenaxeado naquela altura
Manuel Portas, profesor e director do Instituto Xelmírez 1, en Compostela, sociolingüista e militante da lingua galega, é o protagonista deste progrma de Nós Televisión.
Daniel Seixo entrevista para Nueva Revolución TV a Miguel Rodríguez Carnota, autor do libro Lingua, poder e adolescencia (Xerais 2022) que trata sobre os mecanismos de represión da lingua galega na actualidade entre os adolescentes. Trátase dun estudo cualitativo, fundamentado en entrevistas con mozos que sofriron acoso e discriminación lingüística no ensino secundario nestes últimos anos.
O poder infíltrase en todos os escenarios e todas as capas sociais. Controla e distribúe tempos e espazos. Os pares, os propios compañeiros, tragan o discurso do poder de discriminación das linguas e aplican ese discurso aos seus propios compañeiros forzándoos a que abandonen a lingua galega.
Ricardo Carvalho Calero entrevistado no programa 'A trabe de ouro' da TVG (1987) from Multimedia on Vimeo.
Estamos no estraño ano das Letras Galegas a Carvalho Calero. Bo momento para lembrar esta entrevista que o actual presidente da Academia lle fixo ao homenaxeado no ano 1987 no programa "A trabe de ouro"
éxito do modelo educativo galego, así como aos esforzos que realiza a Administración autonómica na formación de adultos
destacar tamén o incremento do alumnado de galego que se vén producindo no Bierzo e SanabriaRealmente penoso.
Optamos á mantenta por non buscar ou aceptar calquera subvención por parte dunha Xunta de Galicia que, dende 2009, por medio das súas políticas lingüísticas, educativas e culturais, fixo o maior dano á lingua galega dende a morte de Franco. En particular, eu creo que sería unha falta de respecto ao legado de Castelao vincular o proxecto con semellante filisteísmo, sendo a obra unha defensa magna dos dereitos insubornábeis e humanos de Galicia e os galegos. Colaborar con semellantes forzas representaría, para min, unha incoherencia hipócrita, contraproducente e destrutiva, que de paso lexitimaría os feitos inefábeis do goberno de Feijoo en contra da cultura e lingua galega.
Víctor Freixanes (Pontevedra, 1951) é un conversador torrencial e manexa con destreza todos os rexistros. Domina a frase curta, mais tamén a sintaxe máis alambicada. É sempre un escritor, até cando fala. É tamén unha personalidade poliédrica, non reductíbel a un arquetipo. Novelista, ensaísta, xornalista, editor, presidente da Real Academia Galega. Nesta entrevista falamos sobre a iniciativa da RAG a favor da restitución dos apelidos á súa forma orixinaria, galega, mais tamén acerca do estado en que se acha o galego ou a propia institución que el preside, coa inevitábel figura de Ferrín a se recortar no horizonte. "Son partidario das políticas de inmersión lingüística", afirma.
Continúa a me impresionar o edificio da faculdade de Xornalismo, na USC, obra de Álvaro Siza, arquitecto multi-premiado. Si, mais apenas deixou espazo para os despachos dos profesores, verdadeiramente pequechos. "Son como as celas dun mosteiro", brinca Freixanes, cando nos franquea a porta do seu minúsculo gabinete. Case que non hai sitio para as estanterías. É cuarta feira. Cóntolle que Sermos leva uns días a publicar textos, quer no semanario, quer no dixital, sobre o proceso de restitución dos apelidos galegos á súa forma patrimonial e xenuína, a galega. A Real Academia Galega deu un pouco a pistolada de saída a ese debate coa publicación do seu estudo Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización. Damos comezo por aí á conversa.
-Que está a facer a RAG para que o seu traballo sobre os apelidos en galego resulte nunha efectiva recuperación dos patronímicos orixinarios do país?
O idioma natural dos galegos é o galego, polo tanto o idioma natural da ciencia galega é o galegoDeliberadamente o goberno do PP fai que no ensino medio a ciencia non se dá en galego [...] parece que queren darnos a entender que a ciencia debe ser en castelán. Isto é insistir nunha superstición e nun absurdo.O atraso da ciencia en Galicia está motivado polo atraso xeral do país.[...] Cando hai un atraso económico tan grande o que se deduce inmediatamente é que todas as ramas estarán atrasadas. Para facer ciencia necesitamos laboratorios, necesitamos universidades, necesitamos diñeiro en definitiva. Pero tamén hai que dicir que nun país alfabetizado nun idioma estranxeiro só acceden ao coñecemento unhas capas mínimas da poboación mentres que nun país normalizado accederían ao coñecemento máis persoas. Deste xeito persoas con capacide quedan fóra porque o idioma no que se explican as cousas non é o seu.
Darío Xohán Cabana (Cospeito, 1952) aínda ten o susto no corpo despois dunha inesperada operación cirúrxica. O académico convalece na acolledora casa que ten nunha aldea lucense, onde a conversa podería ser infinita á calor da estufa e das súas lembranzas.
-Na «Wikipedia» pon que tivo vostede unha educación comunista...
-Para min é un sinal de identidade porque me condicionou para toda a vida. En contra do que dicía moita xente, eu sempre souben que Franco era malo. Lembro a meu padriño, quen, naquelas noites frías de inverno, ás veces quedaba pensando e dicía: «Asasino, asasino...». E non dicía máis.
