Promover o galego dende o local. Ames

 

"Promover o galego dende o local" é unha produción de Nós Televisión que aborda as diversas iniciativas de promoción da lingua galega se levan a cabo desde o Concello de Ames. 

A peza conta coas voces do alumnado e profesorado de 4º de primaria do CEIP de Barouta, de Henrique Monteagudo, Alonso Caxade, Andrea Porto, Branca Trigo, Julio de la Iglesia, Nuria Grandío, Rodri Míguez, Raquel Arias, Carmen Porto, Ana Belén Paz, Pilar Villaverde, María Cebey, Carlota Mera, Rosa Moreiras ou o alcalde de Ames, Blas García.

O Prestige 20 anos despois

Video documental de Rocío Romar e Luz Cures, do IES Urbano Lugrís (Malpica) no que se lembra a través de entrevistas aos protagonistas, como se viviu a catástrofe do petroleiro Prestige, afundido no ano 2002.

A dobraxe en galego, un modelo de normalización

Documental sobre a dobraxe de películas e series de televisión en Galicia que nos guía por sesións de dobraxe en estudios galegos e entrevistas a profesionais do sector. 

O traballo preséntase como unha ferramenta didáctica e normalizadora, válida para todos os públicos e que, ademais de reivindicar os audiovisuais en galego, pon en valor a industria e fomenta a canteira da dobraxe entre as novas xeracións. Iniciativa realizada por RECREA FILMS

1981, Ano zero da língua galega - A sociedade civil em pé polo galego - Decada de 2010 (Capítulo 4)

 Capítulo 4 do documental 1981, Ano zero da língua galega, realizado por Nós TV para a AGAL. Recóllense algunhas cuestións posteriores ao funesto decreto de redución do galego no ensino. Nesta peza audiovisual podemos ver como Valentín García, cunha hipócrita defensa do ensino do portugués (continúa a ser irrelevante dentro do ensino galego), xustifica o plurilingüismo, isto é, a prevalencia do inglés, co obxectivo de manter a prohibición e a contínua redución do ensino en galego. Entre outras cousas di que "o portugués ten un estatus de oficialidade dentro de Galcia" (ulo?). Tamén fala de que a lusofonía pode ver a Galicia como a oportunidade de ingresar no ámbito da hispanidade (!)

Aquí medra a lingua. Documental completo e Xornada

 

Versión íntegra do documental 'Aquí medra a lingua', que retrata a situación do galego nos centros de ensino de Galicia e as iniciativas e estratexias para a súa dinamización. Dirixido por Cristina de la Torre e producido polo Consello da Cultura Galega.

Unha nova peza de calidade e ben construída para avanzar na normalización no ensino.

Para completar temos tamén a gravación da Xornada do pasado 13/01/2022 na que se presentou este material.

1981, Ano zero da língua galega

1981, ANO ZERO DA LÍNGUA GALEGA from Através | Produtora on Vimeo.

Documental da AGAL dos 40 anos do galego como lingua oficial,

Participan neste audiovisual José Luís Rodríguez, Elvira Souto, María Xosé Queizán, Martinho Montero Santalha, Tiago Peres, Víctor Freixanes, Bernardo Penabade, María Solar, Pilar García Negro, Elias Torres, Manuel Portas, Ana Miranda, José Ramom Pichel, Eduardo Maragoto, Henrique Monteagudo, Xosé Ramón Freixeiro Mato, Alba Nogueira, Carlos Callón, Uxia, Susana Sánchez Arins, Ramón Villares, Ângelo Cristóvão, Valentín García e Beatriz Bieites

A Fala na Raia

 Xa levamos unha boa presa de vídeos sobre as falas arraianas. Velaquí unha nova achega desde NósTV. Desta volta cunha visita ao Couto Mixto.

Risco de giz

'Risco de giz' é un documental no que Xarda viaxa pola fronteira entre Galiza e Portugal, desde o Castromil da provincia de Zamora ata a desembocadura do Miño. Parando e facendo vida nas vilas dos dous lados da raia, falamos con veciñas e expertas sobre as súas culturas, da lingua, do despoboamento, da covid ou lembrando como era a vida nos tempos das ditaduras e do contrabando. 

Realizado por Elena Martín e Pablo Santiago para Xarda e Nós Televisión.

A escola das avoas

 

A recuperación da memoria histórica da xeración dos avós e bisavós que foron escolarizados durante o fanquismo é a protagonista deste documental realizado polo alumnado de 2º e 3º da ESO do IES Marco do Camballón (Vila de Cruces). O propio alumnado entrevistou e gravou cos seus teléfonos móbiles a máis de 25 persoas que narran as súas vivencias na escola franquista, tamén as relacionadas coa represión lingüística.

O documental inclúe a colaboración póstuma de Xosé Neira Vilas, que tamén reflexiona sobre esta etapa histórica.

Xela e a palabra

 

Audiovisual realizado por Illa Bufarda para a xornada Xela Arias e Luísa Villalta. Letras, interartes, proxectos na fin de século, do Consello da Cultura Galega celebrado o 26/03/21

Outras voces para Xela

A Vicepresidencia da Deputación de Lugo presenta unha colección de audiovisuais baixo o título Outras voces para as letras de Xela. Trátase dunha serie documental arredor de Xela Arias na que participan escritores como Olga Novo, Marica Campo, Helena Villar, Raga Lobelle, Carmen Blanco, Xesús Rábade, Lois Pérez ou Claudio Rodríguez Fer. Tamén poderemos ver as achegas de familiaresres como Darío Gil, o seu fillo ou Lois Arias, irmán de Xela 

Xela Arias. A palabra esgazada

 'Xela Arias. A palabra esgazada' é unha serie documental da Real Academia Galega sobre a poeta, tradutora, editora e profesora á que a institución lle dedica o Día das Letras Galegas 2021 composta por 6 capítulo breves que percorren distintos aspectos da vida e da obra da autora.

Vieiros de esperanza: Ricardo Carvalho Calero

Documental biográfico sobre Ricardo Carvalho Calero filmado en 2014. Vieiros de Esperanza percorre a vida e a traxectoria profesional de don Ricardo a modo de conversa, dende a súa infancia en Ferrol ata a súa xubilación en Compostela. Tamén tenta comprender porque non se lle dedicaba o Día das Letras Galegas, un recoñecemento que afortunadamente chega en 2020 para facer xustiza coincidindo co 110 aniversario do seu nacemento. A obra formou parte do Traballo de Fin de Grao en Comunicación Audiovisual pola Universidade da Coruña. Dirixido por Antón Rodríguez e coa colaboración técnica de Javier Gómez e Sergio Arango.

A destacar este texto de Carvalho, "O uso do galego para todo", lido pola súa alumna Mª Pilar García Negro:

Llenguaferits

"Llenguaferits" é un documental que aborda moitos aspectos da situación da lingua catalá. Foi emitido no programa 30 minuts da TV3 o pasado 30/06/19. Polo tanto é un documental cortiño, pero veredes que moi aproveitable.

Pola contra, nós, desde aquel "Linguas cruzadas" (2007) non volvimos ver nada semellante na TVG.

Recollo de seguido a presentación que se fixo do documental na TV3:

Segundo os lingüistas, nove de cada dez linguas no mundo están ameazadas e poden desaparecer durante este século. O proceso pode ter moitas causas, pero a orixe é sempre o mesmo: unha xeración de falantes decide non transmitila aos seus fillos. A sentenza de morte, neste momento, xa está asinada.

Está o catalán en perigo de chegar a este estadio? A cuestión non ten unha resposta unánime por parte dos filólogos, pero no que coinciden é na aparición de algúns síntomas preocupantes.

Os comenzos da fase terminal xa se está vivindo nos extremos do dominio lingüístico: en gran parte de Cataluña Norte e ao sur do País Valenciano. Só en cen anos desapareceu o catalán de cidades e vilas cidades que antes eran monolingües nesta lingua.

Nas rexións catalás, con todo, manteñense as cifras globais do catalán: pouco máis dun terzo da poboación a emprega habitualmente e case todo o mundo o entende. Ademais, os pais seguen transmitíndoo aos seus fillos e hai recén chegados que o aprenden.

Pero hai indicadores que apuntan no sentido contrario. O primeiro: aínda que a escola protexe a lingua a través da inmersión, o catalán é residual no ocio dos nenos e adolescentes. Isto vese nos patios das escolas, onde a alternancia lingüística é continua, pero tamén na transformación do mundo audiovisual. Os máis novos deixaron de consumir os medios tradicionais e os contidos que buscan na web están feitos principalmente en castelán e inglés. A segunda: os falantes de catalán renuncian á súa lingua en calquera situación de conflito e moitas veces cando se relacionan cos inmigrantes. E isto ocorre nun territorio que recibiu case dous millóns de persoas na última década. Por último, o continuo litixio e bloqueo en España e a subestimación do Estado francés dificultan que se poida garantir a supervivencia do catalán. Conflitos que teñen o maior expoñente no mundo da xustiza.

En "Llenguaferits" recompilamos as visións de filólogos como Maria Carme Junyent, Pau Vidal, Francesc Xavier Vila ou Neus Nogué; E preguntamos cal é a súa relación coa lingua a Albert Sánchez Piñol e Víctor Amela, ou músicos como Lildami e David Carabén, así como Pol Gisé e Juliana Canet e activistas como Àlex Hinojo. E sobre todo oiremos os falantes. Algúns son recén chegados que decidiron aprender a lingua e outros son o último eslabón, os últimos falantes en áreas onde se eliminou calquera rastro de catalán.

Antón Fraguas no Xavedes!

Guapísimo (na miña terra dirían ghopísimo) documental sobre Antonio Fraguas. Unha nova achega arredor do Días das Letras deste ano. Vén asinado polo ENDL do IES Lestonnac (Ferrol)

Reconstruíndo a autoestima. O galego na Guarda

Excelente traballo do Equipo de Normalización do IES A Sangriña (A Guarda) e o colectivo Xuliva e que se presentou no Centro Cultural da vila o pasado 16/05/19 do que me enterei grazas ao Centro de Documentación Sociolingüística (CDSG.
Recollo (copio/pego) a presentación deste traballo:

Os últimos datos sociolingüísticos alertan dun descenso de case un 50% de falantes de galego en apenas dúas xeracións en Galiza. Na Guarda, a caída é dun 26% nos últimos dez anos e, segundo os últimos datos, xa só o 60% dos residentes no Baixo Miño usan a nosa língua de forma habitual. Entre os/as adolescentes da Guarda, só un 20% declara falar galego acotío. 
nte esta situación, no curso 2017/18, o Equipo de Normalización Lingüística da Sangriña decidiu elaborar, co alumnado de 3º da ESO, e baixo a coordinación de Denis Vicente e Menchu Costa, un documentario que ilustrase este lento mais continuado proceso de declive. Por que cada vez falamos menos galego? Somos conscientes as persoas da Guarda de que estamos a deixar morrer o noso maior patrimonio colectivo? Debemos facer algo para reverter esta situación?

Cantando a Manuel María

Vai este documental con dous anos de retraso, pero vai.
Publicouse no 2017, cando se lle adicara o Día das Letras a Manuel María. Sempre é bo momento de reivindicalo.

Pacto de irmãos. Os primórdios da língua escrita

Pacto de irmãos. Os primórdios da língua escrita from PACTO DE IRMÃOS on Vimeo.


Pacto de irmãos é un documental sobre os manuscritos máis antigos coñecidos escritos en galego-portugués que reflixte acerca das orixes da lingua a partir da descomposición do latín da vella Gallaecia, mais tamén sobre o papel da escrita na conformación social e cultural da comunidade de falantes.
Encontraremos á romanista Lídia Jorge, o escritor Rui Zink, o filólogo José António Souto Cabo (especialista no manuscrito que dá nome ao documental) ou à paleógrafa Maria José Azevedo Santos.

30 anos do Premio de novela Manuel García Barros

Hai medio ano xa (como pasa o tempo!) traíamos por aquí o trailer do documental que agora compartimos completo. Se daquela diciamos que prometía moito, hoxe confirmámolo. Digna celebración do 30 aniversario duns premios que xa son imprescindibles dentro do panorama literario galego.

Amantes da terra

"Ser galeguista non é máis que ser amante da terra", con estas palabras de Antonio Fraguas comenza o documental "Amantes da Terra"  que repasa a traxectoria do ilustre galguista ao que se lle adica este ano do Día das Letras.
A compañía teatral Queiman e Pousa estreou tamén unha obra de teatro do mesmo título.