Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







Amosando publicacións coa etiqueta Carlos Callón. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Carlos Callón. Amosar todas as publicacións

sábado, 28 de febreiro de 2026

Oficialidade de cartón

 


por Carlos Callón no Nós Diario:

Ás veces un país recoñécese nos seus silencios. A sucesión de eventos que conforman O libro negro da lingua galega comeza en 1480, coa norma que varre o galego da burocracia, e finaliza en 1986, cando o Tribunal Constitucional emite unha sentenza para limitar a oficialidade do noso. Non é casual que ese sexa tamén o ano en que xermolou A Mesa pola Normalización Lingüística. No entanto, quería chamar a atención sobre unha obviedade que, por máis sabida que sexa por quen vai pousar o seu ollar sensíbel nestas liñas, non por iso debe deixar de se destacar: O libro negro da lingua galega tería que ser só historia, mais non cesa de se escribir, cada día.

xoves, 15 de xaneiro de 2026

LGx15. Sempre hai unha primeira vez


Carlos Callón pregúntase cal foi o primeiro libro escrito en galego. E o primeiro publicado? E quen compuxo o primeiro disco? Que boca deu forma ao primeiro discurso? Que voz levou o primeiro podcast? Quen transmitiu o primeiro testamento, a primeira sentenza, o primeiro epitafio, a primeira pegada que nos fala na nosa lingua? Houbo tamén unha primeira vez nunha escola, unha primeira misa, un primeiro folleto, un primeiro anuncio, un primeiro casamento…

luns, 29 de abril de 2024

O galego e o tempo do inconsciente

NA XL edición das xornadas da Aula Castelao de Filosofía, celebrada en Pontevedra entre o 1/04/24 e o 5/04/24 tivemos a oportunidade de escoitar as reflexións de Carlos Callón nunha conferencia titulada "O galego e o tempo do inconsciente"

martes, 9 de xaneiro de 2024

Chamada ás formiguiñas




 por Carlos Callón en El Correo Gallego:

Acabamos de pasar unha nova volta ao sol. Após o inverno, tornará a primavera; máis unha para o galego, a pesar dos responsos e vergoñas. Pouco antes de se abriren as flores temos na axenda unhas eleccións autonómicas. Nas nosas mans está que sexan o exordio dun tempo novo.

 

xoves, 5 de outubro de 2023

Coidado cos búmerangs

 por Carlos Callón en La Voz de Galicia:

A primeira vez que se falou en galego nun parlamento foi no ano 1188, nas Cortes reunidas en León polo monarca galego Afonso VIII, que a Unesco considera «o berce do parlamentarismo europeo». Non precisaron de intérpretes, pois os romances que alí se usaron eran moi próximos e, ademais, aínda nin se sementara o desprezo contra o idioma de Galiza que tería tan tristes ecos. Sería impensábel que cando o rei se dirixiu en galego aos diferentes estamentos alguén saíse da asemblea coa boca escumando, como vimos hai nadiña en Madrid.

 

mércores, 3 de maio de 2023

O trauma franquista e a memoria da lingua

No vídeo podemos achegarnos a algunhas ás ideas que tranmitiu Carlos Callón na súa participación das IV Xornadas Contra a Impunidade Franquista que se celebraron os días 11 e 12 de novembro do 2022.

venres, 17 de xuño de 2022

500 anos de represión do galego

Comezaron as presentacións do novo libro de Carlos Callón, O libro negro da lingua galega (Xerais 2022). Nesta reportaxe de Nós TV teremos ao propio autor, así como ao editor Fran Alonso e ao actual presidente da Mesa pola Normalización, Marcos Maceira, ofrecendo o seu punto de vista sobre a publicación.

Ademais da anterior reportaxe recollemos algunhas intervencións da súa presentación na libraría Couceiro (Santiago de Compostela) roubadas do Twitter da Mesa: 

sábado, 19 de marzo de 2022

Os pesimistas tamén se enganan

 por Carlos Callón en La Voz de Galicia:

Cando nos detemos a pensar sobre o pasado, o presente e o futuro do galego, hai dúas preguntas fundamentais que temos que nos facer en voz alta. A primeira, por que o idioma nado para ser o natural da Galiza —de aí o seu nome: galego— non deu consolidado até o momento o seu espazo social. A segunda, por que unha fala reprimida fisicamente por séculos nas escolas (ao menos de 1543 a 1980, como documentamos no Libro negro da lingua galega), afastada dos templos (nunha exclusión que non padeceron catalán nin vasco) e desprovista de todo auxilio institucional durante medio milenio conseguiu sobrevivir e mesmo aspira a deixar atrás todos os confinamentos.

 

mércores, 21 de xuño de 2017

Ao coidado da directora do CEIP Santa Irene, Porto do Son

por Carlos Callón, no Sermos Galiza:

Señora directora:Tiven coñecemento a través das redes sociais dunha carta, asinada por vostede no pasado 6 de xuño, na cal xustifica que se lle desconten puntos a unha alumna de primaria por usar "Galiza" no caderno e nun exame da materia de Ciencias Sociais.

venres, 14 de abril de 2017

Galegocalantes e galegofalantes

por Xoán Carlos Domínguez Alberte, no Sermos Galiza:

A última compilación de traballos publicados por Carlos Callón en defensa do noso idioma abrangue o período 2009-2016. Como se sinala, nun texto xustificatorio, ao comezo desta obra, foi este un intervalo de anos negros para a lingua galega polos graves retrocesos sufridos. Mais tamén un tempo de “esperanza social, de mobilizacións continuadas, de alento histórico dun pobo que, a pesar de todo, non se resigna a desaparecer”.

sábado, 18 de xuño de 2016

Lingua de laboratorio

por Rosa Enríquez en La Región:

É o galego unha “lingua de laboratorio”, como afirmou Carmen Santos, a secretaria xeral de Podemos en Galiza? Por que diría isto a politóloga viguesa? Talvez porque a normativa da RAG non lle comprace e se inclina polo reintegracionismo ou máis ben é contraria a calquera normativa e prefire que sexa a fala a que determine como cómpre expresarse en galego, así, en abstracto? Paréceme que Santos incorre nun erro que revela un coñecemento superficial da cuestión lingüística. O galego, como o francés, o catalán, o inglés ou o italiano son linguas vivas, porque son usadas de xeito cotián por un certo número de persoas para poñer en práctica iso que adoitamos denominar comunicación.

mércores, 15 de xuño de 2016

As cinco vogais do listísimo Carlos Callón

por Carlos Callón, no Sermos Galiza:
Carmen Santos, secretaria xeral de Podemos en Galiza, respondeu ao meu último vídeo, no cal eu afeaba que chamase o galego escrito como unha "lingua de laboratorio", entre outras cousas.

martes, 15 de marzo de 2016

50+1 achegas de Carlos Callón


Ben sei que non é a primeira das vídeo-columnas que Carlos Callón constrúe para o Sermos Galiza. Sabía que non tería que agardar moito para traer aquí a nova. Só estaba esperando a que adicara unha destas pezas á lingua, e velaquí está.
En Houbo un comezo, Callón recórdanos que a primeira vez que o galego entrou no ensino regrado foi no curso 1965-66, da man de Ricardo Carvalho Calero, nunha materia optativa de Filoxía Románica. Van alá, xa que logo, 50 anos. Tamén nos recorda que o ensino en galego non ten a presenza que debería ter. Hai escolas infantís e carreiras unversitarias que expulsaron completamente o galego das súas aulas.
Estas novas achegas de Carlos Callón tráenme á memoria aqueloutras, que tamén viñan os luns, nunha columna no Galicia Hoxe, chamada Por navegar ao desvío, e das que recollo 50 das que podo facer memoria:

Ninguén poderá dicir deste home que non se ocupou do tema da lingua. De certo que continuará a facelo.

mércores, 23 de abril de 2014

Entrevista a Carlos Callón en Irmandade.tv



Despois de 12 anos dirixindo A Mesa pola Normalización Lingüística, Carlos Callón deixa o cargo. Esta é seguramente a súa última entrevista como presidente do organismo na que comenta algúns aspectos da evolución social da lingua destes 12 anos, a situación actual ou as perspectivas de futuro. A entrevista ocupa aproximadamente a primeira media hora da emisión deste programa de irmandade.tv

domingo, 16 de xuño de 2013

30 anos de Lei de Normalización Lingüística

Carlos Callón, Isabel Vaquero, Henrique Monteagudo, Xosé Ramón Freixeiro Mato, Socorro García Conde e Nel Vidal fan unha valoración para Sermos Galiza ([1] e [2]) con motivo do 30 aniversario da promulgación da Lei de Normalización Lingüística (LNL).

xoves, 6 de xuño de 2013

Hoxe é luns, mañán é martes, cuarta feira logo vén



Mediante este vídeo a sección da Mesa pola Normalización Lingüística en Bergantiños pretende dar a coñecer como as denominacións dos días da semana por "feiras" era moi común na nosa comarca até hai moi pouco tempo, ao igual que no resto do país. Deste xeito animamos á veciñanza bergantiñá e ao conxunto do pobo galego a sermos partes activas do proceso de recuperación das formas tradicionais e xenuínas dos días da semana: "Segunda feira, terza feira, corta/cuarta feira, quinta feira, sexta feira".

Vía O blogue de Carlos Callón

xoves, 16 de maio de 2013

Libro de auto-axuda

Tal e como anunciabamos Carlos Callón pasou pola Estrada a presentar o seu último libro. O acto foi introducido por X. C. Garrido como membro da A. C. Vagalumes, organizadora do acto.
As primeiras palabras do portavoz de Queremos Galego foron para agradecer a asistencia "nun día no que a pesar de que penisca un pouco, aínda quenta o sol". Había ben de tempo que non lle oía a ninguén  usar o verbo peniscar e que me trouxo á memoria unha das primeiras leccións de sociolingüística que recibín cando era un un neno moi novo. Un familiar meu, que estaba fachendoso de abandonar Ribeira por unha cidade grande comentara con sorna unhas palabras da miña avoa aquel lonxano día. "Mira como penisca!, leva o paraguas", dixera ela. A resposta do meu familiar fóra algo así: "peniscar!, peniscar! Que palabra é esa? Falando así nunca sairedes do atraso no que estades en Ribeira". Desde ese día eu souben o que era o auto-odio.

Un libro de auto-axuda.
Carlos Callón comenzou comentando que se  o seu anterior libro Como defenderes os teus dereitos lingüísticos,  podía enmarcarse dentro do que en sociolingüística se chama planificación do estatus, o libro que viña a presentar caería dentro do marco da planificación do corpus.
Callón apuntou qu exogara co modelo que fornecen os libros de auto-axuda. O propio título é indicativo disto: Como falar e escribir en galego con corrección e fluidez. Nesta mesma liña comentou que o texto comenza cun decálogo. Como exemplo citou a máxima: "nunca comences unha frase cun pronome átono". A respecto disto citou algunha frase de Núñez Feijóo, moi dado ao incumprimento deste principio básico do bo uso da lingua como, por exemplo, "llo digo e llo repito".
O presidente da Mesa comentou varios outros aspectos gramaticais e aproveitou a ocasión para criticar que nin a Xunta nin a RAG, en 30 anos, nin publicaran nin fixeran unha campaña de divulgación da norma. Lamentou que, por exemplo, non se aproveitara o acordo normativo do 2003 para facelo e comparou este abandono insitucional co caso catlán. En cataluña a primeira campaña insitucional da democracia foi para difundir e afirmar o estándar.

Tres novas e unha invitación
Como retrato da actual agresividade e radicalidade do odio e desprezo á nosa lingua fíxose referencia a tres noticias recentes. Unha delas foi a supresión por parte de AUDASA, de toda a cartelería en galego. Se desde a aprobación da LNL AUDASA incumpriu sistemáticamente a normativa argumentando motivos económicos, agora en plena crise gasta os cartos en eliminar a escasa sinalización en galego que había na autopista. Só podemos comprender o caso desde un posicionamento de incomprensible odio lingüístico.
A segunda noticia que se destacou foi a do kafkiano proceso reaberto contra Carlos Callón, que foi acosado polo xuiz Fraga Mandián de que lle lembrara que debía cumprir as leis en materia toponímica. A día de hoxe Fraga Mandián segue a emdditir sentenzas que atentan conta a LNL e moi posiblemente Callón será condenado contra toda lóxica social e xudicial. Eis a administración de xustiza que padecemos, una xustiza refractaria á normalización, mesmo ao cumprimento da escuálida nromativa pro-galego existente. A administración de xustiza vive na ilegalidade.
A última pnova comentada foi a da longa lista de disparates de Alonso Montero no escaso tempo que leva como presidente da RAG. Carlos Callón cualificou as declaracións do académico como propias de programas do corazón, máis que a dunha figura cun simbolismo especial desde o punto de vista da normalización. Callón explicou que lle doe especialmente que sexa o presidente desta institución quen invite a falar en castelán para que o vexan como a alguén normal. Xa é tempo sobrado de que dimita.
Finalmente, como non, fíxose unha agarimosa invitación a acudir á manifestación do 17 M convodada por Queremos Galego.

mércores, 15 de maio de 2013

Chirimoias ou pan para o galego

por Alba Nogueira, en Praza Pública:

Cando en 1985 no xulgado nº2 de Santiago o xuíz Carlos López Keller absolvía aunha persoa acusada dun delito de danos por ter cambiado o topónimo dun sinal, mal sabía o xuíz que o razoamento usado para a absolución de o acusado terse limitado "a adiantarse á actuación oficial" de cumprimento do mandato estatutario de protexer a lingua propia seguiría sendo unha tarefa por facer en 2013. Outravolta a toponimia e un xuizo penal por inxurias contra o presidente da Mesa pola Normalización Lingüística ou o cambio ao que está procedendo AUDASA para castelanizar os sinais das autoestradas lembran que a sociedade civil segue "adiantándose" ao que o artigo 5 do Estatuto de Autonomía lle esixe aos poderes públicos. E tamén que son estes poderes públicos, a Xunta de Galicia, a xustiza, os representantes institucionais, os que fallaron clamorosamente ao longo de 30 anos.

sábado, 11 de maio de 2013

Carlos Callón presenta o seu último libro na Estrada


A Asociación Cultural Vagalumes organiza a presentación do libro de Carlos Callón Como falar e escribir en galego con corrección e fluidez para este vindeiro mércores 13 de maio, na Estrada. 
Unha boa forma de preludiar a manifestación do 17 de maio en Santiago.

xoves, 9 de maio de 2013

Perseguidos por defender a lei e estranxeiras na propia patria.

por Susana Méndez, no Sermos Galiza:

Estes días áchome inmersa nos traballos de organización previos á manifestación que desde a Plataforma Queremos Galego vimos de convocar para o vindeiro día 17 de maio (12h, Alameda de Santiago).