Petiscos de ciencia

"Petiscos de ciencia" é un concurso de vídeos de divulgación científica da Comisión de Normalización Lingüística da Facultade de Ciencias da USC que tivo a primeira convocatoria este ano.Trátase dun concurso semellante a "Explícoche matemáticas 2.0" da CNL da Facultade de Matemáticas.

O primeiro premio foi para este vídeo de Irene González Calvo e Raquel González Calvo, coordinadas por María José Mato Castro, do IES  Adormideras (A Coruña)

O segundo premio foi para de Manuel Villaverde Framil, coordinado por Manuel Vázquez Mourazos, do IES Arcebispo Xelmirez I (Santiago de Compostela)

Outras voces para Xela

A Vicepresidencia da Deputación de Lugo presenta unha colección de audiovisuais baixo o título Outras voces para as letras de Xela. Trátase dunha serie documental arredor de Xela Arias na que participan escritores como Olga Novo, Marica Campo, Helena Villar, Raga Lobelle, Carmen Blanco, Xesús Rábade, Lois Pérez ou Claudio Rodríguez Fer. Tamén poderemos ver as achegas de familiaresres como Darío Gil, o seu fillo ou Lois Arias, irmán de Xela 

O galego é a fórmula.Vídeo de primaria e manifesto Correlingua

Vídeo gañador do concurso de vídeo do Correlingua na categoría de Infantil e primaria. Foi realizado polo grupo Paroleiros do CEIP Albeiros (Lugo) quen argallou unha estupenda canción para a ocasión. Parabéns merecidos.
Alén disto, As rapazas e rapaces de 4º da ESO do IES de Carral gañaron o concurso de elaboración do manifesto para o Correlingua 2019,  o texto que se vai ler en todas as celebracións do Correlingua deste ano. Con moito acerto fixeron protagonista á química da súa proposta. Lembremos que estamos a celebrar o 150 aniversario da publicación da primeira táboa periódica dos elementos químicos; e lembremos tamén que a Química é unha das materias sobre as que o funesto decreto de exclusión do galego no ensino non universitario determina a súa prohibición para impartilas en galego.

Doma e castración lingüística de Galiza

por Elisa Quintas Albrorés no Sermos Galiza:

Análise da Sentenza do Tribunal Supremo sobre a Ordenanza do Uso do Galego na Administración Municipal de Lugo

A Sentenza, que ratifica os pronunciamentos da Sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, ameaza a tímida incorporación do galego ás institucións locais.

Unha viaxe á máquina da mente

Velaquí a quinta charla do ciclo de divulgación científica "Achegando a ciencia" realizada no edificio do Vello Cárcere de Lugo, na que Xurxo Mariño fala sobre a neurociencia.
Noutras entradas ([1] e [2] )xa déramos conta deste excepcional programa de divulgación científica coparticipado polo concello de Lugo e o colectivo Caladiños.

O estrambótico mundo cuántico

Hai menos dun mes traiamos por aquí unha conferencia da matemática Elena Vázquez Abal que formaba parte do programa Achegando a ciencia que se está a celebrar en Lugo. Ao ver esta nova achega non puiden resistir compartila. Beizóns ao concello, ao colectivo Caladiños que organizan esta serie de conferencias divulgativas. A intervención de Cibrán Santamarina, de visión obrigada e un recurso para utilizar nas nosas aulas.

Por certo, especiais felicitacións pola gravación dos experimentos.

Achegando a ciencia: "O sexto sentido, as matemáticas"

Nunha entrada anterior falabamos da excelente iniciativa do Servizo de Normalización Lingüística da USC de abrir unha canle de vídeos didácticos nos que profesores da Universidade nos achegan ideas da súa especialidade de forma amena e accesible. Unha das colaboradoras nesa proposta é a profesora da Área da Xeometría e Topoloxía Elena Vázquez Abal. Ela é a protagonista desta entrada na que presentamos unha conferencia que impartiu o pasado 9 de marzo no Vello Cárcere de Lugo dentro dun gorentoso programa titulado Achegando a ciencia.
Eu xa lle escoitara esta conferencia na Facultade de Matemáticas hai uns meses, por iso, e aínda que non teña o mesmo sabor que gozala en directo, recomendo velo de principio a fin. De forma moi clara, e  por outra banda, sen cometer traicións á ciencia matemática, a profesora Elena V. Abal lévanos polos camiños da xeometría e, a un tempo, fainos reflexionar sobre o papel que se lle obriga a xogar á muller na ciencia.

¿Normalización lingüística?

por Andrés Vázquez, no Sermos Galiza:

A sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia que anula tres artigos e apartados da ordenanza do Concello de Lugo é a última das medidas de desprestixio contra a lingua galega. Deixa sen efecto o apartado referente á lingua oficial do consistorio, e o que establece que as actuacións administrativas na nosa lingua serían totalmente válidas. No ámbito educativo son coñecidas as enquisas sobre a competencia lingüística declarada que amosan que as destrezas en lingua castelá superan ás que o alumnado presenta en lingua galega. O decreto do plurilingüismo, que reduce a un 33% a ensinanza en galego, tamén exerce un efecto prexudicial contra o idioma e contra a competencia lingüística que adquiren os alumnos na lingua propia de Galicia.

Dinche o corazón na man

"Dinche o corazón na man" dende o CDAN LUGO #mobilizaROSALÍA from Cdan Lugo on Vimeo.

A voz de Rosalía chegou a todas partes o pasado día 24 de febreiro. Como alfaia de mostra traio aquí este vídeo do Conservatorio Profesional de Danza de Lugo, no que cantan un poema de Rosalía de Castro que permanecía inédito ata que o profesor Ramón Torrado a publicou nunha revista escolar do Instuto Virxe do Mar (Noia) [1], [2]. O poema Dinche un corazón na man, foi musicado por un profesor do centro, Emilio Mesías Faría, e soa realmente ben.
Con novas coma esta aínda se entende moito menos que a Consellería de Educación se empeñe en seguir sen declarar o Día de Rosalía como unha das conmemoracións escolares [3], [4], [5] a celebrar dentro do calendario escolar. Para completar o paradorxo, o propio conselleiro de educación, posiblemente ante o enorme éxito da convocatoria extra-oficial da celebración, participou el mesmo nun acto na honra de Rosalía.

Ordenanza do galego, si

por Antón Bao, no portal do BNG de Lugo:

Lugo, no ano 2012, cando se aprobou a ordenanza de uso do galego, era unha das dúas cidades galegas que non tiña establecido ningún regulamento que especificase os criterios á hora do emprego do idioma. A ordenanza, posta en marcha naquel pleno do 7 de maio do 2012, dá garantías a todos os servizos do Concello para o emprego tanto oral como escrito da lingua galega. Ademais, foi aprobada por unanimidade o que non só avalaba naquel intre a posición do goberno senón de toda a corporación formada por PSOE, BNG e PP (unha aperta a Arcadio Silvosa polo seu interese e traballo a prol desa unanimidade).

A lingua e o Tribunal Superior de Galicia

por Xoán Antón Pérez Lema, no Praza Pública:

O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), a medio dunha sentenza profusa, confusa e difusa, ven de estimar parcialmente o recurso contencioso interposto por unha coñecida organización contraria á nosa lingua a respecto da Ordenanza Municipal sobre uso do galego no concello de Lugo, aprobada no 2012 por unanimidade (PP. PSOE e BNG). A sentenza non foi quen a interpretar a xeito os preceptos do noso Estatuto e das nosas Leis de normalización lingüística e de Administración Local de Galicia, creando un perigoso precedente para inviabilizar determinadas medidas de discriminación positiva a prol da nosa lingua, que é a propia do noso País e a que soporta unha moi minorizada posición, alicerzada tamén por unha insuficiente protección legal.

Así foi, doutor

Recollo neste espazo a actividade coa que se celebrou o Día Mundial do Teatro no IES Leiras Pulpeiro (Lugo). O alumnado de 4º da ESO deste centro escenificou o texto de Suso de Toro, Así foi, doutor. Trátase dunha obra de indubidable valor sociolingüístico porque nela aparecen retratados moitos prexuízos cos que acotío se lle carga ao galego. Todo un acerto. Unha magnífica idea para levar este texto ás aulas xunto co debate arredor da situación que se xenera no relato. Veredes que non é o mesmo chamarse José que Xosé.
Un traballo excelente e que merece a pena que se divulgue.
Nesta dirección podemos acceder ás fotos da representación.

O decreto do plurilingüismo a debate en Telelugo

O pasado 19/03 a normalización lingüística foi o tema do programa Lugo a debate de Telelugo. Nel participaban  Manuel Regueiro Tenreiro, quen fora director xeral de política lingüística na era Fraga, Luís Villares titular do xugado contencioso nº 2 de Lugo e Mónica Pazos, vicepresidenta da Mesa.
O centro do debate foi o funesto decreto do plurilingüismo e resulta moi ilustrativo que incluso unha persoa cunha visión obsoleta como Regueiro Tenreiro exprese o seu disgusto co mesmo, lembrando o pacto do PXNL, e como co actual goberno quedou en papel mollado. Tamén pediu que se escoitaran aos Equipos de Normalización.
O xuíz Luís Villares desenvolveu os seus coñecidos argumentos xa explicitados no libro Estudos xurídicos sobre o decreto do plurilingüismo explicando que para o desenvolvemento da liberdade é necesario antes o coñecemento e a existencia de espazos de uso.
Mónica Pazos reiterou a necesidade dunha volta ao consenso e ao diálogo para o establecemento de políticas lingüísticas non excluíntes co galego.

Historias lingüísticas dos alumnos do IES Leiras Pulpeiro

Paula veu de Colombia pero leva en Galicia desde os 5 anos.Máis que pola escola ou os amigos, infórmanos de que coñeceu o galego a través do Xabarín Club. Estivo uns anos na Coruña, alí só falaba en galego coa profesora de galego. A pesar de falar ben na nosa lingua dinos que ten que mellorar moito o seu castrapo.
Kimberli estuda en Lugo e o seu seseo indícanos que non é orixinaria de alí. Conta que só escoitaba algunhas veces falar en galego na escola, e todas as tardes no Xabarín Club. A pesar de que fala a unha velocidade de Fórmula 1 informa que ten que pararse a pensar o que di para non acabar falando castrapo.
A familia de Daniel é castelanfalante. O seu contacto co galego aumentou ao ir medrando e relacionarse máis coa xente da súa vila e ao tratar cos compañeiros da escola.
Estas son tres historias lingüísticas doutros tantos alumnos do IES Leiras Pulpeiro (Lugo). Forman parte dun traballo que realizaron para a profesora Juncal Martínez.

Historia lingüística de Alba Villamor, Alba Gómez, Brais Pereira, Christian Lens from IES Leiras Pulpeiro on Vimeo.

Alba Villamamor falou galego ata os 3 anos. Ao entrar no sistema educativo comenzou a falar en castelán que é a lingua que emprega en todas partes, agás coa familia. A inseguridade é o trazo máis significativo de Alba pois asegura que cando trata con alguén que non ten confianza, aínda que lle falen en galego, ela faino en castelán sempre.
A familia de Alba por parte de pai non é galega polo que a lingua na que falou sempre foi o castelán. Desde pequena, na escola, sempre me falaron castelán, menos na clase de galego. Síntese incómoda falando castelán.
Brais, de familia galegofalante. Só fala en galego coa familia.
Christian é galegofalante por aprendizaxe familiar. Intenta falar en galego cos amigos, pero acaba falando sempre en castelán, aínda que ten a intención de falar sempre en galego.
De seguido outros catro testemuños desta interesante experiencia recollida do blogue do ENDL do IES Leiras Pulpeiro. Alí pódese consultar algún máis. Unha ducha de realidade.

Aulas na rúa do profesorado Celga

O pasado 14 de maio o profesorado que era contratado irregularmente para impartir os cursos Celga ata o ano pasado montou unha aula na rúa da Raíña en Lugo para demostrar que son docentes de primeira e denunciar o seu despedimento.
Explicaron que leite é un substantivo masculino, a pesar da campaña da Xunta na que promocionaba *a leite galega
Tamén puxeron un exemplo do ridículo que fixo o noso presidente Núñez Feijóo cando dixo nunha rolda de prensa: "Temos o 18% do total dos cus de calidade de España" cando pretendía  falar dos Q de calidade turística.
Noutra das súas explicacións botaron man do fermoso relato A marquesiña, de Castelao, para dárlle unha reviravolta e tratar de contar como era a súa precaria situación laboral. Agora fican tal e como se ve neste vídeo, na rúa, e todo porque reclamaron os seus dereitos laborais e a Inspección de Traballo lles deu a razón. A resposta da SXPL foi a de botalos fóra e contratar mediante a rede caciquil do Partido Popular ao profesorado Celga deste ano.

O paso adiante: gañadores do Correlingua 2014

Velaquí o vídeo gañador da edición 2014 do Correlingua. Ben sei que con esta nova lle estou dando un pequeno disgusto ao meu alumnado de 1º de bacharelato de ciencias, pero tamén estou seguro de que disfrutarán vendo esta impresionante peza audiovisual.
O lema do Correlingua deste ano é, "o galego, o paso adiante". De aí o título do vídeo. Os seus autores saíron da fornada do ENDL do IES Elviña (A Coruña). Presentáronse ao concurso cun vídeo en branco e negro, que, tal e como funciona o mundo, e en contra do que poidera parecer sen outro dato nas mans, dálle un toque de modernidade que reforza a mensaxe do vídeo. E isto, a mensaxe, é outra característica da orixinalidade do vídeo, pois saltando olímpicamente da repetición do lema do Correlingua, levan o lema á práctica e converten a cidade da Coruña nunha terra normalizada. Velaí que o alumnado do Elviña se nos mostra como a mellor aposta de futuro para avanzar chanzos na normalización.

A banda deseñada mellor valorada foi a do grupo de 5ºA do Colexio Divina Pastora (Lugo).
Os gañadores do manifesto foron os alumnos de 3ºA que cursan a ESO no IES Isaac Díaz Pardo (Sada), inspiráronse na poesía de Díaz Castro para construir a súa proposta. Todo un achádego:

E nunca máis un paso atrás, NUNCA MÁIS!!!!
Trazamos un camiñoque arranca esta mañá co Cola-Cao e os cereais.Bos días en galego, por que non?Espreguízome con Doraemon, que saca do seu peto máxico o Xabarín Club.Baixo os chanzos da escaleira, saio da casa co pé dereito, coa mochila e co noso galego.E xa estou no mundo, no meu mundo, no teu mundo galego!!
GALEGO, O PASO ADIANTEMiraremos atrás só para disfrutar do moito que avanzamos.
Os meus amigos espéranme na rúa,- EH! Viches que cambiei o meu perfil?Si, eu dei o paso adiante co galego.A que esperas ti?- Quen nos ía dicir que estaría ben whassapear en galego!. Non si?- Abofé que si.GALEGO, O PASO ADIANTE- Pincha hoxe mesmo no “hashtags”do teu Twitter:# GALEGOe verás cantos estamos conectados no mundo.
GALEGO, O PASO ADIANTEEsta nosa Penélope que tece e tece no galegoe NUNCA DESTECE.Paso a paso construímos un mundo novo, o noso mundo, o noso mundo futuro, co noso idioma galego. Somos NÓS os que decidimos onde empregalo, alí onde vaiamos: no instituto, na vila ou na cidade, tanto ten: virá con NÓS.GALEGO, O PASO ADIANTEEste fío invisible e forte que é a lingua vén ao noso carón alá onde vaiamos; ensinémoslla ao mundo en twiter, en facebook...poñamos o xermolo en cada faro,en cada deserto,en cada estrada,en cada boca que desperta ao mundo.GALEGO, O PASO ADIANTEo paso que damos nós cara ao futuro,nós, sinós decidimos empregar a nosa lingua.
GALEGO, O PASO ADIANTENos camiños do mundo enteiro, haberá un corazón galego que latexará co noso acento: sen pudor, sen vergoña , sen prexuízos que abafen a nosa valentía e a nosa responsabilidade de representar a Galicia.
Porque nos une, porque nos fai máis fortes e porque nos identifica na “tea dos teus soños” DÍAZ CASTRO.