Quero aplicar a miña ciencia á lingua para pintar a face do noso maior ben colectivo: o galego







Amosando publicacións coa etiqueta Roberto Varela. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Roberto Varela. Amosar todas as publicacións

luns, 23 de maio de 2011

Galicia importa

O ciclo Galicia importa, promovido pola Consellería de Cultura, está sendo promocionado desde un web exclusivamente en castelán. Así podemos ler:

El Ciclo Galicia Importa tiene como objetivo acercar al público gallego artistas internacionales de referencia en direntes estilos.

A Consellería de Cultura impulsa este ciclo dentro do proxecto "2011. Ano da música de Galicia", no que se declara que é unha homenaxe á músca galega e á súa industria co "obxectivo último de poñer en valor a música de Galicia, e plasmar a importancia que ten para o desenvolvemento da cultura propia e o pulo que supón para as nosas industrias culturais".
Os outros eventos enmarcados dentro do "Ano da Música" son os ciclos "Galicia Classics", e "Sónar Galicia" onde para buscar a  presenza galega hai que ser máis que xenerosos.
Outra vez teremos que oir e ver reproducido acríticamente en mil medios unha mentira inoculada desde a Xunta de Galicia. Coa desculpa da convocatoria da contratación de catro grupos galegos (son catro exactamente, non é un recurso metafórico)  e da convocatoria dos Premios da Música de Galicia veremos como desde as institucións galegas se volve a facer o contrario do que declaran: minusvalorar a produción musical galega, contribuir ao afogamento da cultura propia co que iso supón para a nosa industria cultural, e facer pasar como  homenaxe do propio xusto o que é valoración, o gasto e a subvención do foráneo. Con exemplos como estes conviría que o gabinete que dirixe Roberto Varela deixara de facer referencia á palabra cultura e pasar a chamarse, simplemente, Consellería de Importación.

luns, 16 de maio de 2011

Lois Pereiro: suplemento do Xornal

Impresionante, o Xornal deste domingo antes das Letras trouxonos un vendaval Lois, cun completísimo suplemento:
Lois Pereiro. Contexto especial das Letras galegas (suplemento dominical do Xornal)

No que podemos destacar os artigos e entrevistas:
Iago Martínez: "Lois foi un autor máis reivindado que lido"
A reinvención do lector a través do poeta
O necesario vento dun poeta de culto
Un testamento literario inédito durante 15 anos
Un poeta da estirpe de Manuel Antonio
Manuel Rivas: "Hai máis autoridades no cocido de Lalín ca no Día das Letras"
O abecedario
O "planeta autónomo" da poesía dos oitenta
Modesta proposición para ler políticamente a Lois Pereiro
loispereiro.mp3

Pero aínda había máis, toda unha resta de artigos de opinión sobre Lois Pereiro e a celebración deste a no do Día das Letras:
Punto de inflexión nas Letras Galegas
En las noches más hermosas, por Gonzalo Canedo
Amado na terra, por Roberto Varela
Lois Pereiro, poeta popular, por Antón Lopo
Lois Pereiro e o soño eterno, por Jonathan Dunne
Todas as festas de mañá, por Daniel Salgado
Lancei un zapato en Berlín, por Alexandre Cancelo
Furia, rabia, desexo, dor,..., por Antón Patiño
Se García Sabell levantase a cabeza, por Antón Reixa

Ademais: Lois Pereiro en imaxes





http://www.xornal.com/artigo/2011/05/14/suplementos/contexto/necesario-vento-dun-poeta-culto/2011051321082400791.html

domingo, 15 de maio de 2011

Máis ca nunca, amado na terra

por Roberto Varela, Conselleiro de Cultura, no Xornal:


Coñecín a Lois Pereiro en Santiago a principios da década de 1980. Daquela, xa se albiscaba nel o carisma de quen se movía coma ninguén no subsolo da literatura, lonxe dos circuítos académicos e comerciais. Unha xeración, a miña, comezaba a oír falar daquel poeta de Monforte. Percibiamos entón que os seus versos nos falaban directamente a nós, que compartiamos inquedanzas e referentes, que escoitabamos a mesma música, dende a Velvet e Bowie ata Joy Division –o seu “Atrocity Exhibition” deu orixe a un dos máis coñecidos poemas de Pereiro–. Eramos todos membros da primeira fornada da democracia e gozabamos dunha liberdade que nos reconfortaba e que daba pulo á creatividade. Tamén foron anos de excesos, e moitos asomáronse ao abismo e non puideron volver. “This is the way, step inside”.
A morte, e a súa indisociable dualidade coa vida, entendida esta como liberdade plena para sermos nós mesmos, foi quizais o eixe do pensamento e da práctica daquela xeración. Foino seguro para Lois Pereiro, que fixo seu aquel poema de Paul Éluard titulado “La mort, l’amour, la vie”. Eivado no físico dende moi novo polas enfermidades, a morte pasea omnipresente pola súa obra, mais é unha morte da que xorde a vida, da que nace un feroz devezo de amar e de vivir para facer fronte á “batalla que xa sei perdida”. Os versos de Poesía última de amor e enfermidade, o segundo e derradeiro libro que Pereiro publicou en vida, falan desa loita con descarnada e ferin­te honradez. Canta honradez!
A vida e a morte sempre están aí, xunto ao amor e a poesía. Lois Pereiro entregou a vida a dar forma aos seus versos tendo ao seu lado a certeza de que eran verdade e aplicando dalgún xeito o que dicía Raymond Carver. Que modo de vivir era este? Un modo de vivir onde un home está tan ocupado que nin sequera pode ler poemas? Iso non é vivir. Por iso aquel poeta punk e postpunk, ultramoderno, vangardista, adiantado á súa época, superou calquera tipo de etiqueta: porque foi capaz de vivir pola literatura e para ela, sen reparar en límites, modas e convencións. Porque todo en Lois Pereiro foi unha forma de vivir a arte. Pero tamén foi o caso que a Lois Pereiro, como lles pasa a tantos grandes das artes, lúcido observador desas cousas que non se poden describir, viu a súas glorias escamoteadas ao tempo de vivir.
A Real Academia Galega decidiu apostar por Lois Pereiro para o Día das Letras Galegas do ano 2011. Penso que foi un gran acerto que amosa de cheo a vitalidade da literatura do noso país. A obra de Lois Pereiro contaxia modernidade e convértese nun espello para todos os nosos creadores actuais. A celebración deste 17 de maio contribuirá a botar luz sobre a figura do gran poeta underground galego, aínda non suficientemente divulgada, mais sen traizoar nunca o espírito daquel dandi eterno que eu coñecín nun café das Galerías Viacambre de Santiago de Compostelahai moitos anos.
Entón criamos que os seus versos se dirixían só a nós. Hoxe sei que a poesía de Lois Pereiro fala das coitas e ledicias, dos medos e das emocións de calquera ser humano, de segredos eternos. Hoxe sei de certo que Lois alcanzou o seu obxectivo: “Somentes / intentaba conseguir / deixar na terra / algo de min que me sobrevivise”. Hoxe Lois, como desexaba, como Carver, outra vez Carver, pode sentirse, máis ca nunca, amado na terra.

luns, 17 de maio de 2010

Un acto de xustiza poética


por Roberto Varela, conselleiro de Cultura, no Xornal de Galicia

Dedicarlle o Día das Letras Galegas a Uxío Novoneyra é un acto de xustiza poética. Xustiza con maiúsculas para un dos grandes nomes da poesía e das letras galegas da segunda metade do século XX. Uxío Novoneyra leva consigo o alcume de bardo do Courel porque é difícil atopar outro autor que cantase á serra luguesa con voz tan clara e fermosa. Con todo, Novoneyra pode ser considerado sen temor a esaxerar como bardo universal, porque a súa obra non pertence ao Courel, nin a Lugo, nin sequera a Galicia. A súa obra xa é eterna e pertence a todos os que aman a poesía.

Novoneyra cantoulle á terra cunha lírica renovadora; foi quen de fundir as súas raíces cunha expresión absolutamente orixinal. A obra poética de Novoneyra nunca nos deixa indiferente. Non importa as veces que nos acheguemos a ela, sempre nos vai chamar a atención o seu estilo sobrio e conciso que é, a un tempo, tan denso e preñado de sentido e sentimento. Moitos expertos na obra de Novoneyra xa destacaron a semellanza dos seus poemas cos haikus xaponeses. Como escribiu o profesor Anxo Tarrío, a obra de Novoneyra é “como un iceberg poético que, deixándonos escoitar só unhas poucas palabras, agocha en profundidade un universo do que cada lector terá que tirar o seu propio paraíso ou inferno”.

Novoneyra afirmou que a poesía era, para el, “unha forma de entusiasmo, unha forma de responsabilidade, un manterse na busca, ter un alto concepto da dignidade do home”. E ese entusiasmo, esa responsabilidade, esa dignidade poética acompañouno desde moi cedo. Os primeiros poemas d’Os Eidos, poemario fundamental das letras galegas no século XX, concibiunos cando apenas pasaba dos vinte anos. A obra que nos legou non é grande en extensión, pero en cambio prolóngase no tempo durante medio século. Isto fálanos dunha busca da palabra exacta, da expresión perfecta, da lírica excelsa. É a súa unha poesía orixinal, como diciamos, e está en constante renovación, porque non é o mesmo o Novoneyra telúrico d’Os Eidos que o Novoneyra comprometido de “Vietnam Canto”. Quede dito, non obstante, que o noso poeta nunca abandonou o compromiso nin o amor á terra e a natureza.

A dimensión poética de Novoneyra só é comparable coa súa dimensión humana. Foi un traballador incansable en prol da lingua galega, un magnífico e inimitable recitador de versos e, segundo todos os que tiveron o pracer de tratalo, un moi amigable e incansable conversador. Xa que logo, o Día das Letras Galegas deste ano Xacobeo, no que Galicia está tan entregada á cultura, será un día grande porque grande é tamén o poeta ao que todos homenaxeamos neste 17 de maio: Uxío Novoneyra, gran poeta das letras galegas, do século XX, da literatura universal.

martes, 23 de marzo de 2010

Destrozando a lóxica

Xa oín quen dicía que a famosa frase "estoy entre la espalda y la pared" é de Roberto Varela, o conselleiro de cultura que estamos a sufrir.
Non é de estrañar, pois di cousas peores, como o que soltou hoxe no parlamento:
"Teño dereito a ler sen darme conta, pero non mentín"
Non teño palabras.
Teño dereito a ler sen darme conta. Estraña forma de ler, para un conselleiro de ... cultura. Ler sen decatarse, sen saber o que se le. Un ler de máquina. Ler como len os rapaciños... que non saben ler, que xuntan letras e comenzan a relacionalos cos sons. D con E con S, DES, V con A con N, VAN, DES-VAN. E así, ata DES-VAN-DE-LOS-MON-JES.
Pero non mentín. "Hai que ser estúpido para pensar que eu vou dicir Desván de los Monjes", espetoulle o conselleiro Roberto Varela a parlamentaria nacionalista Carme Adán cando esta lle reprochou o emprego de toponimia sui generis na súa intervención en Fitur (Galiciaé do 8 deste mesmo mes). Non sabemos se hai que comentar algo máis. De todas formas, ímolo facer.
Ao cretense Epiménides atribúselle a famosa sentenza: " todos os cretenses son mentireiros". A cousa consiste en pescudar se esta frase é certa ou falsa, é un exemplo clásico cando se estuda a lóxica de proposicións. Se é certa Epiménides di verdade, pero polo mesmo contido da frase, como Parménides é un cretense, non pode decir verdade. Mais se a frase é falsa, débese cumprir a contraria, que os cretenses din verdades, polo que a frase dun deles debería ser certa. A proposición é contradictoria, destroza a lóxica, e así o fan moitos outros exemplos autoreferenciais como "esta frase é falsa" ou "a frase anterior é verdadeira".
Agora Roberto Varela proporcíonanos outro clásico: "pero non mentín". Se esta frase fose certa, a información de Galiciaé, e do resto dos medios, estaría completamente errada. Nós mais ben tendemos a confiar no que coincidiron os periódicos ao darnos a noticia, que realmente Roberto Varela dixo que non dixera Desván de los Monjes. Postos neste suposto, a proposición en cuestión "pero non mentín", non é unha mentira, son dúas!. Estou escachando de risa pensando a ver como van arranxar os lóxicos esta cuestión.