Doa a Doa: o tesouro da lingua

Doa a Doa foi un programa da TVG que se emitiu entre os anos 2007 e 2010. A idea que o sostiña era a proxección da transmisión oral. En cada capítulo, de 13 minutos de duración, varias persoas relataban ideas ou feitos arredor dun tema. No vídeo que se presenta aquí o tema era "o tesouro da lingua"

Pretty himno

Parece mentira, pero nunca colgara este vídeo por aquí.
Para profundar.

O ronsel do Vindel

Manuel Bragado publicou no seu merecidamente famoso blogue unha entrada sobre o libro "As cantigas de Martin Codax en 55 idiomas", publicado pola Universidade de Vigo. Esta publicación é un dos ronseis que nos deixou a vista do Pergamiño Vindel á nosa terra os pasados meses. Non se trata do único, pois para despedilo cara terras americanas (como tantos galegos que alá foron) varios membros da Academia deixaron neste vídeo tamén as súas reflexións. E aínda hai máis achegas.
O pasado 01/03/18, poucos días antes da súa marcha definitiva,  a RAG e a Universidade de Vigo celebraron un acto académico-literario arredor do Pergamiño Vindel con intervencións de Camiño Noia, Xesús Alonso Montero, Henrique Monteagudo e o artista Roi Casal [1], [2], [3]
Agora que fica soíño en Nova York, sen o agarimo da xente que con emoción o foi visitar, quizais sexa o momento de que gardemos as fichas da exposición "Pergamiño Vindel. Un tesouro en sete cantigas"

Galicia é única

Foi o rapaz o que me avisou da exitencia deste vídeo que se presenta no concurso Youtubeir@s na categoría "Vídeo-opinarmos".
Foi realizado polo alumnado de 1º de Bacharelato do IES Manuel García Barros (A Estrada) e ben pode ser unha boa mostra no que se coce nesa magnífica proposta normalizadora que é Youtubeir@s

O Pergamiño Vindel. Un tesouro en sete cantigas

Ás portas das chegada do máis ilustre visitante á nosa terra, a Universidade de Vigo divulga este vídeo no que Francisco Singul (comisario da Exposición), Alejo Amoedo (Asociación Pertenza), Quique Costas ( Universidade de Vigo) e Mariña Albor (Universidade de Santiago) nos presentan o pergamiño Vindel.
O pergamiño, que estaba forrando un libro de Cicerón, foi descuberto polo libreiro Pedro Vindel no ano 1914, quen llo vendeu por 6.000 pesetas ao musicólogo catalán Rafael Mitjana. Éste exercía de diplomático en Suecia, e alí levou o pergamiño. Rafael Mitjana morre no 1921 e as cantigas de Martín Códax quedan a disposición, primeiro da viúva e despois dos herdeiros. Non se volve a saber del ata que a biblioteca Sandbergs Bokhandel o compra nunha subasta, formando parte dun dentro lote de libros, no ano 1961 por unha cantidade rídícula, 78 coronas suecas . Despois adquirido polo bibliófilo Otto Haas finalmente foi posto á venda en Londres polo seu colega inglés Albi Rosenthal que llo vendeu á Pierpoint Morgan Library de Nova York, onde se conserva desde 1977. A falta de institucións políticas propias fixo que este tesouro tivese un percorrido azaroso.
Quédome coas palabras de Quique Costas ao final do vídeo, "temos que montar un comando para secuestralo xa que non pode ser que volva marchar"

Ese valeroso clan

por Susana Méndez, no Sermos Galiza:

Sendo eu nena, cando facía a EXB, tiven a sorte de recibir ensinanzas dunha mestra de excepción. Unha mestra que se preocupou de que coñeceramos e reflexionaramos sobre cuestións que non viñan nos libros, ou, se viñan, facíano dun xeito nesgado ou manipulado. Esta mestra, coa que agora comparto militancia política, a miña querida Concha Álvarez, fixo algo que, visto coa perspectiva que dá o tempo, supuxo para min un alicerce no que asentar moito do que despois foi a miña vida e que naquel momento entendo que era mesmo unha heroicidade. Aprendeunos o himno galego. Enteiro. As catro estrofas.

O día que os indios de Mashpee quixeron ter unha lingua de seu

por Mauro Fernández, en La Opinión de A Coruña:

Alá por 1970, Estados Unidos comezou a devolver aos primeiros poboadores parte das terras das que foran desposuídos por unha serie de escrituras de compravenda e tratados feitos entre partes moi desiguais en poder e dominio das artimañas xurídicas. Aproveitando ese cambio de tendencia, un chamado Consello Tribal de Mashpee foi a xuízo para recuperar parte das terras ancestrais.

Conferencia de Sés na Universidade de Deusto

Neste vídeo Sés non canta. Trátase dunha conferencia que impartiu unha conferencia na Universidade de Deusto e na que fala  de música, da súa introdución no mundo da música, do papel da muller, pero sobre todo, especialmente na primeira parte do vídeo, da lingua, da identidade e do orgullo de sermos galegos.

O galego, o idioma da Galiza, a identidade dun pobo

por André Abeledo Fernández, no Sermos Galiza:

Galiza é unha nación e un pobo con unha identidade de seu, temos unha cultura, unha historia e un idioma propios, estas características nos fan galegos.

Narf: o caldo da casa

Onte chegounos a noticia do falecemento de Fran Pérez, máis coñecido polo seu nome artístico, Narf.
Para unha crónica chea de coñecemento e sentimento, a de Montse Dopico, no dixital Praza Pública.
Aquí traemos unha pequena entrevista que lle fixeron hai medio ano canda Uxía os rapaces de 4º da ESO do IES Chano Piñeiro (Forcarei). Os músicos foran alí a presentar o seu disco Baladas dunha Galiza imaxinaria e ao rematar comenzaron esta conversa que é unha lección de orgullo polo propio. Narf explica como se lle queres mostrar a alguén de fóra o que ten valor para ti, non o vas levar ao Mcdonalds, vas levalo a tomar un caldo da casa. O mesmo pasa coa cultura, coa lingua,.. con todo.
Velaí onde estaban as raíces da música de Narf. No mesmo lugar no que residen as balada das nosa Galiza imaxinaria, a única Galiza real.
Cando así se explicaba Fran Pérez, seguramente non se decataba de que se estaba definindo a si mesmo. El é ese saboroso caldo feito coa receita da avoa.

Londres está aberta ao galego vs. PP pechado ao galego

Os empregrados da empresa pública declaman nas súas respectivas linguas o lema da campaña do Metro. Unha das empregadas é galega e utilizou a nosa lingua na campaña. Velaí que neste espazo publicitario Londres se abreu ao galego
Non sucede o mesmo coa campaña do PP para as eleccións ao Parlamento do vindeiro 25-S. Nas cidades e nas redes sociais podemos ver carteis deste partido nos que refusan a lingua galega. Velaquí un exemplo que explicita cal é a política lingüística que apoia este partido. Ademais este anuncio é dobremente ilustrativo xa que nel se fai negación explícita da identidade galega.

Por certo, quen siga algo da campaña comprobará o baixísimo nivel de galego que se emprega, cando se emprega. Xa que estamos co PP, sobra comentar que as intervencións de Feijóo son famosas pola disparatada colocación dos pronomes, pero non só por iso. Nesta ocasión o PP apostou por facer máis visible a súa posición antinomalizadora. Cada vez o seu carácter supremacista é máis explícito. Se en anteriores campañas renegaban da lingua en moitos mitins, agora suben un chanzo máis e nesta podemos ver carteis e referencias nas contas oficiais do partido nas que abandonan a lingua galega. Creo firmemente que é unha decisión tomada conscientemente e que ten como obxectivo seguir reforzando o ataque ao galego. Así cada vez vemos un PP máis pechado á nosa lingua, que cada vez é menos a súa, se que o foi algunha vez nalgunha medida.
Esta nova actitude vese acrecentada cun completo desleixo, mesmo burla, cando fan uso do galego. Vai un chío do PP coruñés como exemplo:

A toponimia como tesouro onde escoller nomes galegos para os nosos fillos. O caso de Dodro

por César Varela García, en Terra e Tempo:

Veño de atoparme con unha xoven viciña que pasea o seu recén nado bebé con todo o orgullo.Pregúntolle polo nome e dí que se chama algo, que en tendín como,ARITZ; a seguir aclaroume que era un nome vasco,pois o pai do neno era de esa orixe.

Blogomillo

O Inoreader
A partir dunha acaída reflexión de Xabier P. Igrexas  (Contradiscurso) feita pouco antes de finalizar o 2015, a blogosfera galega comenzou a moverse. Quen o diría!
A iniciativa partía dun feito: da desconexión existente entre a blogosfera galega ao non haber un referente onde podermos achar as entradas en galego que se están a publicar na actualidade.
Polo seu aniversario, Brétemas divulgaba e apoiaba a proposta de Contradiscurso. Aos poucos días Pedro Silva, construía o que el mesmo chamaba, un mapa no deserto, a partir dun listado que Xabier P. Igrexas facía público, cun total de 72 blogues. Era un bo principio.
Facendo uso  dun agregador de blogues, o Inoreader, Pedro Silva construíu unha gorentosa xanela que nos permite ver o que se coce na blogosfera galega. Non é éste o último paso. Agora cómpre engadir á base de datos deste mapa, un listado que conteña o maior número de blogues que editen os seus contidos en galego. Para isto elaborouse un formulario que nos permite empadroar novos blogues. Todos deberiamos contribuir a elaborar este novo mapa para conquistar, tan siquera, unha pequena veiga da nosa identidade.

O Planetaki
Houbo uns anos nos que podiamos estar informados do que se cocía nos ENDL dos centros de ensino grazas a unha ferramenta, o Planeta de ENDLs, elaborado coa ferramenta Planetaki. Alí podiamos seguir as entradas que cada día se engadían nos blogues dos ENDL e en webs afíns á cuestión da normalización. Pero un día este recurso tecnolóxico deixou de ofrecer os seus servizos, e quedamos orfos dunha continua fervenza de información.
Para continuar co mantemento deste blogue precisaba da información que desaparecera do Planeta de ENDLs. Por esta razón comencei a recompilar todos os blogues dos que tiña algunha referencia, especialmente daqueles asociados a centros de ensino que divulgaban actividades normalizadoras. Deste xeito no blogroll da columna da dereita, A miña lista de blogues, acabei xuntando unhas 300 referencias que lle enviei a Pedro Silva para que engadira ao novo mapa do Blogomillo

Nova lapela
Para contribuir á difusión dos contidos do novo mapa do Blogomillo engadín unha nova lapela na cabeceira do blogue e axustei algunhas características para que a consulta sexa máis fácil.

Creo que sería un paso adiante que plataformas como a da CGENDL acubillaran no seu seo este novo mapa de blogues, ou que, en todo caso se elaborara cos mesmos vimbios un específico adicado á normalización.

A culpa non botedes á Virxe do Cristal

por Xosé Antón Laxe Martiñán, nas Voces de Prolingua:

Hai certos bens que non celebran a saudade nin teñen valor conmemorativo, senón que materializan o valor intanxible doutro ben que, se non situado no mesmo chanzo da elite, si lle anda moi próximo. Cunha consigna que percorrerá os séculos como cápsula do tempo, máis que cunha advertencia, como era adoito nel, instruía Castelao sobre o valor da lingua: un monumento superior á catedral de Santiago.

A nosa identidaz

por Pilar García Negro, no Sermos Galiza:

Cadroume ouvir un corte radiofónico do recentemente nomeado conselleiro de Cultura e de Educación, onde mencionou a lingua galega e a cultura como elementos fundamentais da nosa identidaz. Para nada vou facer identificación automática ou mecánica deste castelanismo con este novo cargo público. Ben sei o asentadas que están as “verdá” ou “verdaz” e tantos castelanismos máis, e o difícil que resulta desterralos. Non hai máis que atender á dificultade extrema que encerra a palabra “crise” para o presidente da Xunta, que sempre a usa como “crisi” ou directamente “crisis”. Temos que ser benevolentes. Hai que recoñecer que o galego é para algúns galegos o idioma de máis difícil adquisición ou fixación. O galego non ten a culpa, claro está. Tena unha exigua ou nula motivación, porque a identidade pretendida é outra e, daquela, o galego público impostado é un postizo, unha especie de sublingua que pouco importa falar ben ou mal. O actual conselleiro citado ten unha magnífica fonética. Mágoa que sexa utilizada -doutro xeito, endexamais sería nomeado- e vaia servir ás políticas que esmagan na práctica o alto valor concedido nominalmente á lingua e á cultura.

Gallego

por Félix Jorquera, no Sermos Galiza:

O líder de Podemos en Uruguai, Jorge Castrillón, referiuse hai uns días nunha entrevista ao termo gallego, como paleto. Anteriormente a este episodio, o director de cine Pedro Almodóvar e a líderesa de UPYD, Rosa Díez, tiveran tamén desplantes ao noso pobo con declaracións desafortunadas.

Que o mapa de Fontán nos ilumine

por Manuel López Foxo, no Sermos Galiza:

Andamos perdidos, desorientados, sen brúxula, sen saber se estamos en Tagen Ata ou imos cara a Terra Ancha. De verdade, creo que nunca tan necesario nos foi o mapa de Domingo Fontán, a Carta Geométrica de Galicia daquel sabio e humanista galego que se adiantou ás imaxes de satélite e á maioría dos países europeos máis desenvolvidos da súa época, situándose na vangarda científica de Europa, e ao que, por certo, ninguén lle vai pór nunca unha soa flor na súa tumba, nin sequera unha queiroga en flor de calquera dos montes aos que el subiu para levar a cabo esta descomunal tarefa. Somos así.

A lección de *Sangenjo e *Sotomayor

A principios de agosto, o presidente do goberno español repetiu machaconamente o termo *Sangenjo nun acto celebrado na localidade pontevedresa de Sanxenxo. A insistencia no uso españolizado do topónimo demostraba que se trataba dunha escolla consciente e ideolóxica. Onte volveu a facelo, desta vez insistindo no uso do vocablo *Sotomayor ao pé do propio castelo de Soutomaior. Son dúas mostras da radicalismo no desprezo a todo o que teña un aire galego.
A importancia destes feitos residen en que o protagonista do ataque á toponimia galega é o presidente do goberno español, que nestes dous actos estaba reforzado co consentimento de Núñez Feijóo. Como resultado deste tipo de intervencións temos alumnos que desafortunadamente seguen os dictados desta caste de profesores, que aprenden e repiten o menosprezo a unha lingua e pobo que por lóxica, razón e corazón deberían amar.

A lingua que nos dá identidade

por Manuel Mera, en Galicia Hoxe:

Non coincido con aquelas persoas que fan unha análise dramática da situación da lingua galega sen diferenciar o papel antagónico que neste aspecto teñen, por unha banda, os poderes fácticos, e pola outra, as clases populares. É un feito que o galego está en inferioridade de condicións, e que por cada caso que se poda dar de discriminación dos castelán falantes hai centos que se producen contra os que utilizan o galego; a maioría como se fose algo normal. Ficamos nun contexto que impón o castelán nas empresas, nas relacións comerciais, no ámbito relixioso, xudicial e educativo, así como na maioría dos medios de información e na cultura de masas.

A lingua galega para asegurarse un futuro non pode valerse únicamente da creación literaria

por Xosé  González Martínez en Mundiario:

Vivir do conto. A frase utilízase recorrentemente para reclamar autenticidadenas condutas. Asi llelo expliquei aos amigos Armando Fernández e Xosé Lamelas na entrevista que me fixeron para a audición radial “Sempre en Galicia” que desde Radio Cornellá emiten todos os sábados para a colectividade galega en Catalunya.